عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
KÖRFEZ

KİK’ten İsrail’in Gazze’deki suçlarına kınama

Kuveyt Ulusal Meclis Başkanı, içeriği açıklanmayan nihai bildiriyle ilgili anlaşmazlıklara dikkat çekti.

KİK yasama organları başkanları çarşamba günü Katar’ın başkenti Doha’da toplandı. (QNA)
KİK yasama organları başkanları çarşamba günü Katar’ın başkenti Doha’da toplandı. (QNA)
TT
TT

KİK’ten İsrail’in Gazze’deki suçlarına kınama

KİK yasama organları başkanları çarşamba günü Katar’ın başkenti Doha’da toplandı. (QNA)
KİK yasama organları başkanları çarşamba günü Katar’ın başkenti Doha’da toplandı. (QNA)

Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkelerinin yasama organları başkanları, İsrail’in Gazze halkını yok etmeye yönelik ‘öldürme, evlerini yıkma, zorla yerinden etme, boğucu şartlara maruz bırakma ve haksız kuşatma’ da dahil olmak üzere Filistinlilere karşı uygulamalarını kınadı. İsrail’in işgal altındaki diğer bölgelerdeki uygulamalarına da tepki gösterdi.

Toplantıya katılanla taraflar, Filistin halkıyla dayanışmaları ve haklı davalarına desteklerinin yanı sıra uluslararası meşruiyet kararları, Arap Barış Girişimi ve iki devletli çözüm ilkesi uyarınca bağımsız Filistin Devleti’nin kurulması, mültecilerin geri dönüş hakkı, mahkumların serbest bırakılması, mahkumlar ve mülteciler için adil tazminat ödenmesi gibi meşru haklarını desteklediklerini vurguladı.

Ancak Körfez ülkelerinin şura meclisi, temsilciler meclisi ve ulusal meclisi başkanlarının yer aldığı toplantının kapanış oturumunda anlaşmazlık yaşandı. Kuveyt Ulusal Meclis Başkanı Ahmed es-Sadun, nihai açıklamanın Kuveyt Devleti’nin Filistin davasına destek konusunda benimsediği tutumu temsil etmediğini belirterek nihai açıklamaya itiraz etti.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Sadun açıklamasında “Ne yazık ki açıklama bana ulaşmadı, komitelere sunulmadı ve WhatsApp üzerinden gönderildi” dedi.

Sadun Kuveyt’in Filistin meselesindeki net pozisyonunu vurguladı ve ‘Filistin’in direnme, topraklarını geri alma ve Siyonist varlıkla savaşma hakkını desteklediğini’ belirtti. “Filistin meselesinde Siyonist varlığı utandırmak için daima uluslararası hukuka bağlı kalıyoruz” ifadelerini kullanırken Filistin meselesindeki tutumlarının değişmeyeceğini vurguladı.

Sadun, Körfez’in Filistin meselesiyle dayanışma yönündeki tutumunun ve İsrail işgal otoritesinin gerçekleştirdiği ihlalleri kınayan paragrafların yer aldığı açıklamada, anlaşmazlık noktalarının neler olduğuna dair bilgi vermedi.

Ancak Katar Şura Konseyi Başkan Yardımcısı Dr. Hamda bint Hasan el-Sulaiti, Katar Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada, KİK ülkelerinin yasama organları başkanlarının 17’inci toplantısının nihai açıklamasında Filistin meselesinin ve Gazze savaşının büyük bir yer tuttuğunu söyledi.

Körfez kimliği

Doha’da dün Şura Konseyi Başkanı Hasan bin Abdullah el-Ganim başkanlığında düzenlenen KİK ülkelerindeki yasama organları başkanlarının 17’inci periyodik toplantısına ait nihai açıklamada, KİK ülkelerinin hedeflerine ve çıkarlarına ulaşmak için koordinasyon mekanizmalarının güçlendirilmesi ve uluslararası parlamento oturumlarında dile getirilen konulara ilişkin konumlarının birleştirilmesi gerektiği vurgulandı.

Körfez yasama organları başkanları, KİK’te ele alınacak 2024 yılı ortak Körfez konusu olarak ‘Kültürel Çeşitlilik ve Değişimin Zorlukları... Körfez Yasama Organlarının Körfez Kimliğini Korumadaki Rolü’ üzerinde anlaştılar. Ayrıca geçtiğimiz yıl Umman Sultanlığındaki Şura Konseyi tarafından Körfez teması çerçevesinde düzenlenen ‘Körfez Yasama Organlarının Yatırımlar Arası Sağlamlaştırma ve Ulusal Ekonomileri Desteklemedeki Rolü’ sempozyumunun nihai tavsiyelerine övgüde bulundular.

zXASC
Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin yasama organlarının başkanları İsrail’in Filistinlilere yönelik uygulamalarını kınadı. (QNA)

Nihai açıklamada ayrıca ortak Körfez eylemini desteklemede arzu edilen amaç ve hedeflere ulaşmak amacıyla, meclis başkanlarının üye devletler arasındaki iş birliği ve koordinasyon sürecini destekleme konusundaki istekliliklerine yönelik onayları da yer aldı. Körfez vatandaşlarının kaygılarına işaretle, ortak Körfez sorunlarının önceliği vurgulandı.

Barbarca saldırganlığa tepki

Katar Şura Konseyi Başkanı Hasan bin Abdullah El-Ganim ‘Gazze Şeridi’nde ve işgal altındaki Filistin topraklarında Filistinli kardeşlerimizin maruz kaldığı iğrenç katliam ve soykırıma’ yönelik öfkesini dile getirerek kınadı. Bunları, ‘İsrail işgal güçlerinin, utanç verici bir sessizlik içinde ve uluslararası toplumun gözleri önünde işlediği etnik temizlik ve barbarca suçlar’ olarak tanımladı.

Ganim Körfez yasama organları başkanları toplantısına başkanlık ederken yaptığı konuşmada, bazı ülkeleri ve insan haklarını koruma iddiaları olan insan hakları örgütlerini, dünyanın çeşitli bölgelerindeki ihlalleri defalarca kınamalarını eleştirdi. Bugün işgal güçlerinin Gazze’de insanlığa karşı işlediği bariz ihlallere destek verdiklerini belirtti.

Ganim tüm ülkelerin parlamentolarına ‘kan dökülmesini durdurma ve Filistin halkına yönelik bu barbar saldırıya karşı çıkma’ çağrısında bulundu. Ayrıca hükümetleri ‘bu saldırıyı durdurma, İsrail varlığını uluslararası meşruiyet kararlarına uymaya zorlama ve Filistin halkının meşru haklarını elde etmesini sağlamak için acil pratik adımlar atma’ çağrısı yapıldı.

Daha fazlasını oku

 
 
KÖRFEZ

Suudi deneyimi... Tarihi bir an, bir yönetim projesine dönüştüğünde

Tarihsel hareketin aşamaları (Araştırmacı Abdurrahman eş-Şukayr tarafından hazırlanan illüstrasyon)
Tarihsel hareketin aşamaları (Araştırmacı Abdurrahman eş-Şukayr tarafından hazırlanan illüstrasyon)
TT
TT

Suudi deneyimi... Tarihi bir an, bir yönetim projesine dönüştüğünde

Tarihsel hareketin aşamaları (Araştırmacı Abdurrahman eş-Şukayr tarafından hazırlanan illüstrasyon)
Tarihsel hareketin aşamaları (Araştırmacı Abdurrahman eş-Şukayr tarafından hazırlanan illüstrasyon)

Sosyolog ve araştırmacı Dr. Abdurrahman eş-Şukayr, Suudi devletinin kuruluş deneyimini daha önce görülmemiş bir yorum çerçevesine oturtuyor. Tarihi, birbirinden kopuk olaylar dizisi olarak değil; nüfus, kaynaklar ve seçkinler arasındaki ölçülebilir ve karmaşık ilişkiler tarafından yönetilen bir sistem olarak ele alıyor. Bu yaklaşımın, karmaşıklık bilimi ile ‘tarihin yasaları’ olarak da bilinen kliodinamik teorisine dayandığını belirten eş-Şukayr, devletlerin nasıl ortaya çıktığını, büyüdüğünü ve ardından seçkinlerin aşırı çoğalması nedeniyle baskı aşamasına girerek kriz ve zirve noktalarına ulaştığını; sonrasında ise istikrarı yeniden üreten bir lider figürünün ortaya çıktığını açıklıyor.

Eş-Şukayr, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, bu çerçeve sayesinde Diriye’nin Muhammed bin Suud öncesinde elit doygunluğa ve yapısal istikrarsızlığa ulaşmış yerel bir sistem olduğunun anlaşılabildiğini söyledi. Buna göre Muhammed bin Suud’un yükselişi, yönetim merkezini yeniden şekillendiren ve yeni bir siyasi döngü başlatan tarihsel bir yeniden ayar anı olarak yorumlanıyor.

Karmaşıklık bilimi

Eş-Şukayr, karmaşıklık biliminin; toplumlar ya da ekonomi gibi birbiriyle bağlantılı çok sayıda parçadan oluşan sistemleri incelediğini belirtti. Bu sistemlerde her küçük unsur diğerini etkilerken, yoğun etkileşim sonucunda yalnızca tek tek parçaların incelenmesiyle anlaşılamayacak yeni örüntü ve davranış biçimleri ortaya çıkıyor. Bu çerçevede karmaşıklık bilimi, zaman içinde küçük etkileşimlerin birikmesi sonucu istikrarın, kaosun ya da büyük ölçekli değişimlerin nasıl ortaya çıktığına odaklanıyor.

Devlet dönüşümünün beş yıllık döngüsü

Eş-Şukayr, devletlerin dönüşümüne ilişkin beş aşamalı döngüye de değinerek, devletlerdeki değişimlerin ölçülebilir dinamiklere tabi olduğunu ve genel eğilimlerinin öngörülebileceğini söyledi. Bu çerçevede toplumların beş aşamalı bir döngü içinde hareket ettiğini belirten eş-Şukayr, süreci şöyle açıkladı:

- Büyüme aşaması: Kaynakların genişlediği ve devletin kontrol kapasitesinin arttığı evreyi ifade ediyor. Bu süreç, nüfus artışı ve seçkinlerin çoğalmasıyla eş zamanlı ilerliyor. Aşama; tarihçilerin metinlerine ihtiyaç duyulmaksızın, nüfus ve ekonomik kaynaklara ilişkin yaklaşık veriler ve göstergeler üzerinden ölçülebiliyor ve öngörülebiliyor.

- Baskı aşaması: Kaynak bolluğunun görece azaldığı, kamu görevlerine talip olanların sayısının arttığı ve mevcut elitlerin konumlarını korumaya çalıştığı dönem olarak tanımlanıyor. Bu durum, devletin herkesi bünyesinde barındırma kapasitesini aşan bir tablo ortaya çıkarıyor. Nüfus artışı, siyasi, ekonomik, bilimsel ve toplumsal elitlerin sayısını artırırken, mevcut pozisyonların sayısı yetersiz kalıyor.

- Kriz aşaması: Seçkinler arasındaki birliğin sarsıldığı ve örtük gerilimlerin açık çatışmalara dönüştüğü evreyi oluşturuyor.

- Zirve aşaması: Kriz ve istikrarsızlığın doruğa ulaştığı bu safhada ittifaklar çözülüyor, dışlamalar ve ayrışmalar hız kazanıyor.

- İstikrar aşaması: Yeni bir liderliğin ya da revize edilmiş bir yönetim sisteminin, nüfus, kaynaklar ve seçkinler arasındaki ilişkiyi toplumun yeni ruhuna uygun biçimde yeniden düzenlemeyi başardığı dönem olarak tanımlanıyor. Bu aşamayla birlikte, önceki döngüye kıyasla daha bütünlüklü yeni bir süreç başlıyor.

Kontrol edilemeyen rekabet

Eş-Şukayr, zirve aşamasının Hicri 1139 yılına yakın dönemde belirginleştiğini belirterek, yönetici kollar arasındaki rekabetin artık kontrol edilemez bir seviyeye ulaştığını ifade etti. Bu süreçte elitler içindeki ayrışmalar hız kazanırken, bazı isimlerin kısa süreli emirlik deneyimleri yaşadığı ve sadakatlerin hızla el değiştirdiği görüldü. Bu tablo, iç dengeleri yönetme kapasitesinin çöktüğünü ortaya koydu. Bu koşullar altında siyasi sistemin sınırına dayandığını kaydeden eş-Şukayr, yönetim makamına talip olanların sayısının emirliğin iktidarı düzenleme kapasitesini aştığını vurguladı. Böylece zirve aşaması, yeniden kurucu bir liderliğin ortaya çıkmasına zemin hazırlayan tam ölçekli bir yapısal çözülme anına dönüştü.

Tarihsel hareketin aşamaları (Araştırmacı Abdurrahman eş-Şukayr tarafından hazırlanan illüstrasyon)Tarihsel hareketin aşamaları (Araştırmacı Abdurrahman eş-Şukayr tarafından hazırlanan illüstrasyon)

Muhammed bin Suud’un yükselişi, Diriye’de istikrar koşullarının olgunlaşmasının bir sonucu olarak gerçekleşti. Seçkinlerin aşırı çoğalması, eski yönetim sistemini sürdürülemez hale getirirken, çatışan elitlerin okuyamadığı tabloyu kavrayabilecek bir lideri gerekli kılan tarihsel bir moment ortaya çıktı. Bu çerçevede Muhammed bin Suud’un iktidarı devralması, Diriye içindeki güç dengelerinin yeniden ayarlanması anlamına geldi. Böylece yerel siyasi düzen, yapısal istikrarını yeniden tesis etme kapasitesini kazandı.

Yönetim merkezinin inşası

Muhammed bin Suud, Diriye’de yeni bir büyüme sürecinin başlangıcı olarak et-Turayf mahallesini kurarak burayı yönetim merkezi haline getirdi. Oysa daha önce Diriye emirleri Gusaybe ya da el-Mulaybid bölgelerinde ikamet ediyordu. Muhammed bin Suud, siyasi, dini ve askeri elitleri yeni devlet kurumları içinde yeniden dağıtarak, Diriye’deki iktidar yapılarını düzenleyerek, elit fazlasını azaltarak ve rekabet halindeki kollar arasındaki ilişkileri kontrol altına alarak yönetim merkezini yeniden inşa etti.

Bu yapısal düzenleme, emirliğin nüfus, kaynaklar ve elitleri tek bir çerçeve içinde yönetme kapasitesini yeniden kazanmasını sağladı. Böylece, Diriye merkezli yeni bir kuruluş döngüsünün önü açıldı ve bu süreç Diriye Emirliği olarak bilinen yapının çekirdeğini oluşturdu.

Eş-Şukayr, bu yeni okumanın Arap Yarımadası’nda devletlerin ortaya çıkışını; nüfus, kaynaklar ve seçkinler arasındaki ilişkiyi esas alan yapısal döngüler üzerinden açıklayan yeni bir araştırma ufku sunduğunu belirtti. Yerel çevrelerin farklılığına bağlı olarak denetim mekanizmalarının değiştiğini vurgulayan eş-Şukayr, yaklaşık nüfus ve mali istatistiklerin oluşturulmasının, tarihi test edilebilir ve karşılaştırılabilir bir alana dönüştürmek için zorunlu bir giriş olduğunu ifade etti. Bunun ise bölge tarihine ilişkin verilerin toplanmasını ve sınanabilir hipotezlerin geliştirilmesini gerektirdiğini kaydetti. Bu yaklaşımın, parçalı anlatıların ötesine geçen, daha uzun vadeli, daha hassas ve daha bağımsız bir Arap yorum modeli inşa edilmesine katkı sağlayacağını dile getirdi.

Öte yandan, Muhammed bin Suud hakkında kaleme alınan çalışmaların analitik ve anlatısal boyutunun sınırlı kaldığına dikkat çekildi. Kurucu eylemin mantığını açıklayan kapsamlı bir tarihsel biyografinin bulunmadığı, tarih kayıtlarının ise kuruluş öncesi ve kuruluş sırasındaki gelişmeleri yeterince aydınlatmadığı belirtildi. Bu boşluğun, Muhammed bin Suud’un hayatını olayların iç yapısından hareketle yeniden kurgulamayı gerektiren bir araştırma hattını zorunlu kıldığı ifade edildi. Kararların, ittifakların ve çatışmaların; yönetim tasavvurunu ve devletin koşullarını ortaya koyan anlamlı bir sistem olarak okunmasıyla, gerçekliğin hareketinden süzülen bir tarihsel biyografi ve siyasi projenin seyrine ilişkin bütünlüklü bir yorum üretilebileceği vurgulandı.

KÖRFEZ

Muhammed bin Selman, Medine'de alimleri, bakanları ve vatandaşları kabul etti

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Medine'de alimler, bakanlar ve bir grup vatandaşı kabul ederken (SPA)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Medine'de alimler, bakanlar ve bir grup vatandaşı kabul ederken (SPA)
TT
TT

Muhammed bin Selman, Medine'de alimleri, bakanları ve vatandaşları kabul etti

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Medine'de alimler, bakanlar ve bir grup vatandaşı kabul ederken (SPA)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Medine'de alimler, bakanlar ve bir grup vatandaşı kabul ederken (SPA)

Suudi Arabistan Başbakan Yardımcısı Veliaht Prens Muhammed bin Salman bin Abdulaziz, mübarek Ramazan ayının gelişi vesilesiyle kendisini tebrik etmek ve kutlamak için gelen alimleri, bakanları ve bir grup vatandaşı Medine'de kabul etti.

Hazır bulunanlar, mübarek ay vesilesiyle tebriklerini Veliaht Prens'e ilettiler, Veliaht Prens de herkesin oruçlarını, dualarını ve iyi amellerini Allah'ın kabul etmesini diledi.

Prens Muhammed bin Salman, mübarek Ramazan ayı vesilesiyle Medine'de tebriklerini kabul ediyor (SPA)Prens Muhammed bin Salman, mübarek Ramazan ayı vesilesiyle Medine'de tebriklerini kabul ediyor (SPA)

Resepsiyona Medine Bölgesi Valisi Prens Selman bin Sultan bin Abdulaziz, Devlet Bakanı ve Bakanlar Kurulu Üyesi Prens Turki bin Muhammed bin Fahd bin Abdulaziz, Riyad Bölgesi Vali Yardımcısı Prens Muhammed bin Abdulrahman bin Abdulaziz, Medine Bölgesi Vali Yardımcısı Prens Suud bin Nahar bin Suud bin Abdulaziz, Kültür Bakanı Prens Bedr bin Abdullah bin Ferhan, Prens Suud bin Selman bin Abdulaziz, Prens Faisal bin Bedr bin Muhammed bin Celavi, Prens Fahd bin Selman bin Sultan bin Abdulaziz, Prens Nahar bin Suud bin Nahar bin Suud bin Abdulaziz ve bakanlar katıldı.

KÖRFEZ

Veliaht Prens Mescid-i Nebevi’yi ziyaret etti

Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Seman,(SPA)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Seman,(SPA)
TT
TT

Veliaht Prens Mescid-i Nebevi’yi ziyaret etti

Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Seman,(SPA)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Seman,(SPA)

Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Seman bin Abdulaziz, dün Mescid-i Nebevi’yi ziyaret ederek Ravza-i Şerif'te namaz kıldı. Ayrıca Peygamberimiz Hz. Muhammed'i (Sallallahu aleyhi ve sellem) ve iki sahabesini (Allah onlardan razı olsun) selamlama şerefine nail oldu.