عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Irak Merkez Bankası döviz kurlarını istikrara kavuşturma konusunda kararlı

Irak’tan yurtdışına yapılan döviz transferlerinin yüzde 20'si ‘sahte’

Salı gün, Bağdat'taki bir döviz bürosunda çekilen bir çalışanın iki adet 100 dolarlık banknot tuttuğu bir kare (AFP)
Salı gün, Bağdat'taki bir döviz bürosunda çekilen bir çalışanın iki adet 100 dolarlık banknot tuttuğu bir kare (AFP)
TT
TT

Irak Merkez Bankası döviz kurlarını istikrara kavuşturma konusunda kararlı

Salı gün, Bağdat'taki bir döviz bürosunda çekilen bir çalışanın iki adet 100 dolarlık banknot tuttuğu bir kare (AFP)
Salı gün, Bağdat'taki bir döviz bürosunda çekilen bir çalışanın iki adet 100 dolarlık banknot tuttuğu bir kare (AFP)

Irak’ta döviz kurlarındaki çalkantılı durum ve buna bağlı olarak temel emtia ve gıda ürünlerinin fiyatlarındaki artış, hem yetkilileri hem de vatandaşları özellikle Merkez Bankası ve hükümetin bir doların bin 460 dinardan bin 300 dinar seviyesine çekme kararına piyasaların tepki göstermemesiyle endişelendirmeye devam ediyor. Resmi kura paralel olarak bir doların bin 520 dinar seviyesinde işlem görmesi piyasaların karara olan tepkisizliğini ortaya koydu.
Iraklı yetkililer, döviz kurlarını eski haline getirmek amacıyla çok sayıda açıklama yaptılar. Bunlardan biri Irak Merkez Bankası Başkanı Ali Muhsin Allak’ın dün yaptığı açıklamaydı. Allak açıklamasında, Merkez Bankası’nın dolar kurunu istikrara kavuşturma konusunda kararlı olduğunu teyit etti.
Merkez Bankası Başkanı Allak, Irak resmi haber ajansına yaptığı açıklamada, “Yeni elektronik platform, gerek banka gerek başka bir kurum olsun, transfer işlemlerini gerçekleştiren taraflara herhangi bir cezai işlem uygulanmaması amacıyla bankacılık sektörü, Merkez Bankası ve bankaların yurtdışı transferler için bir koruma kalkanı oluşturmaktadır ve tüm taraflara hizmet etmektedir” ifadelerini kullandı.
Allak, resmi kura göre halen yüksek olan dolar kuruyla ilgili olarak Merkez Bankası’nın görevinin kur farkını kapatmak olduğunu söyledi. Adımlarının ciddi ve güçlü olduğunu ve hedefe ulaşmak için tüm taraflardan büyük destek aldıklarını açıklayan Allak, Uluslararası Para Fonu (IMF) ile yaptıkları görüşmelerin çok verimli geçtiğini ve bu hedefe doğrudan ve dolaylı olarak hizmet eden programlar üzerinde mutabakata vardıklarını da sözlerine ekledi.
Öte yandan Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani’nin Finans ve Ekonomi Danışmanı Mazhar Muhammed Salih, ABD Hazine Bakanlığı tarafından merkez bankası satışlarıyla ilgili hayata geçirilen e-platformun, döviz satışı sırasında bir güvenlik kalkanı oluşturduğunu söyledi. Salih, gazetecilere yaptığı açıklamada, Merkez Bankası'nın döviz satışındaki düşüşün, daha önce yapılan birikimlerden ve elektronik ortamda işlem yapılmasına karşı olunmasından kaynaklandığını söyledi.
Dövizli alış-veriş yoluyla komşu ülkelere kaçırılan döviz miktarına değinen Salih, yurt dışında sahte para transferlerinde sahtecilik oranının yüzde 20'ye ulaştığını vurgulayarak “Irak halkına faydası olmayan malzemeleri ithal ederek paraları saklayarak yurt dışına çıkarılıyor” dedi.
Salih, dolar krizinin ana sebebinin, önemli bir egemenlik sorunu olan sınırlar üzerindeki kontrol eksikliği olduğunu ve yurtdışı transferlerinin kontrol edilmesi gerektiğinin söyledi.
Diğer taraftan Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin dün döviz kriziyle ilgili olarak Washington'ı ziyaret eden Irak heyetinin ABD'li yetkililerle dolar konusunda anlaşmaya vardığını açıkladı.
VOA’ya (Voice of America) konuşan Bakan Hüseyin, “ABD'li yetkililerle dolar, petrol, doğalgaz, elektrik ve diğer çeşitli konularda uzlaşıldı” ifadelerini kullandı. Irak'ın ihtiyacının büyük bir kısmını yurt dışından ithal ettiğine ve ihtiyaçlarını dolar ile satın aldığına dikkati çeken Hüseyin, Merkez Bankası’ndan ve Irak piyasalarından dolar çekmek için düzenli bir mekanizma olmadığından Irak’taki dolar rezervinin büyük bir kısmının ticaret için yurtdışına aktığını söyledi.
Irak'ın bankacılık sektörüyle ilgili çeşitli önlemler aldığını ve artık bir mekanizmaya sahip olduğunu belirten Hüseyin, döviz kuru sorununun kademeli olarak çözüleceğini belirterek “ABD’li yetkililer dolar kurundaki düşüşü izlemek için bir mekanizma devreye soktular. Bu da kuru etkiledi. Ancak bu durum adım adım dengelenecek” şeklinde konuştu.
Irak toplumunun hemen hemen her şeyi yurt dışından ithal ettiğinin altını çizen Bakan Hüseyin, kendilerinin sadece petrol sattığını ve ithalat için dolara ihtiyaç duyduklarını belirtti. Doların Irak'tan çıkış sebebinin bu olduğuna işaret eden Hüseyin, “Doların yurtdışına çıkışını düzenleyecek bir mekanizmamız yoktu. Para birimini düzenleyecek ve doların hareketini kontrol edecek bir mekanizmayı devreye soktuk” dedi.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

El-Hamidavi… İran’ın Irak’taki gizemli adamı

El-Hamidavi olduğu ifade edilen kişinin, 6 Kasım 2021’de kamuoyu önündeki tek görünümünde maske, güneş gözlüğü ve kefiye taktığı görülüyor.
El-Hamidavi olduğu ifade edilen kişinin, 6 Kasım 2021’de kamuoyu önündeki tek görünümünde maske, güneş gözlüğü ve kefiye taktığı görülüyor.
TT
TT

El-Hamidavi… İran’ın Irak’taki gizemli adamı

El-Hamidavi olduğu ifade edilen kişinin, 6 Kasım 2021’de kamuoyu önündeki tek görünümünde maske, güneş gözlüğü ve kefiye taktığı görülüyor.
El-Hamidavi olduğu ifade edilen kişinin, 6 Kasım 2021’de kamuoyu önündeki tek görünümünde maske, güneş gözlüğü ve kefiye taktığı görülüyor.

Irak’ta Ketaib Hizbullah Genel Sekreteri Ebu Hüseyin el-Hamidavi’nin akıbetine ilişkin çelişkili haberler gelmeye devam ediyor. Bazı kaynaklar, dün sabaha karşı Bağdat’ın Kerade semtinde örgüte ait bir evi hedef alan saldırıda Hamidavi’nin öldürüldüğünü ileri sürerken, bazıları ise saldırıdan kurtulduğunu belirtti. Olayın ardından sosyal medyada paylaşılan bir videoda, Hamidavi olduğu düşünülen bir kişinin başından yaralandığı görüldü. Peki yıllardır ‘İran’ın Irak’taki gizemli adamı’ olarak anılan bu isim kim?

Eski Halk Seferberlik Güçleri (Haşdi Şabi) Başkan Yardımcısı Ebu Mehdi el-Mühendis tarafından kurulan Ketaib Hizbullah, Irak’ta önemli bir nüfuza sahip. 2021 yılında Bağdat Havalimanı yakınlarında düzenlenen ABD saldırısında öldürülen el-Mühendis’in kurduğu örgüt, hem Haşdi Şabi içindeki ana silahlı yapılardan birini oluşturması hem de Irak’taki Amerikan çıkarlarına yönelik saldırılardaki rolüyle dikkat çekiyor. Buna karşın örgütün önde gelen isimleri, medyada görünmemeleri ve üst düzey kadrolar için uygulanan sıkı güvenlik önlemleri nedeniyle uzun süredir büyük bir gizlilik ve belirsizlik perdesiyle çevrili bulunuyor.

İran’ın gizemli adamı

Ahmed Muhsin Ferec el-Hamidavi’nin adı, son yıllarda Irak’ta meydana gelen birçok olayla ilişkilendiriliyor. ‘Ebu Hüseyin’ lakabıyla bilinen bu isim hakkında dolaşan bilgilerin çoğu ise kişiliğine dair kesin bir tablo ortaya koymuyor. Babası Muhsin el-Hamidavi’ye ait olduğu belirtilen fotoğraflar zaman zaman dolaşıma girse de, Ebu Hüseyin’in görüntüsü yıllardır medyada yer almıyor.

frgbth
Bağdat’ta, Halk Seferberlik Güçleri (Haşdi Şabi) karargahını hedef alan hava saldırısında hayatını kaybeden Ketaib Hizbullah mensupları için cenaze töreni düzenlendi. (Reuters)

Hamidavi hakkında paylaşılan bilgilere göre 1971 yılında Bağdat’ta doğdu. Ailesinin Irak’ın güneyindeki Meysan vilayetinden geldiği, 1950’li ya da 1960’lı yıllarda başkent Bağdat’a göç etmiş olabileceği belirtiliyor.

Bazı rapor ve analizler ise Hamidavi’nin örgüt içinde etkili bir aileye mensup olduğunu öne sürüyor. Buna göre oğlu Zeyd el-Hamidavi’nin, örgütün X platformu üzerinden yayımlanan açıklamalarını paylaşan ve ‘Ebu Ali el-Askeri’ adıyla bilinen hesabı yöneten kişi olduğu düşünülüyor. Kardeşlerinin de silahlı grupta üst düzey görevlerde bulunduğu ifade ediliyor.

Haşdi Şabi’ye yakın kaynaklar, Hamidavi’nin son derece güçlü bir güvenlik hassasiyetine sahip olduğunu belirtiyor. Bu kaynaklara göre Hamidavi cep telefonu veya elektronik cihazları doğrudan kullanmıyor; yalnızca güvendiği yardımcıları aracılığıyla iletişim kuruyor. Hareketlerini ise genellikle çok dar bir çevre dışında kimse bilmiyor.

gtrhbtg
4 Mart 2026’da Irak’ın güneyinde düzenlenen bir hava saldırısında öldürülen Ketaib Hizbullah üyesi için Bağdat’ta düzenlenen cenaze töreninden (AFP)

Hamidavi hakkındaki gizemli tabloya rağmen, birçok çevrede ‘İran’ın Irak’taki gizemli adamı’ olarak nitelendiriliyor. Yıllardır yürüttüğü askeri faaliyetler de onu ABD’nin hedef listesine sokmuş durumda. ABD Dışişleri Bakanlığı, Hamidavi’yi Şubat 2020’de ‘özel olarak belirlenmiş küresel terörist’ (SDGT) olarak listeye aldı. Bu kararın, Washington tarafından 2009’dan bu yana terör örgütü olarak sınıflandırılan Ketaib Hizbullah’ın liderliğindeki rolü nedeniyle alındığı belirtiliyor.

Ketaib Hizbullah’ın sicili

Ketaib Hizbullah ve lideri Ebu Hüseyin el-Hamidavi, 2019 yılında Irak’ta düzenlenen protesto hareketlerine katılan bazı gruplar tarafından, bazı aktivistlere yönelik cinayet ve suikastlara karışmakla suçlanıyor.

Örgütün, Bağdat’taki ABD Büyükelçiliği ile Amerikan güçlerinin bulunduğu bölgeler ve askeri kamplara yönelik çok sayıda saldırının arkasında olduğu yönünde yaygın bir kanaat bulunuyor. Bazı Şii çevreler ise Ketaib Hizbullah’ı İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) talimatlarına bağlı hareket eden en güçlü Iraklı silahlı gruplardan biri olarak nitelendiriyor.

ABD Hazine Bakanlığı Kasım 2023’te Iraklı silahlı grupların bazı liderlerini hedef alan ek yaptırımlar uyguladı ve örgütün bir numaralı sorumlusu olarak görülen Hamidavi’ye yönelik kısıtlamaların sürdüğünü duyurdu.

Benzer bir adım Ocak 2024’te de atıldı. Bu kapsamda örgüt mensupları arasında yer alan kişiler yaptırım listesine alındı. Listede Hamidavi’nin kardeşi Ukad el-Hamidavi de yer aldı. Söz konusu kişilerin, örgüte lojistik destek sağlamak ve operasyonel faaliyetlerin yürütülmesini kolaylaştırmakla suçlandığı belirtildi.

ARAP DÜNYASI

Füze ve İHA Savaşları Gecesi, Irak'ta gerginliğin tırmanacağına işaret etti

Dün bir İHA’lı saldırıya uğrayan ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği'nden dumanların yükseldiğini gösteren bir videodan alınan ekran görüntüsü (AFP)
Dün bir İHA’lı saldırıya uğrayan ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği'nden dumanların yükseldiğini gösteren bir videodan alınan ekran görüntüsü (AFP)
TT
TT

Füze ve İHA Savaşları Gecesi, Irak'ta gerginliğin tırmanacağına işaret etti

Dün bir İHA’lı saldırıya uğrayan ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği'nden dumanların yükseldiğini gösteren bir videodan alınan ekran görüntüsü (AFP)
Dün bir İHA’lı saldırıya uğrayan ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği'nden dumanların yükseldiğini gösteren bir videodan alınan ekran görüntüsü (AFP)

Dün şafak vakti Bağdat'ta yaşanan “Füze ve İHA Savaşları Gecesi”, Irak'ın başkentini sarsan bir dizi saldırı ve karşılıklı hava saldırısının ardından, ABD ile İran yanlısı silahlı gruplar arasındaki çatışmada yeni bir tırmanışa işaret ediyor. Polis kaynaklarına göre gerginlik, Karrada Mahallesi’nde Hizbullah milislerinin alternatif karargahı olarak kullanılan bir evin hedef alınmasıyla başladı. Saldırı sonucunda ev yıkıldı, üç milis öldü, bir kişi de yaralandı.

Yaklaşık iki saat sonra, Bağdat'ın doğusundaki el-Belediyyat bölgesinde silahlı kişileri taşıyan bir araç hedef alındı. Saldırı sonucunda araçtaki üç kişi hayatını kaybetti. Bu olayın üstünden henüz bir saat geçmeden, Yeşil Bölge içindeki ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği roket ve insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırıya uğradı. Saldırılardan birinde kompleks içindeki bir iletişim sistemi hedef alındı.

Bir güvenlik kaynağı, kompleks içindeki ABD hava savunma sistemi ‘C-RAM’ın, hedefini isabetli bir şekilde vuran İHA’yı durduramadığını belirtti; güvenlik yetkilileri bu gelişmeyi dikkat çekici buldu. Basında yer alan haberlere göre saldırının ardından diplomatik kompleksin içinde yangın çıktı, ayrıca füzelerden biri elçilik içindeki helikopter pistini vurarak maddi hasara yol açtı. Yeşil Bölge çevresinde yaşayanlar, büyükelçiliğin son yıllarda maruz kaldığı bu en şiddetli saldırıda, birkaç güçlü patlamanın sesinin yakındaki konut binalarını sarstığını söyledi. Gözlemciler, saldırıların art arda gelmesinin Irak'ta güvenlik durumunun daha da tehlikeli bir aşamaya girdiğinin işareti olduğunu düşünüyor.

ARAP DÜNYASI

Lübnan ve İsrail doğrudan müzakerelere yaklaştı

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Beyrut'ta düzenlediği basın toplantısında (EPA)
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Beyrut'ta düzenlediği basın toplantısında (EPA)
TT
TT

Lübnan ve İsrail doğrudan müzakerelere yaklaştı

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Beyrut'ta düzenlediği basın toplantısında (EPA)
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Beyrut'ta düzenlediği basın toplantısında (EPA)

Lübnan ve İsrail dün ateşkes sağlamak amacıyla ilk tur doğrudan müzakerelerini gerçekleştirmeye bir adım daha yaklaştı, ancak düzenlemeler henüz kesinleşmedi. Lübnan bakanlık kaynakları Şarku’l Avsat'a, bir toplantı yapılması konusunda anlaşmaya varıldığını ancak tarih ve yerin henüz belirlenmediğini, Kıbrıs ve Fransa'nın görüşmelere ev sahipliği yapmayı teklif ettiğini söyledi. Kaynaklar ayrıca, Lübnan müzakere heyetinde Şii temsilci bulunmadığı göz önüne alındığında, Meclis Başkanı Nrbih Berri'nin toplantıya Şii bir temsilci göndermeyi kabul edip etmeyeceğinin de belirsiz olduğunu ifade etti.

Meclis Başkanı Nebih Berri, Şarku’l Avsat'a yaptığı açıklamada, müzakereler ve Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ın girişimiyle ilgili olumlu bir yanıtın iki temel koşulun yerine getirilmesine bağlı olduğunu belirtti: "Birincisi, ateşkes, ikincisi yerinden edilmiş kişilerin geri dönüşü" diyerek daha fazla ayrıntıya girmenin "erken" olduğunu belirterek kaçındı.

Bu arada, BM Genel Sekreteri António Guterres dün Beyrut'ta yaptığı açıklamada, Hizbullah ile İsrail arasındaki Lübnan savaşını sona erdirmek için "diplomatik kanalların" mevcut olduğunu söylerken, aynı zamanda uluslararası toplumu Lübnan devletini destekleme çabalarını ikiye katlamaya çağırdı.