İran, Rusya'dan Su-35 savaş uçağı satın almak için bir anlaşma imzaladı

Moskova'nın güneydoğusunda Ryazan bölgesi yakınlarındaki Dubrovichy Meydanı'ndaki askeri hava gösteri üssünde bir Rus Su-35 savaş uçağı, Ağustos 2021 (Reuters)

İran resmi medyası Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Tahran'ın Rusya'nın Ukrayna savaşında İran yapımı insansız hava araçlarının (İHA) kullanılmasına tanık olan iki ülke ilişkilerini genişletmek amacıyla Rusya'dan gelişmiş Sukhoi-35 (Su-35) savaş uçakları satın alma konusunda anlaşmaya vardığını bildirdi.
İran haber ajansı ve devlet televizyonu, Tahran'ın New York kentindeki Birleşmiş Milletler (BM) Daimî Temsilciliği’nin yaptığı açıklamada “Su-35 savaş uçakları teknik olarak İran için kabul edilebilir. İran, uçakları satın almak için bir sözleşme imzaladı” ifadelerini aktardı.
Açıklama, anlaşmanın herhangi bir Rus teyidini içermiyor ve ayrıntılarını detaylandırmıyor. İran haber ajansı ve devlet televizyonuna göre New York kentindeki BM Daimî Temsilciliği, İran'ın açıklanmayan diğer birkaç ülkeden askeri uçak satın almak için soruşturma yaptığını söyledi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, geçtiğimiz Temmuz ayında Tahran'da Dini Lider Ali Hamaney ile bir araya geldi ve Ukrayna'daki savaşla ilgili Batı baskıları karşısında daha yakın ilişkilerin önemini vurguladı.
İran, Rusya'ya İHA gönderdiğini kabul etti. Ancak bunların geçen yıl Ukrayna'nın işgalinden önce gönderildiğini söylüyor. Moskova ise güçlerinin Ukrayna'da İran yapımı İHA’ları kullandığını reddediyor. Ancak İran İHA’larının birçoğu Ukrayna'da düşürüldü ve enkazları bulundu.
Raporlar, İran'ın Su-35 savaş uçağı satın almak istediğini belirtiyor. Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Stratejik İletişim Direktörü John Kirby de geçtiğimiz Kasım ayında düzenlediği basın toplantısında İranlı pilotların Rusya'da eğitim görmelerine ilişkin istihbarat değerlendirmelerine değinmişti.
Geçtiğimiz ay İran Hava Kuvvetleri, dağların altında bilinmeyen bir yerde ‘Ukab 44’ (Kartal 44) adlı bir yer altı hava üssünün açılışını duyurdu.
İran ordusu tarafından yapılan açıklamada, yeni üssün “İran Hava Kuvvetleri'nin yeni savaşçılarını alma ve çalıştırma kapasitesine sahip olduğu” belirtildi. Ancak daha fazla ayrıntıya yer verilmedi.
Geçtiğimiz Aralık ayında İsrail medyası, Batılı istihbarat yetkililerinin Rusya'nın İran'a Su-35 savaş uçakları tedarik etmeye hazırlandığını söylediğini aktardı. İsrail Kanal 12 televizyonu, İranlı pilotların savaş uçaklarını kullanmak için çoktan eğitildiğini bildirdi.
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu üyesi Şehriyar Haydari geçtiğimiz Ocak ayında şunları söyledi: “İran'ın Rusya'ya sipariş ettiği Su-35 savaş uçakları, önümüzdeki İran yeni yılının başında yani 21 Mart'a denk gelen Nevruz bayramından sonra ülkeye teslim edilecek.”
Şarku’l Avsat’ın AFP'den aktardığı habere göre, İran Hava Kuvvetleri filosunda Rus MiG-29, SU-25 ve Çin F-7'si de dahil olmak üzere çeşitli modellerde yaklaşık 300 eski savaş uçağı bulunuyor. 1979 yılından önce Şah döneminde satın alınan Fransız ‘Mirage’ savaş uçaklarının yanı sıra ABD yapımı F-4 ve F-14 uçaklarını da içeriyor. 2006 yılında İran, ABD yapımı 80 adet F-14 Tomcat savaş uçağının tamamını resmen hizmetten çekti. Ama yine de onları kullanmaya devam ediyor.
2018 yılında Tahran, ülkede hava kuvvetleri tarafından kullanılmak üzere tasarlanan Kevser savaş uçağının üretimine başladığını duyurdu. Bazı askeri uzmanlar, bu uçağın ilk olarak altmışlarda ABD’de üretilen F-5 savaş uçağının bir kopyası olduğuna inanıyor.