Türkiye milyonlarca ton deprem enkazını ne yapacak?

Depremin ardından yaşanan yıkım (Reuters)

6 Şubat’ta Kahramanmaraş’ta meydana gelen deprem felaketinin ardında bıraktığı milyonlarca ton molozun kaldırılmaya başlanmasının ardından, bunların ne yapılacağına ilişkin sorular gündeme geldi.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın (UNDP) Türkiye Mukim Temsilcisi Louisa Fenton, 10 ili vuran depremde yıkılan çok sayıda binadan 210 milyon ton kadar molozun kaldırılması gerekeceğini söyledi.
Fenton dün yaptığı açıklamada, “Bu molozdan kurtulmak için yedi milyon metrekarelik bir alan gerekecek. Önümüzde çok büyük bir görev var” diye ekledi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yeniden inşa çabalarını hızlandırma sözü verdi. Ancak uzmanlar, binaların hızlı bir şekilde bitirilmesi için fay hatları yakınında yapılaşmanın önlenmesi, uygun zemin seçimi veya yeni binalarda depreme dayanıklı yapı malzemelerinin kullanılması gibi güvenlik faktörlerinin dikkate alınmaması halinde yeni bir felaket olacağı konusunda uyardı. 
UNDP, Türkiye’de son depremler nedeniyle 1,5 milyon kişinin yerinden edildiğini ve ülkede yaklaşık 500 bin evin yeniden inşa edilmesi gerekeceğini tahmin ediyor ve bu da Türk yetkililer tarafından doğrulanıyor.
Fenton basın açıklamasında, Türk hükümetinin depremde hasar gören binaların yaklaşık yüzde 70’ini denetlediğini, 118 bin binada 412 bin konutun yıkıldığını veya tamamen yıkılacağını bildirdi.
6 Şubat depremlerinin Türkiye tarihinin en büyük doğal afeti olduğunu, hükümetin ilk depremler için arama kurtarma aşamasını Pazar günü sonlandırdığını ve hayatta kalan son kişinin depremden yaklaşık 300 saat sonra enkazdan çıkarıldığını da dile getirdi.
Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum ise, enkaz kaldırma sürecine ilişkin şu açıklamayı yaptı;
“Çevreye, şehre zarar vermeyecek şekilde yönetmek üzere 10 ilimize talimatları gönderdik ve bu kapsamda belirlediğimiz enkaz döküm alanlarına bu enkazlar dökülecek. Burada ayrıştırılabilecek tüm malzemeler ayrıştırılarak geri dönüşüme tabi tutulacak ve yine buradaki enkazları, molozları da kuracağımız kompresörlerle birlikte buradan elde edeceğimiz alt temel malzemeleri de yine içme suyu, altyapı, yol yatırımlarında vatandaşımız için kullanacağız.”
Öte yandan, Dünya Sağlık Örgütü (WHO), depremden etkilenenlerin çoğunun birbirine yakın çadır veya konteynırlarda yaşaması ve bazen tuvalet ve temiz suya erişememesi nedeniyle bulaşıcı hastalık salgını riskleri konusunda uyarıda bulunarak, solunum yolu hastalıkları, kolera, hepatit A ve kızamık riskinin artabileceğini vurguladı.