ABD Temsilciler Meclisi Başkanı ile Tayvan Devlet Başkanı arasında Kaliforniya'da yapılması planlanan görüşme gündemde. Öte yandan Washington, Manila ile ABD’nin Filipinler’de dört askeri üssü daha kullanmasına izin veren yeni bir anlaşma imzaladı.
Bu iki gelişme karşısında Çin ile ABD arasında da karşılıklı uyarı dalgası yeniden yükseldi. Pekin, ‘egemenliğini kararlı bir şekilde savunma’ sözü verdi.
McCarthy'nin Tayvan Devlet Başkanı Tsai Ing-wen ile görüşecek olması, ilişkilerde büyük bir gerilim dalgasına yol açtı.
Tayvan Devlet Başkanı, diplomatik bir Orta Amerika turundan dönerken ABD'ye uğrayacak.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning yaptığı bir açıklamada, “Çin durumu çok yakından izleyecek ve ulusal egemenliğini ve toprak bütünlüğünü kararlı bir şekilde savunacak” ifadelerini kullandı.
Şarku’l Avsat’ın aktardığına göre Sözcü, Çin’in ‘ABD’nin Tsai'nin topraklarından geçişine ilişkin yapacağı ayarlamalara ve ABD hükümetinin en üst düzey üçüncü yetkilisi olan Temsilciler Meclisi Başkanı Kevin McCarthy ile Tsai Ing-wen arasındaki görüşmeye şiddetle karşı olduğunu’ vurguladı.
Sözcü basın mensuplarına verdiği demeçte, söz konusu görüşmenin ‘tek Çin ilkesini ve üç ortak Çin-ABD bildirisini ciddi bir şekilde ihlal ettiğini ve Çin'in egemenliğini ve toprak bütünlüğünü tehlikeli bir şekilde baltaladığını’ söyledi.
Geçtiğimiz ağustos ayında eski Temsilciler Meclisi Başkanı Demokrat Nancy Pelosi Tayvan'a gitmişti. Bu ziyarete öfkelenen Çin, ada çevresinde geniş çaplı askeri tatbikatlarla misilleme yapmıştı.
Çin'in uyarılarına rağmen McCarthy, Tayvan Devlet Başkanı ile Kaliforniya’da görüşeceğini doğruladı. Kaynaklar, McCarthy'nin her iki partinin 10 üyesini ‘Tayvan Devlet Başkanı ile Los Angeles dışındaki Ronald Reagan Başkanlık Kütüphanesi'ndeki toplantıya katılmaya’ davet ettiğini söylediler.
Los Angeles'taki Çin Konsolosluğu, Tsai’nin Çin halkının duygularını derinden etkileyen ve Çin-ABD ilişkilerinin siyasi temellerini sarsan bir ‘siyasi şov’ yaptığını söyledi.
Filipin üsleri
ABD'nin Filipinler'deki dört askeri üssü daha kullanmasına izin veren yeni bir anlaşmanın ardından Çin'in öfkesi arttı.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning dün yaptığı açıklamada “Bölge ülkeleri, hem kendi çıkarlarına hem de bölgesel barış ve istikrara gerçekten faydalı olacak seçimler yapmak için neyin herkes için uygun ve yararlı olduğunu derinlemesine düşünmelidir” ifadelerini kullandı.
Filipinler pazartesi günü, biri tartışmalı Güney Çin Denizi’ne yakın, diğeri Tayvan yakınlarında olmak üzere ABD’nin kullanabileceği dört ek askeri üssün belirlendiğini duyurmuştu. Washington ve Manila onlarca yıldır müttefikler. Gelişmiş Savunma İşbirliği Anlaşması olarak bilinen 2014 tarihli savunma anlaşmasıyla birbirlerine bağlılar.
Casus balonu
Aynı şekilde Çin casus balonu, geçen şubat ayında bir hafta boyunca ABD semalarında uçtuğu sırada ABD’nin kritik askeri bölgeleri hakkında bilgi toplayabildiği yönünde haberlerin çıkmasıyla geniş çaplı tartışmalara yol açmıştı. Balon daha sonra ABD uçakları tarafından Atlantik Okyanusu'na düşürülmüştü. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), uzmanların 4 Şubat'ta düşürüldükten sonra balondan toplanan enkazı incelemeye devam ettiğini bildirdi.
Çin Dışişleri Bakanlığı dün yaptığı açıklamada, Pekin'in ABD toprakları üzerinde uçan insansız sivil balonunun 'beklenmedik, münferit bir olay' olduğunu açıkça belirttiğini söyledi.
Mao Ning basın toplantısında "Çin bu olayın çarpıtılmasını ve büyütülmesini kabul etmiyor" dedi.
ABD'li yetkililer, balonun ulusal güvenliği etkilemediğine işaret ederek hassas ABD bölgelerinde bilgi toplama gücünü sınırlamak için önlemler aldıklarını söylemişlerdi.
