Myanmar'da 2021'de yönetime el koyan askeri cunta, devrik lider Ang San Su Çi’nin üyesi olduğu Ulusal Demokrasi Birliği (NLD) partisini kapattı.
Cunta yönetimi, NLD'nin yanı sıra 39 partinin daha kapatılmasına karar verdi.
Kamu yayımcısı Myawaddy TV'de yapılan duyuruda, kapatma kararı verilen partilerin yaklaşan seçimlere katılmak adına kayıt yaptıramadıkları için kapatıldıkları ifade edildi.
NLD yönetimi cunta yönetiminin görevlendirdiği Ulusal Seçim Komisyonu'na gelecek seçimler için kayıt yaptırmayı reddetmişti.
NLD'nin üst düzey yöneticisi Tun Myint, birçok üyesi cezaevinde ya da "devrim hazırlıklarında" olan partinin seçimler için asla kayıt yaptırmayacağını söyledi.
Myint, "Partimizin kapatılıp kapatılmadığını söylemeleri önemli değil. Biz halkın desteğiyle ayakta duruyoruz" ifadelerini kullandı.
Cunta yönetininin "terörist" ilan ettiği gölge Ulusal Birlik Hükümeti, ordunun sahte bir seçim yapmaya yetkisi olmadığını söyledi. Gölge hükkümet sözcüsü Kyaw Zaw, "Halkın isteklerine saygı duyan siyasi partiler seçim için kayıt yaptırmadı" dedi.
Myanmar'da 77 yaşındaki devrik lider Ang San Su Çi, 2021'de gerçekleşen askeri darbenin ardından tutuklanmış ve 33 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.
Myanmar'da tartışmalı seçimler
Cunta yönetimin başındaki Min Aung Hlaing, pazartesi günü uluslararası topluma bir çağrı yaparak demokrasiyi yeniden kurma çabalarının arkasında durulmasını istemişti.
Ancak uzmanlar, seçimlerin Myanmar'ı yarı sivil bir demokrasiye götüreceğini ve cuntanın NLD'yi siyasi fotoğraf dışında bırakmasını sağlayacağını düşünüyor.
Myanmar anayasasındaki güç paylaşım düzenlemelerine göre, üç bakanlık ve meclisteki sandalyelerin yüzde 25'i orduya ait oluyor. Ordunun ayrıca kimin başkan adayı olacağını belirleme yetkisi bulunuyor.
Seçimlerin, 2015 ve 2020 seçimlerinde NLD'ye kaybeden, cuntanın desteklediği USDP tarafından süpürülmesine kesin gözüyle bakılıyor.
Ülkede bir yandan seçim hazırlığı yapılırken, bir yandan da ordu silahlı etnik azınlık grupları ve darbe karşıtı direniş hareketiyle birden fazla cephede savaşıyor.
15 yıldır Myanmar'da yaşayan Uluslararası Kriz Grubu'ndan Richard Horsey, ülkede seçim yapmanın tehlikeli olduğunu belirtirken, "Toplumun çoğunluğu ordunun siyasi kontrolünü meşrulaştırmamak için sandığa gitmeye şiddetle karşı çıkıyor. Rejimin seçim yapmakta ısrar etmesi ve direniş gruplarının buna karşı çıkması durumunda şiddetin yoğunlaştığını göreceğiz" dedi.
BM'den "demokrasiye dönme" çağrısı
Birleşmiş Milletler (BM) Myanmar'da devrik lider Ang San Su Çi'nin partisi Ulusal Demokrasi Birliği'nin (NLD), askeri yönetim tarafından ilan edilen yeni seçim yasalarına uymayı reddettiği için kapatılmasının ardından ülkede "demokrasiye dönme" çağrısında bulundu.
BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, günlük basın toplantısında konuya ilişkin bir soruyu yanıtladı.
Dujarric, Su Çi'nin partisinin kapatılmasının "yanlış yönde bir adım" olduğunu belirterek, "Myanmar'da demokrasiye dönüş görmek istiyoruz." diye konuştu.
Devrik lider Su Çi ve tutuklu diğer kişilerin de serbest bırakılması gerektiğini aktaran Dujarric, BM'nin bu yönde çalışmalarını yürütmeye devam edeceğini kaydetti.
Ordu, 27 Ocak’ta ilan ettiği yeni "Siyasi Partiler Kayıt Yasası" ile seçimlerde kendisine alternatif oluşturabilecek siyasi partileri hedef almıştı.
Yeni yasal düzenleme ile ülkedeki partilerin 2 ay içinde yeniden kayıt yaptırmaları istenmiş, seçimlerde yarışacak partiler için gerekli fon miktarı, 100 kat artırılarak 100 milyon kyata (yaklaşık 45 bin 500 dolara) çıkarılmıştı.
Ayrıca, seçim komisyonunun parti kayıtlarına ilişkin kararlarına itiraz yolu kapatılmıştı.
Karara uymayan partilerin üç yıl süreyle faaliyetlerinin askıya alınabileceği veya kapatılabileceği kaydedilmişti.
Independent Türkçe, Reuters, CNN, AA
