İsrailli diplomat, Afrika Birliği salonundan güvenlik görevlilerince çıkarıldı

Afrika Birliği Zirvesi’ne katılan liderler (AP)

Filistin Başbakanı Muhammed Iştiyye, Afrika Birliği (AfB) Liderler Zirvesi’nin 36. olağan oturumunda bir konuşma yaparken, İsrail Dışişleri Bakanlığı Afrika Direktör Yardımcısı Sharon Bar-li Addis Ababa’daki Afrika Birliği konferans salonundan çıkarıldı.
Bu adım İsrail tarafından kınandı.
Gözlemciler ise bunu, ‘Afrika’nın İsrail’in kıtaya dayatmak istediği bir oldu bittiyi reddetmesi’ olarak yorumladı.
Iştiyye konuşmasında, Arap-Afrika diyaloğunun geliştirilmesinin önemine vurgu yaparak, Filistin’i AfB zirvesine davet etmenin, ‘Filistin’in devredilemez haklarıyla dayanışma mesajı’ olduğunu belirtti.
AfB kürsüsünden Filistin adına konuşma fırsatı verdikleri için Afrikalı liderlere teşekkür eden Iştiyye, “Sömürgeciliği yenen ve halkı için parlak bir geleceği aydınlatan özgür bir Afrika, bugün askeri ve gümrük engellerinden uzakta serbest dolaşım ve ticaret için birliğini herkese gösteriyor” diye konuştu.
Afrika ülkelerinin Filistin’e olan tutumunu takdir eden Iştiyye şu ifadelerle devam etti;
“Filistin her zaman Afrika ve Afrika kurtuluş hareketleriyle aynı cephede olmuştur ve bugün buradaki katılımı, Afrika’nın şiddet, yoksulluk ve işsizlikten arınmış refahı için birlikte çalışmaya devam edildiğini teyit etmektedir.”
Ülkesinin İsrail’in Filistin topraklarını sömürgeleştirmesi ve yerleşim birimleri kurmasıyla, dünyadaki son sömürgeleştirmeyle karşı karşıya olduğunu dile getiren Iştiyye şöyle konuştu;
“Bu sömürgecilik, yakın zamanda yeni İsrail hükümeti tarafından daha fazla toprağa el konulması ve mevcut hükümet tarafından onaylanan ırkçılık ve radikalizme dayalı daha fazla İsrail yerleşim biriminin inşa edilmesi yoluyla toprak sahiplerini mülteciye dönüştürmesiyle taçlandırıldı.”
Bu arada, zirvenin açılış oturumuna katılmaya çalışan bir İsrail heyetinin salonda çıkarıldığını gösteren bir video yayınlandı.
Sosyal medya platformlarında geniş yankı uyandıran videoda, bazı güvenlik görevlilerinin İsrail Dışişleri Bakanlığı Afrika Direktör Yardımcısı Sharon Bar-li’ye zirve salonundan çıkarken eşlik ettiği görülüyor.
Bar-li’nin üye ülke ve gözlemci ülkelerin temsilcilerinin olduğu yere izinsiz şekilde girdiği öne sürüldü.
İsrail, Afrika Birliği Örgütü’nün (OAU) 2002’de yeniden yapılandırılarak AfB’ye dönüştükten sonra gözlemci üyeliğini kaybetmişti.
Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, İsrailli diplomatın şaşkınlık yaşadığı ve görevlilerle tartıştığı görüldü.
İsrail, İran’ı ‘bu adımı Cezayir ve Güney Afrika’nın yardımıyla planlamakla’ suçlayarak, elçisinin AfB zirvesinden çıkarılmasını kınadı.
İsrail Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lior Hayat, ülkesinin akredite olmuş bir gözlemci ülke olduğunu belirtti.
2021’de AfB Komisyonu Başkanı olan Musa Faki, tek taraflı olarak ve AfB’ye üye devletlere danışmadan İsrail’i gözlemci olarak akredite etmeyi kabul etti.
Bu, örgüt içinde bir sürtüşmeye yol açtı ve geçen yıl, AfB zirvesi İsrail’in üyelik kararını askıya alma kararı aldı.
İsrail’e gözlemci statüsü verme kararının uygulanıp uygulanmayacağına karar vermek için Cezayir ve Güney Afrika’nın başkanlık edeceği yedi kişilik bir komite kurulmasına da karar verildi.
Güney Afrika ve Cezayir’den yetkililer, İsrail’e AfB’de gözlemci statüsü verilmesinin birliğin Filistinlileri destekleme pozisyonlarıyla çeliştiğini söyledi.
Şarku’l Avsat’a açıklama yapan, Mısır’ın eski dışişleri bakan yardımcısı ve Mısır Afrika İşleri Konseyi Başkan Yardımcısı Büyükelçi Salah Halima, İsrail’e AfB’nin gözlemci üyesi statüsü verilme kararının baştan beri bir hata olduğunu söyledi.
İsrail elçisini salondan çıkarma kararı ve sendikanın oturumlarına katılmasını engellemenin diplomatik kuralları ihlal etmediğini vurgulayan Halima, “İsrail’in AfB’ye üyeliği örgüt ve kıtanın tarihiyle çelişiyor. Afrika sömürgeciliğe ve topraklarının yabancı ülkeler tarafından işgaline direnmek için zorlu bir mücadele yürütmüştür” dedi.
AfB’ye üye devletlerinin üçte ikisinden fazlası İsrail’i tanıyor ve onunla diplomatik ilişkiler sürdürüyor.
Öte yandan, Arap Birliği Genel Sekreteri Ahmed Ebu Gayt, zirvenin açılış oturumunda yaptığı konuşmada, ‘sağlam’ olarak nitelendirdiği Arap-Afrika ortaklığına övgüde bulundu.
Ebu Gayt, 5. Arap-Afrika Zirvesi’ni bu yıl Suudi Arabistan’da düzenleme isteğini dile getirerek, “İki taraf arasındaki stratejik ortaklıkta, aralarındaki tarihsel bağları ve ortak çıkarları yansıtacak şekilde büyük bir sıçrama gerçekleşecek” dedi.