Kral Abdulaziz cüneyhinden Aramco kuponuna: Suudi Arabistan para biriminin hikayesi

Aramco kuponu (Şarku’l Avsat)
Aramco kuponu (Şarku’l Avsat)
TT

Kral Abdulaziz cüneyhinden Aramco kuponuna: Suudi Arabistan para biriminin hikayesi

Aramco kuponu (Şarku’l Avsat)
Aramco kuponu (Şarku’l Avsat)

Kurucu Kral Abdulaziz bin Abdurrahman, 1950’de ilk ulusal para birimi için Suudi cüneyhinin basılmasını emretti. Suudi cüneyhinin çıkarılmasının, Aramco’nun kurulmasına ve İkinci Dünya Savaşına kadar uzanan koşulları bulunuyor. Ardından ise ülkede kağıt üzerinden işlemlerin başlangıcı niteliğinde Aramco kuponu çıkarıldı.

O günlerde bir çalışanın aylık maaşı 10 ratl (4,5 kilogram) ağırlığı civarındaydı. 1932’de ise Aramco, para değerindeki Aramco kuponlarını çıkardı.

Suudi Arabistan Krallığı, Standard Oil of California (SOCAL) ile petrol arama yönünde imzaladığı anlaşmada, petrol gelirlerinden payına düşenin, yalnızca altın paralarla veya benzeri Amerikan ya da Fransız altın paralarıyla ödenmesini şart koşmuştu. Ancak 1945 ve ardından gelen yıllarda İkinci Dünya Savaşı nedeniyle İngiliz para biriminde kıtlığın yaşanması, Aramco'yu zora soktu. ABD'deki Philadelphia’da basılan madeni paralar, kalite açısından İngiliz para birimine benziyordu. Petrolün değerini Suudi devletine ödemek için bu paralara Aramco kuponu adı verildi.

Suudi para uzmanı Muhammed Amir el-Harbi, Şarku'l Avsat'a verdiği demeçte, “Aramco kuponları bir dolar ve dört dolar cinsindendi. Dolaşıma sokulmayan bu para birimi, daha sonra ise eritildi. Kral Abdulaziz, 1960’de emrettiği üzere Suudi cüneyhi basıldı. Bir Aramco çalışanının aylık ücreti yaklaşık 10 ratl gümüş ağırlığındaydı. Aramco, çalışanlarının maaşlarını ödemek için ayda 60 ton gümüşü taşımak, depolamak, korumak ve hazırlamak zorundaydı. Bu, çok sayıda tezgah ve çalışanın yanı sıra, bir kamyon filosu ve kamyonları para çantalarından yükleyip boşaltacak çok sayıda çalışan ile gerçekleştiriliyordu” açıklamalarında bulundu.

O dönemde çıkarılan Aramco kuponları, birkaç yıl süreyle kağıt para olarak kullanıldı. Harbi’nin ifade ettiğine göre bu kuponlar, 1952’de Kral Abdulaziz döneminde devlet tarafından basılan ve ‘hacı makbuzları’ adı verilen kağıt para birimlerine dönüştürüldü. Hacıların yükünü hafifletmek için çıkarılan bu para birimi, tüm krallığa yayılarak para birimi olarak kullanıldı.



Koalisyon, Hudeyde’de Husilere ait askerî teçhizatı hedef aldı

Koalisyon tarafından Hudeyde Limanı’nda belirlenen bölgeyi gösteren harita (Koalisyon)
Koalisyon tarafından Hudeyde Limanı’nda belirlenen bölgeyi gösteren harita (Koalisyon)
TT

Koalisyon, Hudeyde’de Husilere ait askerî teçhizatı hedef aldı

Koalisyon tarafından Hudeyde Limanı’nda belirlenen bölgeyi gösteren harita (Koalisyon)
Koalisyon tarafından Hudeyde Limanı’nda belirlenen bölgeyi gösteren harita (Koalisyon)

Yemen’deki Meşru Hükümete Destek Koalisyonu, sivillerin güvenlikleri için limanı boşaltmalarını istemesinin ardından dün Hudeyde Limanı’nda Husilere ait askerî kapasiteyi hedef alan ağır hava saldırıları düzenledi.

Koalisyon, Husilerin Yemen ve Suudi Arabistan’daki sivilleri hedef almak amacıyla askerî faaliyetlerini desteklemek için kullandığı tehdit unsurlarını etkisiz hâle getirmek üzere Hudeyde, Sana ve Taiz’de nitelikli operasyonlar gerçekleştirdiğini açıkladı. Açıklamada, Husilerin operasyonel kapasitesinin imha edilmesine yönelik faaliyetlerin sürdüğü vurgulandı.

Yemen hükümeti ise koalisyonun Hudeyde Limanı’na yönelik saldırılarının uluslararası hukuka uygun olduğunu belirterek, saldırılarda Husilerin kaçak yollarla İran silahlarını teslim almak ve limanı uluslararası güvenlik ve barışı tehdit eden saldırı platformlarına dönüştürmek amacıyla kullandığı meşru hedeflerin vurulduğunu bildirdi.

Yemen Silahlı Kuvvetleri, “Yemen Şafağı” operasyonu kapsamında 24 saat içinde Husilere ait mevzileri ve toplanma noktalarını hedef alan 854 operasyon gerçekleştirdi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Operasyonlarda 193 Husi komutanı ve milisinin etkisiz hâle getirildiği, 81 askerî araç ve teçhizatın imha edildiği ifade edildi.

Öte yandan koalisyon, Husiler tarafından Cazan bölgesine fırlatılan 2 balistik füzenin, güney bölgesine yönelen bir balistik füze ve 4 insansız hava aracının (İHA) yanı sıra Riyad’a gönderilen bir İHA’nın önlenerek imha edildiğini duyurdu.

Avrupa Birliği ve İngiltere ise Husilerin Yemen’de ve Suudi Arabistan’a yönelik askerî gerilimin artışını kınayarak, gruba Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı’ndaki deniz ulaşımını tehdit eden bütün saldırıları durdurma çağrısında bulundu.


Suudi Arabistan Sivil Savunma Müdürlüğü, erken uyarı alarmı verilmesinin ardından Riyad’daki tehlikenin ortadan kalktığını duyurdu

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad (SPA)
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad (SPA)
TT

Suudi Arabistan Sivil Savunma Müdürlüğü, erken uyarı alarmı verilmesinin ardından Riyad’daki tehlikenin ortadan kalktığını duyurdu

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad (SPA)
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad (SPA)

Suudi Arabistan Sivil Savunma Müdürlüğü, bu sabaha karşı acil durum erken uyarı sistemi üzerinden verilen alarmın ardından, Riyad kentinde tehlikenin ortadan kalktığını duyurdu.

Sivil Savunma Müdürlüğü X platformundaki hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, vatandaşlara ve kent sakinlerine yetkililerin talimatlarına uymayı sürdürmeleri, kalabalık oluşturmaktan ve görüntü çekmekten kesinlikle kaçınmaları çağrısında bulundu. Açıklamada, ihtiyaç duyulması hâlinde 998 numaralı acil yardım hattıyla iletişime geçilmesi istendi.

Sivil Savunma Müdürlüğü, daha önce Riyad’da tehlikeye karşı uyarıda bulunmak amacıyla Ulusal Acil Durum Erken Uyarı Platformu üzerinden alarm verildiğini duyurmuş, kent sakinlerinden sakinliklerini korumalarını ve resmî talimatlara uymalarını istemişti.

Yayımlanan güvenlik talimatlarında, vatandaşların derhâl en yakın güvenli alana geçmeleri, bina içerisinde veya pencerelerden uzak bir iç odaya sığınmaları ve tehlike geçene kadar bulundukları yerde kalmaları istendi. Uyarı süresince evlerin ve binaların terk edilmemesi gerektiği vurgulandı.

Ayrıca açık alanlardan, pencerelerden ve cam yüzeylerden uzak durulması; balkonlarda veya bina çatılarında bulunulmaması gerektiği belirtildi. Dışarıda olan kişilerin ise en yakın binaya girmeleri veya sağlam bir engelin arkasına sığınmaları tavsiye edildi.

Sivil Savunma Müdürlüğü, kalabalık oluşturulması, görüntü çekilmesi ve tehlikeli bölgelere yaklaşılması konusunda da uyarıda bulundu. Araç kullanan vatandaşlardan, seyir hâlindeyken uyarı mesajı almaları durumunda köprülerden, tünellerden ve yüksek binalardan uzak bir noktada yol kenarına çekerek durmaları istendi.

Açıklamada ayrıca bilgilerin yalnızca resmî kaynaklardan alınmasının önemi vurgulanırken, söylentilerin ve kaynağı belirsiz görüntülerin paylaşılmaması konusunda uyarıda bulunuldu. Vatandaşlara, yetkili kurumlar tarafından resmî kanallar aracılığıyla yayımlanan talimatlara uymaları çağrısı yapıldı.


Koalisyon, Riyad ve güney bölgesine yönelen 3 balistik füze ile bir İHA’yı imha etti

Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Kurmay Subay Türki el-Maliki (Şarku’l Avsat)
Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Kurmay Subay Türki el-Maliki (Şarku’l Avsat)
TT

Koalisyon, Riyad ve güney bölgesine yönelen 3 balistik füze ile bir İHA’yı imha etti

Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Kurmay Subay Türki el-Maliki (Şarku’l Avsat)
Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Kurmay Subay Türki el-Maliki (Şarku’l Avsat)

Yemen’de Meşru Hükümete Destek Koalisyonu Sözcüsü Tümgeneral Kurmay Subay Türki el-Maliki, bu sabaha karşı hava savunma sistemlerinin, Husilere bağlı terörist milisler tarafından Riyad’a doğru fırlatılan 3 balistik füze ile güney bölgesine yönelen bir İHA’yı önleyerek imha ettiğini açıkladı.

Suudi Arabistan Sivil Savunma Müdürlüğü de bu sabaha karşı yaptığı açıklamada, acil durum erken uyarı alarmının devreye alınmasından kısa süre sonra Riyad kentinde tehlikenin ortadan kalktığını duyurdu.

Sivil Savunma Müdürlüğü, X platformundaki hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, vatandaşlara ve kent sakinlerine yetkililerin talimatlarına uymayı sürdürmeleri, kalabalık oluşturmaktan ve görüntü çekmekten kesinlikle kaçınmaları çağrısında bulundu. Açıklamada ayrıca ihtiyaç duyulması hâlinde 998 numaralı acil yardım hattının aranması istendi.