Sudan’da bir ramazan mirası: Sahur davulcuları

Sudan’daki Ramazan davulcuları şehirlerde yok olsa da kırsal bölgelerde hala devam ediyor

“Ey oruç tutan insanlar, sahura kalkın!” Sudan’daki davulcular bu sözlerle, kutsal ayda oruç tutanları biraz su içmek ve bir şeyler yemek için uyandırmaya devam ediyor. Bu sözleri söyleyen davulcular artık Sudan’ın büyük şehirlerinde duyulmuyor ve zamanla Ramazan havası yok olma eğiliminde olduğu için şehirlerde davulcuların ışıltısı soldu. Ancak bu gelenek Sudan’ın kırsal bölgelerinde hala devam etmekte. Nubiya bölgesindeki ara sokaklarda davulcuların seslerini duymak hala mümkün.
Son yıllarda davulcuların şehirlerdeki konumunu kaybetmesinin pek çok nedeni var. Bu nedenlerin bazıları, insanların çoğunun sabahın erken saatlerine kadar ayakta kalmasına sebep olan sosyal medya ve televizyon.
Sudan Halk Kültür Mirası Birliği Başkanı Selahaddin Ferecullah davulcuların kırsal kesimdeki kararlılığını haklı çıkararak Şarku’l Avsat’a şunları söyledi:
“Kırsal bölge, evlerin yakınlığı ile geçmişte olduğu gibi gecenin ve erken uykunun huzurunu hala koruyor. Bu da davulcuların gönüllü rolünü yerine getirmesini kolaylaştırıyor”
Ferecullah, davulcuların Sudan kırsalındaki kariyerinin devamını, halkın Ramazan atmosferini eski haliyle koruma ve Ramazan’ın tatlılığını hissetme arzusuna bağlıyor.  Davulcular ayrıca aile fertlerinin isimlerini telaffuz ederken eşlik eden fıkralar sayesinde oruçlulara bir nevi canlılık veriyor. Bu gelenek kır halkı için iyi bir çıkış noktası.
Sudan kırsalındaki davulcular belirli bir yaş grubuna ait değil.  Arkadaşlarının yanında oynayan, geleneksel ilahiler söyleyen, bakır veya plastik mutfak eşyaları sesleriyle “Ey oruç tutanlar kalkın” gibi bazı iyi bilinen ifadeler söyleyen gençleri de görebilirsiniz.
Turu sırasında davulculara eşlik eden gençler naatlar söylemekten büyük zevk alıyor. Mahalle sakinleri ise onlara karşılık veriyor ve biraz yiyecek ikram ediyor.
Nubiya bölgesinden Mutez Abdulhamid, “Davulcular çocukluğumdan beri benim için görsel bir anı ve ramazanın en önemli ritüellerinden biri. Bu güzel kültürü yaşattıkları için onlara minnettarım” dedi.
Buna karşılık 19 yaşındaki İzzeddin Ömer davulcuların yalnızca kırsal alanla sınırlı olmadığını, şehirlerde de dolaşmaya devam ettiğini söylüyor.
Omdurman’ın sakini olan Sudan’daki en ünlü davulcunun, şafağın ilk saatlerinin sakinliğinde antik kent sakinlerini uyandırmak için davul eşliğinde ilahiler söylemesiyle tanınan merhum Hacı Salim olması dikkat çekici.