ABD Başkanı Joe Biden yönetimi dün, Suudi Arabistan ve ABD’nin Sudan’da savaşan iki taraf arasında sınırlı süreli ateşkes anlaşmasına gösterilen bağlılıkta bir iyileşme gözlemlediklerini bildirirken, Orgeneral Abdulfettah el-Burhan liderliğindeki Sudan Silahlı Kuvvetleri ve Hamideti lakabıyla bilinen Muhammed Hamdan Daklu liderliğindeki Hızlı Destek Kuvvetleri’nde (HDK) bu ateşkesi ihlal edenlere karşı yaptırım kılıcının da hala çekik olduğunu gösterdi.
ABD’nin Hartum Büyükelçiliği tarafından yayınlanan ortak bir Suudi Arabistan-ABD bildirisinde, Hartum’da ara sıra savaş uçaklarının kaldırılmasına ve ateş açılmasına rağmen ‘durumun iyiye gittiği’ belirtildi. ‘Ateşkes ihlallerinin sivilleri tehlikeye attığı, insani yardımları engellediği, temel hizmetlerin yeniden verilmesini engellediği ve ateşkesin ana hedeflerini baltaladığı’ vurgulandı.
Sudanlı taraflar ateşkesi daha fazla ihlal etmemeleri konusunda uyarılarak, ateşkesin sağlamlaştırılması ve herhangi bir ihlalin izlenmesi süreci için görüşmelerin devam ettiği Cidde’de varılan anlaşmadaki taahhütlere saygı gösterilmesi çağrısında bulunuldu. Bildiride Sudanlı taraflardan ‘sivilleri korumak için taahhütlerini yerine getirmeleri ve insani yardımların ulaştırılıp temel hizmetlerin tekrar sağlanması için gerekli adımları atmaları’ istendi.
Olası ihlaller
Aynı bağlamda ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Matthew Miller, Cidde anlaşmasıyla kurulan ateşkes izleme mekanizmasının ‘anlaşmanın olası ihlallerini ortaya çıkardığını’ belirterek buna ‘topçular, askeri uçaklar ve insansız hava araçlarının (İHA) kullanımı, hava saldırılarına ilişkin güvenilir raporlar ve Hartum’un sanayi bölgesinde devam eden çatışmaların yanı sıra Darfur’un ortasındaki Zalince’deki çatışmaların’ dahil olduğunu açıkladı. Miller açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Ateşkes şartlarına bağlılığı denetliyoruz. Yaptırım yetkimizi saklı tutuyoruz ve gerekirse bu yetkiyi kullanmaktan çekinmeyiz. Suudi Arabistan Krallığı ile birlikte Sudan halkına olan bağlılığımızı tekrar vurguluyoruz. Tarafları yükümlülüklerine tam olarak uymaya davet ediyoruz. Burhan ve Daklu’ya bu çatışmanın askeri bir çözümü olmadığını açıkça belirttik. Gerekirse onlardan hesap sormak için elimizdeki bütün araçları kullanmaktan çekinmeyiz. Bu ihlallerle ilgili olarak her iki tarafa da baskı yapıyoruz.”
Birleşmiş Milletler’den baskı
BM Afrika Boynuzu Özel Temsilcisi Hanna Tetteh, Sudan’daki gelişmelerden duyduğu endişeyi dile getirdi. Twitter hesabından yaptığı paylaşımda “Sudan’daki gelişmeler endişe verici. Ateşkes anlaşması imzalanmasına rağmen çatışmalar hala devam ediyor” ifadelerini kullanarak “Bu kabul edilemez ve bitmeli... İnsanlar hayatlarını huzur içinde yaşayabilmeli” vurgusunda bulundu.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre BM Sözcüsü Stephane Dujarric de ‘insani yardım toplumunun ateşkesin yürürlükte olduğu süre boyunca mümkün olan en fazla sayıda insana ulaşmaya çalıştığını’ kaydetti. BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi’nden (OCHA) BM Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) ve Uluslararası Göç Örgütü’nün (IOM) yardımlarını taşıyan yaklaşık 20 kamyonun ‘Sudan’ın farklı bölgelerine doğru yolda olduğunu’ aktardı.
Diğer yandan Dünya Gıda Programı (WFP), yaklaşık üç hafta önce yeniden gıda dağıtımına başladığından beri dokuz eyalette 500 binin üzerinde kişiye gıda desteği ulaştırmayı başardı. WFP, Orta Darfur ve Kuzey Eyaleti’nde de dağıtım yapmayı planlıyor. Gıda yardımlarıyla yüklü kamyonlar Vadi Halfa’ya ulaştı. Dün Port Sudan’da WFP, yaklaşık dört bin yeni gelen kişiye gıda tedarik etmeye başladı. Yapılan açıklamalarda çatışmaların insani durum üzerindeki etkisine dikkat çekildi.
