Çin lideri Şi Cinping, Ulusal Halk Kongresinde üçüncü kez devlet başkanı seçildi

Çin lideri Şi Cinping, Ulusal Halk Kongresinde yeniden devlet başkanı seçilerek iktidarını üçüncü döneme taşıdı.

Çin Devlet Başkanı Cinping, Pekin'deki Büyük Halk Salonu'nda Temsilciler Meclisi'nin üçüncü genel kurulunda (AFP)
Çin Devlet Başkanı Cinping, Pekin'deki Büyük Halk Salonu'nda Temsilciler Meclisi'nin üçüncü genel kurulunda (AFP)
TT

Çin lideri Şi Cinping, Ulusal Halk Kongresinde üçüncü kez devlet başkanı seçildi

Çin Devlet Başkanı Cinping, Pekin'deki Büyük Halk Salonu'nda Temsilciler Meclisi'nin üçüncü genel kurulunda (AFP)
Çin Devlet Başkanı Cinping, Pekin'deki Büyük Halk Salonu'nda Temsilciler Meclisi'nin üçüncü genel kurulunda (AFP)

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, yeniden göreve seçilerek iktidarını üçüncü döneme taşıdı.
Şi, Çin Ulusal Halk Kongresinin (ÇUHK) başkent Pekin'de devam eden 14. döneminin 1. Genel Kurulu'nda, tek aday olduğu oylamada, delegelerin oy birliği ile üçüncü kez devlet başkanı seçildi.
Kongrede devlet başkanı yardımcılığına Han Cıng, meclis başkanlığına ise Cao Licı seçildi.
Şi, Cao ve Han, yemin ederek görevlerine başladı.
Daha önce 2013 ve 2018'de iki kez devlet başkanı seçilen, 10 yıldır görev yapan Şi, 5 yıllığına yeniden seçilerek, Çin Halk Cumhuriyeti tarihinde devlet başkanlığını üçüncü dönme taşıyan ilk isim oldu.
Şi, ayrıca Merkezi Askeri Komisyon Başkanlığına da yeniden seçilerek ordunun başındaki başkomutan konumunu sürdürdü.
Şi'nin devlet başkanlığını üçüncü dönemde sürdüreceğinin işareti, Çin Anayasası'nda 2018'de yapılan değişiklikle verilmişti. Değişiklikle devlet başkanının görev süresini iki dönemle sınırlayan kural kaldırılmış, böylece Şi'nin üçüncü döneminin önü açılmıştı.

Çin Ulusal Halk Kongresinde  devlet başkanı yardımcılığına Hang Cıng seçildi
Çin'de Başbakan Birinci Yardımcısı Han Cıng, ülkenin yeni Devlet Başkanı Yardımcısı oldu.
Han, Çin Ulusal Halk Kongresinin (ÇUHK) başkent Pekin'de devam eden 14. döneminin 1. Genel Kurulu'nda, tek aday olduğu oylamada, 2 bin 952 delegenin tamamının oyunu alarak devlet başkanı yardımcısı seçildi.
Çin'de kabine işlevini yerine getiren Devlet Konseyi'nde 2018'den bu yana Başbakan Birinci Yardımcısı olarak yer alan Han, yeni görevini gelecek 5 yılda sürdürecek.
Han, Çin Komünist Partisinin (ÇKP) geçen yıl düzenlediği 20. Ulusal Kongresinde partinin en üst karar organı, 7 kişilik Daimi Komite'deki koltuğunu kaybetmiş olmasına rağmen Kongre'de Daimi Komite'den ayrılan üyeler arasında, 14. Ulusal Halk Kongresi'ne temsilci seçilen tek isim olması nedeniyle devlet başkan yardımcılığının en güçlü adayı olarak görülüyordu.
1954 yılında Şanghay'da dünyaya gelen 68 yaşındaki Han, Fudan Üniversitesi ve Şanghay Normal Üniversitesi'nde öğrenim gördü, ekonomi dalında yüksek lisans derecesi aldı.
Han, 2003-2012 yıllarında Şanghay Belediye Başkanı ve Parti Sekreteri Yardımcısı, 2012-2017 yıllarında ise Şanghay Parti Sekreteri olarak görev yaptı.
Şanghay'da 2006 yılında parti sekreterinin sosyal sigorta fonuyla bağlantılı bir yolsuzluk skandalı nedeniyle görevden alınmasının ardından parti sekreterliğine vekalet eden Han, o dönemde 7 ay süreyle geçici olarak bu göreve atanan Şi Cinping ile birlikte çalıştı.
Han, 2017'de ÇKP Daimi Komitesine seçildi, ardından 2018'de Başbakan Birinci Yardımcısı olarak Devlet Konseyi'nin üyesi oldu.
Hong Kong ve Makau İşleri Merkezi Liderlik Grubu'na da başkanlık eden Han, bu iki özel idari bölge ile ilgili politikalara yön verdi.
Daha önce devlet protokolünde önemli yeri olan, geleceğin lideri görülen isimlerin seçildiği devlet başkanı yardımcılığı, Şi'nin kendinden sonraki olası lider adaylarına işaret etmekten kaçınan tutumu nedeniyle geri plana itilmişti.
Çin'de devlet başkanı yardımcısının iç siyasetteki ağırlığı sınırlı olmakla birlikte uluslararası ilişkilerde ülkeyi temsil işlevi nedeniyle hala önemli bir rol olarak görülüyor.

Çin Ulusal Halk Kongresi'nde meclis başkanlığına Cao Lıci seçildi
Çin'de Ulusal Halk Kongresinin (ÇUHK) yeni başkanı, ülkeyi yöneten Komünist Partinin (ÇKP) üst düzey isimlerinden Cao Licı oldu.
Cao, Çin Ulusal Halk Kongresinin (ÇUHK) başkent Pekin'de devam eden 14. döneminin 1. Genel Kurulu'nda, tek aday olduğu oylamada, 2952 delegenin tamamının oyunu alarak için meclis başkanı seçildi.
ÇKP'de 2017-2022 yıllarında Merkezi Disiplin İnceleme Komitesi Sekreteri olarak yolsuzlukla mücadele soruşturmalarına öncülük eden Cao, ÇKP'nin Ekim 2022'deki 20. Ulusal Kongresi'nde partinin en üst karar organı olan 7 kişilik Daimi Komite'deki yerini koruyan isimlerden biri olmuştu.
Cao, ÇKP Kongresinin ardından parti protokolünde 3. sıraya yükselirken devlet protokolündeki üç numaralı konum olan yasama meclisi başkanlığının en güçlü adayı haline gelmişti.
ÇKP Kongresinde Daimi Komite'den ve parti görevlerinden ayrılan ÇHUK Başkanı Li Canşu'nun yerine seçilen Cao, 5 yıllığına bu görevi sürdürecek.
1957 yılında ülkenin kuzeybatısındaki Çinghay eyaletinde dünyaya gelen 66 yaşındaki Cao, Peking Üniversitesinde felsefe öğrenimi gördü.
2003-2007 yıllarında Çinghay Eyaleti Parti Sekteri, 2007-2012 yıllarında Şaanşi Eyaleti Parti Sekreteri olarak görev yapan Cao, 2012-2017'de ÇKP Örgütlenme Birimi Başkanlığını, 2017-2022'de ise Merkezi Disiplin İnceleme Komitesi Sekreterliğini yürüttü.
Çin'in parlamentosu olarak bilinen Ulusal Halk Kongresi, eyaletler, özerk bölgeler, özel idare bölgeleri ve merkeze bağlı yönetilen şehirlerin Yerel Halk Kongreleri'nin seçtiği temsilcilerden oluşuyor. Mevcut halinde 2 bin 980 üyeden oluşan yasama meclisi, yılda bir kez genel kurul toplantısı yapıyor. Bu toplantılar dışında meclis, yasama yetkisini, kendi içinden seçtiği 175 üyeli ÇUHK Daimi Komitesi aracılığıyla icra ediyor.

Mao'dan sonra ilk isim
69 yaşındaki Şi, ülkeyi yöneten Çin Komünist Partisinin (ÇKP) Ekim 2022'de düzenlediği 20. Ulusal Kongresi'nde üçüncü kez parti genel sekreterliğine seçilerek Çin Halk Cumhuriyeti'nin kurucusu Mao Zıdong'dan bu yana parti yöneticiliğini iki dönemden fazla sürdüren ilk lider olmuştu.
Tek parti iktidarının olduğu, parti ve devlet yönetiminin iç içe geçtiği Çin'de üst düzey devlet görevleri parti iktidarının uzantısı olarak görülüyor ve aynı yetkililerce yerine getiriliyor.
Şi, mevcut haliyle 1982 Anayasası ile kurulan devlet başkanlığı makamında iki dönemden fazla kalan ilk lider olacak.
Çin Halk Cumhuriyeti'nin (ÇHC) 1949'da kurulmasının ardından devlet başkanlığı ilk kez 1954 Anayasası'nda "ÇHC Başkanlığı" adıyla oluşturuldu. Ülkenin kurucu lideri Mao, 1954-1959 yıllarında 5 yıl süreyle görevi sürdürdükten sonra devretti. Ancak sonrasında, Kültür Devrimi yıllarındaki siyasi çekişme ve tasfiyeler nedeniyle makam ya boş kaldı ya da vekaleten sürdürüldü.
Kültür Devrimi'nin ardından 1975'te kabul edilen Anayasa ile ÇHC Başkanlığı lağvedilirken partinin devlet üzerindeki otoritesi yeniden vurgulandı.
Mao'nun 1976 yılındaki ölümünün ardından iktidarın tek elde toplanmasını engelemeye yönelik arayışlar içinde "Devlet Başkanlığı" 1982 Anayasası ile yeniden yapılandırıldı. Dıng Şiaoping'in "yüksek lider" kabul edildiği bu dönemde parti genel sekreterliği, devlet başkanlığı, başbakanlık ve orduyu idare eden Merkezi Askeri Komisyon'un başkanlığının ayrı kişilerce üstlenilmesi ve bu sayede güç yoğunlaşmasının önlenmesi hedeflendi.

Şi'den önceki iki lider iki dönemde bırakmıştı
Ancak 1989'de Tienanmın Meydanı'ndaki protestoların yaratığı iç siyasi kriz, parti, devlet ve ordu liderliğinin yeniden tek elde toplanmasını getirdi. Reform ve dışa açılma siyasetinin izlendiği, yönetimde kurumsallaşma eğiliminin öne çıktığı bu dönemde, devlet başkanlığına iki dönem sınırı getirilmesi iktidarın çatışmasız devrini sağlayacak formül olarak görüldü.
Şi'den önce 1993-2003 yıllarında Ciang Zımin, 2003-2013 yıllarında Hu Cintao, iki dönem devlet başkanlığı yaptıktan sonra devlet ve parti görevlerinden ayrıldı.
Çin liderinin yakın dönemdeki teamüllerden farklı olarak iktidarını üçüncü döneme taşıması, Şi'nin yeni dönemde "tek adam" konumunun pekiştiğinin işareti olarak görülüyor.
Şi’nin “Yeni Dönemde Çin Karakterinde Sosyalizm” adı verilen düşünceleri, Parti Tüzüğü’ne ve Anayasa’ya girmiş, ÇKP'nin 2021'de parti tarihine ilişkin aldığı kararda, Şi, Mao ve Dıng ile birlikte “düşünce kurucu önder” olarak tanımlanmıştı.
Geçen yılki ÇKP Kongresi'nde partinin üst yönetim kadrolarına Şi’ye yakın isimler seçilirken Parti Tüzüğü’nde yapılan değişiklikle Şi’nin partinin “çekirdek lideri” olduğu ve düşüncelerinin ÇKP iktidarına rehberlik edeceği vurgulanmıştı.



Güney Kore, üniversitelerde kopya çekmek için yapay zekâ kullanan öğrencilere yaptırım uygulayacak

Bazı öğrencilerin derslerde kopya çekmek için başvurduğu yöntem (Reuters)
Bazı öğrencilerin derslerde kopya çekmek için başvurduğu yöntem (Reuters)
TT

Güney Kore, üniversitelerde kopya çekmek için yapay zekâ kullanan öğrencilere yaptırım uygulayacak

Bazı öğrencilerin derslerde kopya çekmek için başvurduğu yöntem (Reuters)
Bazı öğrencilerin derslerde kopya çekmek için başvurduğu yöntem (Reuters)

Güney Kore hükümeti, üniversiteye giriş sınavında kopya çekerken yakalanan kişilerin 10 yıl boyunca sınava girmesinin yasaklanacağını duyurdu. Alman Haber  Ajansı'na (DPA) göre hükümet bu tür usulsüzlükleri ihbar edenlere100 milyon wona (75 bin ABD doları) kadar ödül vermeyi planladığını açıkladı.

Eğitim Bakanlığı, kopya çekmek amacıyla yapay zekâ kullananlara cezai yaptırımlar uygulanması için kararlı adımlar atılacağını ve cezanın her olayın ayrı ayrı incelenmesiyle belirleneceğini bildirdi.

Şarku’l Avsatın Yonhap'tan aktardığına göre yetkililer, halka açık kablosuz internet ağlarının (Wi-Fi) izlenmesi gibi yöntemlerle 52 kopya vakasını tespit ederken, sınav sırasında akıllı cihaz kullanan 5 kişiyi de suçüstü yakaladı.

Hükümet, bu yıl kopyayı önlemeye yönelik tedbirlerini artırdı. Bu adımda, bu yılki yeminli vergi müşavirliği sınavında en yüksek puanı alan adayın yapay zekâ ve dijital cihazlar kullanarak kopya çektiğini itiraf etmesi üzerine kamuoyunda oluşan büyük tepki etkili oldu.

Kopyayla mücadele kapsamında, Güney Chungcheong eyaletinde bir aday akıllı gözlük kullanırken, Gyeonggi eyaletinde başka bir öğrenci ise küçük bir kamera ve kablosuz kulaklık aracılığıyla kopya çekerken yakalandı.

Güney Kore'de üniversiteye giriş için düzenlenen Akademik Yeterlilik Sınavı, çok sayıda öğrenci açısından yıllar süren yoğun hazırlığın doruk noktası olarak kabul ediliyor. Öğrencilerin hayatında önemli bir yere sahip olan sınavda, yerleştirildikleri üniversitenin ilerideki meslek hayatlarını etkileyebileceği değerlendiriliyor.


Kuzey Kore lideri, Trump’ı açıkça görmezden gelerek okul malzemeleri fabrikasını ziyaret etti

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 29 Mayıs 2024’te Kuzey Kore’nin başkenti Pyongyang’daki Savunma Bilimleri Akademisi’ni ziyaret ederken. (KCNA – Reuters)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 29 Mayıs 2024’te Kuzey Kore’nin başkenti Pyongyang’daki Savunma Bilimleri Akademisi’ni ziyaret ederken. (KCNA – Reuters)
TT

Kuzey Kore lideri, Trump’ı açıkça görmezden gelerek okul malzemeleri fabrikasını ziyaret etti

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 29 Mayıs 2024’te Kuzey Kore’nin başkenti Pyongyang’daki Savunma Bilimleri Akademisi’ni ziyaret ederken. (KCNA – Reuters)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 29 Mayıs 2024’te Kuzey Kore’nin başkenti Pyongyang’daki Savunma Bilimleri Akademisi’ni ziyaret ederken. (KCNA – Reuters)

Kuzey Kore devlet medyası bugün, lider Kim Jong-un’un okul malzemeleri üreten bir fabrikayı ve eğitim kurumlarını ziyaret ettiğini duyurdu. Ziyaretin, ABD Başkanı Donald Trump’ın Asya turu sırasında kendisine yönelik açık bir görmezden gelme mesajı taşıdığı değerlendirildi.

Trump, ilk başkanlık döneminde Kim ile üç kez bir araya gelmişti. Beyaz Saray’a dönmesinden bu yana da Kuzey Kore lideriyle yeniden görüşmek istediğini dile getiriyor. Ancak Pyongyang, bu davetlere karşı sessizliğini koruyor.

Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in de katıldığı üçlü zirvenin ardından perşembe günü geç saatlerde Asya’dan ayrıldı. Kim ile görüşme gerçekleşmedi. Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre Trump, programına bu görüşmeyi ekleyemeyecek kadar yoğun olduğunu belirterek, Kim ile “bir noktada mutlaka bir araya geleceklerini” söyledi.

Bunun yerine Kuzey Kore devlet medyası, Kim’in bir fabrikada okul malzemelerini ve fen derslerinde kullanılan ekipmanları incelediği fotoğrafları yayımladı.

Kuzey Kore Merkezi Haber Ajansı’nın (KCNA) bugün yayımladığı habere göre Kim, cuma günü fabrikada üretilmesi planlanan çeşitli okul ekipmanlarının örneklerini inceledi.

KCNA’nın aktardığına göre Kim, bilim ve eğitimin “devrimcilerimizin gelecek nesillere ve devrime yönelik vizyonunun en açık ifadesi” olduğunu söyledi.

Trump daha önce Çin’de Kim ile bir görüşme gerçekleştirme ihtimalini gündeme getirmiş ve Kuzey Kore liderinin kendisiyle görüşmek “istediğini” öne sürmüştü. Ancak Pyongyang bu konuda herhangi bir açıklama yapmadı.

Kuzey Kore devlet medyası, Kim’in bu haftanın başlarında bir kayak merkezini ve Paektu Dağı’nı ziyaret ettiğini, çarşamba günü ise denizcilik üniversitesine giderek deniz savunmasının önemini vurguladığını bildirdi.

Kim ile Trump arasında daha önce gerçekleştirilen zirvelerde Pyongyang’ın nükleer programının sınırlandırılması hedeflenmiş, ancak herhangi bir anlaşmaya varılamamıştı.

Birleşmiş Milletler’in yıllardır uyguladığı yaptırımlara rağmen Kuzey Kore, anayasal güvence altına aldığı nükleer silah cephaneliğini geliştirmeyi sürdürdü. Pyongyang, nükleer silahlı devlet statüsünün geri döndürülemez olduğunu ilan etti.

Analistler, Pyongyang’ın Pekin ve Moskova ile ilişkilerini güçlendirmesinin Washington ile diyaloğa girme isteğini azalttığını değerlendiriyor. Bu durum, özellikle Trump’ın partisinin ara seçimlerde ağır bir yenilgi almasının ardından ABD Başkanı’nın diplomatik girişimlerini daha da zorlaştırıyor.


Hesapların silinmesinin ardından Hindistan’da muhalefetten Meta’nın ofisleri önünde protesto gösterileri

Hindistan Ulusal Kongre Partisi aktivistleri, Meta’nın Mumbai’deki genel merkezi önünde protesto gösterisi düzenlerken (Reuters)
Hindistan Ulusal Kongre Partisi aktivistleri, Meta’nın Mumbai’deki genel merkezi önünde protesto gösterisi düzenlerken (Reuters)
TT

Hesapların silinmesinin ardından Hindistan’da muhalefetten Meta’nın ofisleri önünde protesto gösterileri

Hindistan Ulusal Kongre Partisi aktivistleri, Meta’nın Mumbai’deki genel merkezi önünde protesto gösterisi düzenlerken (Reuters)
Hindistan Ulusal Kongre Partisi aktivistleri, Meta’nın Mumbai’deki genel merkezi önünde protesto gösterisi düzenlerken (Reuters)

Hindistan’ın ana muhalefet partisi Kongre Partisi’nin gençlik kolu tarafından bugün yayımlanan video görüntülerinde, üyelerinin Instagram hesaplarının silinmesini protesto etmek amacıyla Meta’nın ofisleri önünde polisle çatıştığı görüldü.

Şirket, kullanıcı sayısı bakımından en büyük pazarı olan Hindistan’da etkili bir siyasi grubun protestolarında yaşanan artışa ilişkin yorum yapmaktan kaçındı.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Hindistan’da Başbakan Narendra Modi hükümetinin sosyal medya platformlarında sakıncalı bulduğu içeriklerin kaldırılmasına yönelik giderek sıkılaşan uygulamaları nedeniyle ifade özgürlüğü tartışmaları büyüyor.

Modi hükümeti, içeriklerin yalnızca yerel yasaları ihlal etmesi ya da kamu güvenliğine veya ulusal güvenliğe zarar verme ihtimali bulunması halinde kaldırılması talimatı verdiğini savunuyor.

Kongre Partisi ise uzun süredir Meta’yı ve diğer sosyal medya platformlarını, partiye ait hesapları kapatarak çevrim içi muhalefeti baskı altına almak ve böylece Modi hükümetine avantaj sağlamakla suçluyor.

Meta ise buna karşılık, Hindistan'daki içeriklere yönelik kısıtlamaları yerel yasalara uymak amacıyla uyguladığını belirtiyor.

İktidardaki partinin sözcüsü Pradeep Bhandari, Kongre Partisi’nin girişimlerini eleştirerek, “Haydarabad’daki Meta merkezini tahrip etmekle yetinmediler; şimdi bir de bunu sosyal medyada gururla sergiliyorlar” ifadelerini kullandı.