Suudi Arabistan, Cemarat bölgesinde Soğuk Kaldırımlar Projesi’ni hayata geçirdi. Proje, gün boyunca yolların ve kaldırımların sıcaklığı emmesi, bazen 70 santigrat dereceye ulaşması olgusu ‘termal ada’ olgusuyla mücadele etmeyi amaçlıyor.
Karayolları Kamu Kurumu, asfalt yüzeylerin soğutulmasıyla ilgili kapsamlı araştırma çalışmaları yürüttükten sonra Belediye, Köyişleri ve İskân Bakanlığı ile ortaklaşa projeyi uygulamaya başlamak için özel bir strateji belirledi.
Yetkililer, kutsal mekanlarda yol soğutma projesini uygulayarak, Hac ve umre ziyaretçilerinin konforunu artırmayı ve havayı soğutma seviyesini yükseltmeyi amaçlıyor. Bu yılki hac dönemi, yaz mevsimine denk gelerek, hicri 1437 yılında başlayan sekiz yıllık yaz mevsimi döngüsünü tamamlamış olacak. Bu mevsimden sonra, Hac dönemi ilkbahar mevsimine denk gelecek ve dokuz yıl boyunca devam edecek.
Proje, ilk olarak geçen Mart ayında Riyad bölgesinde uygulanmaya başlanmıştı. Bu uygulama, mahallelerde ve yerleşim bölgelerinde sıcaklığı azaltmayı, binaların soğutulması için kullanılan enerjiyi ve iklim değişikliğinin etkilerini azaltmayı hedefliyor. Ayrıca, bu teknoloji, bekleme alanlarında ve nüfusun yoğun olduğu bölgelerde daha konforlu ortam sağlamaya da katkıda bulunuyor.
Termal ada fenomeni
Suudi Arabistan’da karayolları gündüzleri sıcaklığı emiyor ve yol sıcaklığı 70 santigrat dereceye kadar ulaşıyor. Karayollarının ısıyı bilimsel olarak geceleri yeniden salması ise artan enerji tüketimine ve hava kirliliğine yol açan ‘termal ada fenomeni’ adı verilen bilimsel bir fenomene neden oluyor.
‘Termal ada’ fenomeniyle başa çıkmak için Soğuk Kaldırımlar Projesi kapsamında yerel olarak üretilen bir dizi malzemenin kullanımını içeren deneyler başlatıldı. Bu malzemeler, güneş ışınlarını daha az emme yeteneğine sahip olup, ışınları yansıtmaları sayesinde yüzey sıcaklıklarının geleneksel kaldırımlardan daha düşük olmasını sağlıyor. Malzemeler, yerleşim bölgeleri etrafındaki yollara uygun. Bu sayede ‘termal ada’ fenomeniyle başa çıkma ihtiyacı giderilmeye çalışılıyor.
Şarku’l Avsat’a konuşan Mühendis Samir el-Muayşi, karayollarının soğutulması konusunda, "Bölgede birçok modern teknik ve malzeme bulunmakta ve yolların yüksek sıcaklık sorununu aşmak için kullanılmaktadır. Bunlar arasında hafif asfalt kullanımı, ısı yansıtıcı kaplamalar, yol altına gömülü soğutma sistemleri ve yol yüzeyini soğutmak için püskürtme sistemi gibi yöntemler bulunmaktadır. Sürekli olarak suyun yol üzerine püskürtülmesiyle yolun serin kalması sağlanır" ifadelerini kullandı.
Yolların soğutulması için kullanılan diğer modern teknikler ve malzemeler arasında, ısı yansıtıcı tabakaların kullanımı, asfaltın siyah renginin seyreltilmesi, güneş enerjisiyle çalışan soğutma sistemlerinin ve yollarda kullanılan malzemelerin altına yerleştirilen kömür tozu gibi farklı maddelerin kullanılması da bulunuyor. Bu tekniklerle asfalt soğutuluyor.
Muayşi’ye göre, çevre ve koşullara bağlı olarak kullanılabilecek başka yol soğutma teknikleri de mevcut. Bunlar arasında küçük hava kabarcıklarına sahip köpüklü asfaltın kullanılması da yer alıyor. Bu, sıcaklığın emilmesini azaltmaya ve yansımasını artırmaya yardımcı oluyor. Ayrıca, yolun yüzey tabakalarına özel malzemelerin yerleştirilmesi, güneş enerjisiyle çalışan soğutma sistemlerinin kurulumu, özel pigmentler içeren renkli asfaltın kullanılması, sıcaklığın emilmesini azaltmaya ve yansımasını artırmaya olanak sağlıyor. Diğer bir teknik olarak, hava soğutma sistemlerinin kullanılması da yolun yüzeyindeki havanın soğutulması için kullanılıyor.
