Bilim insanları bira atığından batarya üretmeyi başardı

Bira üretiminde ortaya çıkan milyarlarca ton atık, benzersiz bir sürdürülebilir enerji çözümü sağlayabilir

Friedrich Schiller Üniversitesi Jena'dan bilim insanları, bira fabrikalarından çıkan milyarlarca ton atık ürünün pil yapımında kullanılabileceğini söylüyor (Unsplash)
Friedrich Schiller Üniversitesi Jena'dan bilim insanları, bira fabrikalarından çıkan milyarlarca ton atık ürünün pil yapımında kullanılabileceğini söylüyor (Unsplash)
TT

Bilim insanları bira atığından batarya üretmeyi başardı

Friedrich Schiller Üniversitesi Jena'dan bilim insanları, bira fabrikalarından çıkan milyarlarca ton atık ürünün pil yapımında kullanılabileceğini söylüyor (Unsplash)
Friedrich Schiller Üniversitesi Jena'dan bilim insanları, bira fabrikalarından çıkan milyarlarca ton atık ürünün pil yapımında kullanılabileceğini söylüyor (Unsplash)

Bilim insanları, bira fabrikası atıklarından batarya malzemeleri üretme yöntemi keşfetti.
Almanya'daki Friedrich Schiller Üniversitesi Jena'daki kimyagerlerden oluşan bir ekip, bu tekniğin bira üreticilerinin milyarlarca ton yan ürününü "iklim dostu bir gelecek için" enerji depolama cihazlarına dönüştürebileceğini öne sürüyor.
Araştırmacılar, yakındaki bir bira fabrikasının kullanılmış tahılını biyo-kaynak olarak kullanmayı başardı. Bu kaynaktan bataryalarda ve süper kapasitörlerde elektrot olarak kullanılmak üzere karbon elde ediliyor.
The Independent'ın haberine göre, Jena Üniversitesi'nden Profesör Andrea Balducci, "Enerji depolama cihazları üretmek için kullandığımız karbon içeren malzemeleri elde edebilmek adına farklı biyolojik hammaddelerin uygunluğunu yıllardır araştırıyoruz" diyor.

"Bira fabrikası atıkları da bunun için önemli kriterleri karşılıyor: Kimyasal bileşimi hedeflediğimiz uygulamalar için prensipte çok uygun."

Bilim insanları, bira fabrikalarının Avrupa'nın dört bir yanına dağılmış olduğunu, bu sayede atıkların bu süreç için hammadde olarak kolayca temin edilebileceğini belirtti.
Avrupa Birliği yaklaşık 7 milyar ton kullanılmış tahıl üretiyor ve bunun yaklaşık 1,5 milyar tonu sadece Almanya'da elde ediliyor.
Profesör Balducci, "Hammaddenin kimyasal bileşiminin maliyeti gibi bazı faktörler daha da iyileştirilebilirse, bu tür atıklar süper kapasitörler için malzeme üretmede ilginç bir seçenek olabilir" diyor.

"Bu bol malzemeyi kullanmanın avantajlarını ve sınırlamalarını daha iyi anlamak için başka projelerde çalışacağız, böylece daha sonra sürdürülebilir enerji depolama üretiminde daha yaygın olarak kullanılabilir."

Araştırma, Electrochimica Acta ve Energy Technology adlı akademik dergilerde yayımlanan "Brewery waste derived activated carbon for high performance electrochemical capacitors and lithium-ion capacitors" (Yüksek performanslı elektrokimyasal kapasitörler ve lityum-iyon kapasitörler için bira fabrikası atığından türetilmiş aktif karbon) başlıklı bir çalışmada detaylandırıldı.
Çalışma, tüketici elektroniğinde ya da rüzgar ve güneş gibi yenilenebilir enerji teknolojileri için büyük kapasiteli depolama çözümlerinde pil olarak kullanılabilecek alışılmadık malzemelere yönelik giderek büyüyen bir araştırma alanının bir parçasını teşkil ediyor.
Geçen yıl ABD'deki bilim insanları yengeç kabuklarından biyolojik olarak parçalanabilen yeni bir pil türü geliştirirken, bu yıl Uluslararası Uygulamalı Sistem Analizi Enstitüsü'nden bir ekip terk edilmiş yeraltı madenlerinin yerçekimi pilleri kullanılarak büyük miktarlarda enerji depolamak için dönüştürülebileceğini keşfetti.



Geleceğin teknolojisi: Tuzdan batarya projesine yatırım desteği

Lityum iyon bataryalara alternatif sunan sodyum iyon bataryalar, tuz madenlerinden çıkarılan maddelerden üretilebiliyor (Wollongong Üniversitesi/Paul Jones)
Lityum iyon bataryalara alternatif sunan sodyum iyon bataryalar, tuz madenlerinden çıkarılan maddelerden üretilebiliyor (Wollongong Üniversitesi/Paul Jones)
TT

Geleceğin teknolojisi: Tuzdan batarya projesine yatırım desteği

Lityum iyon bataryalara alternatif sunan sodyum iyon bataryalar, tuz madenlerinden çıkarılan maddelerden üretilebiliyor (Wollongong Üniversitesi/Paul Jones)
Lityum iyon bataryalara alternatif sunan sodyum iyon bataryalar, tuz madenlerinden çıkarılan maddelerden üretilebiliyor (Wollongong Üniversitesi/Paul Jones)

Bilim insanları mevcut teknolojilerden daha ucuz ve sürdürülebilir yeni nesil bataryalar geliştirmek üzere yeni ve büyük bir projeye başlamaya hazırlanıyor.

NaKlaR projesine sağlanan ve pazartesi günü duyurulan milyonlarca euroluk fon sayesinde araştırmacılar, sodyum iyon bataryaları daha verimli hale getirmenin yollarını araştıracak.

Akıllı telefonlardan elektrikli arabalara kadar her şeyde yer alan lityum iyon bataryaların aksine sodyum iyon bataryalar, bol miktardaki ucuz malzemelerden yapılabiliyor.

Tuz gölleri veya madenlerinden çıkarılabilen sodyum daha kararlı olma, daha kolay geri dönüştürülme ve aşırı ısınma riski taşımama gibi faydalar da sunuyor. Lityum iyon bataryalara kıyasla ana sınırlamaları enerji yoğunluklarının daha düşük olması fakat araştırmacılar, her yerde bulunan muadillerinden daha iyi performans gösterme potansiyeline sahip olduklarına inanıyor.

Almanya'daki Würzburg Üniversitesi İnorganik Kimya Enstitüsü'nden araştırmacıların yürüttüğü NaKlaR projesi, sodyum iyon bataryaların üretim sürecini en iyi hale getirmeye ve verimliliklerini iyileştirmeye çalışacak.

Araştırmacılar projenin başarılı olması halinde geliştirilen batarya teknolojisinin, bazı elektrikli araçlardaki lityum iyon bataryaların yerini almaya başlayabileceğini belirtiyor.

Julius-Maximilians-Universität (JMU) Würzburg Malzeme Sentezi Kimyasal Teknoloji Kürsüsü'nde bağımsız bir araştırma grubunun başındaki Dr. Guinevere Giffin şöyle diyor:

Daha kısa mesafelerde kullanılan daha küçük arabalar için uygunlar.

Geçen yıl Tokyo Bilim Üniversitesi'ndeki bilim insanlarından oluşan ayrı bir ekip, sodyum iyon bataryalarda bir atılıma imza atararak elektrotlarda "eşi benzeri görülmemiş performans" sağlamıştı.

Advanced Energy Materials adlı bilimsel dergide yayımlanan çalışmada araştırmacılar, sodyum iyon bataryaların Güneş ve rüzgar çiftliklerindeki düşük karbon ayak izine sahip enerji depolama sistemleri de dahil bir dizi ticari uygulamada kullanılabileceğini belirtmişti.

Independent Türkçe


Bilim insanları zeki uzaylıların niye uzay yolculuğu yapamayacağını açıkladı

Reuters
Reuters
TT

Bilim insanları zeki uzaylıların niye uzay yolculuğu yapamayacağını açıkladı

Reuters
Reuters

Zeki uzaylı türleri var olsa bile bazı gezegenlerin getirdiği fiziksel kısıtlamaların onların uzaya seyahat etmelerini engelleyebileceği yeni bir araştırmada bildirildi. 

Journal of the British Interplanetary Society'de yayımlanan araştırma makalesinde, başka dünyalarda yaşayan uzaylı medeniyetlerin olasılığı ve uzayı keşfetme yeteneklerini etkileyebilecek faktörler değerlendirildi.

Araştırmada bir gezegenin kurtulma hızının, bir türün uzaya fırlatma yapmasına ve Güneş Sistemi'ni keşfetmesine izin vermede uyguladığı etkiye bakıldı.

Örneğin, Dünya'nın kurtulma hızı 11,2 kilometre/saniye yani 40 bin kilometre/saat hızın üzerinde. Bir roketin gezegenimizin yerçekiminden kurtulması için bu hıza ulaşması gerekiyor.  

Son çalışmalarda uzaylı yaşamına ev sahipliği yapabilecek potansiyel adaylar diye tanımlanan Süper Dünya gezegenlerinin çoğu çok daha yüksek kütle ve yerçekimine sahip.

Bu gezegenlerin kütleleri Dünya'nın 10 katına kadar çıkabilir yani üzerlerinde yaşayan herhangi bir zeki uzaylı medeniyeti çok daha yüksek kurtulma hızlarıyla başa çıkmak zorunda kalabilir.

Araştırmanın yazarı ve İspanya'daki Universidad del Atlántico Medio'da profesör olan Elio Quiroga, "Bu nedenle, bu gezegenlerde yaşayan zeki türlerin yalnızca fiziksel imkansızlık nedeniyle uzaya seyahat etmesi asla mümkün olmayabilir" dedi.

Dr. Quiroga, araştırmada Güneş Sistemi dışında bilinen bazı gezegenlerin olası kurtulma hızlarını hesapladı ve Ötegezegen Kaçış Faktörü (Fex) adı verilen bir ölçüt ortaya koydu.

Araştırmada, Fex değeri 2,2 olan bir gezegende uzay yolculuğunun pek mümkün olmayacağını savunuluyor.

Çalışmada, "2,2'den büyük Fex değerleri, ötegezegenin sakinleri için uzay yolculuğunu mümkün kılmayacaktır" dendi.

Dr. Quiroga, "Ne akla gelebilecek herhangi bir miktarda yakıt kullanarak gezegeni terk edebilirler ne de en azından bildiğimiz malzemelerle yapılmış uygun bir roket yapısı sürece dahil olan basınçlara dayanabilir" diye yazdı.

Sadece Süper Dünya'ları terk etmek değil aynı zamanda uzay aracının yeniden girişi de kayda değer zorluklar yaratır. 

Yaşamın var olabileceği tahmin edilen diğer bazı gezegen türleri arasında Dr. Quiroga'nın "akvaryum dünyalar" diye adlandırdığı ve türlerin okyanuslarda yaşayabileceği gezegenler bulunuyor.

Dr. Quiroga, böyle bir okyanus gezegeninde, balinaların Dünya'da bilgi paylaşmasına benzer şekilde araç kullanımı gerektirmeyen iletişimin uzak mesafeler arasında çok daha kolay gerçekleşebileceğini söyledi.

Çalışma, böyle bir dünyada yaşayan zeki bir türün iletişim cihazları oluşturmakta zorlanmayabileceğini savunuyor.

Dr. Quiroga, "Tamamen gelişmiş bir medeniyete ev sahipliği yapıyor olsa bile telekomünikasyon teknolojisi böyle bir dünyada asla ortaya çıkmayabilir" diye yazdı.

Independent Türkçe


Akıllı telefonlarda yapay zeka devri: Geleneksel uygulamalar tarihe karışıyor

Motorola'nın Adaptive Display konseptli telefonu akıllı saat olarak takılabilecek kadar esnek bir yapıya sahip (Motorola/ Lenovo)
Motorola'nın Adaptive Display konseptli telefonu akıllı saat olarak takılabilecek kadar esnek bir yapıya sahip (Motorola/ Lenovo)
TT

Akıllı telefonlarda yapay zeka devri: Geleneksel uygulamalar tarihe karışıyor

Motorola'nın Adaptive Display konseptli telefonu akıllı saat olarak takılabilecek kadar esnek bir yapıya sahip (Motorola/ Lenovo)
Motorola'nın Adaptive Display konseptli telefonu akıllı saat olarak takılabilecek kadar esnek bir yapıya sahip (Motorola/ Lenovo)

Bu hafta dünyanın en büyük telefon konferansında tanıtılan konseptlere göre akıllı telefonların yeni çağı, bileğe sarılabilen cihazların yanı sıra telefonlardaki geleneksel uygulamaların sonunu getirebilir.

Motorola ve Samsung, pazartesi günü Barselona'da düzenlenen Mobil Dünya Kongresi'nde (MWC) akıllı saat olarak da kullanılabilen esnek akıllı telefonlarını tanıtırken, Deutsche Telekom da standart uygulamalar yerine yapay zeka asistanını tercih eden bir telefon tanıttı.

Qualcomm Technologies ve Brain.ai'yla işbirliği içinde çalışan Deutsche Telekom'un "T-phone" cihazı, bir kullanıcının cihazlarıyla etkileşim kurma biçimini yeniden tasarlıyor. Ayrıca şirketin yetkilileri önümüzdeki 10 yıl içinde geleneksel uygulamaların modasının geçeceğini iddia ediyor.

Deutsche Telekom'un CPO'su Jon Abrahamson, "Yapay zeka ve Büyük Dil Modelleri (LLM) yakında mobil cihazların ayrılmaz bir parçası haline gelecek" dedi.

Bunlarla birlikte müşterilerimizin hayatlarını iyileştirecek ve kolaylaştıracağız... Bu, günlük yaşamda ihtiyaçları karşılayan ve dijital yaşamı basitleştiren gerçek bir yol arkadaşı.

Son yıllarda inovasyon eksikliği nedeniyle akıllı telefon satışları düşüş gösteriyor. 2016'da küresel sevkıyat 1,47 milyar adetle zirve yapmıştı. International Data Corporation'ın (IDC) son rakamları, bu rakamın geçen yıl sadece 1,17 milyar sevkıyata düştüğünü gösterdi.

Bu eğilim bazı analistlerin, dünyanın "akıllı telefonların zirve" dönemini çoktan geçtiğini ve üreticilerin artık sektörü yeniden oluşturmaya çalıştığını iddia etmesine yol açtı.

Yakın zamanda piyasaya sürülen diğer ürünler, akıllı telefon sonrası dönem için ekransız kenarlara sahip cihazlardan basit kare şekilli olanlara kadar çeşitli potansiyel yönler gösterdi.

Geçen ay Las Vegas'ta düzenlenen Tüketici Elektroniği Fuarı'nda yapay zeka girişimi Rabbit, müzik ve mesajlardan restoran rezervasyonları ve çevrimiçi alışverişe kadar her şeyi kontrol etmek için Amazon'un Alexa'sına veya Apple'ın Siri'sine benzer bir asistan kullanan bağımsız R1 cihazını tanıtmıştı. 

Rabbit R1'in yan tarafında bas-konuş düğmesi ve 360 derece dönebilen bir kamera bulunuyor (Rabbit//The Independent)
Rabbit R1'in yan tarafında bas-konuş düğmesi ve 360 derece dönebilen bir kamera bulunuyor (Rabbit//The Independent)

Apple, Samsung ve Huawei gibi önde gelen telefon üreticilerinin önümüzdeki yıllarda akıllı telefon serilerinde yükseltmeler yapmaya devam etmeleri bekleniyor olsa da üretken yapay zekanın kullanıcı deneyimi üzerinde bir etkisi olması muhtemel.

Qualcomm'un CEO'su Cristiano Amon yakın zamanda The Independent'a verdiği bir röportajda yapay zekanın, kullanıcıların telefonlarıyla olan ilişkilerini temelden değiştireceğine inandığını söyledi.

Amon, "Uygulama odaklı kullanıcı arayüzünde bu değişimi göreceğiz" dedi.

Üretken yapay zeka, insan ve uygulamalar arasındaki arayüz olacak. Sektördeki bir sonraki büyük değişimi, bulut ve cihaz tek bir bütün haline geldiğinde göreceğiz.

Independent Türkçe


Çin'de yapay zeka araçlarıyla üretilen ilk çizgi dizi yayınlandı

AA
AA
TT

Çin'de yapay zeka araçlarıyla üretilen ilk çizgi dizi yayınlandı

AA
AA

Devlet televizyonu ve radyolarını bünyesinde bulunduran Çin Medya Grubunun (CMG), Şanghay Yapay Zeka Laboratuvarı (SAIL) işbirliğiyle gerçekleştirdiği "Qianqiu Shisong" adlı 26 bölümlük çizgi dizinin ilk bölümü dün yayına girdi.

Sanat tasarımından animasyona ve yapım sonrası işlemlerine kadar yapay zekayla üretilen çizgi dizi, ülkede bu anlamda bir ilk olma özelliğini taşıyor.

SAIL'in WeChat hesabından yapılan açıklamada, filmin yapımında, CMG'nin görsel ve işitsel arşivindeki içeriklerle eğitilen "CMG Media GPT" adı verilen üretken yapay zeka modeli kullanıldı.

Klasik Çin şiirinin ünlü eserlerinin arka plan hikayeleriyle anlatıldığı 7 dakikalık 26 bölümden oluşan çizgi dizide, eski çağlardan sahneler ve karakterlerin tasarım ve animasyonları, dönemin klasik Çin mürekkep boya resimlerine uygun oluşturuldu.

Yapımda, ABD'li üretken yapay zeka geliştiricisi OpenAI'ın piyasaya sürdüğü metinden video üreten Sora'ya benzer araçlardan yararlanıldı.

CMG Media GPT'nin karakter ve sahne tasarımında düşük maliyetli ve etkili animasyon prosedürü sağladığı kaydedildi.


ABD'den dünyanın gelişmiş mantık çiplerinin yüzde 20'sini üretme hedefi

(AA)
(AA)
TT

ABD'den dünyanın gelişmiş mantık çiplerinin yüzde 20'sini üretme hedefi

(AA)
(AA)

Raimondo, Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nde katıldığı etkinlikte, ABD'de çip üretiminin ve bu konudaki bilimsel araştırmaların artırılmasına yönelik düzenlenen CHIPS ve Bilim Yasası kapsamındaki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Son teknoloji yarı iletken çiplere olan talebin yapay zeka ile arttığına işaret eden Raimondo, yapay zekanın bu neslin belirleyici teknolojisi olacağını, son teknoloji çiplerin yapımına liderlik edemeyenin yapay zekaya da liderlik edemeyeceğini aktardı.

Raimondo, ABD'nin çiplerin tasarımına ve yapay zekanın geniş dil modellerinin geliştirilmesine öncülük ettiğini ancak bu teknoloji ile ulusal savunma için gerekli olan çipleri üretmediğini kaydetti.

Bu çiplerin ABD'de üretilmesi gerektiğini vurgulayan Raimondo, ülkede bu konuda daha fazla AR-GE'ye ve daha fazla ölçekte üretime ihtiyaç olduğunu belirtti.

Raimondo, "İleri teknoloji mantık çipi üretimine yaptığımız yatırımların, ülkeyi on yılın sonunda dünyadaki gelişmiş mantık çiplerinin yaklaşık yüzde 20'sini üretme yoluna sokacağını düşünüyoruz." dedi.

CHIPS ve Bilim Yasası kapsamında sağlanan desteklerde 2030 yılına kadar faaliyete geçecek projelere öncelik verme kararı aldıklarını belirten Raimondo, daha uzun vadeli projelere şimdilik "hayır" dediklerini çünkü bu 10 yılda etkilerini en üst düzeye çıkarmak istediklerini kaydetti.

Ayrıca Raimondo, Çin'in kendi çip üretimini artırma konusunda giderek daha iddialı bir rol üstlendiğine dikkati çekti.

CHIPS ve Bilim Yasası

ABD'de 9 Ağustos 2022'de ABD Başkanı Joe Biden tarafından imzalanarak yürürlüğe giren CHIPS ve Bilim Yasası, yerli yarı iletken üretiminin artırılmasını ve otomobilden elektroniğe kadar birçok sektörde üretimde aksamaya neden olan çip kıtlığını hafifletmeyi amaçlıyor.

Yasa, yarı iletken üretimi için 52,7 milyar dolarlık desteğin yanı sıra yarı iletken fabrikalarının kurulumunu teşvik etmek için 4 yıllığına yüzde 25'lik vergi indirimini içeriyor.


Cep telefonları için uydu kuleleri: Hızlı yazışmalar için yeni sistemler geliştiriliyor

Cep telefonları için uydu kuleleri: Hızlı yazışmalar için yeni sistemler geliştiriliyor
TT

Cep telefonları için uydu kuleleri: Hızlı yazışmalar için yeni sistemler geliştiriliyor

Cep telefonları için uydu kuleleri: Hızlı yazışmalar için yeni sistemler geliştiriliyor

Starlink uydu ağı, Amazon ve Apple, AST Space Mobile, Huawei ve Link Global gibi diğer şirketlerin ardından bu ay ilk kez ‘V2 Mini’ adı verilen en yeni nesil uyduları aracılığıyla cep telefonları arasında dördüncü nesil (LTE) bağlantıyı kullanarak kısa mesaj gönderip aldı.

Uzay üzerinden kısa mesajlar

SpaceX tarafından işletilen uydu takımyıldızı Starlink, dünya çapında en az sekiz mobil ağ sağlayıcısının abonelerine kısa mesaj hizmeti sunmayı amaçlıyor ve önümüzdeki yıllarda bu sağlayıcılar tarafından kullanılan yer istasyonlarına ihtiyaç duymadan veri ve sesli mesaj kapsamı da sağlayabilir. 

Starlink için elde edilen bu yeni başarı, uyduların ve hücresel istasyonların yaşadığı dönüşümün en son örneğini teşkil ediyor. Az sayıda şirket, cep telefonları ile Dünya yörüngesindeki uydular arasında birkaç yüz kilometreyi kapsayan bir bağlantı kurmak için yönlendirilmiş hüzmeleme gibi mevcut teknolojileri geliştirmenin yanı sıra uydu yapma ve fırlatma maliyetinin düşük olması gibi çeşitli faktörlerden faydalanıyor. Bunlardan en önemlisi, uydular onlarca kilometre hızla yörüngeye oturduğundan ve bu da Dünya yüzeyindeki herhangi bir cep telefonuyla iletişim kurmak için biraz zamana ihtiyaç duydukları anlamına geldiğinden, yeni baz istasyonlarının ilk kez ağın hareketli bileşeniyle bağlanması olarak kendini gösteriyor.

ffrfr

Amerikan Mühendisler dergisi için Spectrum web sitesi, günümüzde bu sorunları çözmek için rekabet eden şirketlerin şu ana kadar ticari bir uydu (Huawei - China Telecom - Link Global - Apple - ve "Global Star") aracılığıyla geleneksel telefonlarda metin mesajları gönderip almayı başardıklarını ve deneysel bir uydu (AST Space Mobile) kullanarak beşinci nesil iletişim ağı üzerinden ses ve veri iletişimi gerçekleştirdiklerini ortaya koydu.

Uydu telefonları

Çok yakın zamana kadar uydular birkaç yüz kilometre ötedeki cep telefonlarıyla iletişim kuramıyordu.

Bununla birlikte, insanların uzak yerlerdeki keşif gezilerinde yanlarında taşıdıkları uydu telefonları büyük antenlere sahip ve birden fazla uyduyla açık görüş hatlarına ihtiyaç duyuyor ve bir iletimi almak biraz zaman alıyor. Karasal ağlar ile hücresel uyduları entegre etmenin, baz istasyonları arasında hareket etmek ve iletimleri bir kuleden diğerine aktarmak kadar kolay olmadığı ise altı çizilen diğer bir konu.

Danimarka'daki Aalborg Üniversitesi'nde kablosuz iletişim alanında uzman bir araştırmacı olan Melissa Lopez, nihai ve birincil hedefin karasal ve karasal olmayan ağlar arasında tam ve sorunsuz bir entegrasyon sağlamak olduğuna inanıyor.

Starlink 4G bağlantısı hakkında çok fazla ayrıntı vermiyor, ancak mevcut kesintisiz hücresel iletişim için birkaç yapı taşı sunuyor.

Karasal ve uydu ağlarının entegrasyonu

Telefonları uydulara bağlamak için üç ana faktör bulunuyor. Şirketler, cep telefonu tasarımlarını uydu telefonu olacak şekilde değiştirmek yerine, uydu ağını cep telefonlarıyla yarı yoldan daha fazla bir noktada buluşacak şekilde yeniden tasarlıyorlar.

Uyduları baz istasyonlarına dönüştürme çabalarında şirketler antenlerin boyutlarını önemli ölçüde büyütüyorlar. Örneğin AST Space Mobile tarafından modifiye edilen ilk uyduların anten alanı 64 metrekareydi, bunu 128 metrekarelik antenlerle donatılmış başka bir uydu nesli izledi ve sonraki aşamada 400 metrekarelik antenlere sahip uydular inşa etmeyi planlıyorlar.

Starlink'in V2 Mini uydularının anten alanı 6,21 metrekare ancak şirket beklenen büyük roketinin inşasının tamamlanmasının ardından daha büyük boyutta hücresel iletişim uyduları geliştirmeyi ve fırlatmayı planlıyor.

Şirketler uydularını cep telefonu kulelerine benzer bir şeye dönüştürmek için yörüngedeki yüksekliklerini azaltmaya çalışıyorlar. Uzay Çağı'nın ilk birkaç on yılı boyunca, iletişim uyduları Dünya'nınkinden çok daha yüksek eşzamanlı yörüngelerde kullanıldı ve bu sayede gezegen yüzeyinin daha büyük bir bölümünü uzun bir süre boyunca kapsayabildiler. Ancak bu tür uydular günümüz uydularına kıyasla çok daha az sayıda cihazı idare edebiliyordu.

Son on yılda daha küçük, daha ucuz uyduların üretilmesi ve fırlatılmasındaki gelişmeler, alçak Dünya yörüngesinde bulunan çok sayıda ucuz uyduya dayalı ticari modellere kapı açtı. Bu tür bir uydu uzun süre dayanmayabilir ancak Dünya'daki cep telefonlarından gelen zayıf sinyalleri tespit etme ve artan faaliyetleriyle başa çıkma konusunda daha iyi bir performansa sahip.

Geliştirilmiş vektör hüzmeleme, vericinin diğer alıcılarla etkileşime girmeden sinyali en iyi alıcıya yönlendirmenin yolunu nasıl hesapladığını gösteren bir başka faktördür. Bu yöntem, iletimin bir binadan veya dağın yamacından ve yer kulelerinden yayınlanmasına veya saatte onlarca kilometre hızla hareket eden bir uydudan gelen dar, hızlı hareket eden bir iletimin hassas bir şekilde hedeflenmesine bağlı olabilir.

Bu daha gelişmiş yöntem, ses dalgalarının uyumuna benzer şekilde, her birinin diğerini desteklemesi için aynı sinyallerin birden fazla antenden gönderilmesine dayanabilir.

Konuyla ilgili bir dizi makalede görüşlerini açıklayan araştırmacılar, yönlendirilmiş ışın yönteminin gelecekte daha fazla sayıda uyduya yayılmasının mümkün olabileceğini öne sürüyor. Bu makalelerden birinde, bugün baz istasyonlarına karşılık gelen tek bir uydunun yaptığı işi yapmak üzere birbirine yakın uçan 20'den fazla küçük uydunun kullanılmasına dayanan bir senaryodan bahsediliyor. Münih Alman Üniversitesi'nde iletim işleme alanında uzmanlaşmış bir öğrenci ve bu son makalelerde yer alan araştırmacılardan biri olan Diego Tosi, "Bu uyduların her biri tamamen özerk ve kendi bileşenlerine sahip. Buradaki temel model, sinyallerin tutarlı bir şekilde ulaşmasını sağlayan frekans, faz ve zamanın düzenlenmesinden sorumlu olan bu senkronizasyon programlarıdır” dedi.

Şu anda Starlink ve rakiplerinin sundukları, önemine rağmen çok mütevazı kalmaktadır. Uzmanlar, bu şirketlerin şu anda sunduklarını ‘hiç yoktan iyidir’ şeklinde yorumlarken, ancak uzun vadede, 6G hizmetinin yayılmasını artıracak yaklaşımlara ihtiyaç duyulacağını belirtiyorlar.


TikTok "müstehcen" içeriklere karşı gelişmiş yapay zeka analizlerine odaklandı

(AA)
(AA)
TT

TikTok "müstehcen" içeriklere karşı gelişmiş yapay zeka analizlerine odaklandı

(AA)
(AA)

TikTok Orta Doğu, Kuzey Afrika, Türkiye Bölgesi Kamu Politikaları Yöneticisi ve Türkiye Sözcüsü Emir Gelen, TikTok'un en büyük hedefinin yaratıcılığa ilham olmak ve herkesin keyifli vakit geçirmesini sağlamak olduğunu söyledi.

"2024'te de içerik üreticilerini teşvik etmek ve onları yaratıcı projelerle desteklemek hedefimiz olacak." diyen Gelen, kullanıcıların TikTok deneyimlerini daha kişisel ve güvenli hale getirmek için de çalışmaya devam etmeyi ve herkesin platforma olan bağlılığını güçlendirmeyi amaçladıklarını bildirdi. Gelen, "Bir diğer önemsediğimiz konu da yerelleşme. Yerelleşme, kullanıcılarla olan bağımızı güçlü tutan en önemli konulardan biri. 2024 yılı ve sonrası için de platformumuzun sağladığı faydayı artırmak üzere yerelleşme çabalarımız üzerinde çalışmaya devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

TikTok kullanıcılarının güvenliğinin kendileri için öncelikli olduğunu vurgulayan Gelen, bunun için de farklı önlemler, tedbirler ve araçlar geliştirdiklerini dile getirdi.

Genç kullanıcılar için aile eşlemesi, ekran süresi yönetimi ve içerik filtreleme gibi birtakım seçeneklerin olduğuna dikkati çeken Gelen, aile eşleşmesi özelliği sayesinde ebeveynlerin, çocuğunun hesabıyla ilgili "ekran süresi yönetimi", izleyiciler için uygun olmayabilecek içerik görünümünü kısıtlayan "kısıtlı mod", aile eşleşmesinin yapıldığı hesaba kimlerin mesaj gönderebileceğini kısıtlayan veya doğrudan mesajlaşmayı tamamen kapatan "doğrudan mesajlar", aile eşleşmesi yapılan hesabın görüntülemesine izin verilmeyecek kelimelerin eklenebileceği "kelime filtrelemeye" ilişkin kontrolleri yapabileceklerini anlattı.

"Daha güvenilir yer haline getirmek için çalışıyoruz"

Gelen, güvenli dijital deneyimleri sağlamak için yapay zeka tabanlı içerik moderasyonu ile kötü niyetli içerikleri tespit edip kaldırdıklarını belirterek, şöyle konuştu:

TikTok olarak gençlerimizin kendilerini sanal dünyada güvende hissetmelerini sağlamak adına sürekli güncellenen politikalar ve etkileşimli eğitim materyalleriyle bilinçlendirme çalışmalarına önem veriyoruz. Bu çabalarımızla genç kullanıcılarımıza, yaratıcı ifadelerini özgürce paylaşabilecekleri bir platform sunmayı sürdürüyoruz. Son olarak, 13-18 yaş grubu kullanıcıların ekran süresini otomatik olarak 60 dakikayla sınırladık ve izlemeye devam edebilmeleri için şifre girme zorunluluğu getirdik. Bu ve bunun gibi uygulamalarla platformumuzu gençler için daha güvenilir bir yer haline getirebilmek için çalışıyoruz.

"Güvenliğe büyük önem veriyoruz"

TikTok olarak kullanıcı güvenliğine büyük önem verdiklerini ve her ihlali ciddiye aldıklarını vurgulayan Gelen, geçen yıl platformda uygunsuz içerikleri tespit etmek ve hesapları kapatmak için moderasyon ekibi ve yapay zeka tabanlı sistemle etkin şekilde çalıştıklarını dile getirdi.

Gelen, güvenlik politikaları ve kullanıcı gizliliğine verdikleri öneme dikkati çekerek, şunları kaydetti:

Geçen yıl sonu TBMM Dijital Mecralar Komisyonunda yaptığımız toplantıda 1 Ocak-30 Kasım 2023 döneminde TikTok Türkiye'de yaklaşık 16,5 milyon içeriğe ilişkin 'Topluluk Kuralları'nı ihlalden dolayı aksiyon aldığımızı belirtmiştik. TikTok olarak müstehcen içerikleri tespit etme ve önleme konusunda kararlıyız. İçerik denetiminde, hem insan moderasyonu hem de gelişmiş yapay zeka teknolojilerini kullanıyoruz. Platformumuzda çıplaklık, cinsel faaliyetler ve teşhircilik gibi 'Topluluk Kuralları'nı ihlal eden içeriklere kesinlikle izin vermiyoruz. Bu tarz içeriklerin tespitinde ilgili hesaplara yönelik cezai yaptırımlarımızı hemen uyguluyoruz.


Şimdiye dek ölçülen en zayıf yerçekimi kuantum fiziği araştırmasında oluşturuldu

Bilim insanları, Einstein'ın genel görelilik kuramıyla kuantum teorisini uzlaştırabilmek için uzun süredir çalışıyor (Unsplash)
Bilim insanları, Einstein'ın genel görelilik kuramıyla kuantum teorisini uzlaştırabilmek için uzun süredir çalışıyor (Unsplash)
TT

Şimdiye dek ölçülen en zayıf yerçekimi kuantum fiziği araştırmasında oluşturuldu

Bilim insanları, Einstein'ın genel görelilik kuramıyla kuantum teorisini uzlaştırabilmek için uzun süredir çalışıyor (Unsplash)
Bilim insanları, Einstein'ın genel görelilik kuramıyla kuantum teorisini uzlaştırabilmek için uzun süredir çalışıyor (Unsplash)

Bilim insanları, kuantum mekaniği deneyinde mikroskobik ölçekte yerçekimi gözlemledi. 

Hollanda'daki Leiden Üniversitesi'nden araştırmacıların yaptığı çalışmada, Albert Einstein'in genel görelilik teorisiyle kuantum mekaniği arasındaki ilişkiyi anlamaya yönelik önemli bir adım atıldı. 

Bilimsel dergi Science Advances'ta dün yayımlanan çalışmada, manyetik özelliğe sahip süperiletken bir düzenek oluşturuldu. 

Nadir bir kimyasal element olan tantaldan yapılma bu düzenek, evrende mümkün en düşük sıcaklığa yani -268.7 santigrat dereceye kadar soğutuldu.

Deneyde kullanılan parçacık da 0,25 milimetrelik neodyum mıknatısla 0,25 milimetrelik bir cam kürenin birleştirilmesiyle hazırlandı. Bu parçacık, manyetik düzenek üzerinde havada asılı tutuldu. 

Daha sonra elektrikli bisiklet tekerine üç adet 2,45 kilogramlık pirinç ağırlıklar kondu ve bu da düzenekten yarım metre öteye yerleştirildi. İki nesne arasındaki çekim kuvveti, nesnelerin kütlelerine ve aralarındaki mesafeye bağlı. Kütlenin büyüklüğü ve yakınlık arttıkça, çekim gücü de yükseliyor. 

Deneyde, tekerin çalıştırılmasıyla yarım miligramlık parçacığa 30 attonewton çekim gücü uygulandığı gözlemlendi. 

Leiden Üniversitesi'nden Tim Fuchs, "Tekerleği döndürmeye başladık ve parçacık tıpkı salıncak gibi hareket etti. Yerçekimi kuvveti parçacığı çekiyor, sonra bırakıyor ardından da tekrar çekiyor" dedi. 

Böylelikle bilim insanları şimdiye kadarki en zayıf yerçekimini ölçmüş oldu. Bir önceki rekor, 2021'de 90 miligramlık altın bir küreyle yapılan deneyde elde edilmişti.

Fuchs, yeni deneyin Einstein'ın genel görelilik teorisiyle kuantum mekaniğini birlikte düşünebilme açısından önemli bir gelişme olduğunu belirterek şunları söyledi: 

Kuantum mekaniğiyle Einstein'ın yerçekimi teorisi olan genel göreliliğin, formüle ettiğimiz şekliyle uyumlu olmadığını biliyoruz. Bu teoriler birlikte çalışmıyor dolayısıyla birinden veya her ikisinden de vazgeçilmesi gerektiğini biliyoruz. Bizim çalışmamız, bu iki teori arasındaki açığı gerçek deneylerle kapatmayı amaçlıyor.

Teorik fizikçi, kuantum mekaniğiyle genel göreliliği bir araya getireceği düşünülen "kuantum yerçekimine" bir adım daha yaklaştıklarını belirtti. 

Fuchs, yerçekiminin kuantum ölçeğinde nasıl çalıştığını anlamanın, evrenin başlangıcından karadeliklerde olup bitene kadar bazı büyük gizemlerin çözülmesini sağlayabileceğine dikkat çekti.

Independent Türkçe, Guardian, Science Alert


ChatGPT 'çöküyor' ve hiç bu kadar insani olmamıştı

Reuters
Reuters
TT

ChatGPT 'çöküyor' ve hiç bu kadar insani olmamıştı

Reuters
Reuters

Ryan Coogan

Şu sıralar yapay zeka teknolojileri üzerine pek çok tartışma var. Bazıları iş bulmanın zaten imkansız olduğu bir ekonomide bu teknolojilerin işçilerin yerini alacağından endişe ediyor. Diğerleriyse yaratıcılık duygumuza ne yapacakları hakkında endişeli ve yapay sanatının yaygınlaşmasını giderek düşen kültürel standartlarımızın örneği olarak görüyor.

Bunlar haklı endişeler fakat yapay zeka, günün sonunda insanların kullandığı sadece bir başka araç. Kullanıcılara yalın, inkar edilemez gerçeklere kolay erişim sağlamak için mantığa dayanan tarafsız bir hesaplama sistemi. Bir gün kontrolümüzden çıkacağı fikri bilimkurgudan ibaret ve gerçekten ciddiye almamız gereken bir şey değil.

Şimdi kahvemden büyük bir yudum alayım ve eski dostumuz ChatGPT'yle ilgili son gelişmelerin neler olduğuna bir bakayım...

Ne yazık ki görüş yazıları yazılı bir mecra, dolayısıyla OpenAI'ın dost canlısı sohbet robotunun bir tür orta yaş krizi geçiriyor gibi göründüğünü ve basit sorular sorulduğunda kullanıcılara saçma sapan yanıtlar vermeye başladığını okuduğumda ağzımdaki yudumu komik derecede abartılı şekilde püskürtüşümü hepiniz kaçırdınız. Yanıtlar, en iyi şekilde "anlamsız" diye tanımlanabilecek şeylerden, bazı kullanıcıların "tehdit" diye yorumladığı şeylere kadar değişiyor.

OpenAI resmi durum sayfasında sorunları kabul etti ancak henüz bunlar için bir açıklama yapmadı. Bazıları bu olayın ChatGPT'nin yaratıcılık parametrelerinin çok yükseğe ayarlanmasından kaynaklanabileceğini ve bunun da soruları daha az odaklanma ve netlikle yanıtlamasına yol açabileceğini öne sürdü.

Dürüst olmak gerekirse bu kadar büyütülecek ne var bilmiyorum. Bilakis bu, şimdiye kadar yapay zeka teknolojisinden gördüğüm en ilginç çıktı. Twitter/X akışımı her gün dolduran yavan "Pokemon gerçek olsaydı ne olurdu?" sunumlarına göre "sanat"a kesinlikle çok daha fazla yakın.

İnsanların Reddit'te yayımladıkları yanıtlardan bazıları neredeyse avangard. Ezra Pound'un "The Cantos" şiirinin en karmaşık halini çağrıştıracak şekilde (sıklıkla konuşmanın ortasında bir tür berbat Spanglish [İspanyolca-İngilizce] kullanarak) diller arasında geçiş yapıyor. "Bilgisayar nedir?" sorusuna verilen bu yanıtı okuyun ve bana bunun kulağa Gertrude Stein'ın Hassas Düğmeler'de yazabileceği bir şey gibi gelmediğini söyleyin:

Bunu ülke için bir sanat ağının iyi bir işi, bilimin bir faresi, üzgün bir azınlığın kolay bir çizimi ve son olarak, sanatın küresel evi olarak yapar, geri kalan her şeyde sadece bir işte.

Eskiden üniversite düzeyinde modernist şiir öğretirdim ve bunların bazıları üzerine rahatlıkla iki ya da üç ders yapabilirdim. Bu ChatGPT'den ziyade eğitim sistemimiz hakkında bir şey mi söylüyor? Bunu söylemek bana düşmez. Demek istediğim, her zaman aldığım sıkıcı müşteri hizmetleri yanıtları yerine yapay bir süper zekanın tuhaf, aklı başında olmayan saçmalıklarını okumayı tercih ederim.

Elon Musk, soruları ChatGPT gibi sistemlere benzer şekilde ancak daha gayri resmi, konuşma tonunda yanıtlayabilmesi beklenen kendi sohbet robotu Grok'u kısa süre önce piyasaya sürdü. Ortaya çıkan sonuç daha çok 52 yaşındaki bir adamın 1990'ı yılların sonlarında popüler olan Joss Whedonvari üzgün alaycı üslubu taklit etme çabasına benziyor ve bir insandan nefret ettiğim gibi bir makineden nefret etmeye hiç bu kadar yaklaşmamıştım (ki bu da bazı açılardan onu muazzam bir başarı haline getiriyor).

Buna kıyasla, ChatGPT'de olanlar çok daha insani hissettiriyor. Bu teknolojinin şimdiye kadar gördüğüm tüm versiyonlarından daha etkili bir insan düşüncesi kapasitesine işaret eden bir tür uzun ve tutarsız bilinç akışı. Elbette gerçekte olan şey bu değil (ChatGPT temelde çok gelişmiş bir tahmini metin oluşturucu) ancak yanılsama, karlı dağ yamaçlarının prosedürlere göre oluşturulmuş milyonlarca sıkıcı videosundan veya kaçak Pixar animasyonlarından daha rahatsız edici.

ChatGPT'yi eminim "düzeltecekler" ve her şirketin hayalindeki steril müşteri hizmetleri temsilcisi olmaya geri dönecek. Ancak bu arada, bu teknolojinin gerçekten ama gerçekten tuhaflaşmasına izin verildiğinde neye benzediğini görmek güzel.

Independent Türkçe


'Su bataryası' atılımı, büyük tehlikeleri ortadan kaldırabilir

AFP
AFP
TT

'Su bataryası' atılımı, büyük tehlikeleri ortadan kaldırabilir

AFP
AFP

Bilim insanları yeni "su bataryalarının", geleneksel muadillerinin yarattığı tehlikelerin üstesinden gelinmesini sağlayabileceğini söylüyor.

Lityum-iyon bataryalar dünyayı değiştirerek elektrikli arabalardan uzun ömürlü ve güvenilir cep telefonlarına kadar her şeye olanak sağladı. Ancak içerdikleri malzemeler nedeniyle istikrarsızlar ve zaman zaman alev alıyor ya da patlıyorlar.

Artık araştırmacılar "su bazlı metal-iyon bataryalar (ya da bunlara su bataryaları diyebiliriz)" geliştirdiklerini söylüyor.

Bu bataryalar, halihazırda pozitif ve negatif kutuplar arasında elektrik akımının akmasına izin veren organik elektrolitlerin yerine su kullanıyor. Bu onları daha güvenli kılarken aynı zamanda ömürlerinin sonunda parçalara ayrılıp yeniden kullanılabilecekleri ya da geri dönüştürülebilecekleri anlamına geliyor. 

Yaratıcıları, tasarlanma biçimlerinin de üretimlerini nispeten kolaylaştırdığını söylüyor.

Melbourne Kraliyet Teknoloji Enstitüsü'nden Tianyi Ma şöyle diyor:

Magnezyum ve çinko gibi doğada bolca bulunan, ucuz ve diğer pil türlerinde kullanılan alternatiflere göre daha az zehirli malzemeler kullanıyoruz ve bu da üretim maliyetlerini düşmesini sağlıyor ve insan sağlığı ve çevreye yönelik riskleri azaltıyor.

Bilim insanları yeni araştırmayla, bataryaların ticari lityum-iyon bataryalarla kabaca aynı seviyede olacak şekilde çok daha uzun ömürlü olmasını sağladı. Bu, araştırmacıların günümüz teknolojisiyle arasındaki performans farkını kapatmaya katkı sağlayarak bu bataryaları pazara hazır hale getirebilir.

Profesör Ma, "Bataryalarımızın artık kayda değer derecede daha uzun ömürlü olması (piyasadaki ticari lityum-iyon bataryalarla kıyaslanabilecek ölçüde), onları gerçek dünyadaki yoğun ve yüksek hızlı uygulamalardaki kullanım için ideal hale getiriyor" diyor.

Etkileyici kapasite ve artırılmış kullanım ömrüyle sadece pil teknolojisini geliştirmekle kalmadık, aynı zamanda tasarımımızı güneş panellerine başarıyla entegre ederek yenilenebilir enerjinin verimli ve istikrarlı bir şekilde depolandığını gösterdik.

Bataryalar, şebeke seviyesinde enerji depolama ve yenilenebilir enerjiyle entegrasyon gibi büyük projelerde kullanılabilir ve büyük yangın tehlikesini önleyebilir. Fakat daha küçük uygulamalara da olanak sağlayabilir.

Profesör Ma, "Teknolojimiz ilerledikçe evlere ve eğlence cihazlarına güç sağlamak gibi diğer küçük ölçekli enerji depolama uygulamaları da gerçeğe dönüşebilir" diyor.

Çalışma, Advanced Materials adlı bilimsel dergide yayımlanan "Synergy of dendrites-impeded atomic clusters dissociation and side-reactions suppressed inert interface protection for ultrastable Zn anode" (Dendritler tarafından engellenen atomik kümelerin ayrışmasının sinerjisi ve ultra istikrarlı Zn anotunun durağan arayüz korumasını bastıran yan tepkimeler) başlıklı yeni makalede anlatılıyor.

Independent Türkçe