Amman ve Ramallah’tan aşırı sağcı Bakan Smorich’e tepki

Amman ve Ramallah, aşırı sağcı İsrailli Bakan Smotrich'in açıklamalarını ‘uluslararası anlaşmaların ihlali ve kaosa davetiye’ olarak değerlendirdi

 Bir Filistinli dün yağmurlu bir günde Gazze Şehri'nde sular altında kalan bir sokağın fotoğraflarını çekerken (AFP)
Bir Filistinli dün yağmurlu bir günde Gazze Şehri'nde sular altında kalan bir sokağın fotoğraflarını çekerken (AFP)
TT

Amman ve Ramallah’tan aşırı sağcı Bakan Smorich’e tepki

 Bir Filistinli dün yağmurlu bir günde Gazze Şehri'nde sular altında kalan bir sokağın fotoğraflarını çekerken (AFP)
Bir Filistinli dün yağmurlu bir günde Gazze Şehri'nde sular altında kalan bir sokağın fotoğraflarını çekerken (AFP)

Aşırı sağcı İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in Filistin halkının varlığını inkâr ederek yeni bir siyasi bombayı patlatmasının ve bir platformda İsrail'in Ürdün'ü ve tüm Filistin topraklarını işgal ettiğini gösteren bir haritayla boy göstermesinin Ürdün ve Filistin hükümetlerinden sert bir dille kınama açıklamaları yapıldı. Böylesine yüksek bir mevkii işgal eden bir bakanın açıklamaları barış anlaşmalarına aykırılık, kaosa ve kanlı çatışmalara tahrik olarak değerlendirildi.
Smotrich, radikal Siyonist aktivist ve eski Likud Partisi Başkanı Jacques Kupfer onuruna Fransa’da düzenlenen etkinliğe yoğun güvenlik önlemleri altında katılmıştı. Smotrich bu gerekçeyle Paris'e gizli bir ziyarette bulunmuştu. Smotrich, El Halil bölgesinde bulunan Kiryat Arba yerleşim yerinde yanında yaşadığı sırada Kupfer'i tanıdığı için özel olarak davet edildi. Paris'e geldiği haberinin sızdırılmasının ardından kutlama yeri üç kez değiştirildi.
Smotrich katılımcılara hitaben yaptığı konuşmada şunları söyledi: “Filistin halkı diye bir şey yoktur. Bu insanlar 100 yıldan daha eski bir icattan başka bir şey değil.”
Tel Aviv'deki haber sitesinde yer alan açıklamalara göre Smotrich, ayrıca “Gerçek Filistinli on üçüncü kuşaktan beri Kudüs'te olan dedem. 100 yılı aşkın bir süre önce Tula'da öncü bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen büyükannem Filistinli. Boykot hareketinin ve Filistin yanlısı örgütlerin ikiyüzlülüğüne yenik düşmeden gerçekleri söylemek gerekiyor” dedi. Smotrich, bunun yanı sıra ilk Filistin Kralı kimdi? Filistinlilerin dili nedir ve Filistin para birimi nerede, Filistin tarihi veya kültürü var mı? diye sordu.
Ardından “Ortadoğu'da Yahudi göçü ve Siyonizm'in başlangıcı ile aynı zamanda İsrail Topraklarına gelen Araplar var. Sırf Siyonist hareketle savaşmak için hayali bir ulus icat ediyor ve İsrail Topraklarında hayali haklar talep ediyorlar. Bu gerçek burada, Elysee Sarayı'nda, Washington'da ve Beyaz Saray'da duyulmalıdır” şeklinde konuştu.
Umman Dışişleri ve Gurbetçi İşleri Bakanlığı, Smotrich’in açıklamalarına cevaben yayınladığı açıklamada, “Amman, Smotrich'in, pervasız bir kışkırtıcı eylemi ve uluslararası normların ve Ürdün-İsrail barış anlaşmasının ihlalini temsil eden, Ürdün Haşimi Krallığı'nın sınırlarını ve işgal altındaki Filistin topraklarını kapsayan bir İsrail haritası kullanmasını şiddetle kınıyor” ifadelerine yer verildi. Bakanlığın resmi sözcüsü Sinan el-Mecali, “Bakanlık ayrıca, aşırılık yanlısı İsrailli bakanın kardeş Filistin halkına ve onların var olma haklarına ve Filistin ulusal topraklarındaki bağımsız ve egemen devletlerindeki tarihsel haklarına karşı yaptığı ırkçı ve tahrik edici aşırılık yanlısı açıklamaları da kınıyor” dedi.
Mecali, bakanlığın İsrail hükümetinin ‘İsrail hükümetinde görev yapan bir bakan tarafından sarfedilen bu kışkırtıcı, nefret dolu ifadeler konusunda’ açık ve net bir pozisyon alması gerektiğini vurguladığını söyledi. Bakanlığı, bu tür aşırılık yanlısı, nefret dolu açıklamalara ve bunların güvenliği ve istikrarı tehdit eden ve tırmanışa iten tehlikeli bir tırmanışa karşı koymak için gerekli tüm siyasi ve yasal önlemleri alacağının altını çizdi.
Ramallah’ta ise Başbakan Dr. Muhammed İştiyye, “Smotrich'in açıklamaları, mevcut İsrail hükümetini yöneten radikal, ırkçı, Siyonist ideolojinin kesin kanıtıdır. Bu ifadeler, ilk Siyonist slogan “Topraksız bir halk için bir halksız bir toprak” söylemiyle ve Filistin toprakları tartışmalı ve burası Vaat Edilmiş Topraklar iddiasıyla tutarlıdır” dedi.
İştiyye, “Huvara'yı (Batı Şeria'nın kuzeyindeki) yok etmek isteyenlerin bu açıklamaları kibir ve güç budalalığı ifade eder, topraklarımıza ve tarihimize olan aidiyetimizi sarsmaz. İsrail, sömürgeciler ve yerleşimciler tarafından kurulan ve tarih boyunca herhangi bir yerleşimci sömürgecilik gibi genişleyen bir sömürge devletidir ve biz tarihten sömürgeciliğin sona ereceğini öğrendik" dedi.



Washington'un yardımı askıya almasının ardından Somali ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki ilişkiler en düşük seviyesine geriledi

ABD Dışişleri Bakanlığı (Reuters)
ABD Dışişleri Bakanlığı (Reuters)
TT

Washington'un yardımı askıya almasının ardından Somali ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki ilişkiler en düşük seviyesine geriledi

ABD Dışişleri Bakanlığı (Reuters)
ABD Dışişleri Bakanlığı (Reuters)

Somali ile Amerika arasındaki ilişkiler, Washington'un tonlarca gıda yardımının akıbeti konusunda çıkan anlaşmazlık üzerine Mogadişu hükümetine daha fazla yardım sağlamayı durdurma niyetini açıklamasının ardından en düşük seviyesine ulaştı.

ABD Dışişleri Bakanlığı Dış Yardımdan Sorumlu Müsteşar Yardımcısı X platformunda yaptığı bir paylaşımda, Somali hükümet yetkililerinin Washington tarafından finanse edilen Dünya Gıda Programı'na ait bir depoyu tahrip ettiğini ve bağışçılar tarafından savunmasız Somalililer için sağlanan gıda yardımına yasadışı olarak el koyduğunu belirtti.

Bu nedenle Washington'un Somali'ye yardımını askıya alacağını ifade etti. Bu yardımın değeri henüz bilinmiyor.

Somali Dışişleri Bakanlığı dün, ABD'den gelen yardımın çalındığı iddialarını yalanlayarak, yardımın hala Dünya Gıda Programı'nın elinde olduğunu açıkladı.

Bakanlık, Blue Warehouse (Mavi Depo) olarak bilinen ana yardım deposunun bulunduğu Mogadişu liman bölgesinde genişletme ve rehabilitasyon çalışmalarının sürdüğünü belirtti. Bakanlık, bu çalışmaların “insani yardımların depolanması, yönetimi veya dağıtımını etkilemediğini” ifade etti.

 Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Muhammed, Mogadişu'da başkanlık sarayındaki ofisinde Reuters'e verdiği röportaj sırasında (Arşiv-Reuters)Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Muhammed, Mogadişu'da başkanlık sarayındaki ofisinde Reuters'e verdiği röportaj sırasında (Arşiv-Reuters)

Dünya Gıda Programı sözcüsü, liman yetkililerinin Mavi Depo'yu yıktığını ve programın sorunu çözmek ve yardımların güvenli bir şekilde depolanmasını sağlamak için yetkililerle iş birliği yaptığını söyledi.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre ajansın çarşamba günü gördüğü Mogadişu Liman İdaresi tarafından düzenlenen teslimat belgesinde, Dünya Gıda Programı'nın daha önce Mavi Depo'dan başka bir depoya aktarılan gıda maddelerini teslim aldığı belirtiliyor. Belge, Somali'deki bir WFP yetkilisi tarafından imzalanmış görünüyor ve laboratuvar testleri gıdaların insan tüketimine uygun olduğunu doğruladıktan sonra programın gıdaların nihai teslimatını onaylayacağına dair el yazısı bir not içeriyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada, yardımların yeniden başlamasının Somali hükümetinin sorumluluk alması ve durumu düzeltmek için adımlar atmasına bağlı olacağını ifade etti.


EŞ-Şara, Erdoğan ve Macron ile yaptığı iki ayrı telefon görüşmesinde Halep'teki son gelişmeleri ele aldı

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv -Reuters)
Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv -Reuters)
TT

EŞ-Şara, Erdoğan ve Macron ile yaptığı iki ayrı telefon görüşmesinde Halep'teki son gelişmeleri ele aldı

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv -Reuters)
Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv -Reuters)

Suriye Cumhurbaşkanlığı dün akşam yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara'nın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yaptığı iki ayrı telefon görüşmesinde Halep'teki son gelişmeleri ve istikrarı güçlendirme yollarını görüştüğünü duyurdu.

Cumhurbaşkanlığı açıklamasında, eş-Şara'nın Erdoğan'a "Suriye milli ilkelerini, bunların başında da devlet egemenliğinin tüm topraklara yayılması ilkesini" teyit ettiğini ve "mevcut önceliğin sivilleri korumak, Halep'in çevresini güvence altına almak ve yeniden yapılanma sürecini engelleyen yasadışı silahlı varlığı sona erdirmek" olduğunu vurguladığını ifade etti.

Suriye Cumhurbaşkanlığı ayrı bir açıklamada, eş-Şara'nın Fransız Cumhurbaşkanı ile ikili iş birliğinin geliştirilmesi ve Suriye ile bölgedeki son gelişmeler hakkında görüştüğünü ve Suriye'nin Fransa'ya "istikrar yolunu desteklemedeki rolü, ulusal bütünleşmeyi destekleme ve Suriye devletinin egemenliğini tüm topraklarına yayma yönündeki Fransız çabaları" için minnettarlığını ifade ettiğini belirtti.

Açıklamada, Suriye Devlet Başkanı'nın Halep'teki devlet çalışmalarını da gözden geçirdiği ve sivillerin korunmasının ve şehrin çevresinin güvenliğinin sağlanmasının normale dönüşün sağlanması için en önemli öncelik olduğunu vurguladığı belirtildi. Eş-Şara, "devletin Suriye halkının tüm kesimlerini, özellikle de ulusal dokunun ayrılmaz bir parçası ve Suriye'nin geleceğinin inşasında kilit ortak olan Kürt kesimini korumadaki ulusal ve egemen rolünü" vurguladı.


Gazze’de ikinci aşama: Trump, Hamas’ın silah bırakmasını beklemeyecek

İsrail ordusunun en az 70 bin Filistinliyi katlettiği Gazze'de Hamas, son İsrailli rehinenin cesedinin yerini tespit etmeye çalışıyor (AP)
İsrail ordusunun en az 70 bin Filistinliyi katlettiği Gazze'de Hamas, son İsrailli rehinenin cesedinin yerini tespit etmeye çalışıyor (AP)
TT

Gazze’de ikinci aşama: Trump, Hamas’ın silah bırakmasını beklemeyecek

İsrail ordusunun en az 70 bin Filistinliyi katlettiği Gazze'de Hamas, son İsrailli rehinenin cesedinin yerini tespit etmeye çalışıyor (AP)
İsrail ordusunun en az 70 bin Filistinliyi katlettiği Gazze'de Hamas, son İsrailli rehinenin cesedinin yerini tespit etmeye çalışıyor (AP)

İsrail ordusunun en az 70 bin Filistinliyi katlettiği Gazze'de Hamas, son İsrailli rehinenin cesedinin yerini tespit etmeye çalışıyor (AP)

ABD, Hamas'ın silah bırakmasını beklemeden Gazze'de ateşkes sürecinin ikinci aşamasına geçmeyi planlıyor.

Tel Aviv yönetimi, Hamas İsrailli polis memuru Ran Gvili'nin naaşını iade edip silah bırakmayı kabul edene kadar Gazze barış sürecinde ikinci aşamaya geçmeyeceklerini bildirmişti.

Ancak adlarının paylaşılmaması şartıyla Times of Israel'e konuşan yetkililer, ABD'nin bunlar gerçekleşmeden ikinci aşamaya bir an evvel geçmek istediğini belirtiliyor.

Kaynaklara göre ABD Başkanı Donald Trump, geçen hafta İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yla yaptığı görüşmede hem Hamas'ın silah bırakmasını hem de Gvili'nin cesedinin ailesine geri gönderilmesini istediklerini söyledi. Ancak bunların ateşkesin ikinci aşamasına geçiş için şart olarak görülemeyeceğini ifade etti.

10 Ekim'de devreye giren ateşkes ve rehine takası anlaşmasının garantörleri Türkiye, Mısır ve Katar'ın, Hamas'ın kademeli bir silah bırakma planını kabul edeceğini Washington'a ilettiği belirtiliyor.

Bu plana göre Filistinli örgüt önce ağır silahlarını teslim edecek, daha sonra hafif silahlar için geri alım programı başlatılacak. Kaynaklar, gelecek haftalarda bu mekanizmanın devreye girmesinin hedeflendiğini söylüyor.

Ancak Tel Aviv'in böyle bir çerçeveyi onaylayıp onaylamayacağı belirsiz. Hamas, Filistin devletinin kurulmasıyla sonuçlanacak bir süreç başlatılmadan silah bırakmayacağını bildirmişti. İsrail ise iki devletli çözüme yanaşmadığını defalarca duyurmuştu.

20 maddelik barış planının ilk aşamasında taraflar arasında rehine takası gerçekleştirilmiş, İsrail askerleri belirlenen "sarı hatta" geri çekilmişti. İsrail ordusu Gazze Şeridi'nin yaklaşık yüzde 53'ünü kontrol ediyor.

İkinci aşamadaysa Hamas'ın silah bırakması ve Gazze'nin geleceğinde söz sahibi olmaması isteniyor. Gazze Şeridi'nin yönetiminin Hamas mensubu olmayan Filistinlilerin yer alacağı bir teknokratlar komitesine geçici olarak devredilmesi planlanıyor. Trump'ın başkanlık edeceği Barış Kurulu'na ek olarak bölgeye Uluslararası İstikrar Gücü'nün (ISF) konuşlandırılması öngörülüyor.

Analizde, Trump'ın Barış Kurulu'nu ve teknokratlar komitesini gelecek hafta açıklamayı planladığı yazılıyor. Beyaz Saray ilk etapta bu açıklamayı geçen ay yapmayı planlamış ancak Hamas'la İsrail arasındaki anlaşmazlıklar çözülemediği için vazgeçmişti.

İsrail medyasında geçen ay çıkan haberlerde, Trump'ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı Barış Kurulu'nda görmek istediği aktarılmıştı.

Türkiye'nin hem Barış Kurulu'nda yer alması hem de ISF'ye asker göndermesi için ABD'nin Tel Aviv'e baskıyı artırabileceği belirtilmişti. Washington'ın, Ankara'nın ISF'ye asker göndermese bile güvenlik gücünün komuta yapısında yer almasını istediği de yazılmıştı.

Trump, Azerbaycan ve Endonezya'ya da ISF'ye katılma çağrısı yapmıştı. Azerbaycan lideri İlham Aliyev, bu haftaki açıklamasında "Arap ülkelerinin meselelerini Arap devletleri çözmelidir" diyerek Gazze'deki uluslararası misyonlara katılmayacaklarını duyurmuştu.

Independent Türkçe, Times of Israel, Caspian Post