Satürn'ün halkaları ayrışarak gezegenin atmosferini ısıtıyor

Bilim insanları halka parçacıklarının, bileşimini değiştirerek Satürn'ün üst atmosferini dönüştürdüğünü söylüyor

(NASA/ESA/Lotfi Ben-Jaffel)
(NASA/ESA/Lotfi Ben-Jaffel)
TT

Satürn'ün halkaları ayrışarak gezegenin atmosferini ısıtıyor

(NASA/ESA/Lotfi Ben-Jaffel)
(NASA/ESA/Lotfi Ben-Jaffel)

Satürn'ün halkalarının ayrışarak gaz devinin üst atmosferini ısıttığını belirten yeni bir araştırmanın bulguları, diğer yıldızların etrafındaki gezegenlerin halka sistemleri olup olmadığını tahmin etmeye yarayabilir.
Aralarında NASA'nın ABD'deki Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nden isimlerin de yer aldığı gökbilimciler, Güneş Sistemi'nde daha önce hiç görülmeyen bu fenomenin Satürn ve halkaları arasındaki beklenmedik bir etkileşim olduğunu söylüyor.
Perşembe günü Planetary Science Journal'da yayımlanan yeni çalışmada bilim insanları Satürn'ün atmosferinde aşırı drecede ultraviyole radyasyon olduğunu, bunun da gezegenin üst atmosferinin dışarıdan kirlendiğine ve ısındığına işaret ettiğiğini bildirdi.
Bilim insanları bunun mikrometeoritlerin etkisi, Güneş rüzgarındaki parçacıkların bombardımanı, Güneş'in ultraviyole radyasyonu veya elektrik yüklü tozları toplayan elektromanyetik kuvvetlerden kaynaklanabileceğini söylüyor. Bunların hepsi, parçacıkları gezegene çeken kütleçekimi alanı nedeniyle gaz devine doğru çekilebilir.
Araştırmacılar gözlemlenen fenomenin en makul açıklamasının, buzlu halka parçacıklarının Satürn'ün atmosferine yağarak ısınmaya yol açması olduğunu söylüyor.
NASA'nın Cassini isimli uzay sondası daha önce, 2017'de, Satürn'ün atmosferine dalarak gezegenin atmosferik bileşenlerini ölçmüş ve halkalardan birçok parçacığın düştüğünü doğrulamıştı.
Çalışmanın ortak yazarı Lotfi Ben-Jaffel şöyle diyor:
"Her şeyi, belirli enlemlerde atmosfere dökülen halka parçacıkları yönlendiriyor. Bunlar bileşimi değiştirerek üst atmosferi dönüştürüyor."
Araştırmacılar parçacıkların atmosferik gazlarla çarpışmasını içeren süreçlerin, belirli bir yükseklikten atmosferi ısıttığından şüpheleniyor.
Çalışmada bilim insanları, 1980'lerde gezegenin yanından geçen iki NASA Voyager sondası da dahil Satürn'ün incelendiği 4 uzay görevinden elde edilen, arşivdeki ultraviyole ışık (UV) gözlemlerini değerlendirdi.
Dr. Ben-Jaffel, "Her şey kalibre edildiğinde, tüm görevlerdeki spektrumların tutarlı olduğunu açıkça gördük" diyor:
"Bu bana gerçekten sürpriz oldu. Farklı ışık dağılımı verilerinin haritasını çıkardım ve sonra hayretle hepsinin aynı olduğunu fark ettim."
Gökbilimciler, 40 yıllık Güneş döngülerini kapsayan UV verilerine dayanarak Güneş'in Satürn üzerindeki mevsimsel etkilerini analiz etmeyi başardı.
UV radyasyon seviyesinde bir farklılık olmadığını ortaya koyan veriler, Satürn'ün halkalarından sürekli gelen "buz yağmurunun" gezegenin üst atmosferinin ısınmasının "en iyi açıklaması" olduğunu gösteriyor.
Dr. Ben-Jaffel, "Halkaların, bir gezegenin üst atmosferi üzerindeki bu etkisini tanımlama sürecinin henüz başındayız. Nihayetinde, uzak dünyaların atmosferleri hakkında gerçek bir işaret verecek küresel bir yaklaşıma sahip olmak istiyoruz" diyor:
"Bu çalışmanın amaçlarından biri de bunu diğer yıldızların yörüngesindeki gezegenlere nasıl uygulayabileceğimizi görmek. Buna 'öte-halkalar' arayışı diyebiliriz."



Apple, Vision Pro gözlükleri nihayet ABD dışında da satışa çıkarıyor

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

Apple, Vision Pro gözlükleri nihayet ABD dışında da satışa çıkarıyor

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Apple, Vision Pro başlığını nihayet başka ülkelerde de satışa sunacak.

Şirket bu duyuruyu, başlığa güç veren VisionOS işletim sisteminin ilk büyük yazılım güncellemesini açıklarken yaptı.

Güncellemeler, Apple'ın geçen yıl Dünya Geliştiriciler Konferansı etkinliğinde başlığı piyasaya sürmesinden bir yıl sonra geldi. Vision Pro ilk olarak şubatta ABD'de piyasaya sürülmüştü.

Apple, başlığın 8 ülkeye daha geleceğini söyledi. Birleşik Krallık'taki (BK) fiyatı ABD'deki dolar fiyatıyla aynı olacak: 3 bin 499 sterlin (yaklaşık 145 bin TL).

Bu uluslararası dağıtım 28 Haziran'da Çin, Japonya ve Singapur'da başlayacak. Ardından başlık 12 Temmuz'da Avustralya, Kanada, Fransa, Almanya ve BK'ye gelecek.

Vision Pro, uygulamaları ve yazılımı gerçek dünyanın üzerine, kullanıcının gözlerinin önüne yerleştiren ve kullanıcının gözleri, elleri ve sesiyle kontrol edilen bir başlık halindeki giyilebilir bir bilgisayar.

Başlıkta dahili hoparlörler bulunuyor ve ayarlanabilir bir kafa bandı kullanılarak takılıyor, bir kabloysa cihazdan kullanıcının cebine yerleştirilen bir pil takımına uzanıyor ve kullanıcıların bunu takarken hareket etmesini sağlıyor.

Apple, cihazın eğlence ve oyun alanlarında daha etkileyici deneyimler sunmanın yanı sıra kullanıcıların çalışabileceği ve başkalarıyla etkileşime geçebileceği yeni bir platform olarak tasarlandığını söylüyor.

Apple CEO'su Tim Cook konuyla ilgili şöyle konuştu: 

Apple Vision Pro'ya gösterilen ilgi olağanüstü ve uzamsal bilişimin büyüsünü dünya çapında daha fazla müşteriyle buluşturacağımız için çok heyecanlıyız. İster uygulamalar için sonsuz bir tuvalle çalışıp işbirliği yapmak, ister değerli anıları üç boyutlu olarak yeniden yaşamak, ister türünün tek örneği bir kişisel sinemada dizi ve film izlemek, ister hayal gücüne meydan okuyan yepyeni uzamsal deneyimlerin tadını çıkarmak olsun, daha fazla insanın imkansızın mümkün hale geldiğini görmesi için sabırsızlanıyoruz.

Apple, şubatta ABD'de piyasaya sürülmesinden bu yana Vision Pro için 2 binden fazla uygulamanın piyasaya sürüldüğünü ve 1,5 milyon iPhone ve iPad uygulamasının da başlıkla uyumlu olduğunu söylüyor.

Ajanslardan da yararlanılmıştır

Independent Türkçe