Haccın bu yıl öne çıkan iki özelliği: Yapay zeka ve teknoloji

Kadın namazgahlarında fetvalar için akıllı rehber robot (SPA)
Kadın namazgahlarında fetvalar için akıllı rehber robot (SPA)
TT

Haccın bu yıl öne çıkan iki özelliği: Yapay zeka ve teknoloji

Kadın namazgahlarında fetvalar için akıllı rehber robot (SPA)
Kadın namazgahlarında fetvalar için akıllı rehber robot (SPA)

Suudi Arabistan, Mescid-i Haram’da hacılara öncü ve iyi hizmetler sağlamak için dijital altyapıyla geliştirilmiş teknik yeteneklerden yararlanıyor. Suudi Arabistan Hac ve Umre Bakanlığı ve ilgili makamlar, hacı adaylarının ibadetlerini kolay bir şekilde yerine getirebilmeleri için hizmetlerini iyileştirmeye çalışıyor. Bu yıl ki Hac mevsiminde prosedürlerin dijitalleşmesi, yeni teknolojiler ve yapay zeka öne çıkıyor.

Bakanlık, hacıların kutsal yerlere gelişini ve hareketini kolaylaştırmak için dijital bir yaklaşım benimseyerek modern teknoloji ve dijital çözümler kullanıyor.

Hac kartı

Hacılar Nusuk uygulaması üzerinden kayıplara rehberlik etme, hac haritası, barınma yerleri sunma gibi hizmetlerin değerlendirilmesini ve şikayette bulunulmasını sağlamada yardımcı bir çok hizmet alabiliyor. Tüm hacılar için geliştirilen akıllı kart şifreli olup, misafirlerin Hac döneminde işlerini kolaylaştırmaya yardımcı olurken, aynı zamanda sorunsuz bir deneyim sağlıyor.

Akıllı kart, Mescid-i Haram’a giden hacılar için Nusuk programıyla bağlantılı (SPA)
Akıllı kart, Mescid-i Haram’a giden hacılar için Nusuk programıyla bağlantılı (SPA)

Akıllı kart, kutsal mekanlara yayılmış akıllı hizmet cihazları aracılığıyla kartın okunmasını sağlayan Yakın Alan İletişimi (NFC) teknolojisi ile çalışıyor. Ayrıca, hacılar ile ilgili veriler içerdiği için de yolculuklarının detaylarını bilmelerine yardımcı oluyor ve hacılardan birinin yardıma ihtiyacı olması durumunda çalışma ve yardım ekiplerine net bilgiler sağlıyor.

Kart, bir kaza durumunda Hac bilgilerini içeren bir barkod içeriyor böylece yetkililer gerekli yardımı yapabiliyor, Hac dairesine ve  kişinin dahil olduğu gruba bilgi verebiliyor.

Akıllı kart, hacıların sağlık bilgilerini, kişisel verilerini ve haccın ait olduğu ofisi içeriyor. Ayrıca hacıların Mekke’de çeşitli tesislere girip çıkmalarına olanak tanıyor.

Kontrol ve izleme

Hac mevsimi boyunca operasyonel süreçleri yansıtan tüm göstergelerin kontrol edildiği yönetim odası mevcut. Bu sayede hizmetler ve terfi süreçleri izlenip yönetiliyor, hizmet verilen firmaların uyum düzeyi arttırılıyor ve uyumun yükseltilmesi için kontrol sistemleri çalıştırılıyor. Hac ve Umre Bakanlığı, ihlalleri takip edip gerekli işlemleri yapabiliyor.

Bakanlık, akıllı telefon uygulamaları ile otomatik hacı alımına yönelik sistemler kullanıyor. Ayrıca, otobüs taşımacılığının barınma ve ulaşım için mevcut plan ve sözleşmelere göre yönetilmesini sağlayan Cidde, Mekke ve Medine şehirleri arasındaki çeşitli ulaşım noktalarında otomatik otobüs sevkiyatı üzerinde çalışıyor.

Kutsal mekanlarda bulunan kontrol ve gözetleme kameraları sevk işlemlerini takip ederken, dahili ve harici hacılar için elektronik takip sistemleriyle  tüm kayıt ve sözleşme süreçlerini yönetiyor.

Akıllı bileklik

Akıllı bileklik, hacı hakkında tam bilgi sağlama, kandaki oksijen seviyelerinin, kalp atışlarının ölçülmesine ilişkin sağlık durumu, güvenlik veya acil tıbbi yardım talep etme hizmetlerini içeren temel hizmetleri sağlıyor. Akıllı bileklik aracılığıyla hacılara farkındalık mesajları gönderiliyor ve onlara kolay bir Hac deneyimi yaşatmak için başka hizmetler de sunuluyor.

Bu yıl hac yolculuğunu iyileştirmek ve Mescid-i Haram’a tavaf için giriş çıkışlarda duygu treni gibi benzersiz bir teknoloji kullanılacak. Bu hacıların fıkıh arzularına uygun olarak elektronik tafweej platformunun kullanımına olanak sağlanıyor. Ayrıca hacıların belirli bir zaman ve mekânsal çerçeveye göre bir yerden başka bir yere gitme süreci kolaylaştırılıyor.

Nusuk uygulaması

Nusuk platformu, Hac için içeriden başvuruda bulunulan tek çevrimiçi platform. Aynı zamanda Avrupa, ABD, Avustralya ve dünyanın 58'den fazla ülkesinden gelen hacı adaylarının elektronik olarak kolayca kayıt olma, rezervasyon yapma ve ödeme yapma olanağı sağlıyor. Platform, barınma, geçim, uçuş, rehberlik ve ulaşım hizmeti de veriyor. Nusuk Hac platformu, bu yıl hac yapmak isteyenlere, hac ibadetlerini kolaylıkla ve güven içinde yerine getirmeleri için geniş bir hizmet ve bilgi yelpazesi sunuyor.

Hacılara rehberlik etmek için uygulamalar kullanılıyor (Şarku’l Avsat)
Hacılara rehberlik etmek için uygulamalar kullanılıyor (Şarku’l Avsat)

‘Nusuk Hac’ platformu, lansmanın ilk aşamasında yer alan ülkelerdeki hacıların profil oluşturup tüm verilerini girmelerini sağlamak için 7 farklı dili içeriyor. İkinci aşamada  Hacılar hizmet paketlerini görüntüleyip rezervasyon yaptırabilirken, doğrulama için gerekli belgeleri ülkelerinde bulunan hizmet merkezleri aracılığıyla Visa, Mastercard, banka havalesi, nakit tahsilatı veya SADAD sistemiyle ödeme yapabiliyor.

Sürücüsüz otobüsler

Suudi Arabistan Toplu Taşıma İdaresi, bu yılki Hac sezonunda ilk kez, “insan ve çevre dostu” ulaşımı mümkün kılan yenilikçi modern teknolojiler sağlayarak Rahman’ın misafirlerine hizmet etmek için sürücüsüz otobüsleri hizmete soktu. Araçlar, hacıları Mescid-i Haram’a taşıyan ulaşım seçeneklerinden yalnızca biri.

Sürücüsüz otobüsler, hareket sırasında bilgi toplayıp analiz ederek gerekli kararları alırken, yapay zeka teknolojilerini, kameraları ve etrafını saran sensörleri kullanarak insan müdahalesi olmadan, belirli bir yol boyunca hareket ediyor. Yolcu deneyimini iyileştirmek ve yaşamsal güvenliği sağlamak amacıyla 11 koltuk kapasiteli bir otobüs, tek şarjla 6 saat yol kat ediyor ve saatte 30 km hıza ulaşıyor.

Kendi kendine giden servis otobüslerinin özellikleri hakkında bir infografik (SPA)
Kendi kendine giden servis otobüslerinin özellikleri hakkında bir infografik (SPA)

Hizmet, hacıların hareketini kolaylaştırmayı, bu teknolojileri Hac'da kullanmanın fizibilitesini ölçmeyi ve bunları ticari olarak işletmek için önümüzdeki yıllarda gerekli gereksinimleri belirlemeyi amaçlıyor.

Suudi Arabistan’ın hacı adayları için seçkin bir ulaşım deneyimi sağlamak adına modern teknolojiler ve akıllı ulaşım araçlarıyla farklı ve çeşitli ulaşım seçenekleri sunuyor.

Ulaştırma Genel Müdürlüğü, bu yıl ki Hac mevsiminde araç uyumluluğunu ve düzenliliğini doğrulamak, denetim sürecini belgelemek ve kontrol noktalarındaki kalabalığı azaltmak için artırılmış gerçeklik teknolojisine sahip sanal gözlükler kullanıyor.

Akıllı robot

Mescid-i Haram'daki hizmet seviyesini yükseltmek, güvenli ve sağlıklı bir ortam sağlamak için  Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevi İşleri Genel Başkanlığı kapalı mekanlarda sterilizasyon ve çevre koruma amacıyla kullanılan "akıllı robotu" tanıttı. Akıllı robot, altı seviyeli yüksek hassasiyetli önceden ayarlanmış bir harita üzerinde programlanmış otomatik kontrol sistemi ile çalışıyor. Bu da hastalıkların ve salgın hastalıkların yayılmasını azaltmak için çalışmalara katkı sağlıyor. Akıllı robot ayrıca Zemzem su şişelerini insan teması olmadan dağıtıyor.

Robot, gerekli zamanda sesli yayın ile erken uyarı özelliği barındırıyor ve haritalama için yüksek kaliteli radar içeren bir kamera ile donatılmış durumda

SDAIA

Suudi Arabistan Veri ve Yapay Zeka Kurumu (SDAIA), Hac'da faaliyet gösteren devlet kurumları için dijital yetkilendirme elde etmek ve teknik destek sağlamak için her yıl çabalarını yoğunlaştırıyor.

SDAIA, Ulusal Bilgi Merkezi aracılığıyla Suudi Arabistan’daki 15 satış noktası için teknik ekipman ve teknik destek, sistemler, hizmetler ve teknik ürünler sağlayarak ve diğer devlet kurumlarıyla entegrasyon seviyesini yükselterek tasnif siteleri ve güvenlik kontrol merkezleri için çalışıyor.



ABD-İran anlaşmasına dair umutların artmasıyla Körfez piyasaları yükselişe geçti

Katar borsasındaki hisse senedi hareketlerini takip eden bir yatırımcı (Reuters)
Katar borsasındaki hisse senedi hareketlerini takip eden bir yatırımcı (Reuters)
TT

ABD-İran anlaşmasına dair umutların artmasıyla Körfez piyasaları yükselişe geçti

Katar borsasındaki hisse senedi hareketlerini takip eden bir yatırımcı (Reuters)
Katar borsasındaki hisse senedi hareketlerini takip eden bir yatırımcı (Reuters)

Körfez bölgesinin önde gelen borsaları bugün yükseliş kaydetti. Yatırımcılar, hafta sonu gerçekleşen barış görüşmelerinin çökmesinin ardından ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz trafiğini kısıtlamasına rağmen, Washington ile Tahran arasında olası bir anlaşmaya yönelik beklentileri değerlendirdi.

Reuters’a konuşan kaynaklar, tarafların diyaloğa açık kalmayı sürdürdüğünü belirtirken, bir ABD’li yetkili de anlaşmaya varılması yönünde ilerleme sağlandığını ifade etti.

ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, ‘İran’ın iletişime geçtiğini ve anlaşma yapmak istediğini’ söyledi. Trump ayrıca, İran gemilerinin ve bu gemilere ödeme yapan diğer gemilerin engelleneceğini belirterek, İran’a ait ‘hızlı saldırı botlarının’ imha edileceği uyarısında bulundu.

Şarku’l Avsat’a konuşan dört kaynağa göre, ABD ve İran’dan müzakere heyetlerinin bu hafta İslamabad’da yeniden bir araya gelmesi bekleniyor.

Piyasalara bakıldığında, Dubai ana endeksi yüzde 1,5 yükseldi. Bu artışta, Emaar Properties hisselerinin yaklaşık yüzde 3 değer kazanması ve Emirates NBD hisselerinin yüzde 1,7 yükselmesi etkili oldu.

Abu Dabi’de ise endeks yüzde 0,7 artış gösterdi. Aldar Properties hisseleri yüzde 2,1 değer kazandı.

Suudi Arabistan’da ana endeks yüzde 0,2 yükselirken, Al Rajhi Bank hisseleri yüzde 0,5 artış kaydetti.

Buna karşılık, Saudi Aramco hisseleri yüzde 0,5 geriledi. Aynı zamanda Brent petrol kontratları 96 sent (yüzde 1,08) düşüşle 98,33 dolara indi. Bu gerilemede, ABD ile İran arasındaki görüşmelere yönelik iyimserlikle birlikte arz endişelerinin azalması etkili oldu.


Körfez ülkelerindeki görüşmelerde bölgesel güvenlik ele alındı

Geçtiğimiz ay Manama'da bir İran İHA’sının vurulmasının ardından yükselen duman (Reuters)
Geçtiğimiz ay Manama'da bir İran İHA’sının vurulmasının ardından yükselen duman (Reuters)
TT

Körfez ülkelerindeki görüşmelerde bölgesel güvenlik ele alındı

Geçtiğimiz ay Manama'da bir İran İHA’sının vurulmasının ardından yükselen duman (Reuters)
Geçtiğimiz ay Manama'da bir İran İHA’sının vurulmasının ardından yükselen duman (Reuters)

Bahreyn Kralı Hamad bin İsa el Halife ve Birleşik Arap Emirlikleri Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayid el Nahyan, yaptıkları görüşmede bölgesel gelişmeleri ve bunların deniz güvenliği, enerji arzı ve küresel ekonomi üzerindeki etkilerini ele aldılar.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan ve İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi, telefon görüşmesinde İslamabad'daki barış görüşmelerinin ardından yaşanan son gelişmeleri ele alarak konuyla ilgili fikir alışverişinde bulundular.

Katar, Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdulrahman el Sani ile Irak arasında yapılan telefon görüşmesinde, seyrüsefer özgürlüğünün "baskı taktiği" olarak kullanılmaması gerektiğini vurguladı.

Bu arada, Bahreyn Dışişleri Bakanlığı, Irak maslahatgüzarını çağırarak, Irak topraklarından Bahreyn ve bazı diğer Körfez ülkelerine yönelik devam eden insansız hava aracı (İHA) saldırılarını kınadığını bildirdi.


Umman Denizi'nde düzenlenen silahlı saldırıda 3 Pakistan Sahil Güvenlik görevlisi öldürüldü

Umman Denizi'nde seyreden bir petrol tankeri (Arşiv - Reuters)
Umman Denizi'nde seyreden bir petrol tankeri (Arşiv - Reuters)
TT

Umman Denizi'nde düzenlenen silahlı saldırıda 3 Pakistan Sahil Güvenlik görevlisi öldürüldü

Umman Denizi'nde seyreden bir petrol tankeri (Arşiv - Reuters)
Umman Denizi'nde seyreden bir petrol tankeri (Arşiv - Reuters)

Reuters’ın dün aktardığı bir haberde güvenlik yetkililerinin ayrılıkçı isyancılar tarafından Umman (Arap) Denizi'nde devriye görevini yerine getiren bir sahil güvenlik botuna düzenlenen ve bu türdeki bir ilk olan saldırıda üç Pakistanlı sahil güvenlik görevlisinin öldüğünü açıkladıkları bildirildi.

İstihbarat ve emniyet yetkilileri, teknenin Pakistan'ın İran sınırına yakın bir kıyı bölgesinde rutin devriye görevini yerine getirirken silahlı kişilerin ateş açarak teknedeki üç kişiyi öldürdüğünü belirtti. Bu olay, silahlı isyanın yaşandığı bir isyan merkezi olan Belucistan bölgesindeki güvenlik sorunlarını daha da artırdı. Bölgedeki silahlı gruplar, güvenlik güçlerini ve altyapıyı hedef almaya devam ediyor.

Saldırının sorumluluğunu yasaklı ayrılıkçı grup ‘Belucistan Kurtuluş Ordusu’ üstlendi. Grup tarafından yapılan açıklamada, “Kara operasyonlarının ardından, deniz sınırlarında gerçekleştirilen bu eylem, Belucistan Kurtuluş Ordusu'nun askeri stratejisinde yeni bir gelişme teşkil ediyor” denildi.

İstihbarat ve emniyet yetkilileri, olayla ilgili soruşturma başlatıldığını ve bölgede güvenlik önlemlerinin artırıldığını açıkladı.