Yemen, Aden açıklarındaki batık 22 gemiyi kurtarma çalışmasına başladı

Aden açıklarında bir tanker sular altında kaldı. (Twitter)
Aden açıklarında bir tanker sular altında kaldı. (Twitter)
TT

Yemen, Aden açıklarındaki batık 22 gemiyi kurtarma çalışmasına başladı

Aden açıklarında bir tanker sular altında kaldı. (Twitter)
Aden açıklarında bir tanker sular altında kaldı. (Twitter)

Yemen hükümeti, geçici başkent Aden'deki balıkçı limanında batan 22 gemiyi kurtarmak için bir şirketle anlaşma imzaladı. Ticari limanda bulunan harap durumdaki 12 petrol tankerinin balıklar için yapay yuvalara dönüştürülmesi, toprak erozyonunun önlenmesi amacıyla koruma altına alınması için ön bir plan hazırlandı.
Yemen hükümetinde Tarım ve Balıkçılık Bakanlığı, Ticaret Mahkemesi tarafından açıklanan ihaleyi kazanmasının ardından, et-Tavahi ilçesinde balıkçı limanında bulunan 22 batık gemiyi kaldırma görevini üstlenecek yerel bir şirketle sözleşme imzaladığını açıkladı. Hacif bölgesinde bulunan limanda batan gemilerin kurtarılması sürecinin uygulanmasına ilişkin düzenlemeleri şirketle görüştüğünü bildiren bakanlık, bu yönde çalışmaya başlanmasının ve batık gemilerin kurtarılıp limandan çıkarılmasında kullanılacak ekipmanın hazır edilmesinin önemini vurguladı.
Hükümet, batan gemilerin liman havzasından çıkarılması çalışmalarının uygulanması sırasında ekstra çalışmalar yürütülmesi, çaba sarf edilmesi, belirlenen süreye uyulması, bu çalışmaların seyrüseferi, çevreyi ve deniz yaşamını olumsuz etkilememesi gerektiğini vurguladı. Yemen hükümetinin açıkladığına göre Almanya, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın (UNDP) tahmini maliyeti 20 milyon doları bulacak olan projenin uygulanmasını üstlenmesi şartıyla, liman rehabilitasyon projesini finanse etme arzusunu dile getirdi.
Denizci kaynaklar, 2018'den bu yana limanda dört geminin battığını, bunların çoğunun yıllardır el-Burayka bölgesi kıyılarında demirlenen harap durumdaki gemiler olduğunu aktardı. Ülkenin en büyük limanlarında seyrüseferi tehdit eden, harap olmuş en az 12 gemi bulunuyor. Çoğunun petrol türevlerini taşımak için kullanıldığı, son 10 yıl içerisinde herhangi bir bakıma tabi tutulmadığı biliniyor.
Aden Limanı yakınlarında harap durumdaki petrol tanker gemilerinden kurtulmak için bir ön plan geliştiren Yemen Su ve Çevre Bakanlığı, bu yönde çeşitli yöntemlerin benimsendiğini bildirdi. Bu gemilerin sökülmesi, parçaların siperler veya dalgakıran inşa etmek gibi herhangi bir amaç için karada yeniden kullanılmasının en çok başvurulan yöntem olduğunu ifade eden bakanlık, gemilerin kıyıda yüzen depo veya canlılar için yapay ortam olarak kullanılabileceğini veya geri dönüştürülebileceğini de ekledi.
Şarku'l Avsat'ın incelediği plana göre gemilerin yeniden kullanılmak üzere denize batırılması süreci iki şekilde gerçekleşiyor. İlk yöntemde deniz ortamında herhangi bir kirliliğe neden olmayacak şekilde tüm zehirli madde ve cihazlardan arındırılması ardından derin alanlara batırılması işlemi gerçekleştiriliyor. İkinci yöntem ise kıyıya yakın mesafelerde ve alçak derinliklerde uygulanıyor. Denizin kirlenmesine neden olacak her türlü maddenin temizlenmesi ardından deniz suyunun gemi gövdesine dolmasına izin verilmesi, böylece ağırlığın artması yahut gemide deliklerin açılması yoluyla geminin batırılması gerçekleştirilebiliyor.
Bu şekilde mercan resifleri için yapay ortamlar oluşturuluyor. Balıklar ve diğer deniz canlıları için uygun ortam sağlayan çeşitli mercan türleri, algler ve omurgasızlar için de verimli ve uygun ortamlar teşkil ediyor. Böylece turistik alanlar oluşturulup dalış turizmini geliştirilebiliyor. Aynı zamanda denizdeki toprak erozyonu azaltılmış oluyor.
Planı hazırlayanların ifade ettiğine göre yakın zamanda doğal sit alanı ilan edilen Burayka’daki el-Azizi Adası'nın girişindeki batık gemilerden biri sayesinde burada büyüleyici manzaraların görüldüğü bir ortam oluşturuldu. Böylece bölgede dalış turizminin gelişimine, dolayısıyla bölgenin rehabilitasyonuna ciddi katkı sağlandı. Nitekim bu ortamlar, burada yaşayan balıklar da dahil olmak üzere çevre için önemli hale geldi.



Gazze ateşkesi: ‘Karşılık bulmayan teklifler’ ve müzakerelerde giderek kötüleşen çıkmaz

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya'da yıkılmış bir binanın yanına inşa edilmiş baraka (AFP)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya'da yıkılmış bir binanın yanına inşa edilmiş baraka (AFP)
TT

Gazze ateşkesi: ‘Karşılık bulmayan teklifler’ ve müzakerelerde giderek kötüleşen çıkmaz

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya'da yıkılmış bir binanın yanına inşa edilmiş baraka (AFP)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya'da yıkılmış bir binanın yanına inşa edilmiş baraka (AFP)

Hamas'ın İsrail'in önerisini reddedip Mısır ve Katar'ın başka bir önerisinde ısrar etmesinin ardından Gazze Şeridi'nde ateşkesi yeniden başlatmaya yönelik teklifler, İsrail'in Gazze Şeridi'nin bazı bölgelerindeki kontrolünü genişleten operasyonlarının ortasında durgunluğunu koruyor. Diğer yandan Mısır, Arap ve Avrupa ülkeleri ateşkese giden yolu bulmak için görüşmeler yürütüyor.

Şarku’l Avsat'a konuşan uzmanlara göre bu gerilim, müzakerelerdeki mevcut çıkmazı daha da kötüleştirecek. “Savaşın iki tarafının (Hamas ve İsrail) reddettiği mart ayı başındaki ateşkesin çöküşünden bu yana devam eden Mısır-Katar, İsrail ve ABD önerilerini birleştiren tek bir vizyon yok” diyen uzmanlar, İsrail operasyonlarının genişlemesi ve ABD'nin gerçek bir baskısı olmaması halinde, bu durumun 20 Nisan'daki Paskalya sonrasına kadar devam etmesini bekliyor.

Reuters'e göre İsrail güçleri, kontrol etmeyi amaçladıkları bir ‘güvenlik bölgesi’ ilan ettikleri Refah kentinde enkazın ortasında ilerlerken, yüz binlerce Gazzeli dün savaşın başlamasından bu yana en büyük kitlesel göçlerden birini yaşadı. Bu gelişme, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ordunun ‘Gazze Şeridi'ni bölümlere ayırdığını ve Hamas'a esirleri geri vermesi için baskıyı giderek arttırdığını’ doğrulamasından saatler sonra gerçekleşti. Netanyahu, ordunun güneydeki Han Yunus ve Refah vilayetleri arasındaki ‘Morag eksenini kontrol ettiğini’ vurguladı.

Refah'ı ele geçirmeye yönelik saldırı, İsrail'in ocak ayında yürürlüğe giren ateşkesi sona erdirerek 18 Mart'ta yeniden başlattığı savaşta, sonraki aşamalara ilişkin müzakerelerin ‘çıkmaza’ girmesinin ardından yaşanan büyük bir gerilimi temsil ediyor.

AFP'ye konuşan iki Hamas yetkilisi, gerilimin Hamas'ın İsrail tarafından arabuluculara sunulan bir teklifi reddetmesinden saatler sonra yaşandığını söyledi. Yetkililer, Hamas'tan bir yetkilinin çarşamba günü Reuters'a yaptığı açıklamada da doğruladığı üzere, hareketin ‘İsrail'in arabulucular aracılığıyla sunduğu son öneriyi ele almamaya karar verdiğini, çünkü işgalin Mısır-Katar önerisini bozmayı amaçladığını ve herhangi bir anlaşmayı bozmak istediğini’ bildirdiler.

rg
Yerlerinden edilen Filistinliler Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki evlerine dönüyor. (AP)

İsrail 29 Mart'ta, arabulucular Mısır ve Katar'ın önerisine karşılık, ABD ile tam bir koordinasyon içinde, Gazze Şeridi'nde halen hayatta olduğuna inanılan 24 esirin yarısının ve öldüğüne inanılan 35 esirin yaklaşık yarısının 40 ila 50 gün sürecek bir ateşkes sırasında geri dönmesini içeren bir öneriyi arabuluculara ilettiğini açıkladı.

Kahire daha önce İsrail'in Gazze Şeridi'ne insani yardım girişine izin vermesi ve çatışmaların bir hafta süreyle durdurulması karşılığında, Hamas'ın, aralarında bir ABD vatandaşının da bulunduğu beş esiri serbest bırakmasını önermişti. Şarku’l Avsat’ın AP'den aktardığına göre buna karşılık İsrail de yüzlerce Filistinli mahkûmu serbest bırakacaktı. Bir Hamas yetkilisi o dönemde Hamas'ın ‘olumlu yanıt verdiğini’ söyledi.

Kahire'nin önerisi, Trump'ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un 13 Mart'ta ateşkesin 20 Nisan'a kadar uzatılmasını ve 10 esirin serbest bırakılmasını içeren bir öneri sunmasından iki haftadan kısa bir süre sonra geldi. Hamas ise sadece ABD vatandaşlığına sahip İsrailli esir Aidan Alexander'ın serbest bırakılmasını kabul etti.

İsrail ve Filistin konularında uzman Mısırlı akademisyen Prof. Dr. Tarık Fehmi'ye göre Gazze krizi, ‘biri Mısır-Katar, ikincisi İsrail ve üçüncüsü de ABD önerileri olmak üzere bir çatışma sahnesi teşkil ediyor. Bunlar arasında müzakere edilen tek bir yaklaşım ya da vizyon yok. Bu durum, İsrail'in kara harekâtını hızlandırdığı, yeni bir eksen oluşturduğu, kendi şartlarını ve kazanımlarını iyileştirmeyi amaçlayan sıfır toplamlı seçeneklere doğru meseleleri zorladığı bir döneme denk geliyor.’

Fehmi, müzakerelerdeki mevcut çıkmazın İsrail tarafından, en azından Hamursuz (Pesah) Bayramı'ndan önce kırılmasını beklemiyor. Fehmi'ye göre söz konusu gerilim sürerken İsrail'in mahkûmları serbest bırakmaya niyeti yok. Hamas'ın da Mısır-Katar önerisini kabul ettikten sonra, yeni gelişmeler olmadığı sürece kabul edeceği bir şey yok.

dfrgty6u7
İsrail'in Gazze Şeridi'nin orta kesiminde yerlerinden edilmiş insanların barındığı bir sığınağa düzenlediği hava saldırısında yaralanan kişiyi taşıyan Filistinli siviller (Reuters)

Filistin'in eski Mısır Büyükelçisi Berakat el-Ferra, İsrail'in gerilimi artırmak, yeni saldırılar düzenlemek ve Gazze Şeridi'ndeki diğer bölgeleri kontrol etmekle ilgilenmesi, Hamas'ın ise kabiliyetlerinin azalması ve şu anda İsrail'i caydıracak hiçbir şeyi olmaması nedeniyle müzakerelerdeki çıkmazın daha fazla zaman alacağına inanıyor.

Öte yandan Gazze'deki ateşkes sürecine ivme kazandırmak amacıyla Mısır'ın arabuluculuk çabaları devam ediyor. Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati dün, Avusturyalı mevkidaşı Beata Meinl-Reisinger ile yaptığı telefon görüşmesinde, ‘krizi sona erdirmenin yollarını ve Mısır'ın ateşkes anlaşmasına geri dönme çabalarının yanı sıra İsrail'in devam eden tırmanışı ışığında çatışmaya sürdürülebilir çözümler bulma çabalarını’ gözden geçirdi. Mısır Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre Abdulati, ‘derhal ateşkes sağlanması ve Gazze Şeridi'ne insani yardımların hızla ulaştırılması için İsrail hükümetine baskı yapılması gerektiğini’ vurguladı.

Çarşamba günü Ürdün Dışişleri Bakanı Eymen es-Safadi ile bir telefon görüşmesi yapan Abdulati, ‘kötüleşen insani durum çerçevesinde, Gazze Şeridi'ndeki ateşkesi sakinleştirmek ve istikrara kavuşturmak için Mısır-Katar çabalarını’ ele aldı.

ABD Başkanı Donald Trump ve Mısırlı mevkidaşı Abdulfettah Sisi de salı günü telefonda ‘Gazze Şeridi'ndeki olası çözümleri’ görüştü.

Fehmi, ‘Mısır'ın bu krizi sona erdirmek, mevcut gerilimi kontrol altına almak ve ciddi ateşkes sağlayacak bir yaklaşıma ulaşmak için çabalarının durmadan devam edeceğine’ inanıyor.

El-Ferra ise ‘Trump yönetiminin Netanyahu üzerinde gerçek ve ciddi bir baskısı olmadan ateşkesin yeniden başlaması konusunda yakın çözümlere ulaşılamayacağına’ inanıyor. El-Ferra ayrıca, ‘Mısır'ın savaşın başından beri gösterdiği çabaların takdire şayan olduğunu ve sürekli çaba sarf ettiğini’ belirtti.