Çin’in silah desteği vermesi, Rusya’nın zaferine yol açabilir mi?

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping (Reuters-Arşiv)

Rusya’nın Ukrayna topraklarına, özellikle ülkenin doğusundaki Bahmut şehrine yönelik aralıksız saldırılarına rağmen, birçok askeri uzman baharda şiddetli bir Rus saldırısı bekliyor ve Moskova savaş için ihtiyaç duyduğu malzemelere hâlâ sahip değil.
Şarku’l Avsat’ın The Telegraph gazetesinden aktardığı analize göre, analistler Rusya’nın Bahmut’taki ilerlemesi sırasında her gün çok sayıda top mermisi kaybettiğine ve İran yapımı silahlı insansız hava araçlarının (SİHA) da ‘tükenmiş gibi göründüğüne’ dikkat çekiyor.
Analistler, oyunun kurallarını hızla değiştirebilecek ve savaş açısından korkunç sonuçlara yol açabilecek şekilde, Çin’in Rusya’ya silah tedarik etmesinden endişe edildiğini vurguluyor.
Moskova ile dostluğunun ‘sınırsız’ olduğunu ilan eden Pekin, Rusya’nın savaşta desteklenmesinde daha aktif rol alıp almayacağını ve Rus kuvvetlerine teçhizat ve silah göndermeye başlayıp başlamayacağını yakından inceliyor.
Böyle bir karar, savaşın yönünü Rusya’nın lehine çevirebilir ve Çinli üreticilerin, örneğin Tayvan’ın işgali gibi gelecekteki herhangi bir çatışmada etkinliklerini sağlamak için silahlarını kararlı ve gerçekçi bir şekilde test etmelerini ve değerlendirmelerini sağlayabilir.
ABD, geçen hafta Çin’i Rusya’ya silah tedarik etmemesi konusunda uyardı.
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken konuya ilişkin açıklamasında, “Çin, Rusya’nın saldırganlığını desteklemek için ölümcül silahlar tedarik etmeye veya Rusya’ya yardım etmek için sistematik olarak yaptırımları atlatmaya dahil olursa, bu aramızda ciddi bir sorun olacaktır. Örneğin, yaptırımlarımızı ihlal eden veya Rusya’nın savaş çabalarına destek veren Çin merkezli şirketleri veya bireyleri hedef almakta tereddüt etmeyeceğiz” dedi.
Ancak Wall Street Journal’ın Rusya’nın gümrük verilerine dayanan haberine göre, seyir teçhizatı, jet avcı uçağı parçaları ve karıştırma teknolojisi ve diğer çift kullanımlı ekipmanlar Çin’den Rusya’ya sevk edildi.
ABD merkezli siyasi strateji ve düşünce kuruluşu RAND Corporation yetkilisi John Kennedy şu değerlendirmeyi yaptı;
“Çin’in özellikle füzeler ve güdümlü silahlar alanında Rusya’ya sunacağı daha çok şey var. Ancak top mermileri ve SİHA’lar gibi temel malzemeler muhtemelen alışveriş listesinin başında yer alacak. Batı, Çin’in güdümlü silahlar, gemisavar sistemleri ve benzeri alanlarda kaydettiği ilerlemeden gerçekten endişeli.”
Analize göre, ‘Çin savaş makinesi’, NATO ülkelerininkilerle karşılaştırılabilir silahlar ve teknoloji ile giderek daha sofistike hale geldi.
2021’de, Çin’in dünyanın dört bir yanında hipersonik füze denemesi yaptığı bildirildi. Bu da, saatte 6 bin 120 kilometre hızda hareket eden silahları durdurma yollarını geliştirmeye yönelik yarışı hızlandırdı.
Çin, sivil ürünlerin yanı sıra silahlar geliştirerek, üretim üssünü zaman içinde yavaş ve istikrarlı bir şekilde büyütüyor.
Pekin, uzun yıllar boyunca Rus ürünlerini satın aldı ve kendi versiyonlarını yaptı. Ayrıca Çin merkezli savunma şirketleri dünyanın en büyükleri arasında yer aldı.
Çin’in savunma harcamaları, küresel savunma harcamalarındaki yüzde 1,7’lik düşüşe kıyasla, 2021’de yüzde 5,1 artarak 293 milyar dolara ulaştı.
Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü tarafından yapılan bir analize göre, Çin Halk Kurtuluş Ordusu, yüzyılın ortasına kadar olası bir savaşta zafer kazanmasını garanti eden büyük bir plan izliyor.
2013 yılında başlayan bu plan, yapay zekanın 2035 yılına kadar karar verme sürecine entegre edilmesini içeriyor.
Pekin, bir düzineden fazla kruvazör, muhrip ve uçak gemisinden oluşan bir savaş gemisi filosu inşa etmeye başladı.
Pekin ayrıca, şu anda Batı’nın sahip olduğu türlere benzer bir gizli savaş uçağı filosu inşa ediyor.
Uzmanlara göre, Rusya’nın şu anda Pekin’i siyasi riskler almaya ve ona açıkça çeşitli silahlar sağlamaya ikna etmeyi başarması durumunda, ‘Çin savaş makinesi’ oyunun kurallarını değiştirebilir ve savaş alanında hızlı bir Rus zaferine yol açabilir.