Suudi Arabistan, dünyanın en gelişmiş savaş uçağı kulübünün 21. üyesi oldu

Şarku'l Avsat, F-35’in avantajlarını ve yeteneklerini inceledi

 Lockheed Martin tarafından Dubai Airshow'da sergilenen F-35 savaş uçağı (Şarku’l Avsat)
Lockheed Martin tarafından Dubai Airshow'da sergilenen F-35 savaş uçağı (Şarku’l Avsat)
TT

Suudi Arabistan, dünyanın en gelişmiş savaş uçağı kulübünün 21. üyesi oldu

 Lockheed Martin tarafından Dubai Airshow'da sergilenen F-35 savaş uçağı (Şarku’l Avsat)
Lockheed Martin tarafından Dubai Airshow'da sergilenen F-35 savaş uçağı (Şarku’l Avsat)

ABD Başkanı Donald Trump'ın Suudi Arabistan'a F-35 savaş uçakları satılmasını onayladığını açıklaması, krallığı dünyanın en gelişmiş savaş uçağına sahip 21. ülke haline getirdi.

Lockheed Martin, F-35 hayalet savaş uçağını ‘dünyanın en gelişmiş savaş uçağı’ olarak pazarlıyor ve uçağın artan kullanımını ve 21. yüzyılda modern hava savunma sistemlerinin bel kemiğini oluşturma yeteneğini gösteren rakamlar ve operasyonel veriler sunuyor.

Bin 255 uçak

Kasım 2025 itibarıyla en son istatistiklere göre, F-35 programı 20 katılımcı ülkeye genişlemiş ve bugüne kadar bin 255'ten fazla savaş uçağı teslim edilmiş.

zxcvf
F-35 savaş uçağının kokpiti (Şarku’l Avsat)

Rakamlar, Şarku’l Avsat'ın Dubai Airshow'da incelediği savaş uçağının yaygın olarak hizmete girdiğini, 50 hava ve deniz üssünün bu uçağı kabul etmek ve işletmek için faaliyete geçtiğini, 11 ülkenin ise kendi topraklarında bu uçağı fiilen kullandığını gösteriyor.

Lockheed Martin, 2035 yılına kadar Avrupa'da 700'den fazla F-35 savaş uçağının faaliyete geçeceğini tahmin ediyor. Aynı dönemde Hint ve Pasifik okyanuslarında ise 300'den fazla uçak faaliyete geçecek. Bu rakamlar, uçağın ABD müttefiklerinin askeri modernizasyon planlarında oynadığı önemli rolü yansıtıyor.

Çok rollü

Şirket, uçağını çok düşük radar izine sahip çok rollü bir savaş uçağı olarak tanıtıyor. Sunulan verilere göre, F-35'in gizlilik yetenekleri, simetrik kenarlara sahip aerodinamik tasarım, motorunun termal izinin azaltılması ve silah ve yakıtın gövde içinde ‘gizli’ bir konumda taşınmasıyla geleneksel sistemler tarafından tespit edilebilirliğini sınırlamasına dayanıyor.

gfg
F-35 savaş uçağı hakkında bilgi paneli (Şarku’l Avsat)

Teknik açıdan, savaş uçağı aktif elektronik taramalı dizi (AESA) radarı, dağıtılmış açıklık sistemi (DAS), elektro-optik hedef belirleme sistemi (EOTS) ve gelişmiş elektronik savaş yetenekleri dahil olmak üzere gelişmiş bir sensör setine sahip. ‘Veri füzyonu’ veya ‘sensör füzyonu’ özelliği, pilotun uçaktaki çeşitli sensörlerden gelen bilgileri tek bir entegre savaş alanı görüntüsünde toplamasına olanak tanıyarak karar verme hızını ve angajman etkinliğini artırıyor.

Kapsamlı savaş ağı

Lockheed Martin, F-35'in geniş bir savaş ağı içinde çalışmak üzere tasarlandığını ve diğer hava, kara ve deniz platformlarıyla eşzamanlı olarak görüntü ve veri alışverişi yapan güvenli bir iletişim ve bilgi platformu olarak işlev gördüğünü, böylece modern savaş alanlarında ‘ağ bağlantılı operasyonlar’ kavramını oluşturduğunu vurguluyor.

Uçağın güç kaynağı olan Pratt & Whitney F135 motoru, şirket tarafından ‘dünyanın en güçlü savaş uçağı motoru’ olarak tanımlanıyor ve 40 bin poundu aşan bir itiş gücü sağlıyor. Bu da uçağın ses hızını aşan bir süratte uçmasına imkân tanıyor; F-35, iç bölmelerinde tam silah ve yakıt yüküyle dahi Mach 1,6’ya yakın bir hıza ve uzun bir operasyonel menzile ulaşabiliyor.

Çeşitlendirilmiş cephanelik

Silahlandırma konusunda, F-35 hem gizlilik konfigürasyonunu korumak için iki iç bölmede hem de uygun operasyonel koşulların bulunduğu ortamlarda harici askı noktalarında çeşitli mühimmatları taşıyabiliyor. Toplamda 18 bin poundu aşan bir mühimmat kapasitesine sahip.

Veriler, uçağın artık dünya genelinde 16 hava kuvveti ve askeri hizmetin filolarının sabit bir parçası haline geldiğini gösteriyor. Hizmete girişinden bu yana 691 binden fazla sorti gerçekleştirdi ve birçok büyük uluslararası tatbikata katıldı. Bu veriler ışığında Lockheed Martin, F-35 programını ‘21. yüzyıl güvenliğinin en önemli dayanaklarından biri’ olarak sunuyor; programın kullanıcı tabanı Avrupa ile Hint-Pasifik bölgesinde genişlemeye devam ediyor.

Üç model

F-35, silahlı kuvvetlerin farklı ihtiyaçlarını karşılayan üç ana modelde üretiliyor: F-35A, geleneksel kalkış ve iniş kabiliyetine sahip olup esas olarak hava kuvvetleri için tasarlanmıştır. F-35B, kısa kalkış ve dikey iniş kabiliyetine sahiptir; kısa ileri üslerden, çıkarma gemilerinden ve helikopter taşıyan gemilerden operasyon için uygundur. F-35C, deniz kuvvetleri için uçak gemilerinden operasyon yapacak şekilde tasarlanmıştır ve daha büyük bir kanada, daha uzun menzile ve mancınıkla kalkış ile iniş halatlarına uygun iniş kabiliyetine sahiptir.



Suudi Arabistan'dan Bahreyn'deki sivil sanayi tesisine yönelik İran saldırılarına sert kınama

Suudi Arabistan bayrağı (Şarku’l Avsat)
Suudi Arabistan bayrağı (Şarku’l Avsat)
TT

Suudi Arabistan'dan Bahreyn'deki sivil sanayi tesisine yönelik İran saldırılarına sert kınama

Suudi Arabistan bayrağı (Şarku’l Avsat)
Suudi Arabistan bayrağı (Şarku’l Avsat)

Suudi Arabistan, Bahreyn'deki sivil sanayi tesisini hedef alan İran saldırılarını en sert ifadelerle kınayarak, Manama'nın güvenliğini ve istikrarını korumak amacıyla alacağı tüm tedbirlerde yanında olduğunu bildirdi.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, pazar günü yaptığı açıklamada, "Krallık, bu hain saldırıları kınamakta, İran'ın bölgenin güvenliğini ve istikrarını bozan tutumunu sürdürmesini ve bölge ülkeleriyle sivil tesisleri hedef almasını kesin bir dille reddettiğini yinelemektedir" ifadelerini kullandı.

Bakanlık, saldırıların uluslararası hukuk ilkelerini, Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'nı, İslam İşbirliği Teşkilatı Şartı'nı ve iyi komşuluk ilkelerini ihlal ettiğini vurguladı. Açıklamada, İran'ın bu saldırgan tutumunu sürdürmesinin sonuçlarından sorumlu olacağı belirtildi.

Bahreyn İçişleri Bakanlığı, cumartesi günü yaptığı açıklamada, "İran'ın hain saldırısı" olarak nitelendirdiği saldırı sonucunda ülkedeki sivil bir sanayi tesisinin hedef alındığını duyurmuştu. Saldırının ardından tesiste yangın çıktığı, sivil savunma ekiplerinin alevleri kontrol altına almak için müdahalede bulunduğu bildirilmişti. İlk belirlemelere göre saldırıda can kaybı yaşanmazken maddi hasar meydana gelmişti.

Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı da hava savunma sistemlerinin İran kaynaklı çok sayıda hava saldırısını engellediğini açıklamıştı. İçişleri Bakanlığı ise önleme faaliyetleri sırasında düşen şarapnel parçalarının hafif maddi hasara yol açtığını ve biri ağır olmak üzere iki kişinin yaralandığını bildirmişti. Yaralılardan birinin engelli bir Bahreyn vatandaşı, diğerinin ise Pakistanlı bir ülke sakini olduğu kaydedilmişti.

Gelişmeler üzerine Körfez ülkelerinden Bahreyn'e destek açıklamaları geldi. Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi (KİK) Genel Sekreteri Casim el-Budeyvi, Konseyin Bahreyn'le tam dayanışma içinde olduğunu ve yetkili makamların olayla ilgilenmek ve etkilerini sınırlamak amacıyla aldığı tedbirleri desteklediğini açıkladı.

El-Budeyvi, Bahreyn'in güvenliğinin, toprak bütünlüğünün, tesislerinin, vatandaşlarının ve ülkede yaşayanların güvenliğinin KİK ülkelerinin güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı. Konsey üyesi ülkelerin, güvenlik ve istikrarı tehdit eden her türlü girişime karşı tek ses ve tek cephe halinde hareket edeceğini belirtti.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) de Bahreyn'i hedef alan İran saldırısının yenilenmesini kınadı. BAE Dışişleri Bakanlığı, saldırının Bahreyn'in egemenliğinin açık bir ihlali ve ülkenin güvenliği ile istikrarına yönelik bir tehdit olduğunu bildirdi. Bakanlık, Abu Dabi'nin Manama ile tam dayanışma içinde olduğunu ve Bahreyn'in güvenliğini ve istikrarını korumaya yönelik tüm adımlarını desteklediğini kaydetti.

Katar da sivil sanayi tesisini hedef alan İran saldırısını şiddetle kınayarak, saldırının Bahreyn'in egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal ettiğini, uluslararası hukuka, BM Şartı'na ve iyi komşuluk ilkelerine aykırı olduğunu belirtti.

Katar Dışişleri Bakanlığı, ekonomik tesislerin, sivil altyapının ve sivillerin hedef alınmasını kesin bir dille reddettiklerini vurguladı. Açıklamada, bu tür saldırıların sürmesinin bölgenin güvenliğini ve istikrarını tehdit eden tehlikeli bir tırmanışa yol açacağı, güvenlik ve istikrarın sağlanmasına yönelik bölgesel ve uluslararası diplomatik girişimleri baltalayacağı uyarısında bulunuldu.

Bakanlık, Katar'ın Bahreyn'le tam dayanışma içinde olduğunu yineleyerek, ülkenin egemenliğini ve güvenliğini korumak amacıyla alacağı meşru tüm tedbirleri desteklediklerini bildirdi.


Bahreyn, İran’ın saldırılarını püskürttü: Sivil sanayi tesisinde yangın çıktı

Bahreyn’in başkenti Manama. (Arşiv – Şarku’l Avsat)
Bahreyn’in başkenti Manama. (Arşiv – Şarku’l Avsat)
TT

Bahreyn, İran’ın saldırılarını püskürttü: Sivil sanayi tesisinde yangın çıktı

Bahreyn’in başkenti Manama. (Arşiv – Şarku’l Avsat)
Bahreyn’in başkenti Manama. (Arşiv – Şarku’l Avsat)

Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı, dün yaptığı açıklamada, hava savunma sistemlerinin İran tarafından gerçekleştirilen bir dizi “hain hava saldırısını” engellediğini duyurdu.

Açıklamada, “İran, Bahreyn Krallığı'nı hedef alan haksız saldırılarıyla sistematik düşmanca tutumunu sürdürmektedir” ifadelerine yer verildi.

Açıklamanın devamında, “Önleme operasyonları sonucunda düşen bazı şarapnel parçaları hafif maddi hasara yol açmış, ancak herhangi bir can kaybı veya yaralanma yaşanmamıştır” denildi.

Öte yandan Bahreyn İçişleri Bakanlığı, dün daha önce yaptığı açıklamada, bir sivil sanayi tesisinin “haksız İran saldırısı” sonucu hedef alındığını ve olayın ardından tesiste yangın çıktığını bildirmişti.

Bakanlığın X hesabından yapılan açıklamada, Sivil Savunma ekiplerinin yangını kontrol altına almak için müdahalede bulunduğu belirtilirken, ilk bilgilere göre olayda maddi hasar meydana geldiği, ancak herhangi bir yaralanma yaşanmadığı kaydedildi.

Bahreyn İçişleri Bakanlığı, daha önce de kaynağı ve niteliği açıklanmayan “muhtemel bir tehdide” karşı halka uyarıda bulunmuş, vatandaşları ve ülkede ikamet edenleri sakin olmaya ve en yakın güvenli bölgeye geçmeye çağırmıştı.

Körfez İşbirliği Konseyi'nden Bahreyn'e destek

Öte yandan Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Genel Sekreteri Casim el-Budeyvi, Konseyin Bahreyn ile tam dayanışma içinde olduğunu belirterek, ülkenin yanında olduklarını ve olayın yönetilmesi ile olası sonuçlarının kontrol altına alınması için yetkili makamlar tarafından alınan bütün tedbirleri desteklediklerini ifade etti.

Genel Sekreter, Bahreyn'in güvenliğinin, toprak bütünlüğünün, tesislerinin, vatandaşlarının ve ülkede yaşayanların güvenliğinin Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı.

El-Budeyvi ayrıca, Konsey üyesi ülkelerin güvenlik ve istikrarlarını tehdit edebilecek her türlü girişim karşısında tek bir safta durduğunu kaydetti.


Koalisyon, Hudeyde’de Husilere ait askerî teçhizatı hedef aldı

Koalisyon tarafından Hudeyde Limanı’nda belirlenen bölgeyi gösteren harita (Koalisyon)
Koalisyon tarafından Hudeyde Limanı’nda belirlenen bölgeyi gösteren harita (Koalisyon)
TT

Koalisyon, Hudeyde’de Husilere ait askerî teçhizatı hedef aldı

Koalisyon tarafından Hudeyde Limanı’nda belirlenen bölgeyi gösteren harita (Koalisyon)
Koalisyon tarafından Hudeyde Limanı’nda belirlenen bölgeyi gösteren harita (Koalisyon)

Yemen’deki Meşru Hükümete Destek Koalisyonu, sivillerin güvenlikleri için limanı boşaltmalarını istemesinin ardından dün Hudeyde Limanı’nda Husilere ait askerî kapasiteyi hedef alan ağır hava saldırıları düzenledi.

Koalisyon, Husilerin Yemen ve Suudi Arabistan’daki sivilleri hedef almak amacıyla askerî faaliyetlerini desteklemek için kullandığı tehdit unsurlarını etkisiz hâle getirmek üzere Hudeyde, Sana ve Taiz’de nitelikli operasyonlar gerçekleştirdiğini açıkladı. Açıklamada, Husilerin operasyonel kapasitesinin imha edilmesine yönelik faaliyetlerin sürdüğü vurgulandı.

Yemen hükümeti ise koalisyonun Hudeyde Limanı’na yönelik saldırılarının uluslararası hukuka uygun olduğunu belirterek, saldırılarda Husilerin kaçak yollarla İran silahlarını teslim almak ve limanı uluslararası güvenlik ve barışı tehdit eden saldırı platformlarına dönüştürmek amacıyla kullandığı meşru hedeflerin vurulduğunu bildirdi.

Yemen Silahlı Kuvvetleri, “Yemen Şafağı” operasyonu kapsamında 24 saat içinde Husilere ait mevzileri ve toplanma noktalarını hedef alan 854 operasyon gerçekleştirdi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Operasyonlarda 193 Husi komutanı ve milisinin etkisiz hâle getirildiği, 81 askerî araç ve teçhizatın imha edildiği ifade edildi.

Öte yandan koalisyon, Husiler tarafından Cazan bölgesine fırlatılan 2 balistik füzenin, güney bölgesine yönelen bir balistik füze ve 4 insansız hava aracının (İHA) yanı sıra Riyad’a gönderilen bir İHA’nın önlenerek imha edildiğini duyurdu.

Avrupa Birliği ve İngiltere ise Husilerin Yemen’de ve Suudi Arabistan’a yönelik askerî gerilimin artışını kınayarak, gruba Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı’ndaki deniz ulaşımını tehdit eden bütün saldırıları durdurma çağrısında bulundu.