Irak Merkez Bankası döviz kurlarını istikrara kavuşturma konusunda kararlı

Irak’tan yurtdışına yapılan döviz transferlerinin yüzde 20'si ‘sahte’

Salı gün, Bağdat'taki bir döviz bürosunda çekilen bir çalışanın iki adet 100 dolarlık banknot tuttuğu bir kare (AFP)

Irak’ta döviz kurlarındaki çalkantılı durum ve buna bağlı olarak temel emtia ve gıda ürünlerinin fiyatlarındaki artış, hem yetkilileri hem de vatandaşları özellikle Merkez Bankası ve hükümetin bir doların bin 460 dinardan bin 300 dinar seviyesine çekme kararına piyasaların tepki göstermemesiyle endişelendirmeye devam ediyor. Resmi kura paralel olarak bir doların bin 520 dinar seviyesinde işlem görmesi piyasaların karara olan tepkisizliğini ortaya koydu.
Iraklı yetkililer, döviz kurlarını eski haline getirmek amacıyla çok sayıda açıklama yaptılar. Bunlardan biri Irak Merkez Bankası Başkanı Ali Muhsin Allak’ın dün yaptığı açıklamaydı. Allak açıklamasında, Merkez Bankası’nın dolar kurunu istikrara kavuşturma konusunda kararlı olduğunu teyit etti.
Merkez Bankası Başkanı Allak, Irak resmi haber ajansına yaptığı açıklamada, “Yeni elektronik platform, gerek banka gerek başka bir kurum olsun, transfer işlemlerini gerçekleştiren taraflara herhangi bir cezai işlem uygulanmaması amacıyla bankacılık sektörü, Merkez Bankası ve bankaların yurtdışı transferler için bir koruma kalkanı oluşturmaktadır ve tüm taraflara hizmet etmektedir” ifadelerini kullandı.
Allak, resmi kura göre halen yüksek olan dolar kuruyla ilgili olarak Merkez Bankası’nın görevinin kur farkını kapatmak olduğunu söyledi. Adımlarının ciddi ve güçlü olduğunu ve hedefe ulaşmak için tüm taraflardan büyük destek aldıklarını açıklayan Allak, Uluslararası Para Fonu (IMF) ile yaptıkları görüşmelerin çok verimli geçtiğini ve bu hedefe doğrudan ve dolaylı olarak hizmet eden programlar üzerinde mutabakata vardıklarını da sözlerine ekledi.
Öte yandan Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani’nin Finans ve Ekonomi Danışmanı Mazhar Muhammed Salih, ABD Hazine Bakanlığı tarafından merkez bankası satışlarıyla ilgili hayata geçirilen e-platformun, döviz satışı sırasında bir güvenlik kalkanı oluşturduğunu söyledi. Salih, gazetecilere yaptığı açıklamada, Merkez Bankası'nın döviz satışındaki düşüşün, daha önce yapılan birikimlerden ve elektronik ortamda işlem yapılmasına karşı olunmasından kaynaklandığını söyledi.
Dövizli alış-veriş yoluyla komşu ülkelere kaçırılan döviz miktarına değinen Salih, yurt dışında sahte para transferlerinde sahtecilik oranının yüzde 20'ye ulaştığını vurgulayarak “Irak halkına faydası olmayan malzemeleri ithal ederek paraları saklayarak yurt dışına çıkarılıyor” dedi.
Salih, dolar krizinin ana sebebinin, önemli bir egemenlik sorunu olan sınırlar üzerindeki kontrol eksikliği olduğunu ve yurtdışı transferlerinin kontrol edilmesi gerektiğinin söyledi.
Diğer taraftan Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin dün döviz kriziyle ilgili olarak Washington'ı ziyaret eden Irak heyetinin ABD'li yetkililerle dolar konusunda anlaşmaya vardığını açıkladı.
VOA’ya (Voice of America) konuşan Bakan Hüseyin, “ABD'li yetkililerle dolar, petrol, doğalgaz, elektrik ve diğer çeşitli konularda uzlaşıldı” ifadelerini kullandı. Irak'ın ihtiyacının büyük bir kısmını yurt dışından ithal ettiğine ve ihtiyaçlarını dolar ile satın aldığına dikkati çeken Hüseyin, Merkez Bankası’ndan ve Irak piyasalarından dolar çekmek için düzenli bir mekanizma olmadığından Irak’taki dolar rezervinin büyük bir kısmının ticaret için yurtdışına aktığını söyledi.
Irak'ın bankacılık sektörüyle ilgili çeşitli önlemler aldığını ve artık bir mekanizmaya sahip olduğunu belirten Hüseyin, döviz kuru sorununun kademeli olarak çözüleceğini belirterek “ABD’li yetkililer dolar kurundaki düşüşü izlemek için bir mekanizma devreye soktular. Bu da kuru etkiledi. Ancak bu durum adım adım dengelenecek” şeklinde konuştu.
Irak toplumunun hemen hemen her şeyi yurt dışından ithal ettiğinin altını çizen Bakan Hüseyin, kendilerinin sadece petrol sattığını ve ithalat için dolara ihtiyaç duyduklarını belirtti. Doların Irak'tan çıkış sebebinin bu olduğuna işaret eden Hüseyin, “Doların yurtdışına çıkışını düzenleyecek bir mekanizmamız yoktu. Para birimini düzenleyecek ve doların hareketini kontrol edecek bir mekanizmayı devreye soktuk” dedi.