عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
KÖRFEZ

Kuveyt bağımsızlığının 62. yıl dönümünü kutluyor

Kuveyt’in başkentinden bir kare (KUNA)
Kuveyt’in başkentinden bir kare (KUNA)
TT
TT

Kuveyt bağımsızlığının 62. yıl dönümünü kutluyor

Kuveyt’in başkentinden bir kare (KUNA)
Kuveyt’in başkentinden bir kare (KUNA)

Kuveyt Bağımsızlık Günü'nün (Ulusal Gün) 62. ve kurtuluşun 32. yıl dönümünü kutluyor. Kuveyt’in Bağımsızlık Günü, ülkenin 60 yıl boyunca elde ettiği başarıları ve Körfez, Arap ve uluslararası haritada temsil ettiği ekonomik ve siyasi konumunu yeniden teyit ettiği bir fırsat olarak görülüyor.
İngiltere’nin sömürgesi altında bulunan Kuveyt, 19 Haziran 1961'de bağımsızlığını kazandı. Kuveyt'in 11. hükümdarı merhum Emir Şeyh Abdullah es-Salim es-Sabah'ın ülkesinin hükümeti adına Basra Körfezi'ndeki İngiliz Yüksek Komiseri Sir George Middleton ile Bağımsızlık Bildirgesi'ni imzaladığı tarih, gerçek bağımsızlığın tarihidir. Kuveyt'in yedinci hükümdarı Şeyh Mübarek es-Sabah, 23 Ocak 1899'da İngiltere ile imzaladığı anlaşmayı, onu yabancı hırslardan korumak için iptal etti.
18 Mayıs 1964'te o günün değiştirilerek merhum Emir Abdullah es-Salim es-Sabah'ın tahta çıkışının yıl dönümüne denk gelen 25 Şubat ile birleştirilmesi kararlaştırıldı. Emir’in Kuveyt'in bağımsızlığı ve demokrasisinin sağlamlaştırılmasındaki rolünün onuruna o zamandan beri Kuveyt, her yıl 25 Şubat'ta bağımsızlık gününü kutluyor. Kuveyt, ilk Ulusal Günü kutlamalarına 19 Haziran 1962'de, bu vesileyle Darvezetu el-Buraysi yakınında bulunan eski havaalanında büyük bir askeri geçit töreni düzenlendiğinde başladı.

Suudi Arabistan -Kuveyt ilişkileri
Suudi Arabistan resmi haber ajansı SPA’nın haberine göre, 130 yılı aşkın bir geçmişe sahip Suudi Arabistan-Kuveyt ilişkileri son yıllarda büyük bir sıçrama kaydetti. Bu ilişkiler, Körfez İşbirliği Konseyi'nin (KİK) kurulmasıyla sonuçlanan tüm alanlarda birlikte hareket etmeyi içeriyordu.
Tarihsel olarak iki ülke arasındaki ilişkilerin derinliği 1891 yılına dayanıyor. İmam Abdurrahman el-Faysal Al Suud ve oğlu Kral Abdulaziz Al Suud, 1902'de Kral Abdulaziz Riyad'ın restorasyonundan önce Kuveyt'e misafir olarak geldiklerinde kavramsal olarak ilişki, komşuluk boyutunu aşarak kardeşlik bağlarına kadar uzanıyor. 2 Ağustos 1990'da Irak'ın Kuveyt'i işgali sırasında Kral Fahd bin Abdulaziz ve Kuveyt Emiri Şeyh Cabir el-Ahmed, Kuveyt'in kurtuluşu için uluslararası destek kazanma noktasında diplomatik çabalara öncülük ettiler. Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz, Kuveyt ile işbirliğine büyük önem verdi. Bakanlar Kurulu, Suudi-Kuveyt Koordinasyon Konseyi'nin kuruluş tutanaklarını onayladı. Ardından, iki ülke arasındaki yoğun ikili çalışmaları desteklemek ve ortak ekip çalışmasını geliştirmek amacıyla Kuveyt'te gerçekleştirilen bir toplantıda onaylandıktan 24 saat sonra anlaşmalar imzalandı.
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman iki ülke arasındaki yakın tarihi ilişkilerin derinliğini pekiştirmek amacıyla 3 Eylül 2018'de Kuveyt’e yaptığı ziyaretle bu ilişkileri tazeledi.

Ekonomik refah
Kuveyt'teki kalkınma planı, Kuveyt'i yatırım çeken, özel sektörün ekonomik faaliyete yön verdiği, rekabet ruhunu körüklediği ve üretim verimliliği artırdığı bir finans ve ticaret merkezi haline getirmeyi hedefleyen 2035 yılına kadar uzanan 25 yıllık kapsamlı stratejik vizyonun bir parçası sayılıyor. Kuveyt, ‘2035 Vizyonu’ ile ülkeyi yerel ve yabancı yatırımları çeken küresel bir finans ve ticaret merkezine dönüştürmek için çabalıyor. Projelerinin başında, Kuveyt'in kuzeydoğusundaki Sabiya bölgesinde, deniz kıyısında yer alan ve 250 kilometrekarelik bir alana sahip olduğu tahmin edilen ‘İpek Şehir’ projesi yer alıyor. İnşaatının yaklaşık 25 yıl sürmesi ve tahmini maliyeti 86 milyar dolar olması ve bu da tamamlandığında Kuveyt'i küresel ekonomi, yatırım ve turizm haritasına yerleştirilmesi bekleniyor.
Yaklaşık 700 bin kişinin barınacağı İpek Şehir projesi, 250 kattan oluşan bin 1 metre yüksekliğinde bir kulenin inşasını içeriyor. İklime uygun en son mimari teknolojilerle donatılmış olup, ofis, tesis, otel, restoran ve eğlence mekanlarını içeren yedi kompleksi kapsıyor. Dünyanın en yüksek kulelerinden biri olması ve şehir projesine yapılan yatırımların değerinin yaklaşık 100 milyar dolar olması bekleniyor.
Kuveyt ister yeni projeler ister bakım olsun, altyapıya yaklaşık 490 milyon dinar harcadı. Bu, 2021-2022 mali yılında, 702 milyon dinar olarak tahmin edilen altyapı bakım ve inşaat harcamaları için ayrılan toplam tutarın yüzde 69'una karşılık geliyor.
Dünyanın en önemli petrol üreticileri ve ihracatçılarından biri olan Kuveyt, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nün (OPEC) kurucu üyesidir ve dünyanın en büyük beşinci petrol rezervine sahiptir. Toprakları, dünya petrol rezervlerinin yüzde 10'unu içeriyor ve petrol ve petrol ürünleri, ihracat gelirlerinin yaklaşık yüzde 95'ini ve devlet gelirlerinin yüzde 80'ini oluşturuyor. Kuveyt Arap Birliğ'nin en gelişmiş ülkelerinden biridir ve kişi başına düşen gelir bakımından en zengin dördüncü ülkedir.

Daha fazlasını oku

 
 
KÖRFEZ

Suudi Arabistan'a ait 81. uçak Gazze halkına yardım ulaştırmak üzere geldi

Suudi Arabistan'a ait 81. uçak Gazze halkına yardım ulaştırmak üzere geldi
TT
TT

Suudi Arabistan'a ait 81. uçak Gazze halkına yardım ulaştırmak üzere geldi

Suudi Arabistan'a ait 81. uçak Gazze halkına yardım ulaştırmak üzere geldi

Suudi Arabistan, Gazze Şeridi sakinlerinin çektiği zor yaşam koşullarını hafifletmek için Filistin halkına yardım elini uzatmaya devam ediyor. Kral Selman Yardım ve İnsani Çalışmalar Merkezi (KSrelief) tarafından gönderilen 81. yardım uçağı, Suudi Savunma Bakanlığı ve Kahire'deki Riyad Büyükelçiliği koordinasyonunda Mısır'daki el-Ariş Uluslararası Havalimanı'na ulaştı.

Uçakta, Gazze Şeridi'ndeki etkilenen Filistinlilere gönderilmek üzere gıda sepetleri ve barınma kitleri bulunuyor.

Bu yardım, Suudi Arabistan'ın Kral Salman Kral Selman Yardım ve İnsani Çalışmalar Merkezi (KSrelief) aracılığıyla Gazze Şeridi'ndeki Filistin halkına sağladığı desteğin devamı olup, yaşadıkları zor yaşam koşullarını hafifletmeyi amaçlamaktadır.

KÖRFEZ

Suudi Arabistan ABD’nin İsrail Büyükelçisinin "Nil’den Fırat’a uzanan bölge İsrail’in hakkı" açıklamasını kınadı

Suudi Arabistan, Ortadoğu'daki devletlerin egemenliğine, sınırlarına ve toprak bütünlüğüne tecavüz edecek her şeye karşı kesin tavrını yineledi.
Suudi Arabistan, Ortadoğu'daki devletlerin egemenliğine, sınırlarına ve toprak bütünlüğüne tecavüz edecek her şeye karşı kesin tavrını yineledi.
TT
TT

Suudi Arabistan ABD’nin İsrail Büyükelçisinin "Nil’den Fırat’a uzanan bölge İsrail’in hakkı" açıklamasını kınadı

Suudi Arabistan, Ortadoğu'daki devletlerin egemenliğine, sınırlarına ve toprak bütünlüğüne tecavüz edecek her şeye karşı kesin tavrını yineledi.
Suudi Arabistan, Ortadoğu'daki devletlerin egemenliğine, sınırlarına ve toprak bütünlüğüne tecavüz edecek her şeye karşı kesin tavrını yineledi.

Suudi Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin İsrail Büyükelçisi'nin İsrail'in tüm Ortadoğu'yu kontrol etmesinin kabul edilebilir olacağını pervasızca ifade ettiği açıklamalarını en şiddetli şekilde kınadı ve tamamen reddetti.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı tarafından dün yayınlanan açıklamada, uluslararası hukuku, Birleşmiş Milletler Şartı'nı ve diplomatik normları ihlal eden ve bir ABD yetkilisinden gelen tehlikeli emsal teşkil eden bu sorumsuz açıklamaları kategorik olarak reddettiğini belirtti. Bu açıklamaların, bölge ülkeleri ile ABD arasındaki seçkin ilişkilere de saygısızlık olduğu ifade edildi.

Bu aşırı önerinin vahim sonuçlar doğuracağını ve bölgedeki ülkelere ve halklara karşı düşmanlığı körükleyerek ve dünya ülkelerinin geçmişte milyonlarca insanın hayatını alan kanlı savaşlara son vermek için üzerinde anlaştığı uluslararası sistemin temellerini, ülkelerin coğrafi sınırlarına ve toprakları üzerindeki egemenliklerine saygı açısından kurduğu ilkeleri hiçe sayarak küresel güvenliği ve barışı tehdit ettiğini belirtti. Açıklamada, “ABD Dışişleri Bakanlığı, dünyanın tüm barışsever ülkeleri tarafından reddedilen bu öneri hakkındaki tutumunu netleştirmelidir” denildi.

Bu bağlamda Suudi Arabistan, devletlerin egemenliğine, sınırlarına ve toprak bütünlüğüne tecavüz edecek her girişime karşı kesin tavrını yineleyerek, adil ve kapsamlı bir barışa ulaşmanın tek yolunun "iki devletli çözüm" temelinde işgale son vermek ve Doğu Kudüs'ü başkent olarak kabul eden, 1967 sınırları üzerinde bağımsız bir Filistin devleti kurmak olduğunu vurguladı.

ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee'nin "İsrail'in Ortadoğu'yu kontrol etme hakkı" konusundaki açıklamaları, Arap ve İslam çevrelerinde büyük öfkeye yol açarken, Mısır, Ürdün ve Filistin'de de kınamalara neden oldu.

KÖRFEZ

Suudi deneyimi... Tarihi bir an, bir yönetim projesine dönüştüğünde

Tarihsel hareketin aşamaları (Araştırmacı Abdurrahman eş-Şukayr tarafından hazırlanan illüstrasyon)
Tarihsel hareketin aşamaları (Araştırmacı Abdurrahman eş-Şukayr tarafından hazırlanan illüstrasyon)
TT
TT

Suudi deneyimi... Tarihi bir an, bir yönetim projesine dönüştüğünde

Tarihsel hareketin aşamaları (Araştırmacı Abdurrahman eş-Şukayr tarafından hazırlanan illüstrasyon)
Tarihsel hareketin aşamaları (Araştırmacı Abdurrahman eş-Şukayr tarafından hazırlanan illüstrasyon)

Sosyolog ve araştırmacı Dr. Abdurrahman eş-Şukayr, Suudi devletinin kuruluş deneyimini daha önce görülmemiş bir yorum çerçevesine oturtuyor. Tarihi, birbirinden kopuk olaylar dizisi olarak değil; nüfus, kaynaklar ve seçkinler arasındaki ölçülebilir ve karmaşık ilişkiler tarafından yönetilen bir sistem olarak ele alıyor. Bu yaklaşımın, karmaşıklık bilimi ile ‘tarihin yasaları’ olarak da bilinen kliodinamik teorisine dayandığını belirten eş-Şukayr, devletlerin nasıl ortaya çıktığını, büyüdüğünü ve ardından seçkinlerin aşırı çoğalması nedeniyle baskı aşamasına girerek kriz ve zirve noktalarına ulaştığını; sonrasında ise istikrarı yeniden üreten bir lider figürünün ortaya çıktığını açıklıyor.

Eş-Şukayr, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, bu çerçeve sayesinde Diriye’nin Muhammed bin Suud öncesinde elit doygunluğa ve yapısal istikrarsızlığa ulaşmış yerel bir sistem olduğunun anlaşılabildiğini söyledi. Buna göre Muhammed bin Suud’un yükselişi, yönetim merkezini yeniden şekillendiren ve yeni bir siyasi döngü başlatan tarihsel bir yeniden ayar anı olarak yorumlanıyor.

Karmaşıklık bilimi

Eş-Şukayr, karmaşıklık biliminin; toplumlar ya da ekonomi gibi birbiriyle bağlantılı çok sayıda parçadan oluşan sistemleri incelediğini belirtti. Bu sistemlerde her küçük unsur diğerini etkilerken, yoğun etkileşim sonucunda yalnızca tek tek parçaların incelenmesiyle anlaşılamayacak yeni örüntü ve davranış biçimleri ortaya çıkıyor. Bu çerçevede karmaşıklık bilimi, zaman içinde küçük etkileşimlerin birikmesi sonucu istikrarın, kaosun ya da büyük ölçekli değişimlerin nasıl ortaya çıktığına odaklanıyor.

Devlet dönüşümünün beş yıllık döngüsü

Eş-Şukayr, devletlerin dönüşümüne ilişkin beş aşamalı döngüye de değinerek, devletlerdeki değişimlerin ölçülebilir dinamiklere tabi olduğunu ve genel eğilimlerinin öngörülebileceğini söyledi. Bu çerçevede toplumların beş aşamalı bir döngü içinde hareket ettiğini belirten eş-Şukayr, süreci şöyle açıkladı:

- Büyüme aşaması: Kaynakların genişlediği ve devletin kontrol kapasitesinin arttığı evreyi ifade ediyor. Bu süreç, nüfus artışı ve seçkinlerin çoğalmasıyla eş zamanlı ilerliyor. Aşama; tarihçilerin metinlerine ihtiyaç duyulmaksızın, nüfus ve ekonomik kaynaklara ilişkin yaklaşık veriler ve göstergeler üzerinden ölçülebiliyor ve öngörülebiliyor.

- Baskı aşaması: Kaynak bolluğunun görece azaldığı, kamu görevlerine talip olanların sayısının arttığı ve mevcut elitlerin konumlarını korumaya çalıştığı dönem olarak tanımlanıyor. Bu durum, devletin herkesi bünyesinde barındırma kapasitesini aşan bir tablo ortaya çıkarıyor. Nüfus artışı, siyasi, ekonomik, bilimsel ve toplumsal elitlerin sayısını artırırken, mevcut pozisyonların sayısı yetersiz kalıyor.

- Kriz aşaması: Seçkinler arasındaki birliğin sarsıldığı ve örtük gerilimlerin açık çatışmalara dönüştüğü evreyi oluşturuyor.

- Zirve aşaması: Kriz ve istikrarsızlığın doruğa ulaştığı bu safhada ittifaklar çözülüyor, dışlamalar ve ayrışmalar hız kazanıyor.

- İstikrar aşaması: Yeni bir liderliğin ya da revize edilmiş bir yönetim sisteminin, nüfus, kaynaklar ve seçkinler arasındaki ilişkiyi toplumun yeni ruhuna uygun biçimde yeniden düzenlemeyi başardığı dönem olarak tanımlanıyor. Bu aşamayla birlikte, önceki döngüye kıyasla daha bütünlüklü yeni bir süreç başlıyor.

Kontrol edilemeyen rekabet

Eş-Şukayr, zirve aşamasının Hicri 1139 yılına yakın dönemde belirginleştiğini belirterek, yönetici kollar arasındaki rekabetin artık kontrol edilemez bir seviyeye ulaştığını ifade etti. Bu süreçte elitler içindeki ayrışmalar hız kazanırken, bazı isimlerin kısa süreli emirlik deneyimleri yaşadığı ve sadakatlerin hızla el değiştirdiği görüldü. Bu tablo, iç dengeleri yönetme kapasitesinin çöktüğünü ortaya koydu. Bu koşullar altında siyasi sistemin sınırına dayandığını kaydeden eş-Şukayr, yönetim makamına talip olanların sayısının emirliğin iktidarı düzenleme kapasitesini aştığını vurguladı. Böylece zirve aşaması, yeniden kurucu bir liderliğin ortaya çıkmasına zemin hazırlayan tam ölçekli bir yapısal çözülme anına dönüştü.

Tarihsel hareketin aşamaları (Araştırmacı Abdurrahman eş-Şukayr tarafından hazırlanan illüstrasyon)Tarihsel hareketin aşamaları (Araştırmacı Abdurrahman eş-Şukayr tarafından hazırlanan illüstrasyon)

Muhammed bin Suud’un yükselişi, Diriye’de istikrar koşullarının olgunlaşmasının bir sonucu olarak gerçekleşti. Seçkinlerin aşırı çoğalması, eski yönetim sistemini sürdürülemez hale getirirken, çatışan elitlerin okuyamadığı tabloyu kavrayabilecek bir lideri gerekli kılan tarihsel bir moment ortaya çıktı. Bu çerçevede Muhammed bin Suud’un iktidarı devralması, Diriye içindeki güç dengelerinin yeniden ayarlanması anlamına geldi. Böylece yerel siyasi düzen, yapısal istikrarını yeniden tesis etme kapasitesini kazandı.

Yönetim merkezinin inşası

Muhammed bin Suud, Diriye’de yeni bir büyüme sürecinin başlangıcı olarak et-Turayf mahallesini kurarak burayı yönetim merkezi haline getirdi. Oysa daha önce Diriye emirleri Gusaybe ya da el-Mulaybid bölgelerinde ikamet ediyordu. Muhammed bin Suud, siyasi, dini ve askeri elitleri yeni devlet kurumları içinde yeniden dağıtarak, Diriye’deki iktidar yapılarını düzenleyerek, elit fazlasını azaltarak ve rekabet halindeki kollar arasındaki ilişkileri kontrol altına alarak yönetim merkezini yeniden inşa etti.

Bu yapısal düzenleme, emirliğin nüfus, kaynaklar ve elitleri tek bir çerçeve içinde yönetme kapasitesini yeniden kazanmasını sağladı. Böylece, Diriye merkezli yeni bir kuruluş döngüsünün önü açıldı ve bu süreç Diriye Emirliği olarak bilinen yapının çekirdeğini oluşturdu.

Eş-Şukayr, bu yeni okumanın Arap Yarımadası’nda devletlerin ortaya çıkışını; nüfus, kaynaklar ve seçkinler arasındaki ilişkiyi esas alan yapısal döngüler üzerinden açıklayan yeni bir araştırma ufku sunduğunu belirtti. Yerel çevrelerin farklılığına bağlı olarak denetim mekanizmalarının değiştiğini vurgulayan eş-Şukayr, yaklaşık nüfus ve mali istatistiklerin oluşturulmasının, tarihi test edilebilir ve karşılaştırılabilir bir alana dönüştürmek için zorunlu bir giriş olduğunu ifade etti. Bunun ise bölge tarihine ilişkin verilerin toplanmasını ve sınanabilir hipotezlerin geliştirilmesini gerektirdiğini kaydetti. Bu yaklaşımın, parçalı anlatıların ötesine geçen, daha uzun vadeli, daha hassas ve daha bağımsız bir Arap yorum modeli inşa edilmesine katkı sağlayacağını dile getirdi.

Öte yandan, Muhammed bin Suud hakkında kaleme alınan çalışmaların analitik ve anlatısal boyutunun sınırlı kaldığına dikkat çekildi. Kurucu eylemin mantığını açıklayan kapsamlı bir tarihsel biyografinin bulunmadığı, tarih kayıtlarının ise kuruluş öncesi ve kuruluş sırasındaki gelişmeleri yeterince aydınlatmadığı belirtildi. Bu boşluğun, Muhammed bin Suud’un hayatını olayların iç yapısından hareketle yeniden kurgulamayı gerektiren bir araştırma hattını zorunlu kıldığı ifade edildi. Kararların, ittifakların ve çatışmaların; yönetim tasavvurunu ve devletin koşullarını ortaya koyan anlamlı bir sistem olarak okunmasıyla, gerçekliğin hareketinden süzülen bir tarihsel biyografi ve siyasi projenin seyrine ilişkin bütünlüklü bir yorum üretilebileceği vurgulandı.