Suudi Arabistan'ın Medeni Muameleler Kanunu’nun dayandığı 41 kural

Riyad'daki Adalet Bakanlığı binası. (Şarku’l Avsat)
Riyad'daki Adalet Bakanlığı binası. (Şarku’l Avsat)
TT

Suudi Arabistan'ın Medeni Muameleler Kanunu’nun dayandığı 41 kural

Riyad'daki Adalet Bakanlığı binası. (Şarku’l Avsat)
Riyad'daki Adalet Bakanlığı binası. (Şarku’l Avsat)

Suudi Arabistan dün, ekonomi alanında faaliyetleri artırmak ve yatırım fırsatlarını geliştirmek için bireyler arasındaki sözleşmelerin ve finansal işlemlerin hükümlerini düzenlemeyi amaçlayan, 721 maddelik ‘Medeni Muameleler Kanunu’nu yayınladı. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre ülke tarihindeki en kapsamlı kanun olarak kabul edilen Medeni Muameleler Kanunu 16 Aralık 2023'te uygulanmaya başlanacak.

Suudi Arabistan resmi gazetesi Ümmü’l Kura’da yayınlanan kanunun nihai hükümlerinde ‘hukuk metinlerine aykırı olmadığı ölçüde, her birinin mahiyeti ve her birinin şart ve istisnaları dikkate alınarak uygulanan’ 41 genel kurala dikkat çekildi.

Söz konusu kurallar şöyle sıralandı:

Bir işten maksad ne ise hüküm ana göredir. (Sözleşmenin amaç ve anlamı göz önüne alınır, söz ve yazılışı değil.) Adet muhakkemdir. Örf ile tayin nas ile tayin gibidir. (Örfen maruf olan şey şart kılınmış gibidir). Bir şeyin varlığı adeten imkan dışı ise, hakikaten imkansız sayılır.  Şekk ile yakîn zail olmaz (Kesin olarak bilinen bir şey, şüphe ile yok sayılamaz). Bir şeyin bulunduğu hal üzere kalması asıldır. Beraat-ı zimmet asıldır (Kişi doğuştan suçsuz ve borçsuzdur). Sözleşme ve şartlarda aslolan geçerlilik ve gerekliliktir. Sıfat-ı arızada aslolan ademdir ( Bir şeyde kendiliğinden bulunmayan, sonradan eklenen özelliği sıfat-ı arıza olarak kabul edilir.). Sonradan ortaya çıkan bir olayın en yakın zamana nispet edilmesi esastır. Sakite bir söz isnat olunmaz, lakin ma‘rız-ı hâcette sükut beyandır (susan kimse için “şu sözü söylemiş oldu” diye hüküm verilemez; fakat konuşulması gereken yerde susması, ikrar sayılır). Tasrih mukabelesinde delâlete itibar yoktur (Söz veya fiil açık ise bu açık mananın dışında farklı bir mana aranmaz). Defi mazarrat celbi menafiden evladır (zararları defetmek, faydalara talip olmaktan daha iyidir). Zarar ve mukabele bi’z-zarar yoktur (Zarar vermek ve zarara zararla karşılık vermek yoktur). Zarar izale olunur. Zarar-ı eşed ahaf ile izale olunur (Bir zarar, derece olarak daha hafif olan zarar ile giderilir.) Def’i mefasid celb-i menafiden evlâdır (Kötülüğü önlemek, onun yayılmasını engellemek iyiliği yapmaktan önce gelir.) Mâni ve muktazi tearuz ettikte mâni takdim olunur. (Bir konuda engelleyici unsur ile icap ettiren unsur birlikte bulunursa, engelleyici unsurun gereği yapılır). Zaruretler kendi miktarlarınca takdir olunur. Iztırar gayrın hakkını iptal etmez ( Bir şeyi yapmak zorunda kalmak, başkasının hakkını ortadan kaldırmaz). Kelamda aslolan manayı hakikidir. Mutlak, ıtlakı üzere cari olur ("Bir sözün gerçek mânâsına yorulması mümkün oldukça mecaz manasına yorulmaz.) Eğer nassan yahut delâleten takyit delili bulunmazsa, hazırdaki vasıf lâğv ve gaibdeki vasıf muteberdir (Sözleşmelerde, kişinin karşısında duran bir şeyi vasfetmesi dikkate alınmaz; ancak yanında olmayan bir şeyi vasfetmesi muteberdir). Bizzat tecviz olunmayan şey bi't-tab' tecviz olunabilir.  İbtidaen tecviz olunmayan şey bekaen tecviz olunabilir. Asıl sakıt oldukta fer‘i dahi sakıt olur (Asıl olanın düşmesi (sakıt olması) sonucunda, parçası da kendiliğinden düşmüş olur.). Mevrid-i nassda ictihada mesağ yoktur (Hakkında nass bulunan bir meselede içtihat yapılamaz). Sakıt olan şey avdet etmez (Giden geri gelmez). Aslın ifası kabil olmadığı halde bedeli ifa olunur (Geri ödemelerde asıl olan, malın bizzat kendisinin, şekil ve mana yönünden tam olarak iade edilmesidir).

Her kim ki kendi tarafından tamam olan şeyi nakza say ederse sayi merduttur (Kimse yaptığı akdi bozmak için bahaneler arayamaz). Bir kelâmın imali mümkün olmaz ise ihmal olunur (Bir kelamın hakiki veya mecazi bir manaya hamli mümkün olmazsa o halde manasız bırakılır.)

Yapılan açıklamalar Medeni Muameler Kanunu’nun ekonomik hareketin düzenlenmesine ve mali hakların istikrara kavuşturulmasına ve yatırım kararlarının alınmasının kolaylaştırılmasına katkıda bulunacağı yönünde. Söz konusu kanunun şeffaflığı artırmanın yanı sıra, hukuk alanında içtihatlardaki tutarsızlıkları azaltma, adalet mekanizmasına hız kazandırma ve aynı zamanda anlaşmazlıkları azaltmaya katkıda bulunması bekleniyor.



İran'ın Bahreyn ve Kuveyt'e yönelik saldırıları, diplomatik arabuluculuk girişimlerinin önüne geçiyor

İran'ın Bahreyn ve Kuveyt'e yönelik saldırıları, diplomatik arabuluculuk girişimlerinin önüne geçiyor
TT

İran'ın Bahreyn ve Kuveyt'e yönelik saldırıları, diplomatik arabuluculuk girişimlerinin önüne geçiyor

İran'ın Bahreyn ve Kuveyt'e yönelik saldırıları, diplomatik arabuluculuk girişimlerinin önüne geçiyor

Kuveyt hava savunma sistemleri, gece geç saatlerde düşman insansız hava araçlarıyla düzenlenen saldırıları engelledi. Müdahale, ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki İran'a ait Keşm Adası'na yönelik saldırılarının ardından gelirken, İran Devrim Muhafızları da cuma gününden bu yana üçüncü kez Bahreyn'deki ABD askeri teçhizatını hedef aldığını açıkladı.

Ortadoğu savaşında gerilimin yeniden tırmandığı bir dönemde ABD Başkanı Donald Trump, Tahran yönetiminin Washington'daki yetkilileri hedef almaya yönelik olası bir saldırı planladığına ilişkin haberleri ciddiye aldığını söyledi.

ABD'li bir yetkili, saldırıların gerçekleştirildiğini doğruladı. Yetkili, ABD savaş uçaklarının, kendini savunma amacıyla İran Devrim Muhafızları'na ait bir füze fırlatma noktasını hedef almak üzere hassas güdümlü mühimmat kullandığını belirtti. Saldırının, ABD personelini ve varlıklarını hedef alan saldırganlığa karşılık gerçekleştirildiğini kaydetti.

Şarku’l Avsat’n İran resmi haber ajansı IRNA’dan aktardığı habere göre Keşm Adası'nda beş ila altı patlama sesi duyulduğ. Ajansa konuşan Hürmüzgan Vali Yardımcısı Ahmed Nefisi, adadaki çeşitli noktalara düzenlenen ABD saldırılarının yerleşim ve ticari alanlarda ya da altyapıda herhangi bir hasara yol açmadığını söyledi.

Katar Dışişleri Bakanlığı, Doha'da yaptığı açıklamada, Washington ile Tahran arasındaki krizin çözümüne yönelik arabuluculuk girişimlerinin sürdüğünü bildirdi. Bakanlık, arabuluculuk çabaları ve taraflar arasındaki görüş ayrılıklarının giderilmesi kapsamında bugün İran tarafıyla bir görüşme gerçekleştirileceğini de duyurdu.

Diplomatik temaslar kapsamında Umman Sultanı Heysem bin Tarık Al Said, salı günü Maskat'taki El Alem Sarayı'nda İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'yi kabul etti.

Görüşmede bölgedeki son gelişmeler ile gerilimin düşürülmesine yönelik diplomatik çabalar ele alındı. Krizin barışçıl yollarla sona erdirilmesi için gerekli koşulların oluşturulması ve böylece bölgenin daha fazla gerilime sürüklenmesinin önlenmesi konuları da değerlendirildi. Görüşmede, herkes için güvenlik ve barışın sağlanmasının önemi vurgulandı.


Bahreyn ve Kuveyt, İran kaynaklı hava saldırılarını püskürttü

Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)
Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)
TT

Bahreyn ve Kuveyt, İran kaynaklı hava saldırılarını püskürttü

Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)
Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)

Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı yaptığı açıklamada, hava savunma sistemlerinin bugün İran kaynaklı çok sayıda hava saldırısını engellediğini bildirdi. Açıklamada, İran'ın Bahreyn'i hedef alan saldırılarıyla "sistematik düşmanca tutumunu" sürdürdüğü ifade edildi.

Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı açıklamasında, "Güçlü irade ve yüksek muharebe hazırlığı sayesinde Bahreyn Savunma Kuvvetlerine bağlı hava savunma sistemleri, bugün gerçekleştirilen çok sayıda hain hava saldırısını püskürtmüştür" ifadelerine yer verildi.

Öte yandan Kuveyt ordusu, bugün sabahın erken saatlerinde yaptığı açıklamada, ülkenin hava savunma sistemlerinin düşman insansız hava araçlarıyla (İHA) düzenlenen saldırıları engellediğini duyurdu.

Kuveyt ordusu, hava savunma sistemlerinin düşman İHA'larına yönelik saldırıları bertaraf ettiğini belirterek, ülkede duyulan patlama seslerinin söz konusu hava araçlarının önlenmesi sırasında meydana geldiğini bildirdi. Ordu, İHA'ların hangi kaynaktan gönderildiğine ilişkin bilgi vermedi.

İran'ın resmî medyası ise İran ordusunun, bugün Kuveyt'teki Ali es-Salim Üssü'nde bulunan ABD'ye ait İHA ve füze tesislerini hedef aldığını belirtti.


Koalisyon, Yemen’in dört vilayetinde Husilere ait 60 askerî hedefin imha edildiğini duyurdu

Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)
Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)
TT

Koalisyon, Yemen’in dört vilayetinde Husilere ait 60 askerî hedefin imha edildiğini duyurdu

Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)
Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)

Yemen’deki Meşru Hükümeti Destekleme Koalisyonu, bugün yaptığı açıklamada, Yemen’in dört vilayetinde terörist Husi milislerinin askerî kapasitesini hedef alan bir operasyon düzenlediğini ve 60 askerî hedefin imha edildiğini duyurdu.

Koalisyon Güçleri Sözcüsü Turki el-Maliki, yaptığı yazılı açıklamada, operasyonun Sana, Hudeyde, Amran ve Saada vilayetlerindeki noktaları hedef aldığını belirtti. Operasyonun, balistik füze ve insansız hava aracı (İHA) kapasitesini zayıflatmaya ve deniz kaynaklı tehdidi etkisiz hâle getirmeye odaklandığını kaydetti.

El-Maliki ayrıca, balistik füzelerin depolandığı dağlık bölgelerdeki tünellerin yanı sıra İHA montaj ve depolama atölyelerinin de imha edildiğini bildirdi. Ancak hedef alınan noktaların konumlarına ilişkin ayrıntı paylaşmadı.