Irak Başbakanı Sudani: Bağdat Havalimanı karayolu açıldı

Irak Başbakanı Sudani, Bağdat Uluslararası Havalimanı yolunun yeniden açılmasının ilk etabının faaliyete geçtiğini duyurdu

Sudani Bağdat Uluslararası Havalimanı'nı gezerken (Irak Başbakanlığı)
Sudani Bağdat Uluslararası Havalimanı'nı gezerken (Irak Başbakanlığı)
TT

Irak Başbakanı Sudani: Bağdat Havalimanı karayolu açıldı

Sudani Bağdat Uluslararası Havalimanı'nı gezerken (Irak Başbakanlığı)
Sudani Bağdat Uluslararası Havalimanı'nı gezerken (Irak Başbakanlığı)

ABD’nin Irak’ı 2003 yılında işgal etmesiyle kapatılan Bağdat Uluslararası Havalimanı yolu dışındaki tüm yollar ve bölgeler, Bağdat’ın düşmesinden sonra kurulan altı hükümet döneminde farklı aşamalarda kademeli olarak nispeten de olsa açıldı.
Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, devlet televizyonundan yaptığı açıklamada, havalimanına giden yolun ilk etabının faaliyete geçtiğini duyurdu. İlk etap, seyahat bileti olan yolcuların araçlarının girişini kapsıyor. Ne zaman başlayacağı belirtilmeyen ikinci etap ise yolcuları karşılamak isteyenlerin araçların girişini kapsıyor.
Sudani söz konusu açıklamasında ‘bugünün, vatandaşların Bağdat Uluslararası Havalimanı'na girişine izin verilmesine karar verip süreci denetleme günü’ olduğunu söyleyerek “İlk etap, seyahat için kendi araçları ile havalimanına gelenlerin girişini kapsıyor (...) Yolun açılışının ikinci etabı ise ülkeden ayrılanların yanı sıra arkadaşlarından veya aile üyelerinden birini karşılamak isteyenlerin araçlarına izin verecek” dedi.
Sudani ‘bu adımın, hükümetin vatandaşa hizmet sunmasını engelleyen her şeyi ortadan kaldırma çabalarının bir parçası’ olduğunu söyleyerek ‘bunun vatandaşa taksi yerine şahsi aracını kullanıp havalimanında aracını park edip bekleme seçeneği sunan bir çeşit hizmet’ olduğunu vurguladı. Sudani “Havacılık sektörü ülkenin önemli sektörlerinden ve yüzlerinden biridir. Havalimanında verilen hizmet, ülkenin imajını, istikrarını, hizmet kalitesini ve devletin ve resmi makamların yolcular da dahil olmak üzere vatandaşlara olan ilgisini yansıtan en önemli hizmetlerden biridir” dedi. ‘Hükümetin havacılık sektörüne büyük bir ilgi gösterdiğine dikkat çeken’ Sudani, ‘hükümetin kurulduğu günden beri bu sektöre çeşitli düzeylerde önem verdiklerini’ kaydetti.
Sudani “Bağdat Havalimanı, Irak'ın önemli bir yüzüdür. Bu nedenle havalimanı iyileştirme ve genişletme projesini öncelikli projeler arasına koyduk. İkinci etapta ise Uluslararası Finans Kurumu (IFC) ile bu havalimanı için yatırım portföyü hazırlayıp, yetkin uluslararası şirketlere sunmak üzere anlaştıktan sonra sözleşmeye başlamayı bekliyoruz (...) Umuyoruz ki, bu işlemler ikinci etapta tamamlanır. Biz de anlaşmaya başlayıp bu mühim havalimanının hava trafiğinde önemli bir nokta olarak genişletilmesi konusunda gerçek bir sürece tanık oluruz ve havalimanının uzman şirketler tarafından yönetilmesine ve işletilmesine şahit oluruz” dedi.
Sudani “IFC, bölgedeki çeşitli havalimanlarında başarılı deneyimlere sahip. Bu yüzden bu önemli havalimanının statüsünü yükseltmek için tercihimiz bu kurumdan yana oldu” şeklinde sözlerini sürdürdü.
Yeşil Bölge, ABD’liler tarafından 2003 yılında kuruldu. Bu bölge, ABD’lilerin emriyle o zamandan itibaren ve hatta son ABD askerinin 2011 yılının sonlarında ülkeden ayrılmasından sonrasında bile trafiğe kapalı kaldı.
Kapalı kalmasının en önemli sebepleri arasında, bu bölgede Dicle Nehri’ne bakan ve çok geniş bir alanı kaplayan dünyanın en büyük ABD büyükelçiliğinin bulunması geliyor. Ayrıca, devlet daireleri ve kuruluşları, üst düzey yetkililerin karargâhları ve evleri de bu bölgede bulunuyor. Bu bölge, başta başkent Bağdat olmak üzere Irak'ın bütün bölgelerinde o yıllarda patlayan araçların büyük ölçüde erişemeyeceği bir yerdi. Vatandaşlar Bağdat’ı, ABD’liler tarafından korunan yeşil bölge ve Iraklıların geri kalanını içeren kırmızı bölge olarak ikiye ayırmıştı.
Füzeler ve insansız hava araçları (İHA), ABD büyükelçiliği bölgesini ve Yeşil Bölge'den Bağdat Uluslararası Havalimanı'na kadar ABD’lilerin bulunduğu diğer tesisleri vurmaya devam ettikten sonra bile, vatandaşların Yeşil Bölge’ye erişmelerini yasallaştırmak için cesur bir karar alan tek kişi Eski Başbakan Adil Abdulmehdi olmuştu.
Bu havalimanının farklı bir hikayesi var. Eski Irak Cumhurbaşkanı Saddam Hüseyin döneminde kurulmuş sivil bir havalimanı olmasının yanı sıra, Saddam Hüseyin döneminde kurulan birçok tesis gibi kendi adını taşıyarak ‘Saddam Havalimanı’ olarak biliniyordu. Eskiden Saddam Şehri olarak bilinen şu anki Sadr şehri de başka bir örnek teşkil ediyor.
Dün Sudani'nin ilk etabının başladığını duyurmasına kadar havalimanına vatandaşların ve yolcuların araçları giremiyordu. 2003 yılından düne kadar, yolcular ve araçları Abbas İbn Firnas Meydanı'nda bekliyor ve havalimanı otoritesinin onayladığı ulaşım araçlarıyla ücret karşılığında havalimanına götürülüyorlardı. Aynı işlem dönüş yolu için de geçerliydi. İster bir yolcuyu uğurlamak ister bir yolcuyu karşılamak için olsun, hiçbir vatandaşın şahsi aracıyla havalimanına girmesine izin verilmiyordu. Sadece vatandaşların ve yetkililerin bir kısmına verilen ‘havalimanı giriş kartına’ sahip olanlar bu durumdan muaftı.
Bu şekilde Sudani, havalimanına giden bu yol ile ilgili kuralları değiştirmeye karar verdi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) dış operasyonlar ayağını yürüten Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani ve Haşdi Şabi örgütünün Başkan Yardımcısı Ebu Mehdi el-Mühendis’in Ocak 2020'nin başlarında bir İHA saldırısıyla öldürülmesiyle havalimanına giden bu yol en tehlikeli suikast operasyonuna tanık olmuştu. Bağdat Havalimanı geçmişte ABD büyükelçiliğini ve ABD’lilerin bulunduğu mekanları hedef alan füzelerden nasibini almıştı.



BM, İsrail’in Batı Şeria ve Gazze Şeridi’ndeki eylemlerinin ‘etnik temizlik’ endişelerini artırdığı değerlendirmesinde bulundu

İşgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinin güneyinde yer alan Hagai yerleşim yeri yakınlarında İsrail buldozerleri tarafından yıkılan bir binanın enkazı üzerinde otururken göz yaşı döken Filistinli bir adam (AFP)
İşgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinin güneyinde yer alan Hagai yerleşim yeri yakınlarında İsrail buldozerleri tarafından yıkılan bir binanın enkazı üzerinde otururken göz yaşı döken Filistinli bir adam (AFP)
TT

BM, İsrail’in Batı Şeria ve Gazze Şeridi’ndeki eylemlerinin ‘etnik temizlik’ endişelerini artırdığı değerlendirmesinde bulundu

İşgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinin güneyinde yer alan Hagai yerleşim yeri yakınlarında İsrail buldozerleri tarafından yıkılan bir binanın enkazı üzerinde otururken göz yaşı döken Filistinli bir adam (AFP)
İşgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinin güneyinde yer alan Hagai yerleşim yeri yakınlarında İsrail buldozerleri tarafından yıkılan bir binanın enkazı üzerinde otururken göz yaşı döken Filistinli bir adam (AFP)

Birleşmiş Milletler (BM) bugün yaptığı açıklamada, İsrail’in yoğun saldırıları ve Filistinli sivillerin zorla yerinden edilmesi nedeniyle Gazze Şeridi ve Batı Şeria’da ‘etnik temizlik’ yaşanabileceğine dair endişelerini dile getirdi.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği tarafından yayımlanan raporda, “Yoğun saldırılar, mahallelerin sistematik biçimde tamamen yıkılması ve insani yardımların engellenmesi, Gazze Şeridi’nde kalıcı bir demografik değişim yaratmayı amaçlıyor gibi görünmektedir” ifadesine yer verildi.

Raporda ayrıca, “Kalıcı bir yerinden etmeyi hedeflediği izlenimi veren zorla tahliye uygulamalarıyla birlikte değerlendirildiğinde, bu durum, Gazze Şeridi ve Batı Şeria’da etnik temizlik konusunda ciddi endişelere yol açmaktadır” denildi.

BM’de üst düzey bir yetkili dün yaptığı açıklamada, İsrail’in idari olarak Filistin yönetimine bağlı olması öngörülen Batı Şeria bölgeleri üzerindeki kontrolünü sıkılaştırmaya yönelik adımlarının ‘fiili ve kademeli bir ilhaka’ vardığı uyarısında bulundu. BM Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary DiCarlo, Filistin meselesine ilişkin BM Güvenlik Konseyi toplantısında yaptığı konuşmada, “Sahadaki durumu istikrarlı biçimde değiştiren tek taraflı İsrail adımları nedeniyle Batı Şeria’nın fiili ve kademeli bir ilhakına tanıklık ediyoruz” dedi. Geçen haftadan bu yana İsrail, Batı Şeria’daki kontrolünü pekiştirmeye yönelik bir dizi kararı onayladı. Filistinliler, Oslo Anlaşmaları kapsamında Batı Şeria’da sınırlı bir özerk yönetime sahip bulunuyor.

DiCarlo, söz konusu adımların işgal altındaki Batı Şeria’da, El Halil gibi hassas bölgeler de dahil olmak üzere İsrail sivil otoritesinin tehlikeli biçimde genişlemesi anlamına geleceğini belirtti. DiCarlo, bu adımların bürokratik engellerin kaldırılması, arazi alımının kolaylaştırılması ve İsraillilere inşaat ruhsatı verilmesinin önünün açılması yoluyla yerleşimlerin genişlemesine zemin hazırlayabileceğini ifade etti.

Yeni düzenlemelerin, hâlihazırda Filistin yönetiminin idari yetki kullandığı Batı Şeria’nın bazı bölümleri üzerindeki İsrail kontrolünü daha da pekiştirmesi bekleniyor. Oslo Anlaşmaları uyarınca Batı Şeria, Filistin Yönetimi, karma yönetim ve İsrail yönetimi altındaki A, B ve C bölgelerine ayrılmıştı. Batı Şeria’nın, gelecekte kurulacak bir Filistin devletinin büyük bölümünü oluşturması öngörülürken, İsrail’deki aşırı sağ çevreler bölgeyi İsrail topraklarının bir parçası olarak görüyor.

Oslo Anlaşmaları’nın ilan edilen amacı, bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasının önünü açmaktı. BM nezdindeki 85 ülkenin misyonu ise salı günü yayımladıkları ortak açıklamada, İsrail’in Batı Şeria üzerindeki kontrolünü genişletmesini kınadı. Açıklamada, ‘İsrail’in Batı Şeria’daki yasa dışı varlığını genişletmeyi amaçlayan tek taraflı karar ve uygulamalar’ kınandı.


Şera, Suriyelilere karşı ihlallerde bulunanlar hariç, çeşitli suçlardan hüküm giymiş kişilere af çıkardı

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera (Reuters)
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera (Reuters)
TT

Şera, Suriyelilere karşı ihlallerde bulunanlar hariç, çeşitli suçlardan hüküm giymiş kişilere af çıkardı

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera (Reuters)
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera (Reuters)

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera dün çeşitli suçlardan hüküm giymiş kişiler ile 70 yaşını aşmış mahkûmları kapsayan genel af kararı yayımladı. Ancak karar, Suriyelilere yönelik ihlallerde bulunanları kapsam dışı bırakıyor.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre söz konusu kararname, Aralık 2024’te Beşşar Esed’in devrilmesinin ardından göreve gelen Şera’nın yayımladığı ilk af niteliğini taşıyor. Esed, görev süresi boyunca zaman zaman benzer af kararnameleri çıkarmıştı.

Suriye devlet televizyonunda yayımlanan kararnameye göre, ‘müebbet hapis cezası’ 20 yıla indiriliyor. Ayrıca kabahat ve ihlallerde verilen cezaların tamamı kaldırılıyor. Uyuşturucuyla Mücadele Kanunu, Suriye lirası dışında işlem yapılmasının yasaklanmasına ilişkin yasa ve devlet destekli malların kaçakçılığına dair kanunda yer alan bazı ağır suçlara ilişkin cezalar da affediliyor.

Af kapsamında ayrıca Askerî Ceza Kanunu ve Bilişim Suçları Kanunu’nda düzenlenen bazı ağır suçlara ilişkin cezalar da kaldırılıyor.

Silah ve mühimmat yasasında yer alan suçlardan hüküm giyenler de kararın yayımlanmasından itibaren üç ay içinde silahlarını yetkili makamlara teslim etmeleri şartıyla cezalarının tamamından muaf tutulacak.

Kararname, ‘tedavisi mümkün olmayan ağır bir hastalığa’ sahip olanlar ile 70 yaşını doldurmuş hükümlülerin de, metinde belirtilen istisnalar dışında, cezalarının tamamından muaf tutulmasını öngörüyor.

Buna karşılık, ‘Suriye halkına karşı ağır ihlaller içeren suçlar’ ile İşkencenin Suç Sayılmasına Dair Kanun’da düzenlenen suçlar af kapsamı dışında bırakıldı.

Yeni yönetimin göreve gelmesinden bu yana, eski yönetimle bağlantılı oldukları ve Suriyelilere karşı ihlallerde bulundukları iddiasıyla onlarca kişinin gözaltına alındığı açıklanmış, bazıları hakkında yargı süreci başlatılmıştı.


Washington'da düzenlenen "Gazze Barış Konseyi"nin ilk toplantısının gündeminde 4 dosya yer alıyor

Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden bir akrabasının yasını tutuyor (AFP)
Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden bir akrabasının yasını tutuyor (AFP)
TT

Washington'da düzenlenen "Gazze Barış Konseyi"nin ilk toplantısının gündeminde 4 dosya yer alıyor

Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden bir akrabasının yasını tutuyor (AFP)
Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden bir akrabasının yasını tutuyor (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump'ın başkanlık ettiği “Barış Konseyi”nin ilk toplantısı bugün yapılacak. Toplantıda, İsrail'in saldırılarının devam etmesi ve ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasının askıya alınmasıyla birlikte, Hamas'ın silahsızlandırılması, İsrail'in Gazze Şeridi'nden çekilmesi ve istikrar güçlerinin konuşlandırılması ile Gazze Şeridi'ndeki durum ele alınacak.

Bu toplantı, yeniden yapılanma dosyası ve “Gazze Yönetim Komitesi”nin çalışmalarıyla birlikte çözülmemiş meselelere yoğunlaşıyor. Şarku’l Avsat'a konuşan uzmanlara göre İsrail'in Batı Şeria'daki Filistin topraklarını yağmalaması konusunun gündeme getirilmesi olasılığı var. Uzmanlar, İsrail'in toplantıya katılımının, Meksika'nın sınırlı katılım açıklamasında olduğu gibi, İsrail'e karşı çıkanların katılımını azaltabileceğini değerlendiriyor.

Gündemdeki dosyalar

Barış Konseyi Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov’un CNN'e yaptığı açıklamaya göre bugünkü toplantıda, Gazze Komisyonu'nun Şerid'e girmesini, ateşkes ihlallerinin sona ermesini sağlamak ve insani yardımı hızlı bir şekilde ulaştırmak için izlenecek süreç tartışılacak. Ayrıca “Gazze'de silahsızlanma süreci, İsrail güçlerinin sınır hattından çekilmesi ve Gazze'nin yeniden inşası ve Batı Şeria'nın Filistin Yönetimi'ne ilhakı da dahil olmak üzere Trump'ın 20 maddelik planının uygulanması” da ele alınacak.

Mladenov, “tüm tarafların bu konularda anlaşmaya varması ve çabalarını birleştirmesi”nin alternatifi olarak “savaşın yeniden başlaması” ve “savaşın yeniden başlamasından daha da tehlikeli olan, Hamas'ın Gazze'nin yaklaşık yüzde 50'sini kontrol ettiği ve geri kalanının İsrail kontrolü altında olduğu statükonun pekiştirilmesi” olacağı uyarısında bulundu.

İsrail güvenlik kaynakları, Trump'ın “Barış Konseyi” toplantısında uluslararası güçlerin Gazze Şeridi'ne girmesini ve Hamas'ın silahsızlandırılması ile yeniden inşa sürecinin başlatılmasını duyuracağını tahmin ediyor. Bu bilgi, dün İbranice web sitesi Walla'ya konuşan bir kaynak tarafından verildi.

Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden akrabasının yasını tutuyor (AFP)Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden akrabasının yasını tutuyor (AFP)

Endonezya, şu ana kadar Gazze'ye asker gönderme niyetini açıklayan tek ülke olurken, İsrail ise Gazze Şeridi'nde Türkiye'nin varlığını reddediyor. Endonezya ordu sözcüsü Dony Pramono pazartesi günü yaptığı açıklamada, Cakarta'nın önerilen çokuluslu gücün bir parçası olarak nisan ayı başlarında Gazze'ye gönderilmek üzere 1.000 asker hazırladığını belirtti.

Siyaset bilimi profesörü ve Filistin ve İsrail meseleleri uzmanı Dr. Tarık Fahmi, ilk toplantının konseyi kurup, çalışmalarına başlamak için fon toplamaya odaklanacağını ve ilgili ve etkili ülkelerin çoğunu kapsayacağını düşünüyor. En önemli konular, istikrar güçlerinin konuşlandırılması ve silahsızlanma olacak, ancak bazı zorluklar olduğunu da belirtiyor. Ancak anlaşmaya varmaktan başka bir alternatifin olmadığı da ifade ediyor.

Filistinli siyasi analist Dr. Ayman el-Raqab da onunla aynı fikirde ve Hamas'ın silahsızlandırılması, Filistin polis güçlerinin yanı sıra istikrar güçlerinin konuşlandırılması ve teknokrat komitenin çalışmaları ile Batı Şeria sorunu ile İsrail'in toprak gaspı konularının toplantının ana gündem maddeleri olacağını belirtiyor. Trump'ın, başkanlığını yaptığı konseyin başarısını vurgulamak için bu sorunların bazılarının çözülmesi için çaba göstereceğini değerlendiriyor.

Katılımcılar için engel

Katılımcı düzeyinde Kahire, Başbakan Mustafa Medbuli'nin Cumhurbaşkanı Abdulfettah el-Sisi adına toplantıya katılacağını duyurdu. Bakanlar Kurulu tarafından dün yapılan açıklamaya göre bu katılım, “Mısır'ın kapsamlı ve adil barış çabalarını destekleme rolü ve Trump'ın Filistin halkının Gazze'den sürülmesini reddeden tutumunu ve çabalarını onaylama rolü çerçevesinde” gerçekleşecek.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dün yaptığı açıklamada, “Barış Konseyi”nin Gazze Şeridi'nde kalıcı istikrar, ateşkes ve arzu edilen barışın sağlanmasına katkıda bulunacağını umduğunu belirterek, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın toplantıda ülkesini temsil edeceğini kaydetti.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar'ın Başbakan Binyamin Netanyahu adına toplantıya katılmak üzere ABD'ye gitmesinden bir gün sonra, Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum dün yaptığı açıklamada, toplantıya her iki tarafın da tam katılımının olmadığını (Filistin'in Filistin'in yokluğuna atıfta bulunarak) AFP’ye göre bu nedenle Meksika'nın katılımının sınırlı olacağını belirtti

Fehmi, Mısır'ın bölgedeki ağırlığı ve önemi göz önüne alındığında, Mısır'ın katılımına alternatif olmadığını düşünüyor. İsrail'in katılımının, Trump'ın isteklerine aykırı görünmemek için yarı çözüm çerçevesinde olduğunu, ancak aynı zamanda Konsey'in kararlarını etkili bir şekilde engellemek ve ihlallerine ve saldırılarına devam etmek için çalışacağını açıklıyor.

El-Raqab, Mısır'ın hem sahada hem de Gazze meselesine ilişkin müzakerelerde sahip olduğu uluslararası deneyim nedeniyle katılımının son derece önemli olduğunu ve bunun durum üzerinde olumlu bir etki yaratacağına dair umutlar olduğunu değerlendiriyor.