Lübnan’da güvenlik güçleri ile Iraklı öğrenciler arasındaki gerilim kontrol altına alınmaya çalışılıyor

Bağdat, askıdaki sorunların çözümlerini görüşmek üzere Beyrut’a bir hükümet heyeti gönderdi.

Başbakan Necib Mikati, Irak Eğitim Bakanlığı’ndan bir heyetle 10 Mart’ta bir araya geldi. (Dalati ve Nahra)
Başbakan Necib Mikati, Irak Eğitim Bakanlığı’ndan bir heyetle 10 Mart’ta bir araya geldi. (Dalati ve Nahra)
TT

Lübnan’da güvenlik güçleri ile Iraklı öğrenciler arasındaki gerilim kontrol altına alınmaya çalışılıyor

Başbakan Necib Mikati, Irak Eğitim Bakanlığı’ndan bir heyetle 10 Mart’ta bir araya geldi. (Dalati ve Nahra)
Başbakan Necib Mikati, Irak Eğitim Bakanlığı’ndan bir heyetle 10 Mart’ta bir araya geldi. (Dalati ve Nahra)

Lübnan ve Irak, Lübnan güvenlik güçlerinin perşembe günü Lübnan Eğitim Bakanlığı binasında Iraklı öğrencilere saldırmasından kaynaklanan sorunu kontrol altına almaya çalışıyor. İki taraf, Lübnan’da eğitim alan Iraklı öğrencilerin diplomalarının geçerliliği sürecini kolaylaştırmayı da içeren, ‘daha önce meydana gelen tüm sorunları sona erdirici’ onaylanmış bir mekanizma ortaya koydu.
Lübnan güvenlik güçleri ile işlemlerini tamamlamak için Eğitim Bakanlığı’na gelen çok sayıda Iraklı öğrenci arasında yaşanan sorunu gözler önüne seren görüntüler yayınlandı. Videoların birinde Lübnanlı bir güvenlik görevlisinin, elinde metal bir sopa tuttuğu ve bir öğrenciden geri çekilmesini istediği görülüyor. Diğer bir videoda ise bakanlık binasından bağırış sesleri geldiği duyuluyor.
Eğitim Bakanlığı’nın açıklamalarına rağmen videolar, Iraklı ve Lübnanlı sosyal medya öncüleri arasında yaygın bir öfkeye yol açtı. Öyle ki Lübnan hükümetine harekete geçme çağrıları yapıldı. Diğer yandan Iraklı yetkililer, Lübnan hükümetine Iraklı öğrencilerin işlerini takip etmek ve Lübnan’daki yetkili kurumlarda öğrencilerle ilgilenme prosedürlerini incelemek amacıyla bir bakanlar komitesi oluşturma çağrısı yaptı.
Bu çerçevede Irak Yüksek Öğretim ve Bilimsel Araştırma Bakanlığı’ndan bir heyet dün (Cuma) Lübnan Başbakanı Necib Mikati ile bir araya geldi.
Irak Büyükelçiliği Misyonu Başkanı Emin en-Nasravi, “Görüşmede Iraklı öğrencilerin Lübnan’da karşılaştıkları birçok sorun dile getirildi ve bu sorunların çözümüne yardımcı olacak çözüm ve mekanizmalar ele alındı” dedi.
Heyette yer alan Iraklı akademisyen Dr. Ala el-Zogbi, “Mikati’ye birçok öneri sunduk. Bu önerilerin, iki ülkedeki en üst düzey makamların imzaladığı resmi bir mekanizmaya dahil edilmesi için onay alındı” açıklamasında bulundu. Zogbi, iki gün içerisinde bu protokolün hazırlanacağını belirttiği açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Daha önce meydana gelen tüm sorunları sona erdiren onaylanmış bir mekanizma olması için iki taraf arasında imzalanacak. Diploma denklik süreci kolay olacak ve öğrencinin bakanlığa müracaatını gerektirmeyecek. Ancak öğrenci ile okuduğu üniversite arasında doğrudan temas ve inceleme olacaktır.”
Yüzlerce Iraklı, Lübnan üniversitelerinde öğrenimlerine devam ediyor. Lübnan Eğitim Bakanlığı’ndaki Üniversite Öncesi Denklik Departmanı, bir yıl boyunca Irak’tan yaklaşık altı bin denklik başvurusu aldığını belirtti. Bakanlık, işlemlerini tamamlamaları için idari kolaylıklar sağladığını belirtti. Denklik Komitesi, 200’ü Iraklılar ve geri kalanı Lübnanlılar ve diğer milletlerden olmak üzere yaklaşık 500 başvuruya karar vermek üzere haftalık olarak toplanıyor.
Lübnan Eğitim Bakanlığı perşembe sabahı Iraklı öğrencilere ‘saldırı’ gerçekleştirildiği haberini yalanladı. Eğitim Bakanı Abbas el-Halabi şu açıklamada bulundu:
“Perşembe günü sabah saat beş buçukta bakanlık binasının güvenlik görevlileri bir gürültüyle şaşkınlık yaşadı. Gürültünün kaynağını görmek için dışarı çıktılar ve yüzden fazla Iraklı öğrencinin orada olduğunu gördüler. Şafakta kapılar hala kapalıyken içeri giriş konusunda aralarında anlaşmazlık yaşandı. Mahalle sakinlerinin, çevredeki binaların balkonlara çıkması üzerine güvenlik görevlileri onları sakinleştirmeye çalıştı. Bakanlık, sabah sekizde vatandaşları ve denetçileri kabul etmek üzere kapılarını açtığında çok sayıda Iraklı öğrenci bir anda içeriye akın etti. İlgililerin girişleri düzenleme çabaları ortasında Denklik Departmanı’nın önü Iraklılarla doldu. Müracaat eden genç bir Iraklı, bayılarak yere yığıldı. Öncelikli giriş mücadelesi devam etti. Bazı Iraklı öğrenciler, İç Güvenlik Güçleri ve binanın güvenlik görevlileri ile iş birliği yaparak, diğer öğrencileri genç Iraklıyı ayağa kaldırmak için geri çekilmeye ikna etti. Ancak geri adım atmadılar. Bunun üzerine güvenlik güçleri, onları geri adım atmaya ikna etmek için sesini yükseltti. Bu hareketin ardından ayağa kaldırılan gencin astım hastası olduğu anlaşıldı. Genç, Kızılhaç tarafından tedavi altına alındı.”
Yaşanan sorunun ardından Eğitim Bakanlığı medya ofisi, sosyal medyada yayınlanan videoların gerçeği yansıtmadığını, güvenlik güçleriyle bir tartışmayı gösterdiğini açıkladı. Ofis tarafından yapılan açıklamada ayrıca, “Gerçek şu ki güvenlik güçleri, bayılan Iraklıyı arkadaşlarının ayaklarının altıdan kurtarmak ve ona ilk müdahaleyi yapmak için hassas davrandı” ifadesine yer verildi.
Bağdat’ta Irak hükümeti, Iraklı öğrencilere yönelik ‘saldırının’ ayrıntılarını öğrenmek amacıyla Lübnan’a gitmek üzere bir bakanlar komitesi oluşturmaya karar verildi. Lübnan’ın Bağdat Büyükelçiliği, şu özür açıklamasını yayınladı:
“Lübnan’ın Irak Büyükelçiliği, Beyrut’ta Eğitim ve Yüksek Öğrenim Bakanlığı binası önünde aralarında değerli Iraklı öğrencilerin de bulunduğu kız ve erkek öğrenciler arasında meydana gelen izdihama açıklık getirmek istiyor. Lübnan’ın tanık olduğu zorlu ekonomik koşullar nedeniyle genel grev sonrası bakanlık çalışanlarının işe dönmesinin ardından yaşananlar kabul edilemez.  Başbakan, bakanlar ve üst düzey yöneticiler tarafından en üst düzeyde takip ediliyor ve soruşturuluyor. Bu çerçevede Lübnan Çalışma Bakanı aracılığıyla Başbakan Necib Mikati tarafından büyükelçiliğe, ‘onurlarının korunduğunu ve gözetildiklerini bildirmek, maruz kaldıkları şeyin kabul edilemez olduğunu ve yaşananların tekrarlanmasının önüne geçileceğini ifade etmek üzere’ önümüzdeki birkaç saat içinde Iraklı öğrencilerin Hükümet Sarayı’nda kabul edileceği bilgisi verildi. Ayrıca öğrencilere işlemlerinin tamamlanıp, diploma denkliklerinin en iyi koşullarda ve mümkün olan en kısa sürede takip edileceğini bildirilecek.”



Doğu Libya, ‘tam özerklik’ seçeneğini hayata geçirmeye mi yöneliyor?

Usame Hammad, 3 Kasım’da Bingazi’de düzenlenen terörle mücadele ve düzensiz göçün önlenmesi konulu konferansa katıldı. (Libya İstikrar Hükümeti Basın Ofisi)
Usame Hammad, 3 Kasım’da Bingazi’de düzenlenen terörle mücadele ve düzensiz göçün önlenmesi konulu konferansa katıldı. (Libya İstikrar Hükümeti Basın Ofisi)
TT

Doğu Libya, ‘tam özerklik’ seçeneğini hayata geçirmeye mi yöneliyor?

Usame Hammad, 3 Kasım’da Bingazi’de düzenlenen terörle mücadele ve düzensiz göçün önlenmesi konulu konferansa katıldı. (Libya İstikrar Hükümeti Basın Ofisi)
Usame Hammad, 3 Kasım’da Bingazi’de düzenlenen terörle mücadele ve düzensiz göçün önlenmesi konulu konferansa katıldı. (Libya İstikrar Hükümeti Basın Ofisi)

Libya’nın doğusunda ‘özerk yönetim’ konusu, son dönemde yeniden ön plana çıktı. Temsilciler Meclisi (TM) tarafından görevlendirilen hükümetin idari ve mali bağımsızlığı hayata geçirme ihtimalini gündeme getirmesi, yıllardır bölünmüşlük yaşayan ülkede bu seçeneğin uygulanabilirliğine, devlet kurumlarının birliği üzerindeki etkilerine ve kaynakların ve yetkilerin gelecekte nasıl yönetileceğine ilişkin soru işaretlerini yeniden gündeme taşıdı.

Bingazi’deki hükümetin (Libya İstikrar Hükümeti/LİH) Başbakanı Usame Hammad’ın pazartesi akşamı, bu seçeneğin hayata geçirilebileceğine işaret etmesinin ardından siyasetçiler, aşiret liderleri ve Libyalı aktivistler arasında tartışmalar genişledi. Bu adımın, LİH’e sorumluluk alanı içindeki coğrafi bölgede kaynakları ve kamu tesislerini bağımsız biçimde yönetme imkânı sağlayacağı belirtildi.

Hammad hükümetinin bu açıklaması, Abdulhamid Dibeybe başkanlığındaki Ulusal Birlik Hükümeti’nin (UBH), TM’nin ülkenin batısındaki Zintan kentinde oturum yapmasını engellemesine tepki olarak geldi. Bu gelişme, bölünmüş kurumların yetkileri ile coğrafi ve idari sınırlarına ilişkin anlaşmazlıkları yeniden gündeme taşıdı.

Bu yaklaşımı destekleyenler, özerk yönetimi doğu ve güney bölgelerinin çıkarlarını korumanın ve kaynaklarının merkezi kurumların işleyişindeki aksaklıklardan bağımsız şekilde yönetilmesini sağlamanın bir yolu olarak görüyor. Diğerleri ise ulusal uzlaşı ve iktidar ile servetin paylaşımına ilişkin anayasal güvencelerin bulunmadığı bir ortamda özerk yönetime geçilmesinin bölünmüşlüğü kalıcı hale getirebileceği uyarısında bulunuyor.

Federal sistem

Siyasi analist Abdullah ed-Dibani’ye göre Hammad hükümeti, vatandaşların çıkarlarını korumak ve kalkınmanın devamlılığını güvence altına almak amacıyla mali ve idari bağımsızlığı ya da özerk yönetimi hayata geçirme konusunda ilerlemesini sağlayacak hukuki ve yürütme kapasitesine sahip.

Dibani, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, bu yaklaşımın, TM’den kaynaklanan hükümet meşruiyetine dayandığını, ayrıca ülkenin doğu ve güney bölgelerinde sahada sağlanan güvenlik istikrarı, imar projeleri ve altyapı çalışmalarının da bu süreci desteklediğini söyledi.

Dibani, “Bu girişim, siyasi tıkanıklığa ve yasama organının çalışmalarının aksamasına verilmiş bir yanıttır. Ülkenin imkânlarının ve vatandaşların geçim koşullarının siyasi anlaşmazlıklara rehin edilmemesini amaçlamaktadır” dedi. Kaynakların bağımsız biçimde yönetilmesinin, servetin daha adil dağıtılmasına ve kamu hizmetlerinin devamlılığının sağlanmasına katkıda bulunabileceğini vurguladı.

Devam eden tartışmalar, Libyalı siyasetçilerin yıllardır federal sistemin ya da yarı federal bir modelin benimsenmesi yönündeki tekrarlanan talepleriyle de örtüşüyor. Bu model, ülkenin tarihî üç bölgesi olan Berka, Trablus ve Fizan’a kendi işlerini yönetme konusunda daha geniş yetkiler verilmesini öngörüyor.

Ancak bu yaklaşımın, mevcut krize yönelik olası çözümlerden biri olarak benimseyenler arasında dahi ortak kabul görmediği anlaşılıyor.

Libya Federal Hareketi yöneticilerinden Ebu Bekir Kat­rani, federal sistemin doğu ve batıda iki ayrı hükümetin varlığı nedeniyle fiilen uygulanmakta olduğunu, ancak ‘anayasal güvenceye kavuşturulmadığını ve demokratik bir biçimde işlemediğini’ belirtti.

Libya’da federal sistem, 1963 yılında, üniter devlet sistemini kabul eden 1963 tarihli 1 sayılı Kanun’la yapılan anayasa değişikliği kapsamında kaldırılmıştı.

Katrani, Facebook üzerinden yaptığı paylaşımda, Libya’daki taraflar arasında gerçek çatışma odağını oluşturan bakanlıklar ve egemen kurumlar üzerindeki anlaşmazlık devam ettiği sürece federal sistemin benimsenmesinin krizin temel nedenlerini ortadan kaldırmayacağı uyarısında bulundu.

Karmaşıklıklar ve engeller

Sorular, salı günü Bingazi’de Libya Kültür Mirası ve Yaban Hayatı Kurumu tarafından düzenlenen geleneksel bir festival sırasında bir grup Libyalı gencin görüntülerinin yayılmasıyla daha da arttı. Görüntülerde gençlerin, halk dansı sergilerken ülkenin doğusundaki Libya Ulusal Ordusu (LUO) Genel Komutan Yardımcısı Saddam Hafter’in cumhurbaşkanı olarak göreve getirilmesini destekleyen sloganlar attığı görüldü. Katılımcılar ayrıca Hafter’in sivil kıyafetli fotoğrafının yer aldığı ve üzerinde ‘Cumhurbaşkanı’ yazan bir poster taşıdı.

csdfrgthy
Geçtiğimi salı günü Bingazi’de düzenlenen bir festivalde Saddam Hafter’in sivil kıyafetli fotoğrafının yer aldığı ve üzerinde ‘Cumhurbaşkanı’ yazan bir poster (Libya Kültür Mirası ve Yaban Hayatı Kurumu)

Bununla birlikte, Libya İleri Araştırmalar Enstitüsü’nden siyaset bilimci Prof. Dr. Arif et-Teyr’in de aralarında bulunduğu bazı isimler, özerk yönetim seçeneğinin mevcut aşamada hayata geçirilebileceği ihtimalini düşük görüyor. Et-Teyr, mali ve idari bağımsızlık seçeneğinin gündeme getirilmesinin, bunun mevcut aşamada uygulanabileceği anlamına gelmediğini belirtti.

Bu seçeneğin siyasi, ekonomik ve toplumsal açıdan karmaşık sorunlarla karşı karşıya olduğunu, ayrıca hayata geçirilmesi için onlarca yıl sürebilecek anayasal ve kurumsal düzenlemelere ihtiyaç duyduğunu ifade eden et-Teyr, “Libya kamuoyu, ülkenin bölünmesi ya da birliğinin zedelenmesi fikrine sıcak bakıyor gibi görünmüyor. Bunun nedeni, Kral İdris es-Senusi’nin 1951 yılında Libya’nın bağımsızlığının ilan edilmesi ve bölgelerinin birleştirilmesiyle özdeşleşen tarihî sembolizmiyle bağlantılı olmasıdır” dedi.

Et-Teyr, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, egemen mali ve ekonomik kurumların birbirine bağlı yapısının, bölgeler arasındaki kaynak ve gelirlerin iç içe geçmiş olmasının bağımsız bir mali yönetim oluşturulmasının önünde engel teşkil ettiğini belirtti. Bu durumun, gelecekteki herhangi bir düzenlemede Fizan bölgesinin ve Libya’nın güneyinin nasıl bir konumda olacağına ilişkin soru işaretleri de doğurduğunu kaydetti.

cdfgthy
Libya Ulusal Birlik Hükümeti (UBH) Başbakanı Abdulhamid Dibeybe, 21 Ekim’de Trablus’ta Temsilciler Meclisi (TM) Birinci Başkanvekili Tarık el-Eşter ile yaptığı görüşme sırasında (Dibeybe’nin ofisi)

Dış politika açısından ise et-Teyr, komşu ülkelerin ve ABD, Birleşik Krallık, Rusya ve Çin’in de aralarında bulunduğu uluslararası toplumun mevcut aşamada böyle bir yaklaşımı kabul etmesini beklemiyor. Ancak bölünmüşlüğün sürmesi ve kapsamlı bir siyasi çözüme ulaşılmasında başarısız olunması hâlinde, uzun vadede koşulların değişebileceği ihtimalini de dışlamadı. Bunun, tarafları alternatif idari düzenlemeler arayışına yöneltebileceğini ifade etti.

İki farklı yaklaşım arasında Libya Uzlaşısı Ayan Meclisi Başkanı Muhammed el-Mubeşşir ise vatandaşların haklarına ve servetin adil dağıtımına odaklanan bir yaklaşım ortaya koydu. El-Mubeşşir, “Libya’nın sorunu haritayla ilgili değil” diyerek farklı şehir ve bölgelerde yaşayan insanların ihtiyaçlarının birbirine benzediğini, bunların maaş, ilaç, eğitim ve iş imkânlarını kapsadığını belirtti.

Federalizm taleplerinin arkasında, özellikle dışlanmışlık hissi ve yerine getirilmeyen vaatlerin birikmesi gibi gerekçelerin bulunduğunu kabul eden el-Mubeşşir, ancak adil kurumların, denetim ve hesap verebilirlik mekanizmalarının bulunmadığı bir ortamda devletin yapısını değiştirmenin ne fayda sağlayacağını sorguladı. Ayrıca yolsuzluk ve kayırmacılığın bölgelere de taşınabileceği uyarısında bulundu.

El-Mubeşşir, bunun yerine belediyelerin güçlendirilmesini, kendilerine gerçek yetkiler ve bağımsız bütçeler verilmesini, gelirlerin dağıtımında şeffaf kuralların benimsenmesini önerdi. Bu yaklaşımını, ülkenin birliğinin korunmasını sağlayan unsurlar olarak ekonominin, bankacılık sisteminin, para biriminin, petrol zenginliğinin ve bölgeler arasındaki toplumsal bağların birbirine bağlı olmasına dayandırdı.


Lübnan’da Hizbullah üyesi 5 kişi askerî mahkemeye sevk edildi

Lübnan’da Hizbullah üyesi 5 kişi askerî mahkemeye sevk edildi
TT

Lübnan’da Hizbullah üyesi 5 kişi askerî mahkemeye sevk edildi

Lübnan’da Hizbullah üyesi 5 kişi askerî mahkemeye sevk edildi

Lübnan Askerî Mahkemesi Hükümet Komiseri Yargıç Claude Ghanem, ülkenin kuzeyindeki dağlık bir bölgede gözaltına alınan beş Hizbullah mensubu hakkında, “silahlı bir grup oluşturmak, bu gruba eleman kazandırmak, üyelerini donatmak ve silah temin etmek ile devletin iç güvenliğine saldırmak” suçlamalarıyla, Ceza Kanunu'nun 307'nci maddesi uyarınca dava açtı.

Adli bir kaynak, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, İç Güvenlik Güçleri İstihbarat Şubesi'nin soruşturmanın ilk aşamasını sürdüreceğini belirtti. Kaynak, “iddianamenin, soruşturma sırasında isimleri geçen başka kişileri de kapsayacak şekilde genişletilmesinin muhtemel olduğunu” ifade etti.

Adli kaynak, şüphelilerin “devletin iç güvenliğine saldırı” suçunu oluşturan ağır bir suçlamayla karşı karşıya kalmalarının gerekçesini, “güvenlik amaçlı bir eylem gerçekleştirmeye hazırlanmış olabilecekleri” yönündeki şüpheye dayandırdı.

İç Güvenlik Güçleri, söz konusu beş kişiyi geçen hafta Lübnan'ın kuzeyinde, Bşarri ve Batroun ilçeleri arasında kalan dağlık bölgede gözaltına aldı.

Soruşturma kapsamında, şüphelilerin yerleşim bulunmayan uzak bölgelerde gerçekleştirdikleri gezilerin nedenleri, amaçları ve arkalarındaki bağlantılar üzerinde duruldu. Özellikle İç Güvenlik Güçleri devriyesinin yaklaşması üzerine bazılarını yırtmaya çalıştıkları evrak ve haritaların üzerlerinde bulunması dikkat çekti.


El-Avlaki, Şarku’l Avsat’a konuştu: Mücadelemiz Husilerin dezenformasyonuyla mücadele

El-Avlaki, bakanlığın doğrulama mekanizmalarını güçlendirmeye ve bilgileri resmî kaynaklarından sağlamaya odaklanacağını belirtti. (SABA)
El-Avlaki, bakanlığın doğrulama mekanizmalarını güçlendirmeye ve bilgileri resmî kaynaklarından sağlamaya odaklanacağını belirtti. (SABA)
TT

El-Avlaki, Şarku’l Avsat’a konuştu: Mücadelemiz Husilerin dezenformasyonuyla mücadele

El-Avlaki, bakanlığın doğrulama mekanizmalarını güçlendirmeye ve bilgileri resmî kaynaklarından sağlamaya odaklanacağını belirtti. (SABA)
El-Avlaki, bakanlığın doğrulama mekanizmalarını güçlendirmeye ve bilgileri resmî kaynaklarından sağlamaya odaklanacağını belirtti. (SABA)

Yemen Enformasyon Bakanı Salim Sabit el-Avlaki, resmî medyaya yönelik kamuoyu güveninin yeniden tesis edilmesinin, halkın sorunlarına temas eden ve gerçekleri süslemeden ya da abartmadan yansıtan açık bir söylem gerektirdiğini belirtti. El-Avlaki, bakanlığının önündeki en büyük zorluğun medya kuruluşlarının kamuoyu üzerindeki etkisini yeniden kazanmasını sağlamak olduğunu vurguladı.

Şarku’l Avsat’a konuşan el-Avlaki, geçici başkent Aden'den resmî medya kurumlarını yeniden faaliyete geçirmeyi, performanslarını iyileştirmeyi ve gazetecilerle kamuoyuna bilgilerin hızlı ve düzenli biçimde ulaştırılmasını sağlamak amacıyla hükümet kurumları arasındaki koordinasyonu güçlendirmeyi hedeflediğini açıkladı.

Yemenli Bakan, “Yemen'in Şafağı” operasyonunun medya tarafından profesyonellik ve disiplin çerçevesinde takip edilmesinin önemine dikkat çekti. Askerî açıdan hassas bilgilerin yayımlanmaması, abartılı söylemlerden ve dayanaksız tahminlerden kaçınılması gerektiği uyarısında bulunan el-Avlaki, aksi tutumun haberlerin güvenilirliğine ve kamuoyunun medyaya duyduğu güvene zarar verebileceğini belirtti.

Husilerin söylemlerine karşı mücadele konusunda da uyarılarda bulunan el-Avlaki, grubun çatışma tarihini yanıltıcı biçimde yeniden yazmaya çalıştığını ifade etti. Bu anlatıya karşı koymanın gerçeklerin ve kanıtların ortaya konulmasını, Husilerin yürüttüğü projenin niteliğinin uygulamaları ve sonuçları üzerinden gözler önüne serilmesini gerektirdiğini vurguladı.