Lübnan’da güvenlik güçleri ile Iraklı öğrenciler arasındaki gerilim kontrol altına alınmaya çalışılıyor

Bağdat, askıdaki sorunların çözümlerini görüşmek üzere Beyrut’a bir hükümet heyeti gönderdi.

Başbakan Necib Mikati, Irak Eğitim Bakanlığı’ndan bir heyetle 10 Mart’ta bir araya geldi. (Dalati ve Nahra)
Başbakan Necib Mikati, Irak Eğitim Bakanlığı’ndan bir heyetle 10 Mart’ta bir araya geldi. (Dalati ve Nahra)
TT

Lübnan’da güvenlik güçleri ile Iraklı öğrenciler arasındaki gerilim kontrol altına alınmaya çalışılıyor

Başbakan Necib Mikati, Irak Eğitim Bakanlığı’ndan bir heyetle 10 Mart’ta bir araya geldi. (Dalati ve Nahra)
Başbakan Necib Mikati, Irak Eğitim Bakanlığı’ndan bir heyetle 10 Mart’ta bir araya geldi. (Dalati ve Nahra)

Lübnan ve Irak, Lübnan güvenlik güçlerinin perşembe günü Lübnan Eğitim Bakanlığı binasında Iraklı öğrencilere saldırmasından kaynaklanan sorunu kontrol altına almaya çalışıyor. İki taraf, Lübnan’da eğitim alan Iraklı öğrencilerin diplomalarının geçerliliği sürecini kolaylaştırmayı da içeren, ‘daha önce meydana gelen tüm sorunları sona erdirici’ onaylanmış bir mekanizma ortaya koydu.
Lübnan güvenlik güçleri ile işlemlerini tamamlamak için Eğitim Bakanlığı’na gelen çok sayıda Iraklı öğrenci arasında yaşanan sorunu gözler önüne seren görüntüler yayınlandı. Videoların birinde Lübnanlı bir güvenlik görevlisinin, elinde metal bir sopa tuttuğu ve bir öğrenciden geri çekilmesini istediği görülüyor. Diğer bir videoda ise bakanlık binasından bağırış sesleri geldiği duyuluyor.
Eğitim Bakanlığı’nın açıklamalarına rağmen videolar, Iraklı ve Lübnanlı sosyal medya öncüleri arasında yaygın bir öfkeye yol açtı. Öyle ki Lübnan hükümetine harekete geçme çağrıları yapıldı. Diğer yandan Iraklı yetkililer, Lübnan hükümetine Iraklı öğrencilerin işlerini takip etmek ve Lübnan’daki yetkili kurumlarda öğrencilerle ilgilenme prosedürlerini incelemek amacıyla bir bakanlar komitesi oluşturma çağrısı yaptı.
Bu çerçevede Irak Yüksek Öğretim ve Bilimsel Araştırma Bakanlığı’ndan bir heyet dün (Cuma) Lübnan Başbakanı Necib Mikati ile bir araya geldi.
Irak Büyükelçiliği Misyonu Başkanı Emin en-Nasravi, “Görüşmede Iraklı öğrencilerin Lübnan’da karşılaştıkları birçok sorun dile getirildi ve bu sorunların çözümüne yardımcı olacak çözüm ve mekanizmalar ele alındı” dedi.
Heyette yer alan Iraklı akademisyen Dr. Ala el-Zogbi, “Mikati’ye birçok öneri sunduk. Bu önerilerin, iki ülkedeki en üst düzey makamların imzaladığı resmi bir mekanizmaya dahil edilmesi için onay alındı” açıklamasında bulundu. Zogbi, iki gün içerisinde bu protokolün hazırlanacağını belirttiği açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Daha önce meydana gelen tüm sorunları sona erdiren onaylanmış bir mekanizma olması için iki taraf arasında imzalanacak. Diploma denklik süreci kolay olacak ve öğrencinin bakanlığa müracaatını gerektirmeyecek. Ancak öğrenci ile okuduğu üniversite arasında doğrudan temas ve inceleme olacaktır.”
Yüzlerce Iraklı, Lübnan üniversitelerinde öğrenimlerine devam ediyor. Lübnan Eğitim Bakanlığı’ndaki Üniversite Öncesi Denklik Departmanı, bir yıl boyunca Irak’tan yaklaşık altı bin denklik başvurusu aldığını belirtti. Bakanlık, işlemlerini tamamlamaları için idari kolaylıklar sağladığını belirtti. Denklik Komitesi, 200’ü Iraklılar ve geri kalanı Lübnanlılar ve diğer milletlerden olmak üzere yaklaşık 500 başvuruya karar vermek üzere haftalık olarak toplanıyor.
Lübnan Eğitim Bakanlığı perşembe sabahı Iraklı öğrencilere ‘saldırı’ gerçekleştirildiği haberini yalanladı. Eğitim Bakanı Abbas el-Halabi şu açıklamada bulundu:
“Perşembe günü sabah saat beş buçukta bakanlık binasının güvenlik görevlileri bir gürültüyle şaşkınlık yaşadı. Gürültünün kaynağını görmek için dışarı çıktılar ve yüzden fazla Iraklı öğrencinin orada olduğunu gördüler. Şafakta kapılar hala kapalıyken içeri giriş konusunda aralarında anlaşmazlık yaşandı. Mahalle sakinlerinin, çevredeki binaların balkonlara çıkması üzerine güvenlik görevlileri onları sakinleştirmeye çalıştı. Bakanlık, sabah sekizde vatandaşları ve denetçileri kabul etmek üzere kapılarını açtığında çok sayıda Iraklı öğrenci bir anda içeriye akın etti. İlgililerin girişleri düzenleme çabaları ortasında Denklik Departmanı’nın önü Iraklılarla doldu. Müracaat eden genç bir Iraklı, bayılarak yere yığıldı. Öncelikli giriş mücadelesi devam etti. Bazı Iraklı öğrenciler, İç Güvenlik Güçleri ve binanın güvenlik görevlileri ile iş birliği yaparak, diğer öğrencileri genç Iraklıyı ayağa kaldırmak için geri çekilmeye ikna etti. Ancak geri adım atmadılar. Bunun üzerine güvenlik güçleri, onları geri adım atmaya ikna etmek için sesini yükseltti. Bu hareketin ardından ayağa kaldırılan gencin astım hastası olduğu anlaşıldı. Genç, Kızılhaç tarafından tedavi altına alındı.”
Yaşanan sorunun ardından Eğitim Bakanlığı medya ofisi, sosyal medyada yayınlanan videoların gerçeği yansıtmadığını, güvenlik güçleriyle bir tartışmayı gösterdiğini açıkladı. Ofis tarafından yapılan açıklamada ayrıca, “Gerçek şu ki güvenlik güçleri, bayılan Iraklıyı arkadaşlarının ayaklarının altıdan kurtarmak ve ona ilk müdahaleyi yapmak için hassas davrandı” ifadesine yer verildi.
Bağdat’ta Irak hükümeti, Iraklı öğrencilere yönelik ‘saldırının’ ayrıntılarını öğrenmek amacıyla Lübnan’a gitmek üzere bir bakanlar komitesi oluşturmaya karar verildi. Lübnan’ın Bağdat Büyükelçiliği, şu özür açıklamasını yayınladı:
“Lübnan’ın Irak Büyükelçiliği, Beyrut’ta Eğitim ve Yüksek Öğrenim Bakanlığı binası önünde aralarında değerli Iraklı öğrencilerin de bulunduğu kız ve erkek öğrenciler arasında meydana gelen izdihama açıklık getirmek istiyor. Lübnan’ın tanık olduğu zorlu ekonomik koşullar nedeniyle genel grev sonrası bakanlık çalışanlarının işe dönmesinin ardından yaşananlar kabul edilemez.  Başbakan, bakanlar ve üst düzey yöneticiler tarafından en üst düzeyde takip ediliyor ve soruşturuluyor. Bu çerçevede Lübnan Çalışma Bakanı aracılığıyla Başbakan Necib Mikati tarafından büyükelçiliğe, ‘onurlarının korunduğunu ve gözetildiklerini bildirmek, maruz kaldıkları şeyin kabul edilemez olduğunu ve yaşananların tekrarlanmasının önüne geçileceğini ifade etmek üzere’ önümüzdeki birkaç saat içinde Iraklı öğrencilerin Hükümet Sarayı’nda kabul edileceği bilgisi verildi. Ayrıca öğrencilere işlemlerinin tamamlanıp, diploma denkliklerinin en iyi koşullarda ve mümkün olan en kısa sürede takip edileceğini bildirilecek.”



Irak, İran'a yönelik olası saldırılara karşı önlem olarak olağanüstü hâl tedbirlerini devreye soktu

Irak polisi tarafından paylaşılan fotoğrafta, dün Kerkük sokaklarında devriye gezen askerî birlik (Reuters)
Irak polisi tarafından paylaşılan fotoğrafta, dün Kerkük sokaklarında devriye gezen askerî birlik (Reuters)
TT

Irak, İran'a yönelik olası saldırılara karşı önlem olarak olağanüstü hâl tedbirlerini devreye soktu

Irak polisi tarafından paylaşılan fotoğrafta, dün Kerkük sokaklarında devriye gezen askerî birlik (Reuters)
Irak polisi tarafından paylaşılan fotoğrafta, dün Kerkük sokaklarında devriye gezen askerî birlik (Reuters)

Irak Başbakanı Ali Zeydi, İran'a yönelik olası ABD saldırılarının yakın olduğuna dair işaretler üzerine hedef listelerini güncelleyen silahlı grupların gerçekleştirebileceği ihlallere karşı ordu komutanlarına derhal müdahale etme yetkisi verdi.

Yetkililer, Şarku'l Avsat’a yaptıkları açıklamada, “Silahlı Kuvvetler Başkomutanı, sınır kentlerinde sıkı denetim uygulanması ve sahadaki takibin yoğunlaştırılması talimatını verdi. Bu kapsamda, olağan dışı bütün hareketlilikler 24 saat esasına göre güncellenen değerlendirmelerle izlenecek” ifadelerini kullandı.

Alınan önlemler kapsamında, kuzeyde Irak Kürdistan Bölgesi'ndeki Süleymaniye kentinden güneyde Kuveyt ve İran sınırlarına yakın Basra'ya kadar İran sınırının gözetim altına alınması ve Suriye sınırına da asker konuşlandırılması yer alıyor.


Husilerin Taiz'e gerçekleştirdiği balistik füze saldırısında çok sayıda sivil öldü ve yaraladı

Yemen Başkanlık Liderlik Konseyi, “Yemen Şafağı” operasyonunun bütün hedeflerine ulaşma yolunda kararlılıkla ilerlediğini vurguladı (SABA)
Yemen Başkanlık Liderlik Konseyi, “Yemen Şafağı” operasyonunun bütün hedeflerine ulaşma yolunda kararlılıkla ilerlediğini vurguladı (SABA)
TT

Husilerin Taiz'e gerçekleştirdiği balistik füze saldırısında çok sayıda sivil öldü ve yaraladı

Yemen Başkanlık Liderlik Konseyi, “Yemen Şafağı” operasyonunun bütün hedeflerine ulaşma yolunda kararlılıkla ilerlediğini vurguladı (SABA)
Yemen Başkanlık Liderlik Konseyi, “Yemen Şafağı” operasyonunun bütün hedeflerine ulaşma yolunda kararlılıkla ilerlediğini vurguladı (SABA)

"Yemen Şafağı” operasyonu ikinci ayına girerken, Yemen Başkanlık Liderlik Konseyi operasyonların devlet kurumları yeniden tesis edilene kadar devam edeceğini açıkladı. Bu açıklamayla eş zamanlı olarak Birleşmiş Milletler Yemen Uzmanlar Paneli'nin raporu, Husilerin karmaşık dış tedarik ağlarından yararlanarak askerî kapasitelerini geliştirmeyi sürdürdüğünü ortaya koydu. Öte yandan Husilerin balistik füze saldırısı sonucu sivillerin hayatını kaybetmesi ve yaralanması, Yemen hükümeti tarafından “savaş suçu” olarak nitelendirildi.

Yemen'deki askerî çatışmalar yeni bir tırmanma aşamasına girdi. Hükümet güçleri ile Husiler arasındaki çatışmalar Taiz, Lahic, Marib ve Cevf vilayetlerinde genişlerken, sivillerin güvenliği ve Kızıldeniz'deki uluslararası deniz ulaşımına yönelik endişeler de arttı.

Yemen Başkanlık Liderlik Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi, konsey tarafından perşembe günü yayımlanan açıklamada, askerî operasyonların ilan edilen hedeflere ulaşılıncaya kadar devam edeceğini belirtti. Bu hedeflerin başında Husilerin darbesinin sona erdirilmesi, devlet kurumlarının yeniden tesis edilmesi ve devlet otoritesinin Yemen topraklarının tamamında sağlanması geliyor.

Konsey, silahlı kuvvetlerin geçen 5 Ekim'den bu yana farklı cephelerde 40 binden fazla askerî hedefe yönelik operasyon gerçekleştirdiğini bildirdi. Konseyin açıkladığı bilançoya göre operasyonlarda Husilerin yaklaşık 20 bin komutanı ve mensubu etkisiz hâle getirildi, 5 binden fazla askerî araç ve teçhizat imha edildi veya kullanılamaz duruma getirildi.

Yemen askerleri, Cevf vilayetindeki bir mevzide (AFP)
Yemen askerleri, Cevf vilayetindeki bir mevzide (AFP)

Konseyin açıklamasına göre bu rakamlar, operasyonların ilk ayındaki askerî faaliyetlerin boyutunu yansıtıyor. Birden fazla cephede çatışmalar sürerken hükümet, bazı askerî ve güvenlik birimlerinin komuta kademelerini yeniden düzenlemeye yönelik adımlar da atıyor.

Husiler, ülke içinde ve dışında sivilleri ve sivil nitelikteki kritik tesisleri hedef alan saldırılarını sürdürürken, BM'ye ait bazı merkezleri askerî operasyonlarda kullanmakla da suçlanıyor. BM raporu ise grubun karmaşık dış tedarik ağlarından yararlanarak askerî kapasitesini geliştirmeye devam ettiğini ortaya koydu.

Yemen hükümetinin, Husilerin batı kıyısındaki Muha ilçesinde Birleşmiş Milletlere ait bir binayı askerî operasyon merkezi ve füze fırlatma platformu olarak kullandığı yönündeki açıklaması, insani yardım tesislerinin ve BM personelinin güvenliğine ilişkin yeni endişelere yol açtı.

Çok sayıda cephede çatışmalar

Yemen hükümet güçleri, ülkenin güneybatısındaki Taiz vilayetinde, Sabr el-Mevadim ilçesine bağlı Sarari ve Misrah ilçesindeki Sanemat bölgelerinde askerî mevzileri yeniden ele geçirdiklerini duyurdu. Halk direniş güçlerinin desteğiyle gerçekleştirilen saldırılara, Husilerin mevzilerini, toplanma noktalarını ve askerî araçlarını hedef alan hava saldırıları ve silahlı insansız hava aracı (SİHA) operasyonları eşlik etti.

Şarku’l Avsat’ın yerel kaynaklardan aktardığına göre, dün şafak vakti savaş uçakları Hayfan ilçesi ve Turbet kentinin çevresindeki Husilere ait mevzileri, tahkimatları ve askerî araçları hedef alan bir dizi saldırı düzenledi. Kayıplara ilişkin resmî bir bilanço açıklanmadı.

Lahic vilayetinin çeşitli bölgelerinde de şiddetli çatışmalar yaşandı. Çatışmalar özellikle Mukatara ilçesine bağlı Zureyka cephesinde yoğunlaştı. Askerî kaynaklar, Husilerin beş mevziye yönelik kuşatıcı bir saldırı gerçekleştirdiğini, ancak direniş güçlerinin desteğini alan savunma birliklerinin bu mevzilerden ikisini yeniden ele geçirdiğini belirtti. Mudarebe ilçesi ve Babülmendeb'e hâkim Kahbub Dağları'nda ise çatışmaların sürdüğü bildirildi.

Askerî kaynaklardan aktarılan ilk saha verilerine göre Zureyka'daki çatışmalarda ortak güçlerden 11 kişi hayatını kaybetti, 23 kişi yaralandı. Husiler arasındaki kayıpların sayısı ise henüz belirlenemedi. Her iki tarafın bölgeye askerî takviye göndermesiyle çatışmalar devam etti.

Gerilim, Marib ve Cevf vilayetlerine de yayıldı. Hükümet güçleri, Cevf'in doğusundaki Duhayda yükseltileri ve Huveyşan Dağları'nda ilerleme kaydettiklerini, bazı mevzileri, tahkimatları ve silahları ele geçirdiklerini açıkladı. Operasyonların, Hazm kentine doğru ilerleyecek yolun açılmasını hedeflediği belirtildi.

Yemen ordusu ve direniş güçleri, Taiz'de Husilerin kontrolündeki bazı önemli mevzileri yeniden ele geçirdi (Getty Images).
Yemen ordusu ve direniş güçleri, Taiz'de Husilerin kontrolündeki bazı önemli mevzileri yeniden ele geçirdi (Getty Images).

Marib'de ise Rığvan ilçesine bağlı Halhalan Vadisi'nde çatışmalar sürdü. Hükümet güçleri, karşılıklı saldırıların ardından Husilerin kontrolündeki bazı mevzileri geri aldıklarını ve Mesam bölgesine doğru ilerlediklerini duyurdu. Çatışmalarda her iki taraftan ölü ve yaralıların olduğu bildirildi.

Husilerin füze ve hava saldırısı kapasitesindeki artışın bölge güvenliği ve deniz ulaşım güzergâhları üzerindeki olası etkilerine ilişkin endişeler de giderek büyüyor. Özellikle Kızıldeniz ve Babülmendeb Boğazı'ndaki deniz trafiğine yönelik tehditler yakından takip ediliyor.

BM raporu Husilerin dış tedarik ağlarını ortaya koydu

Birleşmiş Milletler Yemen Uzmanlar Paneli'nin raporu, Husilerin karmaşık dış tedarik ağlarından ve çift kullanımlı ticari ve sivil bileşenlerden yararlanarak askerî kapasitelerini geliştirmeyi sürdürdüğünü ortaya koydu.

Raporda, insansız hava araçları (İHA) ve füzelerin üretiminde ve geliştirilmesinde kullanılan navigasyon sistemleri, bataryalar, motorlar ve elektronik kontrol cihazları gibi bileşenlerin bu tedarik ağları üzerinden temin edildiği belirtildi.

Rapora göre 2025 yılında askerî malzeme ve bileşenlerden oluşan bazı sevkiyatlara el konuldu. Ayrıca füze yakıtı ve patlayıcı üretiminde kullanılan amonyum perklorat ve sodyum nitrat gibi kimyasal maddelerin temin edilmesine yönelik girişimler tespit edildi.

BM uzmanları, bu tedarik faaliyetlerinin sürmesinin Husilerin uzun menzilli saldırı kapasitesini güçlendirdiği ve uluslararası deniz ulaşımı ile ticaret açısından tehdit oluşturduğu uyarısında bulundu.

Vaziye'de bir başka katliam

Batı kıyısında Yemen hükümetinin, Husilerin Muha ilçesinde Birleşmiş Milletlere ait bir binayı askerî operasyon merkezi ve füze fırlatma platformu olarak kullandığı yönündeki açıklaması, insani yardım tesislerinin ve BM personelinin güvenliğine ilişkin yeni endişelere neden oldu.

Yemen hükümet güçleri, Husilere karşı Taiz, Cevf ve Lahic cephelerinde ilerleme kaydetti (AFP).
BM raporu, Husilerin karmaşık tedarik ağları üzerinden askerî kapasite edinmeyi sürdürdüğünü ortaya koydu (AFP).

Yemen Planlama ve Uluslararası İşbirliği Bakanlığı, Husilerin askerî faaliyetlerini örtbas etmek amacıyla BM merkezlerinin hukuki dokunulmazlığından yararlandığını öne sürdü. Bakanlık, Birleşmiş Milletlerden iddiaları soruşturmasını ve silahlı unsurlar ile silahların söz konusu binadan çıkarılması için çalışma yürütmesini istedi. Ancak bu iddialar bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı.

Sahadaki bir başka gelişmede ise dün Taiz vilayetinin batısındaki Vaziye ilçesinde bulunan El-Hadara halk pazarının hedef alınması sonucu ölü ve yaralılar olduğu bildirildi.

Tanınmayan Husi yönetiminin Sağlık Bakanlığı, saldırıda 20 kişinin hayatını kaybettiğini, en az 15 kişinin yaralandığını açıkladı. Taiz'deki yerel yönetim ise saldırıdan Husileri sorumlu tuttu ve olayın koalisyon güçlerinin hava saldırılarından kaynaklandığı iddiasını reddetti. Yerel yönetim, operasyon merkezinden alınan bilgilere dayanarak o gün Vaziye ilçesinde savaş uçaklarının herhangi bir operasyon gerçekleştirmediğini bildirdi.

Yemen ordu sözcüsü Macid en-Nuzeyli, Husilerin pazarı balistik füzeyle hedef aldığını ve saldırıda onlarca kişinin hayatını kaybettiğini, çok sayıda kişinin yaralandığını söyledi. En-Nuzeyli, saldırıyı “savaş suçu” olarak nitelendirerek, Husilerin sahada kayıp verdikleri veya füze saldırılarında başarısız oldukları her seferinde sivilleri hedef aldığını öne sürdü.

Yemen ordu askerleri, Taiz'de Husilerin kenti kuşatma ve ele geçirme girişimlerine karşı koydu (AFP)
Yemen hükümet güçleri, Husilere karşı Taiz, Cevf ve Lahic cephelerinde ilerleme kaydetti (AFP).

En-Nuzeyli, Husileri bölge güvenliğini, seyrüsefer özgürlüğünü ve uluslararası ticaret yollarını tehlikeye atmakla suçladı. Uluslararası topluma grubu terör örgütü olarak sınıflandırma, finansman kaynaklarını kurutma ve silah tedarikini kesme çağrısında bulunan sözcü, hükümet güçlerinin “Yemen Şafağı” operasyonunu sürdüreceğini vurguladı.

Yerel yönetim de Husilerin balistik füzeler dahil gelişigüzel füze saldırılarının sivillerin hayatını tehlikeye attığı uyarısında bulundu. Açıklamada, pazar yerlerinin ve yerleşim alanlarının uluslararası insancıl hukuk kapsamında koruma altında olduğu hatırlatıldı.

Yetkililer, olayın bütün yönleriyle belgelenmesi, fiziksel delillerin korunması ve bağımsız teknik incelemeye tabi tutulması çağrısı yaptı. Ayrıca bölge sakinlerinden mühimmat parçalarının düştüğü alanlardan uzak durmaları, kalıntılara dokunmamaları veya bunları taşımamaları ve ilgili makamlara haber vermeleri istendi.

Yemen ordu askerleri, Taiz'de Husilerin kenti kuşatma ve ele geçirme girişimlerine direndi (AFP)
Yemen ordu askerleri, Taiz'de Husilerin kenti kuşatma ve ele geçirme girişimlerine direndi (AFP)

Yemen yönetimi, Birleşmiş Milletler ve insan hakları kuruluşlarına sivillerin hedef alınmasını kınama, soruşturma ve hesap verebilirlik çabalarını destekleme çağrısında bulundu.

Artan askerî operasyonlarla eş zamanlı olarak, bazı askerî ve güvenlik makamlarında da değişikliklere gidildi. Cumhurbaşkanı Reşad el-Alimi, Abin askerî bölgesine yeni bir komutan atanmasına ilişkin kararname yayımladı. İçişleri Bakanlığı da vilayetteki polis teşkilatının komuta kademesi ve birimlerinde 11 atama gerçekleştirdi.

Bu adımlar, cephelerdeki operasyonların genişlediği bir dönemde hükümetin askerî ve güvenlik kurumlarını yeniden yapılandırma girişimlerinin devamı olarak değerlendiriliyor.


Irak, ABD'nin İran'a yönelik olası saldırılarına karşı acil durum planları hazırlıyor

Iraklı milis gruplardan birine ait çok namlulu roketatar (Haşdi Şabi Medya)
Iraklı milis gruplardan birine ait çok namlulu roketatar (Haşdi Şabi Medya)
TT

Irak, ABD'nin İran'a yönelik olası saldırılarına karşı acil durum planları hazırlıyor

Iraklı milis gruplardan birine ait çok namlulu roketatar (Haşdi Şabi Medya)
Iraklı milis gruplardan birine ait çok namlulu roketatar (Haşdi Şabi Medya)

Bağdat, olası bir askeri çatışmanın ülkeye yansımalarını önlemek için sınır güvenliğini artırıyor. Ordu komutanlarına silahlı grupların ihlallerine müdahale yetkisi verildi

Bağdat'tan cuma günü edinilen bilgilere göre Irak hükümeti, ABD ile İran arasında askeri çatışma çıkması ihtimaline karşı çok yönlü bir acil durum planı hazırladı. Plan kapsamında sınır kentlerine askeri birlikler konuşlandırılması ve bu birliklerin subaylarına, Silahlı Kuvvetler Başkomutanı'na danışmadan olası ihlallere müdahale etme talimatı verilmesi öngörülüyor. Hükümetin bazı birimleri ise uzaktan eğitime geçilmesi ve çatışma bölgelerinden kaçabilecek sivillerin kabul edilmesine yönelik hazırlıklar üzerinde çalışıyor.

ABD'nin İran'a yönelik saldırı düzenleyebileceğine ilişkin işaretler bu hafta yoğunlaşırken, Bağdat'taki bazı çevreler, Şii silahlı grupların güncellenmiş hedef listesi doğrultusunda geniş çaplı biçimde Tahran'ın yanında savaşa katılmasından endişe ediyor.

Sınır güvenliğinde sıkı denetim

Üst düzey bir güvenlik yetkilisi Şarku’l Avsat'a yaptığı açıklamada, Irak hükümetinin Silahlı Kuvvetler Başkomutanı'nın talimatıyla sınır kentlerinde sıkı denetim uygulanması ve sahadaki gözetimin artırılması yönünde önleyici tedbirler aldığını söyledi. Yetkili, olağan dışı hareketliliklere ilişkin değerlendirmelerin 24 saat esasına göre güncellendiğini belirtti.

İsminin açıklanmasını istemeyen ve kamuoyuna açıklama yapma yetkisi bulunmadığını belirten yetkili, önlemlerin Irak'ın kuzeyindeki Kürdistan Bölgesi'nde Süleymaniye'den güneyde Kuveyt ve İran sınırına yakın Basra'ya kadar İran sınırının izlenmesini, ayrıca Suriye sınırı boyunca ordu birliklerinin konuşlandırılmasını kapsadığını aktardı.

Iraklı yetkili, bölgesel açıdan hassas stratejik noktalarda silahlı grupların faaliyet gösterebileceği endişesi nedeniyle askeri komuta kademesinin özellikle Basra vilayetine odaklandığını kaydetti.

sdcvfgbhyj
Irak polisinin cuma günü Kerkük sokaklarında gerçekleştirdiği askeri devriyeden bir görüntü

Geçen hafta savaşın olası sonuçlarını ele almak üzere düzenlenen geniş katılımlı toplantıya katılan bir başka yetkili ise Başbakan Ali Zeydi'nin, ordu komutanlarına yasa dışı silahlı grupların gerçekleştirebileceği ihlallere kendisine danışmadan derhal müdahale etme yetkisi verdiğini söyledi.

Yetkili, söz konusu komutanların artık silahlı grupları caydırmak için "olağanüstü yetkilere" sahip olduğunu ifade etti.

Uzaktan eğitim hazırlığı

Askeri planlara paralel olarak Ulusal Güvenlik Bakanlar Kurulu, olağanüstü koşullarda okulların uzaktan eğitime geçmesi, hassas kurumlardaki bazı kamu belgelerinin taşınarak dijital ortamda muhafaza edilmesi ve askeri çatışmalardan kaçabilecek sivillerin ülkeye girişine yönelik hazırlıkları görüştü. Bu bilgileri, konuyla ilgili bilgi sahibi bir sivil yetkili aktardı.

Silahlı Kuvvetler Başkomutanı Ali Zeydi'nin başkanlık ettiği Ulusal Güvenlik Bakanlar Kurulu'nda Ulusal Güvenlik Danışmanı ile içişleri, savunma, dışişleri, maliye ve planlama bakanları yer alıyor.

Ancak hükümetten bir kaynak Şarku’l Avsat'a yaptığı açıklamada, eğitim ve genel olarak kamu kurumlarının çalışma düzenine ilişkin kararlar almak için henüz erken olduğunu belirtti.

Kaynak, "Hükümet, İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in öldürülmesinin ardından mart ayında savaşın başlamasıyla birlikte acil durum planlarını hazırlamıştı. Bu planlar, gelişmelere göre bugüne kadar düzenli olarak güncelleniyor" dedi.

Devrim Muhafızları'nın hedef listesi güncelleniyor

Buna karşılık siyasi yetkililer, bu hafta Şarku’l Avsat'a yaptıkları açıklamalarda, İran Devrim Muhafızları'nın talimatları doğrultusunda silahlı grupların hedef listelerini güncellemesinin daha önce görülmemiş düzeyde endişeye yol açtığını dile getirdi.

Çarşamba günü Tasnim Haber Ajansı, Devrim Muhafızları'nın bölgesel kolu Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani'nin açıklamalarını yayımladı.

Kaani, "Direniş liderleri, dini lider Mücteba Hamaney'in kendilerine gönderdiği ve düşmanla sınırsız biçimde mücadele edilmesi çağrısında bulunan mesajı aldı. Liderler, tam bağlılıklarını yazılı olarak ilan ederek bu çağrıyı somut adımlara dönüştürmeye başladı" ifadelerini kullandı.

ascdv
Irak Yüksek Yargı Konseyi Başkanı Faik Zeydan, 5 Kasım 2026'da Bağdat'ta ABD temsilcisi Tom Barrack'ı kabul etti (Irak hükümeti)

Iraklı yetkililerden biri, "Silahlı grupların bu kez savaşa katılması halinde Zeydi kendisini ABD'ye düşman bir ülkenin başbakanı konumunda bulabilir" değerlendirmesinde bulundu.

ABD'nin Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack, perşembe akşamı Zeydi ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, Irak Başbakanı'nın krizleri büyümeden kontrol altına almak gibi son derece zor bir görevi üstlendiğini söyledi.

Zeydi de aynı gün ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı telefon görüşmesinin ardından Irak topraklarının komşu ülkelere yönelik saldırılar için kullanılmasına izin vermeyeceklerini yineledi.

Kürt kaynaklar, ABD'li temsilcinin cuma akşamı Erbil ve Süleymaniye'deki yetkililerle bir araya gelerek İran krizindeki son gelişmeleri ve Tahran'la askeri çatışmanın yeniden başlaması ihtimalini değerlendireceğini Şarku’l Avsat'a doğruladı.

Koordinasyon Çerçevesi'nde İran endişesi

Siyasi cephede ise Zeydi, ABD'nin İran'a yönelik olası saldırılarına karşı hazırladığı planların ana hatları hakkında iktidar koalisyonunun liderlerini bilgilendirdi.

Konuyla ilgili bilgi sahibi bir siyasi kaynak, Başbakan'ın Şii siyasi güçlerin önde gelenlerini bünyesinde barındıran Koordinasyon Çerçevesi'ne ABD'nin İran'a yakın zamanda askeri operasyon düzenleyebileceği ihtimalini aktardığını söyledi. Zeydi'nin ayrıca İran'la müttefik ve koalisyondaki bazı partilere yakın silahlı grupların Tahran'ın talimatıyla misilleme operasyonlarına katılabileceğine ilişkin endişelerini de paylaştığı belirtildi.

xsdv s
Irak Hizbullah Tugayları mensupları, Bağdat'ta örgütün bayrağını taşıyor (AFP)

Kaynağa göre Başbakan, iktidar koalisyonunda yer alan güçlerin söz konusu grupların savaşa katılmasını engellemeye yardımcı olmasını umuyor. Ancak bazı koalisyon bileşenlerinin, "Tahran'ın askeri çatışmayı kaybetmesi ve bunun kendi siyasi varlıkları üzerindeki olası sonuçlarından endişe duyduğu" yönündeki kuşkular da sürüyor.

Hizbullah Tugayları'na karşı koordineli kampanya7Irak hükümetinin İran'la olası bir askeri çatışmaya karşı hazırlık yaptığı dönemde, silahlı grupların ticari faaliyetlerine ilişkin haberlerin gündeme gelmesi dikkat çekiyor. Bu arada Bağdat üzerindeki, söz konusu grupların komşu ülkelere yönelik saldırılar düzenlemesini engelleme baskısı da artıyor.

Silahlı gruplara yakınlığıyla bilinen bazı aktivistler, bu grupların liderleri ve aile çevrelerindeki kişilerin yönettiği veya bağlantılı olduğu şirketler ile ticari çıkar ağlarına ilişkin bilgiler paylaştı.

Özellikle Hizbullah Tugayları'nı hedef alan ve doğrulanması güç olan bu haberler, ülkede sık sık direniş söylemini öne çıkaran silahlı grupların meşruiyetini zayıflatmaya yönelik girişimlerin olup olmadığı konusunda tartışma başlattı.

Söz konusu haberlerde, İran'ın yanında olası bir çatışmaya katılmaya hazırlanan bu grupların mali çıkarları ve ekonomik hedefleri mercek altına alınıyor.