Süper Mario: Bir video oyunundan küresel bir kültür ikonuna

Mario ve Luigi filminden bir kare (AP)
Mario ve Luigi filminden bir kare (AP)
TT

Süper Mario: Bir video oyunundan küresel bir kültür ikonuna

Mario ve Luigi filminden bir kare (AP)
Mario ve Luigi filminden bir kare (AP)

Nintendo tarafından üretilen ve küresel popüler kültürde bir ikon haline gelen video oyunu Süper Mario için bu hafta gösterime girecek bir animasyon filmi çekildi.
Shigeru Miyamoto tarafından yaratılan, bıyıklı, kırmızı şapkalı, genç, hiperaktif bir tesisatçı olan Mario, Nintendo'nun küresel başarısında önemli bir figür haline geldi ve 400 milyondan fazla sattı.

Süper Mario filminde Mario ve Prenses Peach (AP)
Şarku’l Avsat’ın Fransız haber ajansı AFP’den aktardığı habere göre Süper Mario oyun karakteri ilk olarak 1981 yılında “Danky Kong” oyununda “Jumpman” adıyla ortaya çıktı, daha sonra “Mario” olarak yeniden adlandırıldı. 1985 yılına gelindiğinde ise dünyanın ilk oyunlarından biri olan ve oyuncuların değişen bir manzarada yatay olarak hareket etmelerini sağlayan “Süper Mario Bros” oyununda görüldü.
“Mario Kart”tan “Mario Golf”e, “Mario Tennis” ve “Mario Strikers”a kadar karakter, kardeşi “Luigi” ve düşmanları “Bowser” ile birlikte son kırk yılda birçok farklı macera ve uyarlamada yer aldı. Oyun formatı da iki boyutludan (2D) üç boyutluya (3D) geçti.
Akıllı telefonların yükselişi karşısında, karakterlerini geleneksel konsollar dışında kullanıma sunma konusunda uzun süredir isteksiz olan Nintendo, Süper Mario Run (2016) ve Mario Kart Tour (2019) da dahil olmak üzere mobil cihazlar için birçok uygulama üretti.
Video oyunları alanında yazar ve gazeteci Morihiro Shigihara, Mario karakteri hakkında “her yaştan çocuğun ve yetişkinin bildiği popüler kültür ikonlarından biri haline geldi, video oyunları dünyasında belki de ondan daha ünlü olan tek karakter Pikaçu olabilir.” dedi.
1993'te mütevazı bir Hollywood filmine ilk kez konu olan Tesisatçı Mario, bu hafta “Minyonlar” animasyon filminin yapım şirketi “Illumination” ile şansını beyaz perdede yeniden deniyor.



Trump’tan Küba radyosuna yayın yasağı: Castro kardeşlerin yapamadığını gerçekleştirdi

Trump ilk döneminde de radyonun fonunda kesintiye gitmişti (Reuters)
Trump ilk döneminde de radyonun fonunda kesintiye gitmişti (Reuters)
TT

Trump’tan Küba radyosuna yayın yasağı: Castro kardeşlerin yapamadığını gerçekleştirdi

Trump ilk döneminde de radyonun fonunda kesintiye gitmişti (Reuters)
Trump ilk döneminde de radyonun fonunda kesintiye gitmişti (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump, Florida’dan Küba'ya İspanyolca haber akışı sağlayan Radyo Marti’nin faaliyetlerine son verdi.  

New York Times (NYT), Trump yönetiminin cumartesi günü gönderdiği bir e-postayla 40 yıllık Radyo Marti’nin faaliyetlerinin sonlandırılacağını duyurduğunu aktarıyor.

ABD’de yaşayan ve 2021’de Küba’da patlak veren protestoları destekleyen Ramon Saul Sanchez, bu haberin radyo çalışanlarının kendisiyle söyleşi yapmayı planladığı sırada geldiğini belirtiyor:

Kafaları çok karışmıştı. Bana ‘İşimize son verildiğini öğrendik. Gitmemiz gerekiyor’ dediler.

Trump, başta Amerika’nın Sesi (VOA) olmak üzere federal hükümet tarafından finanse edilen bazı medya kuruluşlarında bütçe ve personel sayısının azaltılması kararını vermişti.

Kararda, VOA, Özgür Avrupa ve Asya Radyosu’yla Küba'ya İspanyolca haber akışı sağlayan Radyo Marti'ye ev sahipliği yapan ABD Küresel Medya Ajansı'nın fonksiyonlarının minimum seviyeye çekilmesi yönünde talimatlar yer almıştı.

VOA çalışanları ve bazı medya örgütleri, “hukuka aykırı” olduğu gerekçesiyle kararı mahkemeye taşımıştı.

ABD Kongresi’ndeki Küba kökenli üç siyasetçiden biri olan Mario Diaz-Balart, Trump’la görüşerek radyonun faaliyetlerinin yeniden başlamasını talep edeceğini belirtiyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı ise “durumun karmaşık ve değişken olduğunu” bildiriyor. Trump’ın atadığı Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Küba kökenli. Cumhuriyetçi liderin Latin Amerika Özel Temsilcisi Mauricio Claver-Carone sınırlı da olsa radyonun faaliyetlerini sürdüreceğini düşündüğünü ifade ediyor.

Radyo, 1983’te dönemin ABD Başkanı Ronald Reagan tarafından kurulmuştu. Fidel Castro ve Küba Komünist Partisi karşıtı lobicilik faaliyetleriyle tanınan Küba kökenli iş insanı Jorge Mas Canosa’nın talebiyle hayata geçirilen radyo, Soğuk Savaş’ta adaya sansürsüz yayın yapmayı hedefliyordu.

NYT, Trump’ın bu kararla “Castro kardeşlerin 40 yıldır yapamadığını tek hamlede gerçekleştirdiğini” yazıyor.

Diğer yandan Radyo Marti, Soğuk Savaş'tan kalma modası geçmiş bir yayın kuruluşu olarak da görülüyordu. Radyoyu eleştirenler, Küba’daki komünist yönetim hakkında tek taraflı yayınlar yapıldığına dikkat çekiyor. Radyo, defalarca Kongre raporlarına konu olan yolsuzluk skandallarına da karışmıştı. Kuruluşa bağlı televizyon kanalı TV Marti ise Küba’da o kadar sık engellendi ki adada “Görünmeyen TV” diye adlandırılıyor.

ABD'nin Küba'ya yönelik ambargoları ilk kez 1960'da başlatıldı ve ilerleyen yıllarda kapsamı daha da genişletildi. Öte yandan ABD'nin Küba'ya yönelik ambargosunu kaldırmasına dair karar tasarısı 2012'den bu yana her yıl Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda (BMGK) kabul ediliyor. Fakat bağlayıcılığı bulunmayan BMGK kararı sadece tavsiye niteliği taşıyor ve uluslararası toplumun tutumunu gösteriyor.

Independent Türkçe, New York Times, El Pais