Rusların Suriye'deki etkisinde düşüşüne tanık olunuyor

Hava saldırıları, DEAŞ saldırılarının artmasını engelledi.

Rus askeri devriyesi. (SOHR)
Rus askeri devriyesi. (SOHR)
TT

Rusların Suriye'deki etkisinde düşüşüne tanık olunuyor

Rus askeri devriyesi. (SOHR)
Rus askeri devriyesi. (SOHR)

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) dün, Beşşar Esed rejimini savunmak için ülkedeki savaşa katılımının 90’ıncı ayını dolduran Rus kuvvetlerinin Suriye'deki en önde gelen hareketlerine ilişkin yürütülen izlenimlerin sonucunu yayınladı. Buna göre Rusya’nın etkisinde ve hızında düşüş yaşandığı tespitinde bulundu.
Sekizinci yılın ilk ayı, birkaç olayı içeren birçok Rus müdahalesine tanık oldu. Suriye'nin kuzeybatısında, özellikle Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın üzerinde anlaşmaya vardığı gerilimi azaltma bölgesi içinde, Rus savaş uçakları tarafından herhangi bir hava saldırısı tespit edilmezken 18 Mart'ta üst düzey bir Rus subayının Menbiç kırsalına geldiği bildirildi. Rejimin Yedinci Tümeni'ne askeri ve savaş deneyimi olan yaklaşık 30 subay seçildi. Heyetu Tahriru’ş Şam'ın rejim güçlerinin mevzilerine yönelik saldırılarının artmasının ardından İdlib cephelerine kadar onlara ağır teçhizatıyla eşlik etti ve yerlerine Birinci Tümen mensuplarını koydu.
Rusya'nın savaşa girişinin 90’ıncı ayında ülkenin kuzeydoğusunda Rus kuvvetleri ve Türk kuvvetleri beş ortak devriye gerçekleştirdi. Bunlardan üç tanesi Halep vilayetine bağlı Ayn el-Arab (Kobani) kırsalında, iki tanesi Haseke vilayetine bağlı Derbesiye kırsalında yapıldı.
Rus kuvvetleri, ülkenin kuzeydoğusundaki mevzilerine çok sayıda askeri takviye getirdi. 4 Mart'ta SOHR aktivistleri, Halep şehrinden Fırat'ın doğusundaki bölgelere doğru pek çok prefabrik oda taşıyan bir Rus askeri konvoyunu izledi. 18 Mart'ta Rus kuvvetleri, Halep Valiliği'nden gelen Halep'in doğusundaki Menbiç kırsalındaki es-Saidiya'daki üslerine yeni askeri takviyeler getirdi. Kaynaklara göre takviye, otomatik tüfekler, silahlar ve lojistik malzemeler ile kapalı kutular içeren 40 uçaksavar zırhlı araçtan oluşuyordu.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Rus güçleri ayrıca 27 Mart'ta, Halep'in doğu kırsalındaki Ayn al-Arab (Kobani) kırsalındaki Şirin Havalimanı'ndaki üslerine yeni askeri takviyeler getirdi. Bu takviyeler, gelişmiş bir Rus ‘Buk’ Hava Savunma Sisteminin yanı sıra 8 ‘Tochka’ (Toçka) karadan karaya füze ve radar içeriyordu. Toçka füzeleri, büyük imha kapasitesine sahip balistik silahlar olarak biliniyor.
Suriye çölünde ise Rusya'nın 90’ıncı ayı, terör örgütü DEAŞ’ın yayıldığı bölgelere ürkek baskınlar düzenleyerek Rusya'nın rejimi savunmak için savaş hattına girmesine tanık oldu. Örgüt unsurlarının eylemlerinin hız kazanmasına ve 27 sivilin, rejim güçlerinin ve ona bağlı milislerin 44'ünün öldürüldüğü kanlı operasyonlara rağmen, terörle mücadele ettiğini iddia eden Ruslar harekete geçmedi.
30 Eylül 2015 tarihinden 30 Mart 2023'e kadar Rus bombardımanından ölenlerin sayısının 21 bin 123 kişiye ulaştığı biliniyor. 8 bin 697 sivilin 2 bin 112’sini on sekiz yaş altı çocuk, bin 321’i on sekiz yaş üstü kadın ve 5 bin 264’ünü erkek oluşturuyor. Buna ek olarak DEAŞ üyesi 6 bin 201, milisler ve İslami gruplardan, HTŞ ve Türkistan İslam Partisi’nden, Arap ve yabancı uyruklu savaşçılardan 6 bin 225 kişi Rus bombardımanı sonucu öldürüldü.
Gözlemevi'ne göre Rus kuvvetleri hava saldırılarında alüminyum tozu ve demir oksitten oluşan ve yaklaşık 180 saniye yanmaya devam ettiği için yanıklara neden olan termit kullandı. Askeri uçaklar, yaklaşık 500 kg ağırlığındaki ‘RBK-500 ZAB 2.5 SM’ tipi yangın parça tesirli bombalar. 50-110 bomba arasında numaralandırılan ‘AO 2.5 RTM’ tipi küçük boyutlu anti-personel ve anti-araç içeriği taşıyor.



Birleşmiş Milletler: Batı Şeria'da geçen ay yerleşimci saldırıları nedeniyle en yüksek yerinden edilme oranı görüldü

İsrailli yerleşimciler, işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan Hebron'da 31 Ocak 2026'da haftalık devriye sırasında nöbetteki İsrail askerlerini izliyor (Reuters)
İsrailli yerleşimciler, işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan Hebron'da 31 Ocak 2026'da haftalık devriye sırasında nöbetteki İsrail askerlerini izliyor (Reuters)
TT

Birleşmiş Milletler: Batı Şeria'da geçen ay yerleşimci saldırıları nedeniyle en yüksek yerinden edilme oranı görüldü

İsrailli yerleşimciler, işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan Hebron'da 31 Ocak 2026'da haftalık devriye sırasında nöbetteki İsrail askerlerini izliyor (Reuters)
İsrailli yerleşimciler, işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan Hebron'da 31 Ocak 2026'da haftalık devriye sırasında nöbetteki İsrail askerlerini izliyor (Reuters)

Birleşmiş Milletler dün yaptığı açıklamada, işgal altındaki Batı Şeria’da İsrailli yerleşimcilerin saldırıları ve tacizleri nedeniyle ocak ayında yaklaşık 700 Filistinlinin yerinden edildiğini bildirdi. Bu rakam, Gazze’deki savaşın iki yıldan fazla süre önce başlamasından bu yana kaydedilen en yüksek aylık seviye oldu.

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi’nin (OCHA) çeşitli BM kuruluşları tarafından toplanan verilere dayandırdığı rakamlara göre, geçen ay en az 694 Filistinli evlerinden zorla çıkarıldı.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ofisi, ocak ayının sonlarına doğru yerleşimci şiddetinin Batı Şeria’daki zorla yerinden edilmelerde başlıca etken haline geldiğini belirtti.

Ocak ayında yerinden edilme vakalarında özellikle belirgin bir artış yaşandı. Bunun başlıca nedeni, Ürdün Vadisi’nde bulunan Ras Ayn el-Auca topluluğunun tamamen boşaltılması oldu. Aylar süren tacizlerin ardından 130 aile evlerini terk etmek zorunda kaldı. 

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre Bedevi topluluğu sakinlerinden Ferhan el-Cehalin yaptığı açıklamada, “Bugün yaşananlar, son iki yıldır gece gündüz süren yerleşimci saldırıları nedeniyle topluluğun tamamen çöküşüdür” ifadelerini kullandı.

İsrailli sivil toplum kuruluşu Barış Şimdi (Peace Now) tarafından 2025 yılında yayımlanan bir rapora göre, İsrail’in 1967’den bu yana işgal altında tuttuğu Batı Şeria’da yerleşimciler, Filistinli toplulukların kullandığı tarım arazilerinde fiilî hâkimiyet kurmak amacıyla hayvancılığı bir araç olarak kullanıyor ve Filistinlilerin bu alanlara erişimini kademeli olarak engelliyor.

Raporda, Filistinlileri bölgeden ayrılmaya zorlamak için yerleşimcilerin taciz, yıldırma ve şiddete başvurduğu; bunun ise “İsrail hükümeti ve ordusunun desteğiyle” gerçekleştiği belirtildi.

İsrail güçleri, 2 Şubat 2026'da Batı Şeria'daki Nablus'un kuzeybatısında bulunan Filistin köyü Burka'da askeri bir operasyon sırasında, (EPA)İsrail güçleri, 2 Şubat 2026'da Batı Şeria'daki Nablus'un kuzeybatısında bulunan Filistin köyü Burka'da askeri bir operasyon sırasında, (EPA)

Batı Şeria’yı koruma amacıyla faaliyet yürüten ve yerinden edilme riski altındaki Filistinli topluluklara destek veren sivil toplum kuruluşlarının oluşturduğu Batı Şeria Koruma Koalisyonu'nun Direktörü Allegra Pacheco AFP’ye yaptığı açıklamada, “Filistin denildiğinde tüm gözler Gazze’ye çevriliyor; oysa Batı Şeria’da süregelen bir etnik temizlik yaşanıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Batı Şeria’daki Filistinliler, İsrail ordusunun ruhsatsız inşa edildiğini öne sürdüğü ev ve yapıları yıkması nedeniyle de yerinden ediliyor.

OCHA verilerine göre ocak ayında 182 Filistinli, evlerinin yıkılması nedeniyle göç etmek zorunda kaldı.

İsrail’in ilhak ettiği Doğu Kudüs hariç tutulduğunda, Batı Şeria’da uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul edilen yerleşimler ve karakollarda yarım milyondan fazla İsrailli yaşarken, bölgede yaklaşık üç milyon Filistinli bulunuyor.

Birleşmiş Milletler, yalnızca ekim ayında Filistinlilere yönelik yerleşimci saldırılarında rekor düzeyde 260 vaka kaydetti.

İşgal altındaki Batı Şeria’da şiddet, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te İsrail’in güneyine düzenlediği saldırının ardından Gazze’de başlayan savaşla birlikte belirgin biçimde arttı.

Bu tarihten beri, Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre, aralarında silahlı kişilerinin de bulunduğu en az bin 35 Filistinli, İsrail ordusu ya da yerleşimciler tarafından öldürüldü.

Aynı dönemde, İsrail’in resmî verilerine göre aralarında askerlerin de bulunduğu en az 45 İsrailli, Filistinlilerin düzenlediği saldırılarda ya da İsrail askerî operasyonları sırasında hayatını kaybetti.


İngiltere'nin Sudan savaşındaki her iki tarafa da uyguladığı yaptırımlar

İngiliz Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, 3 Şubat'ta Çad'ın Adré kasabasında yerinden edilmiş Sudanlı kadınlarla görüştü (DPA)
İngiliz Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, 3 Şubat'ta Çad'ın Adré kasabasında yerinden edilmiş Sudanlı kadınlarla görüştü (DPA)
TT

İngiltere'nin Sudan savaşındaki her iki tarafa da uyguladığı yaptırımlar

İngiliz Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, 3 Şubat'ta Çad'ın Adré kasabasında yerinden edilmiş Sudanlı kadınlarla görüştü (DPA)
İngiliz Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, 3 Şubat'ta Çad'ın Adré kasabasında yerinden edilmiş Sudanlı kadınlarla görüştü (DPA)

İngiltere dün Sudan ordusunun ve Hızlı Destek Kuvvetleri'nin üst düzey liderlerinin yanı sıra aralarında bir kadının da bulunduğu Kolombiyalı üç kişiyi hedef alan yaptırımlar uyguladı.

Yeni listede, hükümet yanlısı Sudan Kalkanı Kuvvetleri komutanı Ebu Akile Kikil; Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) saha komutanı Hüseyin Berşam; ve mali danışman Mustafa İbrahim Muhammed, ciddi insan hakları ihlalleri nedeniyle yer aldı.

Yaptırımlar ayrıca, "Kolombiya ordusunun eski mensuplarını HDK’de eğitim ve savaşma" faaliyetlerine karışmaları nedeniyle üç Kolombiyalıyı da hedef aldı.

Bu arada, Şarku’l Avsat’ın Bloomberg'ten aktardığına göre ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve bu hedefe ulaşmaya çok yakın olduğunu söyledi.

Trump'ın Arap ve Afrika işlerinden sorumlu kıdemli danışmanı Massad Boulos da Sudan için kapsamlı barış planının ilgili tarafların onayının alınmasının ardından BM Güvenlik Konseyi'ne sunulacağını açıkladı.


Kaddafi’nin oğlunun cenaze töreni bugün Beni Velid’de yapılacak

Libya’nın doğusundaki Beyda kentinde Seyfülislam Kaddafi için taziye düzenledi (Cemahiriye Kanalı)
Libya’nın doğusundaki Beyda kentinde Seyfülislam Kaddafi için taziye düzenledi (Cemahiriye Kanalı)
TT

Kaddafi’nin oğlunun cenaze töreni bugün Beni Velid’de yapılacak

Libya’nın doğusundaki Beyda kentinde Seyfülislam Kaddafi için taziye düzenledi (Cemahiriye Kanalı)
Libya’nın doğusundaki Beyda kentinde Seyfülislam Kaddafi için taziye düzenledi (Cemahiriye Kanalı)

Yoğun bir hüzün ve öfke atmosferi içinde, Libya’nın devrik lideri Muammer Kaddafi’nin oğlu Seyfülislam Kaddafi’nin naaşı, dün ülkenin kuzeybatısındaki Beni Velid kentinde bulunan devlet hastanesine nakledildi. Bugün toprağa verilmesi planlanan cenazeye, ülkenin dört bir yanından farklı kesimlerin katılması bekleniyor. Beni Velid Belediye Meclisi, cenaze törenine katılacak kalabalıkları karşılamak için hazırlıklarını tamamladı.

Eski “Cemahiriyye rejimi” destekçileri, Seyfülislam Kaddafi’nin salı akşamı Zintan kentindeki ikametgâhında kimliği belirsiz silahlı kişiler tarafından öldürülmesinin kendilerini yıldırmayacağını ya da güçlerini kırmayacağını belirterek, intikam tehdidinde bulundu. Destekçiler, “Bu kanı yerde bırakmayacağız” ifadelerini kullandı.

Kaddafi’nin oğlu Saadi Kaddafi ise kardeşi Seyfülislam’ın Beni Velid’de, “kardeşi Hamis’in mezarının yanına” defnedileceğini açıkladı. Saadi Kaddafi, herkesi cenaze namazına katılmaya ve kamu düzenine riayet etmeye çağırdı.

Libya Ulusal Birlik Hükümeti İçişleri Bakanı İmad et-Trablusi de yayımladığı mesajla Seyfülislam Kaddafi’nin vefatını duyurdu. Trablusi, suikastın arka planını aydınlatmak ve failleri yakalamak amacıyla soruşturmaların sürdüğünü belirtti.