Amman ve Ramallah’tan aşırı sağcı Bakan Smorich’e tepki

Amman ve Ramallah, aşırı sağcı İsrailli Bakan Smotrich'in açıklamalarını ‘uluslararası anlaşmaların ihlali ve kaosa davetiye’ olarak değerlendirdi

 Bir Filistinli dün yağmurlu bir günde Gazze Şehri'nde sular altında kalan bir sokağın fotoğraflarını çekerken (AFP)
Bir Filistinli dün yağmurlu bir günde Gazze Şehri'nde sular altında kalan bir sokağın fotoğraflarını çekerken (AFP)
TT

Amman ve Ramallah’tan aşırı sağcı Bakan Smorich’e tepki

 Bir Filistinli dün yağmurlu bir günde Gazze Şehri'nde sular altında kalan bir sokağın fotoğraflarını çekerken (AFP)
Bir Filistinli dün yağmurlu bir günde Gazze Şehri'nde sular altında kalan bir sokağın fotoğraflarını çekerken (AFP)

Aşırı sağcı İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in Filistin halkının varlığını inkâr ederek yeni bir siyasi bombayı patlatmasının ve bir platformda İsrail'in Ürdün'ü ve tüm Filistin topraklarını işgal ettiğini gösteren bir haritayla boy göstermesinin Ürdün ve Filistin hükümetlerinden sert bir dille kınama açıklamaları yapıldı. Böylesine yüksek bir mevkii işgal eden bir bakanın açıklamaları barış anlaşmalarına aykırılık, kaosa ve kanlı çatışmalara tahrik olarak değerlendirildi.
Smotrich, radikal Siyonist aktivist ve eski Likud Partisi Başkanı Jacques Kupfer onuruna Fransa’da düzenlenen etkinliğe yoğun güvenlik önlemleri altında katılmıştı. Smotrich bu gerekçeyle Paris'e gizli bir ziyarette bulunmuştu. Smotrich, El Halil bölgesinde bulunan Kiryat Arba yerleşim yerinde yanında yaşadığı sırada Kupfer'i tanıdığı için özel olarak davet edildi. Paris'e geldiği haberinin sızdırılmasının ardından kutlama yeri üç kez değiştirildi.
Smotrich katılımcılara hitaben yaptığı konuşmada şunları söyledi: “Filistin halkı diye bir şey yoktur. Bu insanlar 100 yıldan daha eski bir icattan başka bir şey değil.”
Tel Aviv'deki haber sitesinde yer alan açıklamalara göre Smotrich, ayrıca “Gerçek Filistinli on üçüncü kuşaktan beri Kudüs'te olan dedem. 100 yılı aşkın bir süre önce Tula'da öncü bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen büyükannem Filistinli. Boykot hareketinin ve Filistin yanlısı örgütlerin ikiyüzlülüğüne yenik düşmeden gerçekleri söylemek gerekiyor” dedi. Smotrich, bunun yanı sıra ilk Filistin Kralı kimdi? Filistinlilerin dili nedir ve Filistin para birimi nerede, Filistin tarihi veya kültürü var mı? diye sordu.
Ardından “Ortadoğu'da Yahudi göçü ve Siyonizm'in başlangıcı ile aynı zamanda İsrail Topraklarına gelen Araplar var. Sırf Siyonist hareketle savaşmak için hayali bir ulus icat ediyor ve İsrail Topraklarında hayali haklar talep ediyorlar. Bu gerçek burada, Elysee Sarayı'nda, Washington'da ve Beyaz Saray'da duyulmalıdır” şeklinde konuştu.
Umman Dışişleri ve Gurbetçi İşleri Bakanlığı, Smotrich’in açıklamalarına cevaben yayınladığı açıklamada, “Amman, Smotrich'in, pervasız bir kışkırtıcı eylemi ve uluslararası normların ve Ürdün-İsrail barış anlaşmasının ihlalini temsil eden, Ürdün Haşimi Krallığı'nın sınırlarını ve işgal altındaki Filistin topraklarını kapsayan bir İsrail haritası kullanmasını şiddetle kınıyor” ifadelerine yer verildi. Bakanlığın resmi sözcüsü Sinan el-Mecali, “Bakanlık ayrıca, aşırılık yanlısı İsrailli bakanın kardeş Filistin halkına ve onların var olma haklarına ve Filistin ulusal topraklarındaki bağımsız ve egemen devletlerindeki tarihsel haklarına karşı yaptığı ırkçı ve tahrik edici aşırılık yanlısı açıklamaları da kınıyor” dedi.
Mecali, bakanlığın İsrail hükümetinin ‘İsrail hükümetinde görev yapan bir bakan tarafından sarfedilen bu kışkırtıcı, nefret dolu ifadeler konusunda’ açık ve net bir pozisyon alması gerektiğini vurguladığını söyledi. Bakanlığı, bu tür aşırılık yanlısı, nefret dolu açıklamalara ve bunların güvenliği ve istikrarı tehdit eden ve tırmanışa iten tehlikeli bir tırmanışa karşı koymak için gerekli tüm siyasi ve yasal önlemleri alacağının altını çizdi.
Ramallah’ta ise Başbakan Dr. Muhammed İştiyye, “Smotrich'in açıklamaları, mevcut İsrail hükümetini yöneten radikal, ırkçı, Siyonist ideolojinin kesin kanıtıdır. Bu ifadeler, ilk Siyonist slogan “Topraksız bir halk için bir halksız bir toprak” söylemiyle ve Filistin toprakları tartışmalı ve burası Vaat Edilmiş Topraklar iddiasıyla tutarlıdır” dedi.
İştiyye, “Huvara'yı (Batı Şeria'nın kuzeyindeki) yok etmek isteyenlerin bu açıklamaları kibir ve güç budalalığı ifade eder, topraklarımıza ve tarihimize olan aidiyetimizi sarsmaz. İsrail, sömürgeciler ve yerleşimciler tarafından kurulan ve tarih boyunca herhangi bir yerleşimci sömürgecilik gibi genişleyen bir sömürge devletidir ve biz tarihten sömürgeciliğin sona ereceğini öğrendik" dedi.



Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.


ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
TT

ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)

Teksas Valisi dün yaptığı açıklamada, eyaletin çalışanlarının Shein, Alibaba ve TP-Link gibi şirketlerin ürünlerini kullanmasını yasaklayacağını ve bu kararın Teksas sakinlerinin mahremiyetini Çin hükümetinden korumak için alındığını belirtti.

Reuters'a göre, Teksas Valisi Greg Abbott tarafından yapılan açıklamada, listeye e-ticaret platformu Temu ve pil şirketi Cattle'ın da dahil olduğu ifade edildi.

Abbott'ın yasağı, çalışanların devlet cihazlarında ve ağlarında bu şirketlerin “cihazlarını, yapay zekasını ve yazılımlarını” kullanmasını engelliyor.

Abbott'un yasağı, Çinli drone üreticisi UETech ve Çinli yapay zeka şirketi iFlytek'in ürünlerini de kapsamaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, uzun süredir devam eden ticaret ve teknoloji savaşında ekim ayında bir atılım gerçekleştirdi.


Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
TT

Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)

Suriye TV’ye konuşan bilgi sahibi bir kaynak, Suriye Kürt Ulusal Konseyi’nin (ENKS), Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi’yi Suriye hükümetiyle askeri çatışma yoluna gitmemesi konusunda uyardığını ve bu seçeneğin Suriyeli Kürtler açısından ‘felaket’ olacağını vurguladığını açıkladı.

Kaynak, ENKS’nin bu seçeneği desteklemediğini SDG liderine açıkça ilettiğini, taraflar arasında pazar günü Haseke’de yapılan toplantıda son siyasi gelişmelerin ele alındığını belirtti.

Toplantıda ENKS, Suriye hükümetiyle askeri çatışmaya başvurulmasını reddettiğini yineleyerek, 18 Ocak 2026 tarihli anlaşmanın başarıya ulaşması için yerel, bölgesel ve uluslararası tüm çabaların SDG tarafından desteklenmesi ve anlaşmazlıkların müzakere ve diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı.

Kaynağa göre ENKS, ülkedeki doğu bölgelerinde gelinen noktadan SDG ile PYD’yi sorumlu tutarak, Kürtleri ilgilendiren hayati kararların bu iki yapı tarafından tek taraflı alınmasının mevcut duruma yol açtığını ifade etti.

xscdfvgh
Kamışlı'da Suriye Demokratik Güçleri (SDG) milislerinin resmedildiği duvar resminin önünden geçen bir adam (Arşiv – AFP)

Kaynak, Mazlum Abdi’nin toplantı sırasında Şam ile varılan anlaşmanın başarıya ulaşmasını desteklediğini, anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesi amacıyla Washington, Paris ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) çabalarına destek verdiğini söyledi.

Diğer yandan Abdi’ye göre, ateşkesin korunması ve anlaşma maddelerinin uygulanmasında ilerleme sağlanması amacıyla Şam ile günün her saatinde temas sürdürülüyor.

Abdi, anlaşmanın bazı ayrıntılarının netleştirilmesi ve doğru şekilde anlaşılmasına ihtiyaç olduğunu belirterek, bunun Suriye’deki Kürt bölgelerinde SDG’nin elde ettiği kazanımların korunmasını güvence altına alacağını ifade etti. Kaynağa göre bu bölgeler Afrin ve Ayn el-Arab’dan (Kobani) Haseke’ye kadar uzanıyor.

Abdi dün Kürtçe yayın yapan Ronahi televizyonuna verdiği röportajda, Suriye hükümetiyle varılan ateşkes anlaşmasının ABD himayesinde gerçekleştiğini belirterek, Şam ile diyaloğun sürdüğünü ve başka ayrıntıların da görüşüleceğini söyledi.

Abdi, bu sürenin sona ermesinin ardından entegrasyon yönünde ciddi adımlar atılacağını ve anlaşma kapsamında Suriye ordusunun bölgeye girmeyeceğini dile getirdi.

Tüm tarafların askerileşmeden uzak, siyasi çözümler istediğini belirten Abdi, uluslararası gözetim altında Suriye hükümetiyle diyalog ve müzakere kanallarının halen açık olduğunu kaydetti.

Öte yandan Suriye Savunma Bakanlığı cumartesi günü, geçtiğimiz salı günü ilan edilen ve Suriye hükümeti ile SDG arasında yeni mutabakatlara varılmasının ardından yürürlüğe giren kuzeydoğu Suriye’deki ateşkesin süresinin uzatıldığını duyurdu. SDG, söz konusu mutabakatlara bağlı kalacağını açıklamıştı.

Bakanlık, resmi hesapları üzerinden yaptığı açıklamada, Suriye ordusunun tüm operasyon bölgelerinde ateşkesin 24 Ocak tarihinden itibaren 15 gün süreyle uzatılacağını bildirdi.