Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman bugün (Çarşamba) Riyad'da ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Gazze Şeridi ve Lübnan'daki askeri operasyonların durdurulması ve ‘bunların güvenlik ve insani yansımalarının ele alınması’ konularını görüştü.
Görüşmede ‘ikili ilişkiler ve ortak iş birliği alanlarının’ yanı sıra ‘Gazze Şeridi ve Lübnan'daki gelişmeler başta olmak üzere ortak çıkarları ilgilendiren bölgesel ve uluslararası durumlardaki gelişmeler, askeri operasyonları durdurma ve bunların güvenlik ve insani yansımalarıyla başa çıkma çabaları’ ele alındı.
Görüşmeye, Suudi Arabistan Devlet Bakanı ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Dr. Musaid el-Ayban ve Genel İstihbarat Dairesi Başkanı Halid bin Ali el-Humeydan da katıldı.
Blinken, Gazze Şeridi'nde ateşkes sağlanması ve bölgede ‘askeri gerilimin artmasının önlenmesi’ amacıyla çıktığı bölge turu kapsamında bugün Suudi Arabistan'a geldi.
Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile görüşmeden önce Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan bugün öğle saatlerinde ABD'li mevkidaşını kabul etti. İkili, ‘Gazze Şeridi ve Lübnan'daki gelişmeler başta olmak üzere bölgesel gelişmeler ve bu konularda sarf edilen çabalar ile iki ülke arasındaki ilişkileri’ ele aldı.
Blinken bölge turu kapsamında başkent Riyad'a gitmeden önce yaptığı açıklamada, “Suudi Arabistan bölgede önemli bir oyuncu” dedi. Blinken, Gazze Şeridi'nde bir yıldan uzun bir süre önce başlayan savaştan bu yana Gazze Şeridi'nde ateşkes sağlanması amacıyla çıktığı on birinci bölge turuna başladığı İsrail'den Riyad'a geldi.
Blinken: Gazze'deki savaşı durdurmanın zamanı geldi
Tel Aviv’deki Ben Gurion Havaalanı'nda gazetecilere açıklamalarda bulunan Blinken, “Yaşanan her şeye rağmen, bölgede çok farklı bir yöne doğru ilerlemek için halen büyük bir fırsat var” dedi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve üst düzey İsrailli yetkililerle görüşen Blinken, ‘Gazze'deki savaşı sona erdirme zamanının geldiğini’ söyledi. Hamas Siyasi Büro Başkanı Yahya Sinvar'ın öldürülmesi ve Gazze Şeridi'nde bir yılı aşkın süredir devam eden savaşta Hamas'ın kabiliyetlerinin çoğunun yok edilmesinin ardından savaşı sona erdirmek için bir ‘fırsat penceresi’ yaratılması çağrısında bulundu.
Blinken, İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik askerî harekâtını tetikleyen 7 Ekim 2023 saldırısının tekrarlanmamasını sağlamayı başardığını ve şimdi, 101 İsrailli ve yabancı esirin serbest bırakılmasını ve çatışmaların sona erdirilmesini istemesi gerektiğini söyledi. Riyad'a hareket etmeden önce gazetecilere yaptığı açıklamada Blinken, “Bu başarıları sürdürülebilir stratejik başarılara dönüştürmenin zamanı geldi. Odak noktası esirleri geri getirmek, bu savaşı sona erdirmek ve bundan sonrası için net bir plana sahip olmak olmalıdır” ifadelerini kullandı.
Blinken, İsrail'in yeterli insani yardım malzemelerinin kötü koşullarda yaşayanlara ulaşmasını sağlamak için daha fazlasını yapması gerektiğini vurguladı. Diğer yandan Netanyahu hükümeti, Hamas'ın askeri yeteneklerinin yanı sıra Gazze Şeridi’ni yönetme kabiliyetinin de tamamen ortadan kaldırılması gerektiğini açıkça belirtmek dışında, savaş sonrası Gazze için net bir vizyon ortaya koymadı.
Filistinliler arasında İsrail'in Filistinlileri Gazze Şeridi'nin geniş alanlarından çıkarmayı, böylece bölgede daha fazla İsrail kontrolü sağlamayı ve Yahudi yerleşimcilerin 2005 yılında çekildikleri Gazze Şeridi'ne geri dönmelerine izin vermeyi amaçladığına dair yaygın bir endişe var.
Blinken, ABD'nin İsrail'in Gazze Şeridi'ni işgal etmesini reddettiğini vurguladı ve Netanyahu'dan, kendi partisinin birçok üyesinin yerleşimcilerin geri dönmesine izin vermesi yönündeki baskılarına rağmen, İsrail'in böyle bir planı olmadığına dair güvence aldığını söyledi. Blinken, “Bu, ABD'nin politikasıdır ve öyle de kalacaktır. Anladığım kadarıyla İsrail hükümetinin politikası da budur ve bu konularda son sözü söyleyen Başbakan’dan duyduğum da bu” diye konuştu.
Bir Dışişleri Bakanlığı yetkilisi bugün yaptığı açıklamada, ABD Dışişleri Bakanı'nın cuma günü Londra'da Arap ülkelerinden mevkidaşlarıyla bir araya gelerek Gazze ve Lübnan savaşlarını görüşeceğini söyledi. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Matthew Miller, Blinken'ı İsrail'den Suudi Arabistan'a götüren uçakta gazetecilere yaptığı açıklamada, Blinken'ın yarın (Perşembe) Katar'da yapacağı görüşmelerin ardından İngiltere'nin başkentinde Arap dışişleri bakanlarıyla bir araya geleceğini belirtti. Dışişleri Bakanlığı Londra'daki toplantıya hangi Arap bakanların katılacağını belirtmedi.
Gazze Şeridi'nde bir yıldan uzun bir süre önce patlak veren savaştan bu yana bölgeye on birinci ziyaretini gerçekleştiren Blinken, Sinvar'ın geçen hafta İsrail tarafından öldürülmesinin ardından bölgede ateşkes arayışında. ABD Dışişleri Bakanı ayrıca, Lübnan'da ‘diplomatik bir çözüm’ arıyor, ancak İsrail'in Hizbullah'ı hedef alan saldırılarına derhal son vermesi çağrısında bulunmuyor.
Tahran'daki bombalamadan yükselen dumanlar (Reuters)
