BM’nin Sudan Temsilcisi: Sivil geçiş her zamankinden daha yakın

Perthes, bir sonraki hükümeti bekleyen ‘büyük zorluklar’ konusunda uyardı.

BM Sudan Özel Temsilcisi Volker Perthes (Reuters)

Birleşmiş Milletler’in Sudan’daki Entegre Geçiş Yardım Misyonu’na (UNITAMS) başkanlık eden Birleşmiş Milletler (BM) Sudan Özel Temsilcisi, siyasi süreçte ilerleme sağlama konusundaki iyimserliğini dile getirerek, devam eden zorluklara rağmen Sudan’ın çözüme ‘her zamankinden daha yakın’ olduğunu vurguladı.
Pazartesi akşamı Güvenlik Konseyi’ne brifing veren Volker Perthes, Sudanlı tarafların artık siyasi bir anlaşmaya varmaya ve sivil yönetime dönmeye yakın olduklarını söyledi. Geçtiğimiz Aralık ayında ‘Çerçeve Anlaşma’ olarak bilinen Sudan ve çok çeşitli sivil taraflarca imzalanan anlaşmaya atıfta bulunan Perthes, bunun demokratik sivil yönetime ve yeni bir geçiş dönemine geçişi amaçlayan siyasi sürecin yeni bir aşamasını başlatan önemli bir an olduğunu dile getirdi.
‘Korgeneral Abdulfettah el-Burhan liderliğindeki ordu ve Korgeneral Muhammed Hamdan Daklu (Hamideti) liderliğindeki Hızlı Destek Güçleri’ olmak üzere askeri taraflar, iki yıl sürecek bir geçiş dönemini başlatmak ve seçimlerle sonuçlandırmak için diğer siyasi ve mesleki güçlere ek olarak, ana muhalefet koalisyonu ‘Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri’ ile çerçeve anlaşma imzaladı.
Perthes, UNITAMS misyonunun son aylarda öne çıkan tartışmalı konuları ele almak ve tartışmalara çok fazla sayıda tarafı dahil etmek için farklı konferanslar düzenlemek üzere sarf ettiği çabalara değindi. Özel Temsilci, bu konferansların oturumlarının çoğu başkentin dışından gelen ve geniş bir sosyal, profesyonel ve politik yelpazeyi temsil eden yüzlerce kadın, erkek ve genci kapsadığını açıkladı.
BM yetkilisi, siyasi süreci reddettiklerini beyan edenlerin bir kısmının daha sonra bu konferanslara katıldığını açıkladı. Bu istişarelerde örneğin Doğu Sudan meselesi de dahil olmak üzere birçok fikir birliği alanının ortaya çıktığına dikkati çeken Perthes, o bölgede uzlaşmanın önünü açacak bir forum kurulması konusunda mutabık kalınarak bir atılım sağlandığını belirtti. Volker Perthes, istişarelerin ‘tamamen Sudan içerisinde’ olduğunu ve BM’nin üçlü mekanizmadaki iki ortağının, yani Afrika Birliği (AfB) ve Doğu Afrika’daki Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesi (IGAD) ile işbirliği içinde bunları kolaylaştırmak için aktif olarak çalıştığını doğruladı.
Perthes, “Süreç mükemmel olmayabilir ve bazen çok yavaş ilerlediği için eleştirilebilir. Ancak sivil bir hükümetin kurulmasının önünü açan nihai bir anlaşmaya varmak için başta askeri yetkililer ve sivil muhalefet partileri olmak üzere geniş ve kapsayıcı bir taraf grubunu bir araya getirmeyi başardı” dedi. Uluslararası toplumun Sudan’ı desteklemek için ortak çabalarına her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulduğunu dile getiren BM Temsilcisi, çatışmaların nedenlerini ele alma, güvenlik önlemlerini uygulama, Sudanlıların yaşamlarını iyileştirme ve özgür ve adil seçimlere hazırlanma hususlarıyla ilgili temel sorunlarla başa çıkabilmesi için bir sonraki hükümete yardım çağrısında bulundu.
Volker Perthes, bir sonraki hükümetin karşı karşıya olduğu zorlukların çok büyük olduğuna dikkati çekerken, bu zorlukların ‘acil insani ve ekonomik ihtiyaçların ele alınması, güvenliğin ve adaletin sağlanması, insan haklarına saygı, barışın tesisi ve demokratik geçişin ilerletilmesi’ ile ilgili olduğunu vurgulayarak, “Bunların hepsi Sudan halkı için önemli gerekliliklerdir” dedi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre, Perthes ayrıca, BM’nin uluslararası ortaklarıyla birlikte, bir sonraki hükümetin öncelikleri ve anlaşmayı takip edecek geçiş dönemi için ortak destek sağlamayı koordine ettiğini ve planladığını da vurgularken, güvenlik sektörü reformunun ve güçlerin birleştirilmesinin mevcut süreçteki ‘en hassas’ konular arasında yer alacağını belirtti.
BM Temsilcisi, son konferansın güvenlik sektörü reformu ve ‘Hızlı Destek Güçleri’ ile silahlı hareketlerin ‘tek bir ulusal orduya’ entegrasyonu konusunu görüşmek üzere birkaç gün içinde düzenleneceğini belirtti. Ayrıca konferansın ilerleyen yıllarda uygulanmak üzere bir ‘ön yol haritasına’ ulaşmasını umut ettiğini söyledi. Bunun yanı sıra Perthes, son haftalarda ordu ve Hızlı Destek arasındaki gerilimin tırmanmasından duyduğu endişeyi dile getirirken, her iki tarafa da ‘sakinlik’ çağrısında bulundu. Aynı şekilde ortak bir güvenlik komitesi kurma kararları, güvenlik sektörü reformunun temel yönleri ve güçlerin entegrasyonu konusundaki anlaşmalara dair iyimserliğini de dile getirdi. Volker Perthes, Egemenlik Konseyi Başkanı Korgeneral Burhan ve yardımcısı Korgeneral Daklu’nun siyasi sürece ve askeri ve sivil liderler arasında son haftalarda çözüme ulaşmak için sağlanan işbirliğine yönelik bağlılığına övgüde bulundu. BM yetkilisi ayrıca sivil güçleri, bir başbakan seçme ve hükümeti kurma mekanizmalarına ilişkin tartışmaları bir an önce sonuçlandırmaya çağırdı.