Müslümanların tarih boyunca bilime duydukları ilginin kanıtı: Mescid-i Nebevî'nin nadir el yazmaları

Mescid-i Nebevî'nin Nadir El Yazmaları sergisinden bir görüntü (Hâdimü’l-Haremeyn İşleri Genel Başkanlığı)
Mescid-i Nebevî'nin Nadir El Yazmaları sergisinden bir görüntü (Hâdimü’l-Haremeyn İşleri Genel Başkanlığı)
TT

Müslümanların tarih boyunca bilime duydukları ilginin kanıtı: Mescid-i Nebevî'nin nadir el yazmaları

Mescid-i Nebevî'nin Nadir El Yazmaları sergisinden bir görüntü (Hâdimü’l-Haremeyn İşleri Genel Başkanlığı)
Mescid-i Nebevî'nin Nadir El Yazmaları sergisinden bir görüntü (Hâdimü’l-Haremeyn İşleri Genel Başkanlığı)

İslam tarihi boyunca yazılmış nadir el yazmaları ve eserler ile tarih boyunca edebiyatın kayda geçmesinde ve mektupların yazılmasında kullanılan araçlar, her Ramazan milyonlarca ziyaretçinin boş zamanlarında ve ibadet ettikten sonra geldiği ‘Mescid-i Nebevî’nin Nadir El Yazmaları Sergisi’ni dolduruyor. Bu vesileyle, Arap ve İslam tarihi boyunca Müslümanların ilmi koruma çabalarına, entelektüel üretimlerine yakından tanıklık ediliyor.
Mescid-i Nebevî’nin Nadir El Yazmaları Sergisi bilginin korunması ve nesiller boyunca İslami ilimler, Arap dili, düşünce, tarih ve çeşitli edebiyat sanatlarının aktarımının sağlanmasında el yazmalarının tarih boyunca oynadığı önemli rolü vurguluyor.
Hicri on ikinci yüzyıldan kalma bir Kur'an-ı Kerim, bilimsel çalışmaların nadir ve kıymetli nüshaları ve önemli el yazması kalıntılar gibi nadir eserlerin yer aldığı sergide bulunan paha biçilmez hazineler, ziyaretçileri zaman içinde bir tura çıkararak Müslüman âlimlerin tarih boyunca bıraktığı etki ve mirasın derinliğine götürüyor. Bu eşsiz el yazmaları, Müslümanların dünyanın dört bir yanındaki milletler ve medeniyetlerle temasının farklı yönlerini yansıtarak her tarihsel dönemi kendine özgü nitelikleriyle sunuyor.

Sergi, yazım yöntemlerinin kadim örneklerini sunuyor (Hâdimü’l-Haremeyn İşleri Genel Başkanlığı)
Sergi, yeryüzünün farklı yerlerinden gelen Müslümanların buluşma noktası olan Mescid-i Nebevî’de muhafaza edilen el yazmalarının nadir örneklerinin yanı sıra, taş, deri, kemik, sap, yaprak, hurma ağacı ve diğer ilkel araçlardan elde edilen yüzeyler ve yazı araçlarından mürekkepler, kalemler, hokkalar, kitap tutacakları gibi kadim örnekleri yansıtıyor.
Sergide bulunan nadir aletler arasında, hasırdan yapılmış, deri ile kaplanmış ve kumaşla astarlanarak Kuran'ı ve diğer kitapları korumak için kullanılan bir kap, 120 yıldan daha eski olduğu tahmin edilen mürekkeplerin yerleştirildiği bakır hokkalar ve ılgın ağacından yapılmış yazı tahtaları bulunuyor. Ayrıca kitap ciltleme aletleri, kuru mürekkep topları, geçmişte Kur'an-ı Kerim'i yazmak için kullanılan deve kürek kemikleri, kâğıt ve yaldız sabitlemek için kullanılan cilalı bir geyik boynuzu da diğer eserler arasında yer alıyor.
Bu yıl Ramazan ayının ilk 20 günü boyunca yaklaşık 30 bin kişi, burada kurulan sergileri ziyaret etti. Bu sergiler arasında Mescid-i Nebevî Mimarisi Sergisi ve Sünnet Sergisi’nin yanı sıra Ramazan'ın her günü ziyaretçi akınına uğrayan Mescid-i Nebevî Nadir El Yazmaları Sergisi yer alıyor.
Hâdimü’l-Haremeyn İşleri Genel Başkanlığı, bu sergiler vesilesiyle, Mescid-i Nebevî ziyaretçilerinin deneyimlerini zenginleştirmeyi amaçlıyor.



OpenAI'la ortaklığını derinleştiren Amazon, Sam Altman filminden çekildi

Luca Guadagnino'nun bir sonraki uzun metrajlı filmi Artificial, OpenAI'ın kurucusu Sam Altman hakkındaki biyografik bir film (Reuters)
Luca Guadagnino'nun bir sonraki uzun metrajlı filmi Artificial, OpenAI'ın kurucusu Sam Altman hakkındaki biyografik bir film (Reuters)
TT

OpenAI'la ortaklığını derinleştiren Amazon, Sam Altman filminden çekildi

Luca Guadagnino'nun bir sonraki uzun metrajlı filmi Artificial, OpenAI'ın kurucusu Sam Altman hakkındaki biyografik bir film (Reuters)
Luca Guadagnino'nun bir sonraki uzun metrajlı filmi Artificial, OpenAI'ın kurucusu Sam Altman hakkındaki biyografik bir film (Reuters)

Inga Parkel 

Amazon MGM, Sam Altman hakkında biyografik film Artificial'da İtalyan yönetmen Luca Guadagnino'yla yaptığı ortaklığı sonlandırdı.

OpenAI'ın tartışma yaratan kurucusunu Andrew Garfield'ın canlandırdığı ve çekimleri neredeyse tamamlanan filmin vizyon tarihi başlangıçta 2027'nin başları olarak planlanmıştı.

Ancak Amazon'un, OpenAI'ın sistemlerini bulut hizmetlerinde çalıştırmak için yapılan ve birden fazla yılı kapsayan 38 milyar dolarlık anlaşmayı genişletmeyi kabul etmesinden birkaç ay sonra film, stüdyonun programından çıkarıldı ve gösterim tarihi belirsizleşti. Şubatta duyurulan yeni ortaklık, yapay zeka şirketine 50 milyar dolarlık yatırımı ve özelleştirilmiş yapay zeka modellerinin geliştirilmesini içeriyor.

Amazon sözcüsü, Variety'ye yaptığı açıklamada, "Ödüllü sinemacı Luca Guadagnino'ya derin bir saygı ve hayranlık duyuyoruz ve tabii ki devam etmesini umduğumuz uzun soluklu ilişkimizi de unutmamak gerek" dedi. 

Artificial'ı başka bir stüdyonun dağıtmasının film için daha iyi olacağına inanıyoruz ve filme yeni bir yuva bulmak amacıyla yapım ekibiyle yakın işbirliği içindeyiz.

The Independent daha fazla yorum için Amazon'la temasa geçti.

Artificial, Beni Adınla Çağır'ın (Call Me By Your Name) Oscar adayı yönetmeninin üçüncü Amazon filmi olacaktı. Daha önce Zendaya'nın başrolünü üstlendiği ve eleştirmenlerin beğenisini toplayan tenis temalı romantik film Rekabet (Challengers / 2024) ve Julia Roberts'ın oynadığı akademik skandal draması Avın Ardından'ı (After the Hunt / 2025) çekmişti.

Yeni filmin, Altman'ın 2023'te OpenAI'ın CEO'su görevinden alındığı ve ardından yeniden koltuğuna döndüğü kısa dönemi anlatacağı söyleniyor. Garfield'ın yanı sıra Monica Barbaro ve Ike Barinholtz sırasıyla OpenAI'ın eski baş teknoloji yöneticisi Mira Murati ve SpaceX'in kurucusu Elon Musk rollerinde yer alırken, Yura Borisov, Cooper Hoffman, Jason Schwartzman, Cooper Koch, Billie Lourd, Zosia Mamet, Angus Imrie, Chris O'Dowd, Mark Rylance ve Margo's Got Money Troubles'la dikkatleri üzerine çeken Thaddea Graham oyuncu kadrosunu tamamlıyor.

Amazon'un filmi neden bıraktığı tam olarak belli değil ancak Variety'ye göre bu haber, filmin gösterim testlerinin olumlu sonuçlanmasından sonra geldi.
 

Artificial, Luca Guadagnino'nun Amazon'la çektiği üçüncü film olacaktı (AFP)Artificial, Luca Guadagnino'nun Amazon'la çektiği üçüncü film olacaktı (AFP)

Filmi ilk izleyenlerden biri yayın kuruluşuna yaptığı açıklamada, filmde Altman ve çiçeği burnunda trilyoner Musk'ın tasvirlerinin, izleyicilerin "en az seveceği" iki karakter olduğunu söyledi. Ayrıca Guadagnino'nun yönetmen olarak işe alınmasından önce Amazon'un senaryonun tüm erken versiyonlarını çoktan incelediği de bildirildi.

Altman ve Amazon'un kurucusu Jeff Bezos, yıllar içinde kamuoyunun dikkatini çeken bir dostluk kurdu. Hatta Altman, Bezos'la Lauren Sánchez'in 2025'te İtalya'nın Venedik kentinde düzenlenen düğününe de katılmıştı.

İkili, Amazon'un 2015'te OpenAI'ın ilk yatırımcılarından biri olmasıyla başlayan profesyonel ortaklıklarını son aylarda derinleştirmeye devam ediyor. Şirketler, 10 yılın ardından Kasım 2025'te ilk büyük anlaşmalarını imzalayarak ChatGPT'nin üreticisinin sistemlerini, Amazon'un ABD'deki veri merkezlerinde çalıştırmasına izin vermişti.

Artificial'ın, yeni bir dağıtımcı bulmak amacıyla diğer stüdyolar tarafından izlendiği bildiriliyor.

Independent Türkçe,independent.co.uk/arts-entertainment


Tartışmalı film önemli bir rekorun daha sahibi oldu

Popun Kralı'nı yeğeni Jaafar Jackson canlandırıyor (Glen Wilson/Lionsgate)
Popun Kralı'nı yeğeni Jaafar Jackson canlandırıyor (Glen Wilson/Lionsgate)
TT

Tartışmalı film önemli bir rekorun daha sahibi oldu

Popun Kralı'nı yeğeni Jaafar Jackson canlandırıyor (Glen Wilson/Lionsgate)
Popun Kralı'nı yeğeni Jaafar Jackson canlandırıyor (Glen Wilson/Lionsgate)

Michael Jackson'ın hayatını konu alan biyografik film, dünya sinemalarında 911,9 milyon dolar kazanarak tüm zamanların en çok gişe hasılatı yapan müzik biyografisi oldu.

Michael, 2018 tarihli Freddie Mercury biyografisi Bohemian Rhapsody'yi de geçerek zirveye yerleşti. 

Bohemian Rhapsody, Kuzey Amerika'da 216,6, dünyanın geri kalanındaysa 694,3 milyon dolar kazanmıştı. 

Michael ise Kuzey Amerika'da 358,6, geri kalan yerlerdeyse 553,3 milyon dolara ulaştı.

Japonya'da yeni vizyona giren filmin 1 milyar dolar sınırını da geçmesine kesin gözüyle bakılıyor. 

Popun Kralı'nı, yeğeni Jaafar Jackson'ın canlandırdığı filmde Colman Domingo, Michael Jackson'ın babasını, Nia Long ise annesini oynuyor. 

Oyuncu kadrosunda Jackson'ın avukatı rolünde Miles Teller, müzik yöneticisi Suzanne de Passe rolünde Laura Harrier ve Diana Ross rolünde Kat Graham de yer alıyor.

Antoine Fuqua'nın yönettiği biyografik filmin ilk başta 2025'te seyircilerle buluşacağı açıklansa da sonrasında vizyon tarihi 24 Nisan 2026'ya taşınmıştı.

Zira Mayıs 2024'te yapımı tamamlanan film, bazı aksiliklerle karşı karşıya kaldı. 

Michael, Jackson'ın 1988'deki Bad turnesiyle sona erdi ama başlangıçta filmin 1990'ların başlarını kapsaması da planlanıyordu. O tarihlerde Jordan Chandler'ın ailesi, Popun Kralı'nı 13 yaşındaki çocuklarına cinsel istismarda bulunmakla suçlamıştı. 

Bu dava, mahkeme dışında sağlanan bir uzlaşmayla çözülürken, miktarı açıklanmasa da 30 milyon dolara kadar çıktığı düşünülen yüksek bir ödeme yapıldı.

Avukatlar bu iddiaların filme katılmasının uzlaşma anlaşmasını ihlal edeceğini fark edince, son dakika değişiklikleriyle konuya dair sahneler çıkarıldı ve filmin sonu aceleyle yeniden çekildi.

Deadline, Haziran 2025 gibi yakın bir tarihte gerçekleştirilen yeniden çekimlerin maliyetinin 50 milyon dolar olduğunu bildiriyor. 

Lionsgate Sinema Grubu Başkanı Adam Fogelson, ikinci filmin hazırlıklarının çoktan başladığını ve "son derece iyi" gittiğini geçen ay açıklamıştı.

Michael, Lionsgate tarihinin en yüksek küresel gişe hasılatı elde eden sinema filmi ve bir müzik biyografisinin açılış hafta sonunda yaptığı en iyi küresel gişe hasılatı rekorlarına da sahip. 

Independent Türkçe, Deadline, Variety


20 yaşındaki yönetmenin rekortmen korku filmi bir sınırı daha aştı

48 yaşındaki Chiwetel Ejiofor, 2013 yapımı 12 Yıllık Esaret'teki (12 Years a Slave) Solomon Northup rolüyle Oscar'a aday gösterilmişti (A24)
48 yaşındaki Chiwetel Ejiofor, 2013 yapımı 12 Yıllık Esaret'teki (12 Years a Slave) Solomon Northup rolüyle Oscar'a aday gösterilmişti (A24)
TT

20 yaşındaki yönetmenin rekortmen korku filmi bir sınırı daha aştı

48 yaşındaki Chiwetel Ejiofor, 2013 yapımı 12 Yıllık Esaret'teki (12 Years a Slave) Solomon Northup rolüyle Oscar'a aday gösterilmişti (A24)
48 yaşındaki Chiwetel Ejiofor, 2013 yapımı 12 Yıllık Esaret'teki (12 Years a Slave) Solomon Northup rolüyle Oscar'a aday gösterilmişti (A24)

A24 imzalı korku filmi Backrooms, bilet satışlarında 200 milyon dolar sınırını aşarak bağımsız sinema stüdyosu adına bir ilki gerçekleştirdi.

Timothee Chalamet'nin başrolünde oynadığı, Josh Safdie imzalı Muhteşem Marty'yi (Marty Supreme) geçmeyi başaran film, A24'ün en fazla küresel gişe hasılatı yapan projesi oldu.

Türkiye'de 1 Ocak'ta vizyona giren Muhteşem Marty, 191 milyon dolarla sinemalardan ayrılmıştı. 

29 Mayıs'ta sinemaseverlerle buluşan Backrooms ise yalnızca 10 gün içinde 212 milyon dolara ulaştı. 

Backrooms, açılış hafta sonunda Kuzey Amerika'da 81,4 milyon dolar, dünya genelinde ise 118 milyon dolara ulaşarak beklentilerin çok üzerine çıkmıştı.

En büyük açılışı yapan özgün korku filmi olarak sinema tarihine geçen Backrooms, yönetmen Kane Parsons'a ABD gişesinde zirveye çıkan tarihteki en genç yönetmen unvanını getirdi. 

Henüz 20 yaşındaki Parsons, 2012 yapımı Doğaüstü'yle (Chronicle) 22 milyon dolarlık açılış yaparak 27 yaşında bu rekoru elinde tutan Josh Trank'i geride bıraktı.

İnternette tekinsiz bir video serisi olarak başlayan ve kısa sürede rekortmen bir gişe canavarına dönüşen Backrooms, son yılların en özgün korku projelerinden biri kabul ediliyor. 

Parsons, yalnızca 10 milyon dolar bütçeyle çekilen bu yapımla korku sinemasında rüştünü ispatladı.

Backrooms, yönettiği mobilya mağazasında ucu bucağı görünmeyen gizemli odalara açılan gizli bir kapı keşfeden ve burada kaybolan bir mimarı (Chiwetel Ejiofor) ve onu kurtarmak için bu tekinsiz bilinmeyene adım atan terapistini (Renate Reinsve) konu alıyor. 

Gizemli liminal mekanları ve barındırdıkları sırları bilimkurgu ögeleriyle harmanlayan Parsons, kısa filmlerindeki tekinsiz atmosferi Backrooms'da da korumayı başardı.

Yakaladığı ticari başarının ardından henüz resmi bir devam filmi duyurulmamış olsa da Parsons, Backrooms'u bir seriye dönüştürme fikrine sıcak baktığını ima etti.

Independent Türkçe, Variety, Hollywood Reporter