Rusların Suriye'deki etkisinde düşüşüne tanık olunuyor

Hava saldırıları, DEAŞ saldırılarının artmasını engelledi.

Rus askeri devriyesi. (SOHR)
Rus askeri devriyesi. (SOHR)
TT

Rusların Suriye'deki etkisinde düşüşüne tanık olunuyor

Rus askeri devriyesi. (SOHR)
Rus askeri devriyesi. (SOHR)

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) dün, Beşşar Esed rejimini savunmak için ülkedeki savaşa katılımının 90’ıncı ayını dolduran Rus kuvvetlerinin Suriye'deki en önde gelen hareketlerine ilişkin yürütülen izlenimlerin sonucunu yayınladı. Buna göre Rusya’nın etkisinde ve hızında düşüş yaşandığı tespitinde bulundu.
Sekizinci yılın ilk ayı, birkaç olayı içeren birçok Rus müdahalesine tanık oldu. Suriye'nin kuzeybatısında, özellikle Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın üzerinde anlaşmaya vardığı gerilimi azaltma bölgesi içinde, Rus savaş uçakları tarafından herhangi bir hava saldırısı tespit edilmezken 18 Mart'ta üst düzey bir Rus subayının Menbiç kırsalına geldiği bildirildi. Rejimin Yedinci Tümeni'ne askeri ve savaş deneyimi olan yaklaşık 30 subay seçildi. Heyetu Tahriru’ş Şam'ın rejim güçlerinin mevzilerine yönelik saldırılarının artmasının ardından İdlib cephelerine kadar onlara ağır teçhizatıyla eşlik etti ve yerlerine Birinci Tümen mensuplarını koydu.
Rusya'nın savaşa girişinin 90’ıncı ayında ülkenin kuzeydoğusunda Rus kuvvetleri ve Türk kuvvetleri beş ortak devriye gerçekleştirdi. Bunlardan üç tanesi Halep vilayetine bağlı Ayn el-Arab (Kobani) kırsalında, iki tanesi Haseke vilayetine bağlı Derbesiye kırsalında yapıldı.
Rus kuvvetleri, ülkenin kuzeydoğusundaki mevzilerine çok sayıda askeri takviye getirdi. 4 Mart'ta SOHR aktivistleri, Halep şehrinden Fırat'ın doğusundaki bölgelere doğru pek çok prefabrik oda taşıyan bir Rus askeri konvoyunu izledi. 18 Mart'ta Rus kuvvetleri, Halep Valiliği'nden gelen Halep'in doğusundaki Menbiç kırsalındaki es-Saidiya'daki üslerine yeni askeri takviyeler getirdi. Kaynaklara göre takviye, otomatik tüfekler, silahlar ve lojistik malzemeler ile kapalı kutular içeren 40 uçaksavar zırhlı araçtan oluşuyordu.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Rus güçleri ayrıca 27 Mart'ta, Halep'in doğu kırsalındaki Ayn al-Arab (Kobani) kırsalındaki Şirin Havalimanı'ndaki üslerine yeni askeri takviyeler getirdi. Bu takviyeler, gelişmiş bir Rus ‘Buk’ Hava Savunma Sisteminin yanı sıra 8 ‘Tochka’ (Toçka) karadan karaya füze ve radar içeriyordu. Toçka füzeleri, büyük imha kapasitesine sahip balistik silahlar olarak biliniyor.
Suriye çölünde ise Rusya'nın 90’ıncı ayı, terör örgütü DEAŞ’ın yayıldığı bölgelere ürkek baskınlar düzenleyerek Rusya'nın rejimi savunmak için savaş hattına girmesine tanık oldu. Örgüt unsurlarının eylemlerinin hız kazanmasına ve 27 sivilin, rejim güçlerinin ve ona bağlı milislerin 44'ünün öldürüldüğü kanlı operasyonlara rağmen, terörle mücadele ettiğini iddia eden Ruslar harekete geçmedi.
30 Eylül 2015 tarihinden 30 Mart 2023'e kadar Rus bombardımanından ölenlerin sayısının 21 bin 123 kişiye ulaştığı biliniyor. 8 bin 697 sivilin 2 bin 112’sini on sekiz yaş altı çocuk, bin 321’i on sekiz yaş üstü kadın ve 5 bin 264’ünü erkek oluşturuyor. Buna ek olarak DEAŞ üyesi 6 bin 201, milisler ve İslami gruplardan, HTŞ ve Türkistan İslam Partisi’nden, Arap ve yabancı uyruklu savaşçılardan 6 bin 225 kişi Rus bombardımanı sonucu öldürüldü.
Gözlemevi'ne göre Rus kuvvetleri hava saldırılarında alüminyum tozu ve demir oksitten oluşan ve yaklaşık 180 saniye yanmaya devam ettiği için yanıklara neden olan termit kullandı. Askeri uçaklar, yaklaşık 500 kg ağırlığındaki ‘RBK-500 ZAB 2.5 SM’ tipi yangın parça tesirli bombalar. 50-110 bomba arasında numaralandırılan ‘AO 2.5 RTM’ tipi küçük boyutlu anti-personel ve anti-araç içeriği taşıyor.



Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.


ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
TT

ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)

Teksas Valisi dün yaptığı açıklamada, eyaletin çalışanlarının Shein, Alibaba ve TP-Link gibi şirketlerin ürünlerini kullanmasını yasaklayacağını ve bu kararın Teksas sakinlerinin mahremiyetini Çin hükümetinden korumak için alındığını belirtti.

Reuters'a göre, Teksas Valisi Greg Abbott tarafından yapılan açıklamada, listeye e-ticaret platformu Temu ve pil şirketi Cattle'ın da dahil olduğu ifade edildi.

Abbott'ın yasağı, çalışanların devlet cihazlarında ve ağlarında bu şirketlerin “cihazlarını, yapay zekasını ve yazılımlarını” kullanmasını engelliyor.

Abbott'un yasağı, Çinli drone üreticisi UETech ve Çinli yapay zeka şirketi iFlytek'in ürünlerini de kapsamaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, uzun süredir devam eden ticaret ve teknoloji savaşında ekim ayında bir atılım gerçekleştirdi.


Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
TT

Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)

Suriye TV’ye konuşan bilgi sahibi bir kaynak, Suriye Kürt Ulusal Konseyi’nin (ENKS), Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi’yi Suriye hükümetiyle askeri çatışma yoluna gitmemesi konusunda uyardığını ve bu seçeneğin Suriyeli Kürtler açısından ‘felaket’ olacağını vurguladığını açıkladı.

Kaynak, ENKS’nin bu seçeneği desteklemediğini SDG liderine açıkça ilettiğini, taraflar arasında pazar günü Haseke’de yapılan toplantıda son siyasi gelişmelerin ele alındığını belirtti.

Toplantıda ENKS, Suriye hükümetiyle askeri çatışmaya başvurulmasını reddettiğini yineleyerek, 18 Ocak 2026 tarihli anlaşmanın başarıya ulaşması için yerel, bölgesel ve uluslararası tüm çabaların SDG tarafından desteklenmesi ve anlaşmazlıkların müzakere ve diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı.

Kaynağa göre ENKS, ülkedeki doğu bölgelerinde gelinen noktadan SDG ile PYD’yi sorumlu tutarak, Kürtleri ilgilendiren hayati kararların bu iki yapı tarafından tek taraflı alınmasının mevcut duruma yol açtığını ifade etti.

xscdfvgh
Kamışlı'da Suriye Demokratik Güçleri (SDG) milislerinin resmedildiği duvar resminin önünden geçen bir adam (Arşiv – AFP)

Kaynak, Mazlum Abdi’nin toplantı sırasında Şam ile varılan anlaşmanın başarıya ulaşmasını desteklediğini, anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesi amacıyla Washington, Paris ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) çabalarına destek verdiğini söyledi.

Diğer yandan Abdi’ye göre, ateşkesin korunması ve anlaşma maddelerinin uygulanmasında ilerleme sağlanması amacıyla Şam ile günün her saatinde temas sürdürülüyor.

Abdi, anlaşmanın bazı ayrıntılarının netleştirilmesi ve doğru şekilde anlaşılmasına ihtiyaç olduğunu belirterek, bunun Suriye’deki Kürt bölgelerinde SDG’nin elde ettiği kazanımların korunmasını güvence altına alacağını ifade etti. Kaynağa göre bu bölgeler Afrin ve Ayn el-Arab’dan (Kobani) Haseke’ye kadar uzanıyor.

Abdi dün Kürtçe yayın yapan Ronahi televizyonuna verdiği röportajda, Suriye hükümetiyle varılan ateşkes anlaşmasının ABD himayesinde gerçekleştiğini belirterek, Şam ile diyaloğun sürdüğünü ve başka ayrıntıların da görüşüleceğini söyledi.

Abdi, bu sürenin sona ermesinin ardından entegrasyon yönünde ciddi adımlar atılacağını ve anlaşma kapsamında Suriye ordusunun bölgeye girmeyeceğini dile getirdi.

Tüm tarafların askerileşmeden uzak, siyasi çözümler istediğini belirten Abdi, uluslararası gözetim altında Suriye hükümetiyle diyalog ve müzakere kanallarının halen açık olduğunu kaydetti.

Öte yandan Suriye Savunma Bakanlığı cumartesi günü, geçtiğimiz salı günü ilan edilen ve Suriye hükümeti ile SDG arasında yeni mutabakatlara varılmasının ardından yürürlüğe giren kuzeydoğu Suriye’deki ateşkesin süresinin uzatıldığını duyurdu. SDG, söz konusu mutabakatlara bağlı kalacağını açıklamıştı.

Bakanlık, resmi hesapları üzerinden yaptığı açıklamada, Suriye ordusunun tüm operasyon bölgelerinde ateşkesin 24 Ocak tarihinden itibaren 15 gün süreyle uzatılacağını bildirdi.