Guterres: Afganistan dünyanın en büyük insanlık dramını yaşıyor

BM Genel Sekreteri Guterres finansal kaynakların azalmasına rağmen BM’nin ülkedeki çalışmalarını sürdüreceğini vurguladı.

Guterres, dün Doha’da Afganistan konulu bir toplantıda konuşma yaparken (AFP)

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, yaptığı konuşmada, Afganistan’daki durumun dünyanın en büyük insani felaketi olduğunu açıkladı. BM’nin, ‘Taliban’ın uluslararası örgütteki kadınların faaliyetlerine getirdiği kısıtlamalara rağmen, ihtiyaç sahibi milyonlarca Afgan’a yardım sağlamak için ülkedeki varlığını sürdüreceğini’ vurguladı. Ayrıca BM’nin finans kaynaklarının azaldığına da dikkat çekti. 
Guterres 2 Mayıs’ta uluslararası temsilcilerle, toplantılardan dışlanmalarının ‘ters sonuçlar doğurabileceği’ konusunda uyarıda bulunan Taliban yetkilileri ile nasıl başa çıkılacağı konusundaki toplantıların ikinci gününe başladı.
Taliban yetkililerinin kadınların BM kuruluşlarında çalışmasını yasaklayacağını açıklamasının ardından, Guterres BM’nin Nisan başından bu yana Afganistan’daki performansını gözden geçirdiği bir zamanda, iki günlük toplantı çağrısında bulundu.
Kapalı kapılar ardında gerçekleştirilen toplantılara Taliban yetkililerinden herhangi bir temsilci davet edilmedi.
Taliban hükümeti, ABD, Çin ve Rusya’nın yanı sıra Avrupa ülkeleri ve BAE ve Suudi Arabistan gibi Arap güçlerin yanı sıra Pakistan ve İran gibi Afganistan’a komşu diğer ülkeler de dahil olmak üzere 23 ülke ve örgütün temsilcilerinin katıldığı Doha toplantılarından dışlanması konusunda uyarıda bulundu.
Toplantının ardından basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Guterres, ülkenin istikrarının kötüye gitmesine ilişkin endişelerin arttığını vurguladı. Guterres “Kalıyoruz, ve hizmet veriyoruz. Hizmet sağlamaya devam etmek için gerekli koşulları sağlamaya kararlıyız. Katılımcılar bir katılım stratejisi geliştirme ihtiyacı üzerinde anlaşmaya vardılar” dedi. Ayrıca geçen ay Taliban yetkililerinin Birleşmiş Milletler’de çalışan Afgan kadın çalışanlara getirdiği yasağın insan hakları ihlali olduğuna dikkat çekti.
Guterres “Kadın ve kız çocuklarının haklarına yönelik görülmemiş sistematik saldırılara karşı asla sessiz kalmayacağız” ifadelerini kullandı.
BM’nin bu yılki insani yardım çağrılarına yönelik mali taahhütlerde ciddi bir eksiklik olduğu konusunda uyarıda bulunan Guterres, nüfusun çoğunun yoksulluk içinde yaşadığı bir ülke için gerekli olan 4,6 milyar doların yüzde 6’sından fazlasının sağlanmadığını söyledi. Söz konusu toplantıların, hiçbir ülkenin resmi olarak tanımadığı Taliban yönetimini tanımak gibi bir amacının olmadığını açıkça belirtti.
Şarku’l Avsat’ın BM kaynaklarından aktardığına göre Guterres Afganistan’daki durumun bugün dünyadaki en büyük insani felaket olduğunu açıklayarak, Taliban yetkilileriyle görüşmeye hazır olduğunu ancak ‘bunun doğru zamanda yapılması gerektiğini ve şimdi bunun için doğru zaman olmadığını’ belirtti.
Taliban'ın Doha'daki Siyasi Ofisi Sözcüsü Süheyl Şahin, “Konunun ana tarafı olan Afganistan İslam Emirliği’nin temsilcilerinin katılımı olmadan yapılacak herhangi bir toplantının verimsiz olur ve ters tepebilir” ifadelerini kullandı. Şahin “Biz sürecin parçası değilken bu tür toplantılarda alınan kararları nasıl kabul edilebilir veya uygulayabiliriz? Bu ayrımcılık ve haksızlıktır” dedi.
Taliban hükümeti, kadınların ortaokullara ve üniversitelere gitmesini ve devlet kurumlarında ve BM kuruluşlarında ve sivil toplum kuruluşlarında çalışmalarını yasaklamıştı.
BM Güvenlik Konseyi’nin 15 üyesi, perşembe günü oybirliğiyle, Afgan hükümetinin kadınlarla ilgili son kararını kınayan bir kararı benimsedi. BM bu adımın, Afgan halkına yardım etme çabalarını ciddi şekilde tehdit ettiğini belirtti. Afganistan Dışişleri Bakanlığı, yasağı ‘Afganistan için bir iç sosyal mesele’ olarak değerlendirdi.
BM, Taliban hükümetinin aldığı kararın örgütü 38 milyon nüfuslu ülkedeki devasa operasyonlarını sürdürme açısından ‘korkunç bir seçim’ karşısında bıraktığını belirtti. Diğer yandan, BM’nin performans inceleme sürecinin cuma günü sona ermesi bekleniyor.