Lübnan’da güvenlik güçleri ile Iraklı öğrenciler arasındaki gerilim kontrol altına alınmaya çalışılıyor

Bağdat, askıdaki sorunların çözümlerini görüşmek üzere Beyrut’a bir hükümet heyeti gönderdi.

Başbakan Necib Mikati, Irak Eğitim Bakanlığı’ndan bir heyetle 10 Mart’ta bir araya geldi. (Dalati ve Nahra)
Başbakan Necib Mikati, Irak Eğitim Bakanlığı’ndan bir heyetle 10 Mart’ta bir araya geldi. (Dalati ve Nahra)
TT

Lübnan’da güvenlik güçleri ile Iraklı öğrenciler arasındaki gerilim kontrol altına alınmaya çalışılıyor

Başbakan Necib Mikati, Irak Eğitim Bakanlığı’ndan bir heyetle 10 Mart’ta bir araya geldi. (Dalati ve Nahra)
Başbakan Necib Mikati, Irak Eğitim Bakanlığı’ndan bir heyetle 10 Mart’ta bir araya geldi. (Dalati ve Nahra)

Lübnan ve Irak, Lübnan güvenlik güçlerinin perşembe günü Lübnan Eğitim Bakanlığı binasında Iraklı öğrencilere saldırmasından kaynaklanan sorunu kontrol altına almaya çalışıyor. İki taraf, Lübnan’da eğitim alan Iraklı öğrencilerin diplomalarının geçerliliği sürecini kolaylaştırmayı da içeren, ‘daha önce meydana gelen tüm sorunları sona erdirici’ onaylanmış bir mekanizma ortaya koydu.
Lübnan güvenlik güçleri ile işlemlerini tamamlamak için Eğitim Bakanlığı’na gelen çok sayıda Iraklı öğrenci arasında yaşanan sorunu gözler önüne seren görüntüler yayınlandı. Videoların birinde Lübnanlı bir güvenlik görevlisinin, elinde metal bir sopa tuttuğu ve bir öğrenciden geri çekilmesini istediği görülüyor. Diğer bir videoda ise bakanlık binasından bağırış sesleri geldiği duyuluyor.
Eğitim Bakanlığı’nın açıklamalarına rağmen videolar, Iraklı ve Lübnanlı sosyal medya öncüleri arasında yaygın bir öfkeye yol açtı. Öyle ki Lübnan hükümetine harekete geçme çağrıları yapıldı. Diğer yandan Iraklı yetkililer, Lübnan hükümetine Iraklı öğrencilerin işlerini takip etmek ve Lübnan’daki yetkili kurumlarda öğrencilerle ilgilenme prosedürlerini incelemek amacıyla bir bakanlar komitesi oluşturma çağrısı yaptı.
Bu çerçevede Irak Yüksek Öğretim ve Bilimsel Araştırma Bakanlığı’ndan bir heyet dün (Cuma) Lübnan Başbakanı Necib Mikati ile bir araya geldi.
Irak Büyükelçiliği Misyonu Başkanı Emin en-Nasravi, “Görüşmede Iraklı öğrencilerin Lübnan’da karşılaştıkları birçok sorun dile getirildi ve bu sorunların çözümüne yardımcı olacak çözüm ve mekanizmalar ele alındı” dedi.
Heyette yer alan Iraklı akademisyen Dr. Ala el-Zogbi, “Mikati’ye birçok öneri sunduk. Bu önerilerin, iki ülkedeki en üst düzey makamların imzaladığı resmi bir mekanizmaya dahil edilmesi için onay alındı” açıklamasında bulundu. Zogbi, iki gün içerisinde bu protokolün hazırlanacağını belirttiği açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Daha önce meydana gelen tüm sorunları sona erdiren onaylanmış bir mekanizma olması için iki taraf arasında imzalanacak. Diploma denklik süreci kolay olacak ve öğrencinin bakanlığa müracaatını gerektirmeyecek. Ancak öğrenci ile okuduğu üniversite arasında doğrudan temas ve inceleme olacaktır.”
Yüzlerce Iraklı, Lübnan üniversitelerinde öğrenimlerine devam ediyor. Lübnan Eğitim Bakanlığı’ndaki Üniversite Öncesi Denklik Departmanı, bir yıl boyunca Irak’tan yaklaşık altı bin denklik başvurusu aldığını belirtti. Bakanlık, işlemlerini tamamlamaları için idari kolaylıklar sağladığını belirtti. Denklik Komitesi, 200’ü Iraklılar ve geri kalanı Lübnanlılar ve diğer milletlerden olmak üzere yaklaşık 500 başvuruya karar vermek üzere haftalık olarak toplanıyor.
Lübnan Eğitim Bakanlığı perşembe sabahı Iraklı öğrencilere ‘saldırı’ gerçekleştirildiği haberini yalanladı. Eğitim Bakanı Abbas el-Halabi şu açıklamada bulundu:
“Perşembe günü sabah saat beş buçukta bakanlık binasının güvenlik görevlileri bir gürültüyle şaşkınlık yaşadı. Gürültünün kaynağını görmek için dışarı çıktılar ve yüzden fazla Iraklı öğrencinin orada olduğunu gördüler. Şafakta kapılar hala kapalıyken içeri giriş konusunda aralarında anlaşmazlık yaşandı. Mahalle sakinlerinin, çevredeki binaların balkonlara çıkması üzerine güvenlik görevlileri onları sakinleştirmeye çalıştı. Bakanlık, sabah sekizde vatandaşları ve denetçileri kabul etmek üzere kapılarını açtığında çok sayıda Iraklı öğrenci bir anda içeriye akın etti. İlgililerin girişleri düzenleme çabaları ortasında Denklik Departmanı’nın önü Iraklılarla doldu. Müracaat eden genç bir Iraklı, bayılarak yere yığıldı. Öncelikli giriş mücadelesi devam etti. Bazı Iraklı öğrenciler, İç Güvenlik Güçleri ve binanın güvenlik görevlileri ile iş birliği yaparak, diğer öğrencileri genç Iraklıyı ayağa kaldırmak için geri çekilmeye ikna etti. Ancak geri adım atmadılar. Bunun üzerine güvenlik güçleri, onları geri adım atmaya ikna etmek için sesini yükseltti. Bu hareketin ardından ayağa kaldırılan gencin astım hastası olduğu anlaşıldı. Genç, Kızılhaç tarafından tedavi altına alındı.”
Yaşanan sorunun ardından Eğitim Bakanlığı medya ofisi, sosyal medyada yayınlanan videoların gerçeği yansıtmadığını, güvenlik güçleriyle bir tartışmayı gösterdiğini açıkladı. Ofis tarafından yapılan açıklamada ayrıca, “Gerçek şu ki güvenlik güçleri, bayılan Iraklıyı arkadaşlarının ayaklarının altıdan kurtarmak ve ona ilk müdahaleyi yapmak için hassas davrandı” ifadesine yer verildi.
Bağdat’ta Irak hükümeti, Iraklı öğrencilere yönelik ‘saldırının’ ayrıntılarını öğrenmek amacıyla Lübnan’a gitmek üzere bir bakanlar komitesi oluşturmaya karar verildi. Lübnan’ın Bağdat Büyükelçiliği, şu özür açıklamasını yayınladı:
“Lübnan’ın Irak Büyükelçiliği, Beyrut’ta Eğitim ve Yüksek Öğrenim Bakanlığı binası önünde aralarında değerli Iraklı öğrencilerin de bulunduğu kız ve erkek öğrenciler arasında meydana gelen izdihama açıklık getirmek istiyor. Lübnan’ın tanık olduğu zorlu ekonomik koşullar nedeniyle genel grev sonrası bakanlık çalışanlarının işe dönmesinin ardından yaşananlar kabul edilemez.  Başbakan, bakanlar ve üst düzey yöneticiler tarafından en üst düzeyde takip ediliyor ve soruşturuluyor. Bu çerçevede Lübnan Çalışma Bakanı aracılığıyla Başbakan Necib Mikati tarafından büyükelçiliğe, ‘onurlarının korunduğunu ve gözetildiklerini bildirmek, maruz kaldıkları şeyin kabul edilemez olduğunu ve yaşananların tekrarlanmasının önüne geçileceğini ifade etmek üzere’ önümüzdeki birkaç saat içinde Iraklı öğrencilerin Hükümet Sarayı’nda kabul edileceği bilgisi verildi. Ayrıca öğrencilere işlemlerinin tamamlanıp, diploma denkliklerinin en iyi koşullarda ve mümkün olan en kısa sürede takip edileceğini bildirilecek.”



Irak Kürdistan Bölgesi’nde hükümet krizi derinleşiyor: İki yönetim tartışması yeniden gündemde

Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin (KYB) resmî internet sitesinde yayımlanan, Bafıl Talabani ile Mesrur Barzani'nin görüşmesinden bir kare.
Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin (KYB) resmî internet sitesinde yayımlanan, Bafıl Talabani ile Mesrur Barzani'nin görüşmesinden bir kare.
TT

Irak Kürdistan Bölgesi’nde hükümet krizi derinleşiyor: İki yönetim tartışması yeniden gündemde

Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin (KYB) resmî internet sitesinde yayımlanan, Bafıl Talabani ile Mesrur Barzani'nin görüşmesinden bir kare.
Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin (KYB) resmî internet sitesinde yayımlanan, Bafıl Talabani ile Mesrur Barzani'nin görüşmesinden bir kare.

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nde (IKBY) parlamento seçimlerinin üzerinden yaklaşık iki yıl geçmesine rağmen, seçimi kazanan Kürt partileri parlamentoyu toplayıp meclis başkanını seçmeyi başaramadı. Bu sürecin tamamlanması halinde yeni hükümetin kurulması ve mevcut Başbakan Mesrur Barzani hükümetinin yerini tam yetkili bir kabinenin alması bekleniyordu. Ancak Barzani hükümeti, Ekim 2024'te yapılması planlanan bölgesel seçimlerden önce dahi "geçici hükümet" statüsüne geçmişti.

Anayasal uyuşmazlıkları çözmekle görevli Federal Yüksek Mahkeme, Mayıs 2023'te Kürt Bölgesi Parlamentosu'nun görev süresinin uzatılmasını anayasaya aykırı bularak Barzani hükümetini geçici hükümet olarak değerlendirmişti.

IKBY'deki siyasi tıkanıklığın sürmesi üzerine, Kürdistan Yurtseverler Birliği'nden (KYB) üst düzey bir isim, bölgenin resmen "iki ayrı yönetim" dönemine girebileceğini söyledi.

İsminin açıklanmasını istemeyen parti yöneticisi, "Bugün bölgede fiilen iki ayrı yönetim söz konusu. Ancak Kürt partileri hükümetin kurulması konusunda anlaşamazsa, bu fiili durumun resmî bir yapıya dönüşmesinden endişe ediyoruz" dedi.

2006'ya kadar iki ayrı yönetim vardı

Irak Kürt Bölgesi'nde 1990'lı yılların ortalarından 2006'ya kadar, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ile KYB arasındaki iç çatışmaların ardından fiilen iki ayrı yönetim bulunuyordu.

KDP yönetimi Erbil ve Duhok'ta konuşlanırken, KYB Süleymaniye merkezli ayrı bir yönetim oluşturmuş; iki tarafın kendi hükümetleri, güvenlik kurumları ve mali yapıları bulunmuştu.

dfrtbhyj
Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) lideri Mesud Barzani, Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) Başkanı Bafıl Talabani'yi kabul ederken (Arşiv - Rudaw)

Bu bölünmüş yapı, 1998'de imzalanan Washington Anlaşması'nın ardından başlayan siyasi uzlaşı sürecinin sonucunda 2006 yılında birleşik Kürt Bölgesi Hükümeti'nin kurulmasıyla resmen sona ermişti. Buna rağmen her iki parti de geleneksel nüfuz alanlarındaki etkisini korudu.

"Her şeyi istiyorlar"

KYB'li yönetici, Şarku'l Avsat gazetesine yaptığı açıklamada hükümetin kurulamamasından KDP'yi sorumlu tuttu.

"KDP her şeyi, bütün hükümet makamlarını istiyor ve diğer partiler lehine hiçbir taviz vermeye hazır değil" diyen yönetici, iki büyük Kürt partisinin uzun süredir siyasi çıkmazın sorumluluğunu birbirine yüklediğini belirtti.

KDP'li bir yönetici de daha önce Şarku'l Avsat'a yaptığı açıklamada, hükümetin kurulamamasının tarafları yeniden erken seçim seçeneğine yaklaştırdığını söylemişti.

KYB ile Yeni Nesil Hareketi'nin oluşturduğu blok ise, bölgesel başbakanlık makamını ve hükümet görevlerinin eşit paylaşımını talep ediyor.

KYB'li yönetici, iki yönetim modelinin bölgenin bugünü ve geleceği üzerinde ciddi etkiler yaratacağını kabul ederken, partisinin "bölgenin birliğini korumak için taviz vermeye hazır olduğunu" ifade etti.

Ayrıca KYB lideri Bafel Talabani'nin önceki gün partinin Kürdistan Parlamentosu grubuyla bir araya geldiğini hatırlatan yönetici, Talabani'nin "yeni kabinenin kurulmasının önünde engel olmadıklarını, aksine sürecin hızlandırılmasını istediklerini" dile getirdiğini aktardı.

"Bölgenin mevcut yapısı sorgulanıyor"

Buna karşın KYB içerisinden gelen bazı açıklamalar iyimser bulunmuyor.

Parti Siyasi Büro Üyesi ve Araştırmalar Merkezi Başkanı Yusuf Koran, parti internet sitesinde yayımladığı değerlendirmede, "Irak Kürt Bölgesi'nin mevcut yapısıyla varlığını sürdürebilmesi, gerek siyasi sistem ve yönetişim modeli gerekse bölgesel ve uluslararası gelişmeler nedeniyle giderek daha fazla sorgulanıyor" ifadelerini kullandı.

frthyju
Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) Başkanı Bafel Talabani (AFP)

Koran, "Bölge, iki yönetimin 2006 yılında birleşmesinden bu yana bugün yaşandığı kadar derin bir siyasi kutuplaşma ve bölünmeye tanık olmadı" dedi.

Koran, iki ayrı yönetim olasılığına doğrudan değinmese de değişimin kaçınılmaz olduğunu savunarak, "Irak Kürt Bölgesi artık 1991 sonrasında, Bağdat merkezi hükümetinden fiilen ayrıldığı dönemde sahip olduğu uluslararası desteğe sahip değil" değerlendirmesinde bulundu.

KDP: Siyasi intihar olur

Öte yandan KDP lideri Mesud Barzani'nin medya danışmanı Kefah Mahmud, iki ayrı yönetim fikrini "siyasi intihar" olarak nitelendirdi.

Mahmud, bu yöndeki çağrıların "Kürt Bölgesi'ne karşı yürütülen kampanyaların bir parçası olduğunu ve federal yönetim deneyimini ortadan kaldırmayı hedefleyen siyasi amaçlarla örtüştüğünü" söyledi.

Mevcut sorunların çözüm yerinin parlamento olduğunu vurgulayan Mahmud, "İki ayrı yönetim fikri ne Kürt Bölgesi'nde ne de demokratik federal Irak'ın ve anayasanın korunmasını isteyen Iraklılar arasında kabul görüyor" dedi.

Mahmud ayrıca, mevcut siyasi tıkanıklığın aşılması için erken seçim ihtimalini de dışlamadıklarını belirterek, bunun KDP'nin gündemindeki çözüm seçeneklerinden biri olduğunu söyledi.

KYB'nin Yeni Nesil Hareketi ile kurduğu ittifaka da değinen Mahmud, bu iş birliğinin KDP'nin parlamentodaki sandalye üstünlüğünü dengelemeyi amaçladığını, ancak böyle bir ittifakın seçimlerden önce kurulması gerektiğini savundu.


Hamas, silah kontrol yasasının kademeli olarak uygulanmasında ısrar ediyor

Filistinliler, dün Gazze'nin güneyindeki Han Yunus'ta İsrail saldırısında öldürülen Tarık Sabah (10 yaşında) da dahil olmak üzere 3 Filistinlinin cenazesine katıldı (Reuters)
Filistinliler, dün Gazze'nin güneyindeki Han Yunus'ta İsrail saldırısında öldürülen Tarık Sabah (10 yaşında) da dahil olmak üzere 3 Filistinlinin cenazesine katıldı (Reuters)
TT

Hamas, silah kontrol yasasının kademeli olarak uygulanmasında ısrar ediyor

Filistinliler, dün Gazze'nin güneyindeki Han Yunus'ta İsrail saldırısında öldürülen Tarık Sabah (10 yaşında) da dahil olmak üzere 3 Filistinlinin cenazesine katıldı (Reuters)
Filistinliler, dün Gazze'nin güneyindeki Han Yunus'ta İsrail saldırısında öldürülen Tarık Sabah (10 yaşında) da dahil olmak üzere 3 Filistinlinin cenazesine katıldı (Reuters)

Halen Kahire'de bulunan Hamas heyeti, Gazze'de ateşkes anlaşmasına ilişkin olarak "Barış Konseyi"nin Gazze Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov'un hazırladığı değişikliklere verdiği cevabı arabuluculara sundu.

Şarku'l Avsat'a konuşan Hamas kaynakları ile müzakerelere katılan diğer Filistinli gruplardan yetkililere göre Hamas, silahların toplanması ve teslim edilmesine ilişkin hükmün, üzerinde uzlaşmaya varılan metnin kabul edilmesinden itibaren 14 gün içinde uygulanacak bir takvim çerçevesinde "kademeli ve aşamalı" olarak hayata geçirilmesi yönündeki tutumunu korudu.

Kaynaklar, Hamas'ın ayrıca bu sürecin, Filistin halkının kendi kaderini tayin etmesine ilişkin açık bir siyasi süreçle ve egemenlik haklarının güvence altına alınmasıyla bağlantılı olması gerektiğini vurguladığını belirtti.

Aynı kaynaklara göre Hamas, Mladenov'un değişiklik metnine eklediği "altyapı" ifadesinin taslaktan çıkarılmasını da talep etti. Mladenov, söz konusu kavramı daha önce tüneller, silah depoları ve silah üretim atölyelerini kapsayacak şekilde tanımlamıştı.


Sudan ordusu savaşı Darfur'a taşıdı

Orduyu destekleyen Halk Direnişi üyeleri, Darfur, Kordofan ve Mavi Nil eyaletlerindeki tutumunu desteklemek amacıyla Omdurman’da düzenlenen yürüyüşe katıldı (AFP)
Orduyu destekleyen Halk Direnişi üyeleri, Darfur, Kordofan ve Mavi Nil eyaletlerindeki tutumunu desteklemek amacıyla Omdurman’da düzenlenen yürüyüşe katıldı (AFP)
TT

Sudan ordusu savaşı Darfur'a taşıdı

Orduyu destekleyen Halk Direnişi üyeleri, Darfur, Kordofan ve Mavi Nil eyaletlerindeki tutumunu desteklemek amacıyla Omdurman’da düzenlenen yürüyüşe katıldı (AFP)
Orduyu destekleyen Halk Direnişi üyeleri, Darfur, Kordofan ve Mavi Nil eyaletlerindeki tutumunu desteklemek amacıyla Omdurman’da düzenlenen yürüyüşe katıldı (AFP)

Sudan ordusu savaşını Darfur'a taşıdı. Batı bölgesinde birçok cephede Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) karşı askeri çatışmalar yürüttü. Bu sahada gelişme, Kuzey Kordofan eyaletinin başkenti el-Ubeyd çevresindeki gerginliklerin tırmanmasıyla eş zamanlı yaşandı. Her iki taraf da kentte artan askeri hazırlıklar içine girmiş durumda.

Sudan ordusu ve müttefik silahlı mücadele hareketlerinden oluşan birleşik kuvvetler son iki gün içinde Batı ve Kuzey Darfur eyaletlerinde askeri operasyonlar düzenledi. Sınır bölgelerini ve stratejik noktaları hedef aldı. Yerel kaynaklar, ordunun savaş uçaklarının hava desteğiyle Batı Darfur eyaletinin yönetim şehri el-Ceneyne'ye yaklaştığını ve şehir içindeki bazı askeri mevzileri hedef alan hava saldırıları düzenlendiğini aktardı.

Sudan ordusunun eski Genelkurmay Başkanı Haşim Abdulmuttalib, Şarku’l Avsat'a ordunun savaşı yeniden Darfur'a taşıyan ‘başarılı bir manevra’ gerçekleştirdiğini ve bu adımın askeri operasyonların yönetimindeki bir gelişmeyi yansıttığını söyledi. Abdulmuttalib’e göre ordunun inisiyatifi yeniden ele geçirdiğini belirterek önümüzdeki dönemde Darfur'da yeni sahada gelişmeler yaşanacak.