Rusya ve Ukrayna’dan esir takası adımı

Kiev, ‘karşı saldırı’ planlarını değiştirdi.

Moskova, esir takası kapsamında Kiev tarafından 10 Nisan’da serbest bırakılan Rus mahkumların görüntüsünü yayınladı. (Reuters)

Rusya ve Ukrayna, 10 Nisan’da 100 Ukraynalı karşılığında 106 Rus savaş esirini serbest bırakarak büyük bir esir takas faaliyeti yürüttüklerini duyururken CNN’in Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’e yakın kaynaklardan aktardığına göre Kiev, gizli ABD belgelerinin sızdırılması zemininde övündüğü karşı saldırı öncesinde bazı askeri planlarını değiştirdi.
Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkanı Andriy Yermak, Telegram’da yaptığı bir paylaşımda serbest bırakılan Ukraynalılar arasında savaşın ilk aylarında Rusya tarafından ele geçirilen Mariupol şehrinin ve Azovstal çelik fabrikasının savunucularının da bulunduğunu söyledi. Rusya Savunma Bakanlığı da tutukluların müzakere sürecinin ardından serbest bırakıldığını bildirdi. Aynı şekilde Rusya ve Ukrayna, Şubat 2022’de savaşın başlamasından bu yana iki taraf arasında nadir bir doğrudan temas örneği olarak, birkaç kez esir takası gerçekleştirdi.
Diğer yandan Ukraynalı yetkililer, gizli ABD belgelerinin sızdırılması ışığında karşı saldırı planlarında değişiklikler yaptıklarını bildirdi. Yetkililer, sızan belgelerin sahte bilgiler içerdiğini ve Rusya tarafından yürütülen bir dezenformasyon kampanyası gibi göründüğünü aktardılar. Ukrayna Devlet Başkanlığı danışmanlarından Mykhailo Podolyak da CNN’in haberine ilişkin bir soruya yanıt olarak Ukrayna’nın stratejik planlarının değişmediğini ancak en doğru taktik planların her zaman değişebileceğini dile getirdi. Reuters’a yaptığı açıklamada da şunları söyledi:
“Stratejik görevler var. Bunlar değişmez. Ancak operasyonel ve taktik senaryolar sürekli olarak revize edilmektedir. Bu durum, savaş alanındaki durumun, kaynakların mevcudiyetinin, düşman kaynakları hakkındaki istihbarat bilgilerinin değerlendirilmesine dayanır.”
Podolyak ayrıca şu an yapım aşamasında olduğu için yeniden değerlendirmenin mümkün olmadığını ifade etti.
Ukrayna Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Oleksiy Danilov da yaptığı açıklamada “Planlarımız üzerinde çalışıyoruz. Konuyla ilgisi olmayanların görüşü bizim için önemli değil. Bilgi sahibi olanların çemberi çok kısıtlı” dedi.

Ayrılıkçı lider, Bahmut’u ziyaret etti
Şarku’l Avsat’ın elde ettiği bilgilere göre Donetsk bölgesindeki Rus yanlısı ayrılıkçıların lideri Denis Puşilin, Ukrayna’nın doğusunda aylardır çatışmaların yoğunlaştığı Bahmut şehrinin merkezini ziyaret etti. Puşilin, Telegram üzerinden yayınladığı bir videoda, Bahmut’un merkezinde Özgürlük Meydanı gibi görünen moloz kaplı bir meydanın ortasında askeri üniformasıyla göründü. Yaptığı açıklamada ise “İşte Artyomovsk (Bahmut’un Rusça adı), Wagner tarafından kurtarılıyor” dedi.
Ukrayna kuvvetleri, şehir merkezinin bazı kısımlarını kaybetti. Savaş öncesi nüfusu 70 bin olan Bahmut şehri, savaşın uzunluğu ve her iki tarafın da verdiği ağır kayıplar nedeniyle Ruslar ve Ukraynalılar arasında endüstriyel Donbas bölgesinin kontrolü için verilen mücadelenin simgesi haline geldi.
Rus kuvvetleri son aylarda, Bahmut’un kuzeyine ve güneyine doğru ilerlerken, Ukrayna’ya ait birçok ikmal yolunu kesti ve doğu kısmının kontrolünü ele geçirdi. Aynı şekilde son günlerde şehir merkezinde ilerliyor gibi görünürken, bu durum ise Ukrayna’nın yakın bir zamanda geri çekileceği yönündeki spekülasyonları bir kez daha alevlendirdi.

Wagner’in gönüllülere ihtiyacı var
10 Nisan’da özel Rus Wagner Grubu açık bir mektupla, Ukrayna’daki savaş bölgesine konuşlandırılacak 21 ila 60 yaşları arasındaki gönüllülere ihtiyacı olduğunu duyurdu. Grup, askerlik hizmetinin ön koşul olmadığını söyledi. Wagner’in lideri Yevgeniy Prigojin, gruba bağlı ‘asker alım biriminden’ gelen ve telefon numaralarını da içeren bir mektubun doğru olduğunu açıkladı. Aktarılana göre kayıt yaptıranlar ayda 240 bin ruble (2 bin 939 dolar) alacaklar. Wagner ayrıca başarı için ödüllendirme sözü verdi. Wagner’in ödediği ücretlerin, Rusya Savunma Bakanlığı’nın teklif ettiği 195 bin ruble tutarından çok daha yüksek olması dikkat çekiyor. Zira Bakanlık, ayda 243 bin rubleye kadar liderlik pozisyonları için ödeme yapıyor. Örneğin Wagner güçleri, son zamanlarda Bahmut savaşında çok sayıda savaşçı kaybetti ve bu nedenle yeni personel toplamaya şiddetle ihtiyaç duyuyor. Prigojin, geçtiğimiz günlerde ordu genelinde işe alım merkezleri kuracağını duyurmuştu.
Diğer yandan Kiev’deki Genelkurmay Başkanlığı, Ukrayna ordusunun pazar gününden bu yana 60 Rus saldırısına karşılık verdiğini ve 6 İHA düşürdüğünü açıkladı. Genelkurmay Başkanlığı dün yaptığı açıklamada, düşmanın doğudaki Donetsk bölgesinde daha aktif olduğunu söyledi. Aktarılana göre güneydeki Herson şehri de ağır topçu bombardımanına maruz kaldı.
Şehrin, halen savaş eylemlerinin ana odağı olduğunu belirtildi. Ukrayna Kara Kuvvetleri Komutanı Korgeneral Oleksandr Syrsky, Rusya’yı Suriye’de yaptığı gibi burada da ‘yanmış toprak manevrası’ yapmakla suçladı. “Binalar ve alanlar hava saldırıları ve topçu ateşi ile yok ediliyor” diyen Syrsky, durumun zor ama kontrol altında olduğunu vurguladı. Aynı şekilde Ukrayna kuvvetlerinin Bahmut’taki Rus saldırısına ‘cesurca’ karşılık verdiğini ve Wagner grubunun birimlerini zayıflatmayı başardığını açıkladı.

‘Yanmış toprak’
Aynı şekilde Oleksandr Syrsky de 10 Nisan’da yaptığı açıklamada Rus kuvvetlerinin Bahmut şehrinde ‘yanmış toprak’ yöntemine başvurarak, hava saldırıları ve topçularla bina ve alanları kasten yok ettiğini söyledi. Syrsky, “Düşman, yüzünü Suriye’de kullanılan yanmış toprak taktiklerine çevirdi. Hava saldırıları ve topçu ateşi ile binaları ve alanları yok ediyor” diyerek Ukrayna’nın Bahmut şehrini savunmaya devam ettiklerini duyurdu. Ukrayna Askeri Bilgi Merkezi tarafından aktarılana göre Syrsky, “Durum zor, ancak kontrol edilebilir” ifadesini kullandı. Rus özel askeri Wagner grubunun, Rus kuvvetlerinin şehre saldırılarına yardımcı olmak için özel kuvvetler ve havadan saldırı birlikleri gönderdiğini de açıkladı.
Diğer yandan İngiltere Savunma Bakanlığı, 10 Nisan’da Twitter üzerinden yaptığı açıklamada Rusya’nın ‘küçük kazanımlar elde etmek’ için Mar’inka ve Avdiyivka kasabaları da dahil olmak üzere Donetsk bölgesindeki kaynaklarına ve takviyesine öncelik vermeye devam ettiğini söyledi. Geçen hafta Rusya, Donetsk şehrinin yaklaşık 20 km güneybatısındaki Mar’inka kasabası çevresindeki saldırılarını büyük ölçekte artırdı. Aktarılana göre kasaba, 2014’ten beri bir savaş veriyor ve ‘büyük ölçüde’ yok edildi. Kasaba, Donetsk’e girişleri ve ana otoyol H15’i kontrol ettiği için önemli bir ulaşım merkezi olarak kabul biliniyor. Donetsk, Moskova destekli ayrılıkçılar tarafından bağımsız bir halk cumhuriyeti ilan edilen aynı adlı bölgenin en büyük şehri. Ayrıca Moskova, uluslararası hukuku hiçe sayarak bölgeye el koydu.
İngiltere Savunma Bakanlığı, Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinden bu yana günlük raporlar yayınlıyor. Moskova, Londra’yı bir dezenformasyon kampanyası yürütmekle suçluyor. Ancak rapor, İngiliz hükümetinin Rus anlatılarına karşı koymasının bir yolu olarak görülüyor.