Mısır Ortadoğu'nun “en büyük” teleskopunu inşa etmek için neden Racum Dağı’nı seçti?

Şarku’l Avsat’a konuşan Mısır Ulusal Astronomik ve Jeofizik Araştırma Enstitüsü Başkanı: Projenin tahmini maliyeti 100 milyon dolar

Katameya Rasathanesi (Katameya Rasathanesi Facebook sayfası)

Mısır Ulusal Astronomik ve Jeofizik Araştırma Enstitüsü, başkent Kahire’ye 80 kilometre uzaklıkta bulunan Katameya Rasathanesi’ne alternatif olarak Ortadoğu'nun en büyük teleskopunu Sina Yarımadası’nın güneyindeki Racum Dağı’na inşa etmeye karar verdi.
Katameya Rasathanesi, 1903 yılında açılışı yapılan Helvan Rasathanesi’nin bir uzantısı olarak 1964 yılında kuruldu. Mısır ve Ortadoğu'daki en eski rasathanelerden biri olarak kabul ediliyor. Geçtiğimiz Eylül ayında 58’inci kuruluş yılını kutlayan Katameya Rasathanesi’nin kurulması nedeniyle Helvan Rasathanesi’nin çalışmalarına son verilmedi. Rasathanelerin her birinin kendilerine göre kullanımları olmaya devam etti.
Şarku’l Avsat’a konuşan Mısır Ulusal Astronomik ve Jeofizik Araştırma Enstitüsü Başkanı Cad el-Kadi, Racum Dağı Rasathanesi projesinin, Katameya Rasathanesi’nin çalışmalarını sona erdirmeyeceğini, çünkü Katameya Rasathanesi’nin astronomi ve uzay bilimleri için uluslararası bir eğitim merkezine dönüşeceğini söyledi.
Kadi, 1903 yılında açılan Ulusal Astronomik ve Jeofizik Araştırma Enstitüsü’nün, Katameya teleskopunun sunduğu özelliklerden daha fazlasına sahip yeni bir teleskopa sahip olmak istediğini ve projenin tahminen 100 milyon dolara mal olacağını söyledi.
Aynasının çapı sadece iki metre olan Katameya teleskopu, Ortadoğu ve Kuzey Afrika'nın şu ana kadar ki en büyük teleskopu olsa da Ulusal Astronomik ve Jeofizik Araştırma Enstitüsü, yeni teleskopun ayna çapının 6,5 metre olacağını açıkladı. Kadi’nin Şarku’l Avsat’a söylediğine göre yeni teleskopun Akdeniz ülkelerinin en büyük teleskopu olması planlanıyor.
Kadi, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu özelliklere sahip bir teleskop, Mısır’ın gökyüzü gözlemi alanında Katameya Rasathanesi’nin başardıklarının ötesinde daha büyük başarılar elde etmesi için Akdeniz ülkelerini geride bırakmasını sağlaması bekleniyor.”
Katameya Rasathanesi, geçtiğimiz Kasım ayında Dünya'dan 2,4 milyar ışık yılı uzaklıkta meydana gelen bir yıldızın patlaması gibi şimdiye kadarki en güçlü ve en parlak yıldız patlamalarının izlenmesi dahil olmak üzere son aylarda birçok uluslararası bilimsel başarılar elde etti. Rasathane ayrıca geçtiğimiz ağustos ayında bir değişken yıldız keşfetti. Keşif, değişen yıldızların bilimsel keşiflerini kaydetmek ve onaylamakla görevli uluslararası kuruluş olan Amerikan Değişken Yıldız Gözlemcileri Birliği’nin (AAVSO) internet sitesinde tescillendi. Keşifle birlikte, Mısır ve Katameya Rasathanesi adına kayıtlı yeni keşfedilen yıldızların sayısı 11’e yükseldi.
Mısır Ulusal Astronomik ve Jeofizik Araştırma Enstitüsü, elde edilen tüm bu başarılara rağmen yapılan gözlemleri etkileyen kentleşme kaynaklı ışık kirliliğinden uzaklaşarak gözlemleme faaliyetinde daha çok başarıya imza atmayı hedefliyor.
Ulusal Astronomik ve Jeofizik Araştırma Enstitüsü’nün astronomi bölümü başkanı Eşref Şakir, Katameya Rasathanesi'ne çok yakın olan yeni idari başkentte konut projelerinin başlamasıyla birlikte gözlem faaliyetlerinin daha çok zorlaşacağını ve bunun da yeni bir rasathane kurulması ihtiyacını doğuracağı söyledi.
Şakir, açıklamasında şunları söyledi:
“Enstitüden heyetler, yeni rasathaneye bir yer bulmak için Mısır'ın dört bir yanını gezdi ve yeni yer olarak gerekli tüm şartları sağlayan, yerleşim birimlerinden ve ışık kirliliğinden uzak, yüksek bir yer olan Sina Yarımadası’nın güneyi seçildi. Yapılan incelemelerde meteorolojik çalışmalar için bu yerin uygun olduğu kanıtlandı.”
Gözlem faaliyetlerini etkileyen nem ve hava girdapları gibi çeşitli faktörlerin test edilmesi için sahada bir yıl boyunca yılın dört mevsimini kapsayacak şekilde meteorolojik çalışmalar yapıldı.