Deryan, Lübnan’ın çok büyük bir felaket döneminden geçtiği konusunda uyardı

Lübnan Müftüsü Abdullatif Deryan. (Daru’l Fetva)
Lübnan Müftüsü Abdullatif Deryan. (Daru’l Fetva)
TT

Deryan, Lübnan’ın çok büyük bir felaket döneminden geçtiği konusunda uyardı

Lübnan Müftüsü Abdullatif Deryan. (Daru’l Fetva)
Lübnan Müftüsü Abdullatif Deryan. (Daru’l Fetva)

Lübnan Müftüsü Abdullatif Deryan, cumhurbaşkanının seçilmemesi ve hükümetin kurulamaması durumunda ‘anavatanda yavaş yavaş belirtilerini göstermeye başlayan ve bedelini vatandaşın ödediği ‘kaos’ uyarısında bulundu. Aynı zamanda Beyrut belediyesini bölme çağrılarına da tepki gösterdi. Daru’l Fetva’nın Lübnanlıların birliğine, bir arada yaşamalarının sağlamlaşmasına ve saflarının birleşmesine özen gösterdiğini ve olmaya devam edeceğini kaydetti.
Lübnan Parlamentosu, ilk seçimde milletvekillerinin üçte iki çoğunluğu tarafından desteklenen bir ismin üzerinde anlaşmaya varılmasını veya ikinci oturumda seçilmesi için üçte iki çoğunluğun bulunmasını engelleyen keskin bir siyasi bölünmenin ortasında, 11 oturum boyunca ülke için yeni bir cumhurbaşkanı seçemedi. Hizbullah ve Emel Hareketi ikilisi, Marada Hareketi lideri Süleyman Franciye'ye desteklerini açıkladı. Muhalefet, oturum yeter sayısını sağlamama çabası içinde oy kullanma eğilimi olması halinde oturumu boykot etmekle tehdit etti.
Deryan, Ramazan Ayı münasebetiyle Lübnanlılara hitaben yayınladığı mesajda şunları söyledi:
"Bu zamana kadar ki en büyük musibet dönemine tanık oluyoruz ve Allah'ın rahmeti olmadan bundan kurtulmayı da beklemiyoruz. Ama kamusal hayatta, görevliler ve sorumluluklar vardır. Bunu hiç çekinmeden, uzun bir sabır ve daha uzun bir mazeret sürecinin ardından söylüyoruz. Kamu hayatından sorumlu olanlar, sorumluluklarını üstlenmediler, halklarının acısını hesaba katmadılar, büyük bir sağduyu sahibiydiler ve iyilikseverdiler. Lübnan'da olanlar, ülkemizin bir asırdan fazla süredir bildiği şeydir. Cumhurbaşkanlığı nasıl boş kalabilir, kurumlar nasıl çatırdar? Ortada bir yetkili varsa suçlar nasıl artar ve açlık nasıl tırmanır? Cumhurbaşkanlığından geriye neredeyse hiçbir şey kalmadı. Ancak tartışma bunun üzerine çıktı. Halkın parasından geriye bir şey kalmadı ama yine de bir lira ve bir lokma için peşimizdeler. Açıkça ve lafı dolandırmadan söylüyoruz. Ya cumhurbaşkanı seçilip hükümet kurulur ya da vatanda yavaş yavaş özellikleri ortaya çıkmaya başlayan kaos ve bedelini vatandaş öder.”
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Deryan ayrıca anayasaya göre hareket edip hemen bugün ülke için bir cumhurbaşkanı seçilmesi çağrısında bulundu. Lübnan Müftüsü, “Artık bekleyemeyiz ve hayatın asgari ihtiyaçlarını kaybetmeye başlayan insanların talep ve ihtiyaçlarına cevap veremeyiz ve ne yazık ki siyasi sınıf bir yerde, halk başka bir yerde” ifadelerini kullandı.
Deryan açıklamasında siyasetçilere de seslendi:
 “Allah hakkı için artık vakit kaybetmeyi bırakın. Çöküşün son aşamalarındayız. Vizyonunuzu ülkenizin kaderinde birleştirin. Bu sabreden ve ızdırap çeken halk adına Allah’tan korkun. Karanlık tünelden çıkmak için bir çözüm istiyoruz. Cumhurbaşkanlığı seçimini daha ne kadar bekleyeceğiz? Kapsamlı bir çöküşün bir şeyin üzerine inşa edilmesi gerekli mi? ABD doları karşısında 2019'dan bu yana 70 kez değer kaybeden yerel para biriminin çöküşü üzerinde durdu. İnsanlar açlıktan, yoksulluktan ve yüksek hastane masraflarından mustaripken neyi bekliyorsunuz? Ne tür insanlarsınız? Ne tür yetkililersiniz? Bugünden sonra susmak, Lübnan'ın ve Lübnanlıların akıbetini küçümsemek caiz değildir. Çünkü gerçeklere sessiz kalan, Lübnanlılara karşı işlenen suçta dilsiz şeytandır.”
Bu, Özgür Yurtsever Hareketi milletvekillerinin Beyrut belediyesini iki belediyeye bölme çağrıları ışığında geldi. Bu çağrı, Müslümanların çoğunlukta olduğu siyasi güçler tarafından reddedildi. Deryan sözlerini şöyle sürdürdü:
“Daru’l Fetva Lübnanlıların birliğine, bir arada yaşamalarının sağlamlaşmasına, saflarının birleşmesine ve ulusun birliğini parçalamak için çalışan herkesin karşı karşıya gelmesine her zaman özen gösterdi. Göstermeye devam edecek. Birileri, Lübnanlıların bir arada yaşamalarının simgesi olan başkent Beyrut belediyesini bölmek için çağrıda bulunuyor ve çalışıyor. Beyrut Müslümanları ve Hristiyanları ile bölünmeyi kabul etmeyecek, Beyrut'un birliğine ve kurumlarının birliğine zarar verilmesine karşı siper olacağız.”
Bu fikirleri arayanları, vatandaşı ilgilendiren öncelikleri iyi düşünmeye, mağduriyetlerini hafifletmeye, işsizliğe, su, elektrik ve hastane krizine, ülkenin ve vatandaşın yaşadığı kayıp durumuna son vermeye çağırdı. “Beyrut, Lübnan'ın rolünün ve mesajının parlak yüzüdür ve yaralı Lübnan'daki vatanseverliğin, Araplığın ve inancın ölçüsüdür. Uzun zaman alan bu yarayı sarmak için hepimize çağrıda bulunuluyor ve tüm vatandaşlarını kapsayan ulusal devleti inşa etmek için bir araya gelmenin zamanı geldi. Suudi Arabistan Krallığı ile İran arasında diplomatik ilişkilerin yeniden kurulması ve sorunların çözümü için diyalog kurulmasına ilişkin anlaşmanın ardından ufukta iyi haberler beliriyor. Bu mutabakat, ayrılık, bölünme ve kesişme nedeniyle çok fazla acı çeken insanların barışa, istikrara ve iyiliğe dikkat çağrısıdır. İki büyük ülke arasındaki anlaşmanın büyük bir iyilik ve halkın ve ülkenin çıkarları üzerinde birleşmiş bir eylem yönelimi olmasını dört gözle bekliyoruz.”



‘Yeşil Refah’ ve ‘Yeni Gazze’... Gazze Şeridi'ni neler bekliyor?

Gazze Şeridi'nin orta kesimindeki Deyr el-Balah'ta yerinden edilmiş Filistinliler için kurulan çadırlar (AP)
Gazze Şeridi'nin orta kesimindeki Deyr el-Balah'ta yerinden edilmiş Filistinliler için kurulan çadırlar (AP)
TT

‘Yeşil Refah’ ve ‘Yeni Gazze’... Gazze Şeridi'ni neler bekliyor?

Gazze Şeridi'nin orta kesimindeki Deyr el-Balah'ta yerinden edilmiş Filistinliler için kurulan çadırlar (AP)
Gazze Şeridi'nin orta kesimindeki Deyr el-Balah'ta yerinden edilmiş Filistinliler için kurulan çadırlar (AP)

Son iki gündür Gazze Şeridi'ne ilişkin dosyada ‘Yeşil Refah’ ve ‘Yeni Gazze’ gibi yeni isimler öne çıkmaya başladı. Bu gelişme, ABD’nin arabuluculuğu ile Arap ve uluslararası desteğe rağmen İsrail ile Hamas arasındaki ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına geçişin sekteye uğradığı bir dönemde yaşanıyor.

İsrail basınındaki haberlere göre hükümet, ABD’nin kararına boyun eğerek orduya Refah’ın doğusunda ‘Yeşil Refah’ adıyla yeni bir kent kurulmasına yönelik saha çalışmalarına başlaması için izin verdi. İlk hazırlıklar kapsamında ağır iş makinelerinin bölgeye sokularak molozların temizlenmesi ve arazinin düzenlenmesi planlanıyor.

İsrail’in geciktirme girişimleri

İsrail medyasında yer alan bilgilere göre Tel Aviv yönetimi, bu çalışmaların henüz geçiş yapılmamış olan anlaşmanın ikinci aşamasına dahil olduğu gerekçesiyle haftalarca süren bir geciktirme çabasına girişti. Ancak Washington’un artan baskıları sonucunda İsrail, planın bir sonraki etabına yönelik hazırlıkları başlatmak zorunda kaldı.

Bu çalışmalar; işgal altındaki topraklarda Refah’ın doğusunda bir insani bölge ve yeni bir kent inşasını içeriyor. Washington yönetimi, söz konusu adımla Filistinlilere ‘umut şehri’ modelini sunmayı ve ‘Hamas’ın kontrolündeki eski, yıkılmış ve karanlık Gazze’nin’ karşısına ‘yeni, modern ve gelişen bir Gazze’ örneği koymayı hedefliyor.

İsrail, planın ikinci aşamasında atılacak bu tür adımların Refah Sınır Kapısı’nın açılmasına yol açacağı, ayrıca Gazze Şeridi’nin başka bölgelerinden çekilmeyi ve yerlerine uluslararası güçlerin konuşlanmasını gerektireceği gerekçesiyle itiraz etti. Söz konusu ülkeler, İsrail’in taleplerini karşılamanın zorluğu ve bölgedeki işgal koşulları nedeniyle kuvvet göndermeyi reddetti.

Şarku’l Avsat’ın İsrail Kanal 12 televizyonundan aktardığına göre, İsrail’in bu tutumu üzerine Washington yönetimi Tel Aviv’i süreci oyalamakla suçladı ve çok uluslu güce katılmaktan çekilen ülkelerin sorumluluğunu İsrail’e yükledi. Bu baskının ardından İsrail geri adım atarak yeni kentin inşasına başlanmasını kabul etti.

İsrail Kamu Yayın Kuruluşu KAN, İsrail’in ‘gelecek hafta bölgede geniş çaplı moloz temizliği başlatmak üzere ağır iş makinelerini Refah’a sokmaya hazırlandığını’ ve bunun ‘Hamas unsurlarından arındırılmış yeni insani bölgenin oluşturulması’ amacıyla yapıldığını bildirdi.

Silahlı milislerden destek

Habere göre İsrail ordusu, ‘İsrail’le koordineli çalışan silahlı milislere’ atılacak adımlar konusunda bilgi verdi. ABD planına göre bir sonraki aşama, ‘İsrail’in kısmen kontrol ettiği bölgelerde yabancı bir askeri gücün faaliyete geçmesini’ öngörüyor.

i24NEWS ise İsrail ordusunun Refah’ın doğusunda Filistinliler için ‘Yeşil Refah’ adıyla yeni bir kent kurulmasına yönelik geliştirme çalışmalarına fiilen başladığını bildirdi. Kanal, bölgede gelecek hafta kapsamı genişletilecek hazırlıkların sürdüğünü, bunların ‘moloz ve patlayıcı kalıntılarının temizlenmesini’ içerdiğini aktardı.

sdfrt
Gazze Şeridi'nin Refah kentindeki İsrail askerleri (Arşiv – Reuters)

Maariv gazetesinin haberine göre, Refah’ta faaliyet gösteren Yaser Ebu Şebab milisleri, söz konusu yeni kentin bulunduğu bölgede İsrail güçlerinin temsilcileriyle ve ayrıca İsrail’in güneyindeki Kiryat Gat’ta bulunan ABD komuta merkezi adına bölgede bulunan sivil temsilcilerle birlikte görülmeye başladı.

Kabinede itirazlar

Siyasi kaynaklar, İsrail’in bu adımına kabinenin büyük bölümündeki bakanların karşı çıktığını, hatta tepkinin öfkeye dönüştüğünü aktardı. Bakanların, İsrail’in ‘sarı hat üzerinde inşaat yaparak Gazze çevresindeki yerleşimleri tehlikeye atmaması gerektiğini’ savunduğu belirtildi. Bazı sağ görüşlü medya organları haberi ‘utanç’ başlığıyla duyurdu.

Başbakan Netanyahu ise kararını savunarak hazırlık çalışmalarının ‘tünellere büyük miktarda beton dökme ve geniş bölgeleri izole etme’ işlemlerini içerdiğini söyledi. Netanyahu, söz konusu adımların ‘Hamas’ın askeri altyapısını yok etme yönündeki İsrail çıkarlarına hizmet ettiğini’ ifade etti.

gthy
Başbakan Binyamin Netanyahu, Ocak 2025'te İsrail kabine toplantısına başkanlık ediyor. (DPA)

Netanyahu, uluslararası güce katılmaktan vazgeçen Arap ve İslam ülkelerinin tutumunun Katar ve Türkiye’nin çıkarlarına hizmet ettiğini savundu. Bu nedenle İsrail’in ABD yönetiminin taleplerine yanıt vermesi ve Washington’la çatışmaya girmemesi gerektiğini kaydetti.

Filistin Yönetimi ve Hamas’ın itirazları

Filistin Yönetimi, İsrail’in ‘Gazze’yi yeniden inşa’ başlığı altında yürüttüğü çalışmalara karşı çıkıyor. Yönetim, farklı düzeylerde yaptığı açıklamalarda bu dosyadaki rolünü korumakta kararlı olduğunu ve Arap planına desteğini sürdürdüğünü vurguluyor.

Filistin Başbakanı Muhammed Mustafa, perşembe günü bir İtalyan heyetini kabul ederken yaptığı açıklamada, “Gazze Şeridi için bir yeniden imar ve toparlanma planımız var. Bu planın bir icra programı bulunuyor ve Arap ile İslam ülkeleri tarafından benimsendi. Uluslararası toplum da New York Bildirgesi aracılığıyla destek veriyor. Kardeş Mısır’la birlikte Kahire’de bir yeniden imar ve toparlanma konferansı düzenlemek için çalışıyoruz” dedi.

Hamas, söz konusu projeyi ‘İsrail’in ateşkes anlaşmasını açık biçimde ihlal etmesini gerekçelendirmeye yönelik yeni bir aldatmaca’ olarak nitelendirdi. Hareket, yayımladığı açıklamada, “İsrail’in anlaşmayı çiğnediğini ve günlük ihlallerle daha ilk aşamayı ortadan kaldırdığını” belirtti.

Geçtiğimiz salı günü konuya ilişkin bilgi veren Mısırlı bir kaynak, Gazze’nin erken toparlanması ve yeniden inşasına yönelik Kahire Konferansı’nın kasım ayı sonunda yapılmasının planlandığını ancak toplantının erteleneceğini söyledi. Kaynak, “Konferans ay sonunda düzenlenmeyecek; biraz gecikmesi muhtemel. Özellikle şu anda paralel bir çaba yürütülüyor. Görünen o ki ABD, Refah’la ilgili kendi özel girişimini planlıyor” değerlendirmesinde bulundu. Bu açıklama, İsrail’in kontrolündeki bölgelerde oluşturulması öngörülen ‘yeşil bölgeye’ işaret olarak yorumlandı.

Gazze İnsan Hakları Merkezi, ateşkesin başlamasından bu yana geçen 47 günde İsrail tarafından işlenen ihlallerde 350 Filistinlinin öldürüldüğünü açıkladı. Ölenler arasında 130 çocuk ve 54 kadın bulunuyor.

Merkez, aynı dönemde günlük ortalama 11’i aşan 535 ihlal kaydettiğini bildirerek ateşkesin yürürlüğe girdiği ilk andan itibaren ihlallerin sürdüğünü vurguladı.

Açıklamada, İsrail’in insani yardım girişlerini kısıtladığı, günde yalnızca 211 kamyonun geçişine izin verdiği, oysa 600 kamyona izin verildiği yönünde iddialarda bulunduğu aktarıldı. Ayrıca İsrail’in üzerinde mutabık kalınan çekilme haritasına uymadığı ve sivil bölgelere yönelik ateş kontrolünü sürdürerek zaman zaman bölgeye girdiği belirtildi.


İsrail’den Suriye'nin Beyt Cin kasabasına baskın: En az kişi 9 öldü

Golan Tepeleri'nde iki İsrail askeri (Arşiv fotoğrafı - Reuters)
Golan Tepeleri'nde iki İsrail askeri (Arşiv fotoğrafı - Reuters)
TT

İsrail’den Suriye'nin Beyt Cin kasabasına baskın: En az kişi 9 öldü

Golan Tepeleri'nde iki İsrail askeri (Arşiv fotoğrafı - Reuters)
Golan Tepeleri'nde iki İsrail askeri (Arşiv fotoğrafı - Reuters)

Suriye kaynakları, İsrail devriyesinin bölgeye girmesi sonrası çatışma çıktığını; hava saldırılarının ardından yoğun sivil göç yaşandığını bildirdi.

Suriye medyası, Şam’ın güneyindeki Beyt Cin kasabasına düzenlenen İsrail baskının  ve hava saldırısının ayrıntılarını açıkladı. Suriye kaynakları, saldırılarda en az 9 kişinin öldüğünü aktardı.

Suriye’nin “El-İhbariyye” kanalı, kasabanın İsrail savaş uçaklarının yoğun bombardımanına hedef olduğunu, çok sayıda ölü ve yaralı bulunduğunu bildirdi.

Açıklamalara göre olay, İsrail’e ait bir askeri devriyenin bölgeye kara yoluyla girmesi, sakinlerle çatışma yaşanması ve devriyenin geri çekilmesi sonrası hava saldırılarının başlamasıyla tırmandı. Bölge üzerinde İsrail uçaklarının yoğun şekilde uçtuğu belirtildi.

Saldırıların ardından Beyt Cin’de büyük bir sivil göç hareketi yaşandı; çok sayıda kişi çevre kasabalara yöneldi.


Washington milislere: Irak'ta yeriniz yok

Süleymaniye ilindeki Çamçemal yakınlarında füze saldırısının ardından Kormor gaz sahası (Reuters)
Süleymaniye ilindeki Çamçemal yakınlarında füze saldırısının ardından Kormor gaz sahası (Reuters)
TT

Washington milislere: Irak'ta yeriniz yok

Süleymaniye ilindeki Çamçemal yakınlarında füze saldırısının ardından Kormor gaz sahası (Reuters)
Süleymaniye ilindeki Çamçemal yakınlarında füze saldırısının ardından Kormor gaz sahası (Reuters)

aIrak'ın kuzeyindeki Süleymaniye'de bir doğalgaz sahasının insansız hava aracıyla (İHA) bombalanması öfkeli tepkilere yol açtı ve ABD'nin silahlı gruplara uyarıda bulunması ve hükümetin faillerin yakalanması için harekete geçmesiyle sonuçlandı.

Kürdistan Bölgesel Yönetimi'ne göre çarşamba akşamı Dana Gas tarafından işletilen Khor Mor gaz sahasını hedef alan bir İHA saldırısı, elektrik santrallerine gaz arzının tamamen kesilmesine neden oldu. ABD'nin Irak Özel Temsilcisi Mark Savaya, saldırıyı "düşmanca dış amaçlarla hareket eden yasadışı grupları" gerçekleştirmekle suçladı.

Savaya, Bağdat'ı "bu saldırının sorumlularını tespit etmeye ve adalete teslim etmeye" çağırdı ve "tam egemen bir Irak'ta bu tür silahlı gruplara yer olmadığını" vurguladı.

Kürdistan Bölgesi Başbakanı Mesrur ​​Barzani ise Washington'a "sivil altyapıyı korumak için gerekli savunma ekipmanını sağlama" çağrısında bulundu. Barzani, "Bu tür saldırıların faillerinin geçmişte olduğu gibi cezadan kaçmaması gerektiğini" vurguladı.

Saldırıyı henüz üstlenen olmadı ancak Irak yetkilileri dün saldırıyı araştırmak üzere bir komite kurulduğunu duyurdu ve askeri bir sözcü de saldırıda yer alanların "cezalandırılacağına" söz verdi.