Kırmızı kart gören Jesus'un cezası derbide ertelenebilir mi?

Jorge Jesus, kırmızı kart görmesinin ardından müsabakanın kalanını tribünden takip etti / Fotoğraf: AA
Jorge Jesus, kırmızı kart görmesinin ardından müsabakanın kalanını tribünden takip etti / Fotoğraf: AA
TT

Kırmızı kart gören Jesus'un cezası derbide ertelenebilir mi?

Jorge Jesus, kırmızı kart görmesinin ardından müsabakanın kalanını tribünden takip etti / Fotoğraf: AA
Jorge Jesus, kırmızı kart görmesinin ardından müsabakanın kalanını tribünden takip etti / Fotoğraf: AA

Alanyaspor maçında kırmızı kart gören Fenerbahçe Teknik Direktörü Jesus, derbide cezalı duruma düştü. Spor hukukçusu avukat Alpay Köse, Jesus'a gelecek muhtemel cezayı, derbi öncesi ertelenebilirlik durumunu Independent Türkçe'den Mehmet Altunkılıç'a değerlendirdi.
Süper Lig'de Alanyaspor'a konuk olan Fenerbahçe'de derbi öncesi ağır kayıplar yaşandı.
Enner Valencia, Joshua King, Jayden Osterwolde gibi oyuncuların sakatlanmasını düşünen sarı-lacivertlilerde belki de en önemli eksik teknik direktör Jorge Jesus olacak.
Alanyaspor maçının 68. dakikasında bir pozisyon sonrası hakem Mete Kalkavan'a itiraz eden Portekizli teknik adam, kırmızı kart görerek tribüne gönderildi.
Bu kartla birlikte Jesus, milli ara sonrası oynanacak Beşiktaş derbisinde cezalı duruma düştü.
Geçmişte yaşanan erteleme örnekleri Jesus'a uygulanır mı sorusu da gündemde yer alıyor.

"Cezanın ertelenebilmesi için en az 4 maç alması gerekir"
Spor hukukçusu avukat Alpay Köse, Jesus'un muhtemel cezasını Independent Türkçe'ye yorumladı.
Erteleme maddesinin talimatlara ilk konulduğu dönem bunun örneklerinin karşımıza çıktığı söyleyen Köse, "Bu konuda maddenin yanlış yazılmasından kaynaklı olarak bazı yanlış uygulamalar yapıldı" dedi. 
Bunun en belirgin örneğinin Gökhan Zan olayında yaşandığını söyleyen Köse, "Kırmızı kart gördüğü için cezası bir maç. PFDK'nın vereceği cezanın haricinde otomatikman bir maç oynayamazdı. O dönem bu maddeye istinaden erteleme yapılmıştı ve onun üzerine çok tartışma çıktı. Sonra maddeyi tadil ettiler. Şu anki son haliyle verilecek 1 maç cezanın ertelenmesi mümkün değil. Ertelenebilmesi için en az 4 maç olması gerekiyor. Ve cezanın sadece yarısı ertelenebiliyor" şeklinde görüş belirtti. 

"1 maç olursa indirime gidilemez ancak Tahkim cezayı kaldırabilir"
Jesus'un karar merciinin Tahkim Kurulu olacağını belirten Köse, "1 maç olursa indirime de gidilemez ancak Tahkim Kurulu cezayı kaldırabilir. Hakem direkt kırmızı kart verdiğinden dolayı bu kartın da iptal mümkün değil. Tahkim'in de bunu kaldırmaması gerekir. Ancak Tahkim Kurulu 'Jesus'a değil de başkasına vermek istiyordu. Yanlış kişiye gösterdi' diye yorumda cezayı kaldırabilir" yorumunu yaptı.

"Raporda ne yazdığı çok önemli, 'Bana küfretti' dediyse içeriğini de açıkça yazmak zorunda"
Jesus'a verilecek cezanın hakem raporları doğrultusunda olacağını söyleyen Köse, şu ifadelerle sözlerini noktaladı:
"Hakemin raporunda ne yazdığı çok önemli. Eğer raporda 'Bana küfretti' diye yazdıysa içeriğini de açıkça yazmak zorunda. Sadece 'Bana küfretti' diyemez. O durumda hakemin Portekizce ya da İngilizce bilip bilmediği tartışılabilir. Raporuna 'Çok şiddetli itiraz ettiği için kırmızı kart verdim' demiş olabilir. Bu da hafifletici sebep olmaz ama cezanın yerindeliğiyle ilgili tartışma konusu olur. Bu da kırmızı kart iptaline yol açmaz. Sadece daha fazla ceza verilmesini engeller."

Terim'le gündeme gelmişti, Güneş'e erteleme çıkmadı
Teknik adamlara verilen cezaların ertelenmesi konusu aslında ilk olarak 2012'de gündeme gelmişti.
Süper Lig'de play-off müsabakaları esnasında Galatasaray Teknik Direktörü Fatih Terim, "hakaret" gerekçesiyle 3 maç ceza almış, Tahkim Kurulu'na yapılan itiraz sonrası cezada ertelemeye gidilmişti.
1 maç kulübede yer alamayan Terim'in kalan 2 maçlık cezası 1 yıl ertelenmişti.  
Bu karar o dönem için de çokça tartışılsa da sık sık kamuoyunun gündemine taşındı
2017'de dönemin Beşiktaş Teknik Direktörü Şenol Güneş, Fenerbahçe ile oynanan kupa maçında yaşanan olaylar nedeniyle 1 maç ceza aldı. 
Ceza sonrası Tahkim Kurulu'na müracaat eden Beşiktaş, Güneş'e verilen cezanın ertelenmesini talep etse de olumlu sonuç alamadı. 
Tahkim Kurulu, Türkiye Kupası maçında, rakip takım futbolcusuna yönelik "sportmenliğe aykırı hareketi" nedeniyle 1 resmi müsabakada soyunma odasına ve yedek kulübesine giriş yasağı ile 13 bin lira para cezası verilen Şenol Güneş'le ilgili itirazı reddederek cezayı onadığını duyurunca Güneş, takımının başında yer alamadı.

Caner Erkin'in hakeme yönelik eylemleri affedilmedi
Benzer talepler futbolcular için de zaman zaman gündeme geldi.
2017'de Beşiktaş forması giyen Caner Erkin, Başakşehir ile oynadıkları müsabakada hakem Mete Kalkavan'a yönelik "sportmenliğe aykırı hareket" ve "hakeme yönelik hakaret" gerekçeleriyle toplamda 6 resmi müsabakadan men ve 43 bin 500 lira para cezasına çarptırıldı.
Tahkim'e taşınan konu, "Sübut, hukuki niteleme ve cezanın tayini bakımından bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından, başvurunun reddi ile cezanın onanmasına oyçokluğu ile, erteleme talebinin reddine oybirliği ile karar verilmiştir" denilerek reddedildi.

Kriter "suçun kabulü" ve "pişmanlık"
2013'te Galatasaray'da forma giyen Gökhan Zan, Gençlerbirliği ile oynadıkları müsabakada rakip futbolcuya vurduğu için PFDK tarafından 2 maçla cezalandırıldı.
Yapılan itiraz görüşüldü ve ceza 1 maça indirilerek 1 yıl da ertelendi.
Tahkim Kurulu'nun ceza ertelenmesi konusunda en önemli kıstası "suçun kabulü" ve "pişmanlık".
Kurul'un Gökhan Zan konusundaki açıklamasında "Verilen cezanın Futbol Disiplin Talimatı'na göre ertelenebilir cezalardan olması" denilerek şunlar kaydedilmişti:
"Futbolcunun aynı sezon içinde tekerrür etmiş disiplin ihlalinin bulunmaması, eyleminden duyduğu pişmanlık ve üzüntüyü ısrarla ve samimi olarak ifade etmiş olması, bizzat katıldığı duruşma esnasında ve sunduğu yazılı beyanlarında tekrar disiplin ihlali gerçekleştirmeyeceği yönünde oluşan kanaat ve cezanın alt sınırdan ayrılmadan verilmiş olması nedenleriyle cezanın ertelenmesi talebinin kısmen kabul edildiği ve Gökhan Zan'ın 1 maç men cezanın 1 yıl süreyle ertelenmesine karar verildi."

Birçok örnek mevcut
Söz konusu isimlerin dışında birçok ceza, Tahkim Kurulu tarafından ertelendi.
Süper Lig'de geçmişte Elazığspor Teknik Direktörü Yılmaz Vural'ın yanı sıra Karabüksporlu Lualua, Beşiktaşlı Mustafa Pektemek, Gökhan Töre ve Veli Kavlak, Kayserisporlu Bobo, Gaziantepsporlu Binya, Gençlerbirliği'nden Ahmet Çalık, Akhisarsporlu Douglas Ferreira cezaları ertelenen isimler arasında yer alıyor.
Jorge Jesus'a verilecek muhtemel ceza henüz açıklanmazken Fenerbahçe Kulübü'nün de konuyla ilgili an itibariyle bir açıklaması bulunmuyor.
 



LeBron James, Trump'ın milli marş çıkışına yanıt verdi

2023'te Kareem Abdul-Jabbar'ın rekorunu kırarak NBA tarihinin en skorer oyuncusu olan LeBron James, bu yıl Philadelphia 76ers'ın kadrosunda (Reuters)
2023'te Kareem Abdul-Jabbar'ın rekorunu kırarak NBA tarihinin en skorer oyuncusu olan LeBron James, bu yıl Philadelphia 76ers'ın kadrosunda (Reuters)
TT

LeBron James, Trump'ın milli marş çıkışına yanıt verdi

2023'te Kareem Abdul-Jabbar'ın rekorunu kırarak NBA tarihinin en skorer oyuncusu olan LeBron James, bu yıl Philadelphia 76ers'ın kadrosunda (Reuters)
2023'te Kareem Abdul-Jabbar'ın rekorunu kırarak NBA tarihinin en skorer oyuncusu olan LeBron James, bu yıl Philadelphia 76ers'ın kadrosunda (Reuters)

NBA yıldızı LeBron James, ABD Başkanı Donald Trump'ın milli marşa saygısızlık eleştirisine yanıt verdi.

James'in salı akşamı oynanan New York Knicks-Philadelphia 76ers maçı öncesinde Amerikan milli marşı okunurken ısınma hareketleri yapması ve şut atıyormuş gibi yapması sosyal medyada tartışma konusu olmuştu. Bazı izleyiciler, yıldız oyuncunun ısınma hareketlerini golf vuruşuna benzetmişti.

Trump da sosyal medyada Philadelphia 76ers oyuncusunun hareketlerine tepki göstererek "En başından beri onun iyi biri olmadığını, tam bir utanç kaynağı olduğunu söylemiştim" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı, 41 yaşındaki sporcunun marşı dinlemeyip saygısızlık yaptığını savunarak perşembe günkü gönderisinde şöyle yazdı:

LeBron James, Amerikan bayrağı ve ülkemizin temsil ettiği tüm değerler uğruna canlarını feda eden o büyük Amerikan savaşçıları ve kahramanlarından özür dilemelidir!

James ise aynı gün oynanan, Philadelphia 76ers'ın Cleveland Cavaliers'ı 114-106 mağlup ettiği maçın ardından yaptığı açıklamada, Trump'ın sözlerine gülüp geçerek "Evet, evet, bugün belli ki haber kıtlığı var" dedi.

Cumhuriyetçi liderin sözlerine 76ers'ın koçu Nick Nurse de tepki gösterdi. ABD Başkanı'nın yorumunu "dış gürültü" diye niteleyerek, takımı maçlara hazırlamaya odaklandığını söyledi.

ABD Başkanı'yla yıldız basketbolcu daha önce de atışmıştı.

James, 2017 yılında Cavaliers formasıyla çıktığı bir maçta arkasında "Equality" (Eşitlik) yazan siyah ve beyaz bir ayakkabı giymişti. Maç sonrasında Trump hakkında "Burası güzel bir ülke ve tek bir kişinin, ne kadar güzel ve ne kadar güçlü olduğumuzu bize dikte etmesine asla izin vermeyeceğiz" demişti.

NBA yıldızı 2016'daki başkanlık seçiminde Trump'ın rakibi Demokrat Hillary Clinton'a destek vermişti. 2024'teki başkanlık seçiminde de Trump'ın rakibi Demokrat Kamala Harris'e desteğini açıklamıştı.

Independent Türkçe, New York Times Athletics, ESPN 


Duvara karşı yarış: Spor tırmanışın iki farklı yüzü

Hız tırmanışında dünya rekoru erkeklerde 4,54, kadınlarda ise 5,99 saniye (Reuters)
Hız tırmanışında dünya rekoru erkeklerde 4,54, kadınlarda ise 5,99 saniye (Reuters)
TT

Duvara karşı yarış: Spor tırmanışın iki farklı yüzü

Hız tırmanışında dünya rekoru erkeklerde 4,54, kadınlarda ise 5,99 saniye (Reuters)
Hız tırmanışında dünya rekoru erkeklerde 4,54, kadınlarda ise 5,99 saniye (Reuters)

Adrenalin'den herkese merhaba. Bu hafta spor tırmanışı inceliyoruz.

Bir duvar, iki farklı mücadele. Spor tırmanış dışarıdan bakıldığında yalnızca yukarıya doğru ilerlemekten ibaret gibi görünebilir. 

Oysa yarışmacıların karşısındaki duvar, her disiplinde farklı bir sınava dönüşüyor. Hız tırmanışında rakibini geride bırakmak için saniyelerle yarışan sporcular, lider disiplininde kendilerine verilen süre içinde mümkün olduğunca yükseğe çıkmaya çalışıyor.

Dünya Tırmanış Serisi'nin 23-25 Ekim'de Şili'nin Santiago kentinde düzenlenecek etabı da bu iki farklı yaklaşımı bir araya getirecek. 

Parque Bicentenario de Cerrillos'ta yapılacak organizasyon, Dünya Tırmanış Serisi'nin Şili'de düzenlenen ilk etabı olma özelliğini taşıyor. Üç gün sürecek yarışlarda dünyanın önde gelen sporcularının yanı sıra ev sahibi ülkenin temsilcileri de mücadele edecek.

Hız tırmanışı, spor tırmanışın en kolay takip edilebilen disiplinlerinden biri. Çünkü burada amaç açık: 15 metre yüksekliğindeki duvarın tepesine rakibinden önce ulaşmak.

Geleneksel iki şeritli formatta sporcular, birbirinin aynısı paralel rotalarda aynı anda tırmanmaya başlıyor. Yarışı, duvarın tepesindeki bitiş noktasına ilk ulaşan sporcu kazanıyor.

Bu nedenle her hareketin önemi büyük. Küçük bir tereddüt ya da tutuşta yaşanan hata, yarışmacının birkaç salise kaybetmesine ve rakibinin gerisine düşmesine yol açabiliyor.

Lider disiplininden farklı olarak hız tırmanışında rotalar bütün turlar boyunca değişmiyor. Sporcular aynı güzergahı tekrar tekrar çalışabiliyor ve hareketlerini mümkün olduğunca otomatik hale getirmeye uğraşıyor. 

Burada hedef yalnızca güçlü olmak değil, gücü, dengeyi ve koordinasyonu mümkün olan en kısa sürede bir araya getirmek.

Hız tırmanışı, spor tırmanışın kendi dünya rekorları bulunan tek disiplini. Uluslararası organizasyonlarda iki şeritli duvarlar uzun süre standart olarak kullanılırken 4 şeritli format da son yıllarda öne çıkmaya başladı. 

Bu formatın 2024'te Madrid'de test edilmesinin ardından 2025'te Çin'in Chengdu kentindeki Dünya Oyunları'nda uluslararası sahneye çıkması, yeni bir dönemin başlangıcı oldu. 

Lider disiplini ise bambaşka bir mücadele. Burada sporcular, güvenlik halatıyla bağlı şekilde, 15 metrelik duvara tek tek tırmanıyor. 

Her yarışmacının 6 dakikası ve tek denemesi var. Amaç, süre dolmadan mümkün olduğunca yükseğe ulaşmak.

Hız tırmanışında bütün sporcuların önünde aynı, önceden bilinen rota bulunurken lider disiplini yarışmacıları karşılarına çıkan rotayı çözmek zorunda. 

Tırmanış sırasında hangi tutamağın kullanılacağı, bir sonraki hamlenin nasıl yapılacağı ve enerjinin nerede korunacağı büyük önem taşıyor. Yalnızca kas gücüyle ilerlemek yeterli değil, sporcuların duvarı okuyabilmesi ve doğru hareketi doğru zamanda yapması gerekiyor.

Sıralama, yarışmacının ulaştığı en yüksek tutamağa göre belirleniyor. Aynı tutamağa ulaşan iki sporcu arasında ise hamlenin devamında ne kadar ilerleme kaydedildiği de fark yaratabiliyor. 

Puanlamada kullanılan "+" işareti, sporcunun ulaştığı tutamaktan sonraki tutamağa doğru bir hareket başlattığını gösteriyor.

Lider yarışmalarında rotalar eleme turları, yarı finaller ve finaller arasında yeniden hazırlanıyor. Böylece sporcular her aşamada yeni bir parkurla karşılaşıyor. 

Yarı final ve final öncesinde yarışmacılara rotayı birlikte incelemeleri için 6 dakika veriliyor ancak bu süre içinde duvara tırmanmaları yasak. 

Eleme turunda ise böyle bir rota inceleme süresi bulunmuyor. Yarı final ve finalde sporcular, rakiplerinin denemelerini görmeden yarışıyor. Böylece herkes rotayı kendi başına çözmek zorunda kalıyor.

Spor tırmanışın bugünkü profesyonel yapıya ulaşması epey yakın bir geçmişe dayanıyor. Tırmanışın kendisi çok eski bir uğraş olsa da sporcuların belirlenmiş kurallar çerçevesinde birbirleriyle yarışması, diğer pek çok spor dalına kıyasla yeni.

Modern spor tırmanışın başlangıcı genellikle 1985'te İtalya'da düzenlenen SportRoccia yarışmasına dayandırılıyor. 

İlk yıllarda müsabakalar çoğunlukla doğal kaya yüzeylerinde yapılıyordu. Bu durum yağmur gibi hava koşullarının yarışları etkilemesine ve sporcuların aynı şartlarda mücadele edip etmediği konusunda tartışmalara neden oluyordu. 

1990'da uluslararası yarışmaların yapay tırmanış duvarlarında düzenlenmesi kararı alındı. Böylece parkurların standartlaştırılması ve yarışmacıların daha eşit koşullarda mücadele etmesi mümkün hale geldi.

Sporun uluslararası ölçekte büyümesinde 2007'de Uluslararası Spor Tırmanış Federasyonu'nun (IFSC) kurulması da önemli bir dönüm noktası oldu. 

Dünya kupaları ve uluslararası şampiyonalarla gelişen rekabetçi tırmanış, 2016'da Tokyo 2020 Olimpiyatları için resmi olarak programa alındı. 

Pandemi nedeniyle 2021'de düzenlenen Tokyo Olimpiyatları'nda ilk kez yer alan spor tırmanışta sporcular lider, kısa kaya ve hız disiplinlerini içeren birleşik formatta yarıştı.

Paris 2024'te ise format değişti: Hız tırmanışı kendi madalya kategorisine kavuşurken lider ve kısa kaya birleşik yarışta yer aldı. Bu ayrım, hız disiplininin kendine özgü yapısını daha belirgin hale getirdi.

Şili'deki yarışlarda Slovenyalı Janja Garnbret, Japon Sorato Anraku ve Japon Neo Suzuki gibi uluslararası tırmanışın tanınmış isimleri de yer alacak.

Üç günlük programda cuma günü lider disiplininde kadınlar elemeleri, hız tırmanışında ise erkekler ve kadınlar elemeleri yapılacak. Cumartesi erkekler lider elemeleri ve hız tırmanışı finalleri düzenlenecek. Pazar günü ise lider yarı finalleriyle kadınlar ve erkekler final mücadeleleri gerçekleştirilecek.

Santiago etabı, tırmanış sporunun iki farklı yönünü aynı organizasyonda izleme fırsatı sunuyor. Hız tırmanışında kazananı bazen saniyenin küçük bir bölümü belirlerken lider disiplininde yarışmacılar her hamlede hem fiziksel sınırlarını hem de problem çözme becerilerini ortaya koyuyor. 

İkisinin ortak noktasıysa aynı: Duvarın tepesine ulaşmak için yalnızca güçlü olmak yetmiyor, her hareketi doğru zamanda yapmak gerekiyor.

Kaynaklar: World Climbing, British Mountaineering Council


Salah, Trabzonspor’u İskoç Hearts karşısında galibiyete taşıdı

Trabzonspor’un oyuncusu Muhammed Salah, İskoçya temsilcisi Hearts karşısında takımının ilk golünü penaltıdan kaydederken (Reuters)
Trabzonspor’un oyuncusu Muhammed Salah, İskoçya temsilcisi Hearts karşısında takımının ilk golünü penaltıdan kaydederken (Reuters)
TT

Salah, Trabzonspor’u İskoç Hearts karşısında galibiyete taşıdı

Trabzonspor’un oyuncusu Muhammed Salah, İskoçya temsilcisi Hearts karşısında takımının ilk golünü penaltıdan kaydederken (Reuters)
Trabzonspor’un oyuncusu Muhammed Salah, İskoçya temsilcisi Hearts karşısında takımının ilk golünü penaltıdan kaydederken (Reuters)

Türk ekibi, perşembe günü oynanan karşılaşmada aldığı galibiyetle puanını 6’ya yükselterek lig aşamasında üçüncü sıraya yerleşti. Trabzonspor, lider Yunanistan temsilcisi Panathinaikos’un averajla gerisinde kaldı. Hearts ise bir puanda kalarak 36 takımın mücadele ettiği lig aşamasında 25. sırada yer aldı.

Trabzonspor’un ilk golü, 32. dakikada Muhammed Salah’ın penaltı vuruşundan geldi. Ev sahibi ekip, 58. dakikada takım arkadaşı Frankolino Gluda Dju’nun kaydettiği golle farkı ikiye çıkardı ve sahadan üç puanla ayrıldı.

Lugano’dan Getafe’ye 5 gol

Günün diğer karşılaşmalarında İspanyol ekibi Getafe, sahasında İsviçre temsilcisi Lugano’ya 5-2 mağlup oldu. Bu sonuçla Getafe bir puanda kalarak 26. sıraya gerilerken, Lugano puanını 6’ya yükselterek ikinci sıraya yerleşti.

Karşılaşmaya hızlı başlayan Getafe, henüz 2. dakikada Ivan Athon’un golüyle öne geçti. Ancak Lugano, bir dakika sonra Albian Ajeti’nin golüyle eşitliği sağladı.

Konuk ekip, 7. dakikada Yannis Simenati’nin golüyle öne geçerken Ajeti, 26. dakikada kendisinin ikinci, takımının üçüncü golünü kaydetti.

csdfgt
Trabzonspor’un oyuncusu Muhammed Salah, İskoçya temsilcisi Hearts karşısında takımının ilk golünü penaltıdan kaydederken (Reuters).

İkinci yarıda da üstünlüğünü sürdüren Lugano, 50. dakikada Oran Beslmi’nin golüyle farkı üçe çıkardı. Getafe, 74. dakikada Borja Mayoral’ın golüyle farkı azaltmaya çalıştı.

Uzatma dakikalarının ikinci dakikasında Kevin Behrens’in kaydettiği gol, Lugano’nun 5-2’lik galibiyetini kesinleştirdi.

Diğer karşılaşmalar

Lig aşamasının diğer maçlarında İngiltere temsilcisi Brighton ile Çekya ekibi Jablonec arasındaki karşılaşma golsüz beraberlikle sonuçlandı. Danimarka temsilcisi Nordsjælland ile Bulgaristan ekibi CSKA Sofya ise 2-2 berabere kaldı.

Norveç temsilcisi Brann, Litvanya ekibi Kauno Žalgiris’i 4-1 mağlup ederken Romanya temsilcisi Universitatea Craiova da Andorra ekibi Inter Club d’Escaldes karşısında 3-1’lik galibiyet elde etti.