Hizmet ticareti ekonomi sahnesinin ön saflarında... Suudi Arabistan uluslararası etkisini genişletmeye devam ediyor

Hizmet ticareti sektörü, 2025’in dördüncü çeyreğinde yüzde 16,8’lik büyümeyle küresel varlığını güçlendirdi

Cidde’deki Kral Abdulaziz Havalimanı (SPA)
Cidde’deki Kral Abdulaziz Havalimanı (SPA)
TT

Hizmet ticareti ekonomi sahnesinin ön saflarında... Suudi Arabistan uluslararası etkisini genişletmeye devam ediyor

Cidde’deki Kral Abdulaziz Havalimanı (SPA)
Cidde’deki Kral Abdulaziz Havalimanı (SPA)

Suudi Arabistan’da hizmet ticareti sektörü, 2025 yılının dördüncü çeyreğinde güçlü bir performans sergiledi. Açıklanan verilere göre, ülkenin hizmet ihracatı bu dönemde 66,1 milyar riyale (17,6 milyar dolar) ulaştı. Bu rakam, 2024’ün aynı döneminde kaydedilen 56,6 milyar riyale (15 milyar dolar) kıyasla yüzde 16,8’lik bir artışa işaret etti.

Söz konusu artış, ekonomide çeşitlenme ve sürdürülebilirlik yönündeki dönüşümün hız kazandığını gösterirken, petrol dışı sektörlerin rolünün büyüdüğüne ve hizmet faaliyetlerinin ekonomik büyüme ile uluslararası ticarete katkısının arttığına dikkat çekti.

Öte yandan Suudi Arabistan Genel İstatistik Kurumu (GASTAT) tarafından bugün yayımlanan verilere göre, 2025’in son çeyreğinde hizmet ithalatının toplam değeri yaklaşık 119,6 milyar riyal olarak kaydedildi. Bu tutar, 2024’ün aynı dönemine kıyasla 3,2 milyar riyal, yani yüzde 3,2 oranında düşüş gösterdi.

Seyahat hizmetleri

Verilere göre, seyahat hizmetleri ihracatı 39,5 milyar riyal olarak kaydedildi. Bu kalemin yaklaşık yüzde 92,2’sini kişisel seyahat hizmetleri oluşturdu. Ulaştırma hizmetleri ise 10,5 milyar riyalle ikinci sırada yer aldı; bu kategoride hava taşımacılığı yüzde 40,6 ile en büyük payı alırken, deniz ve kara taşımacılığı daha düşük oranlarda gerçekleşti.

Ayrıca kamu hizmetlerinin değeri 2,8 milyar riyal, diğer iş hizmetleri ise 2,6 milyar riyal oldu. Bu kapsamda profesyonel ve yönetim danışmanlığı hizmetleri, söz konusu kalemin yaklaşık yüzde 51’ini oluşturdu.

GASTAT verilerine göre, telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetlerinin toplam değeri 2,3 milyar riyale ulaştı. Bu kategoride telekomünikasyon hizmetleri yüzde 51,4 ile en büyük payı alırken, bilgisayar ve bilgi hizmetleri daha düşük oranlarda kaldı.

Veriler, inşaat hizmetlerinin toplamda 1,8 milyar riyal olduğunu ortaya koyarken, geri kalan hizmet ihracatının finansal hizmetler, imalat, kişisel, kültürel ve eğlence hizmetleri ile sigorta ve emeklilik gibi kalemlere dağıldığını gösterdi.

Suudi Arabistan’ın hizmet ithalatı

Geçen yılın son çeyreğinde Suudi Arabistan’ın hizmet ithalatına ilişkin veriler, ulaştırma hizmetlerinin 33,5 milyar riyalle en yüksek kalem olduğunu ortaya koydu. Bu kategoride deniz taşımacılığı toplamın yaklaşık yüzde 45,6’sını oluştururken, hava ve kara taşımacılığı daha düşük paylarda kaldı.

Seyahat hizmetleri ithalatı ise 25,2 milyar riyal olarak gerçekleşti. Bu kalemde kişisel seyahatler, toplamın yaklaşık yüzde 93’ünü oluşturdu.

GASTAT verilerine göre, diğer iş hizmetlerinin değeri 17,5 milyar riyale ulaştı. Bu kalemde profesyonel ve yönetim danışmanlığı hizmetleri yaklaşık yüzde 54 pay aldı.

İnşaat hizmetleri ithalatı 16,4 milyar riyal, kamu hizmetleri 6,4 milyar riyal, sigorta ve emeklilik hizmetleri ise 5,2 milyar riyal olarak kaydedildi. Geri kalan ithalatın ise telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetleri, imalat, finansal hizmetler ile kişisel, kültürel ve eğlence hizmetleri gibi diğer kalemlere dağıldığı belirtildi.



İki Kutsal Caminin Koruyucusu Programı, 104 ülkeden 2 bin 500 hacıyı ağırlıyor

Program katılımcılarına çeşitli hizmet ve olanaklar sağlamaya yönelik entegre bir operasyon planı (Suudi Arabistan İslami İşler Bakanlığı)
Program katılımcılarına çeşitli hizmet ve olanaklar sağlamaya yönelik entegre bir operasyon planı (Suudi Arabistan İslami İşler Bakanlığı)
TT

İki Kutsal Caminin Koruyucusu Programı, 104 ülkeden 2 bin 500 hacıyı ağırlıyor

Program katılımcılarına çeşitli hizmet ve olanaklar sağlamaya yönelik entegre bir operasyon planı (Suudi Arabistan İslami İşler Bakanlığı)
Program katılımcılarına çeşitli hizmet ve olanaklar sağlamaya yönelik entegre bir operasyon planı (Suudi Arabistan İslami İşler Bakanlığı)

Suudi Arabistan İslami İşler Bakanlığı tarafından yürütülen “Haremeyn-i Şerifeyn Misafirleri Hac Programı” kapsamında ağırlanan misafirlerin tamamı ülkeye ulaştı. Program çerçevesinde dünyanın farklı kıtalarındaki 104 ülkeden toplam 2 bin 500 hacı adayı kabul edildi.

Bu yıl programa, dünyanın 102 ülkesinden İslam dünyasının önde gelen şahsiyetleri, alimler, davetçiler ve çeşitli toplumsal kesimlerden bin 300 kadın ve erkek hacı dahil edildi. Ayrıca Liberya’dan 200 kişi ile “Kararlılık Fırtınası” ve “Umudu Yeniden İnşa” operasyonlarında koalisyon güçleri bünyesinde görev yaparken hayatını kaybeden veya yaralanan Sudanlı askerlerin ailelerinden 1000 kişi de programa katıldı.

Suudi Arabistan İslami İşler Bakanı Dr. Abdullatif Al eş-Şeyh, söz konusu girişimin Suudi Arabistan yönetiminin dünya genelindeki Müslümanlara verdiği önemin somut bir göstergesi olduğunu belirterek, programın İslam kardeşliği ve birlik bağlarını güçlendirmeyi hedeflediğini ifade etti.

Program katılımcılarının rahatlığını sağlamak ve ibadetlerini kolaylıkla ve gönül rahatlığıyla yerine getirebilmelerini mümkün kılmak için sürekli çabalar sarf edilmektedir (Bakanlık).Program katılımcılarının rahatlığını sağlamak ve ibadetlerini kolaylıkla ve gönül rahatlığıyla yerine getirebilmelerini mümkün kılmak için sürekli çabalar sarf edilmektedir (Bakanlık).

Al eş-Şeyh, Suudi yönetiminin İslam’a ve Müslümanlara hizmet konusundaki hassasiyetinin bu programla bir kez daha ortaya konduğunu vurguladı. Bakanlık olarak programın yürütülmesi için tüm insan kaynağı, teknik altyapı ve maddi imkanların seferber edildiğini kaydeden Al eş-Şeyh, misafirlere en iyi hizmetin sunulması için kapsamlı hazırlıklar yapıldığını söyledi.

Bakanlık, resmi talimatların verilmesinin ardından hacı adaylarının kendi ülkelerinden ayrıldıkları andan itibaren hizmet alabilmeleri amacıyla özel komiteler aracılığıyla entegre bir plan uygulandığını açıkladı. Bu kapsamda misafirlerin hac ibadetlerini yerine getirmeleri ve Medine’de Mescid-i Nebevi’yi ziyaret etmeleri süresince gerekli tüm hizmetlerin sağlandığı belirtildi.

Öte yandan bakanlık, misafirlerin Cidde’deki Kral Abdülaziz Uluslararası Havalimanı’ndan itibaren Mekke’deki konaklama merkezlerine ulaştırılmasına kadar tüm sürecin kapsamlı bir operasyon planı doğrultusunda yürütüldüğünü, böylece hacı adaylarının ibadetlerini huzur ve kolaylık içinde yerine getirmelerinin hedeflendiğini bildirdi.

Konuklar, kendilerine gösterilen ilgi ve alaka için Suudi liderliğine minnettarlıklarını dile getirdiler (Bakanlık)Konuklar, kendilerine gösterilen ilgi ve alaka için Suudi liderliğine minnettarlıklarını dile getirdiler (Bakanlık)

Konaklama yerlerine yerleşmelerinin ardından Mescid-i Haram’a giderek kudüm tavafını gerçekleştiren misafirler, Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz ile Veliaht Prens Muhammed bin Selman’a gösterilen ilgi ve sağlanan hizmetler dolayısıyla teşekkür etti.

Bakanlık ayrıca Mekke ve Medine’deki konaklama merkezleri ile kutsal bölgelerde tüm hazırlıkların tamamlandığını, misafirler için özel programlar hazırlandığını ve hac ibadetlerinin ardından ülkelerine dönüşlerine kadar tüm süreçlerin planlandığını açıkladı.


Harameyn Hızlı Tren Hattı, Hacıların gelmeye başlamasından bu yana 800 bin yolcu taşıdı

Harameyn Yüksek Hızlı Tren Hattı ile düne kadar 3 bin 649 seferde 800 binden fazla yolcu taşındı (SPA)
Harameyn Yüksek Hızlı Tren Hattı ile düne kadar 3 bin 649 seferde 800 binden fazla yolcu taşındı (SPA)
TT

Harameyn Hızlı Tren Hattı, Hacıların gelmeye başlamasından bu yana 800 bin yolcu taşıdı

Harameyn Yüksek Hızlı Tren Hattı ile düne kadar 3 bin 649 seferde 800 binden fazla yolcu taşındı (SPA)
Harameyn Yüksek Hızlı Tren Hattı ile düne kadar 3 bin 649 seferde 800 binden fazla yolcu taşındı (SPA)

Harameyn Yüksek Hızlı Treni’nin bu yılki Hac dönemi operasyon planının başlamasından bu yana 800 binden fazla yolcu taşıdığı bildirildi. Dün akşama kadar gerçekleştirilen 3 bin 649 seferle sağlanan bu başarı, konukların ulaşımını kolaylaştırmayı, Mekke, Medine ve Cidde arasındaki hareketliliğin verimliliğini artırmayı hedefleyen çalışmalar kapsamında kaydedildi.

Suudi Arabistan Demiryolları Sözcüsü Halid el-Ferhan, trenin Mekke ile Medine arasındaki en hızlı ulaşım aracı olduğunu vurgulayarak, 453 kilometrelik mesafenin yaklaşık 2 saat 15 dakikada katedildiğini belirtti.

El-Ferhan ayrıca, trenin Cidde'deki Kral Abdülaziz Uluslararası Havalimanı ile Mekke istasyonu arasında da en hızlı ulaşım seçeneği olduğunu ifade etti. Bu hattaki yolculuk süresinin yaklaşık 50 dakika sürdüğünü kaydeden sözcü, böylece havalimanı üzerinden gelen hacı ve umrecilerin geçişlerinde büyük bir akıcılık sağlandığını ifade etti.

Harameyn Yüksek Hızlı Tren Hattı, 5 istasyon boyunca 453 kilometre uzunluğundadır (SPA).Harameyn Yüksek Hızlı Tren Hattı, 5 istasyon boyunca 453 kilometre uzunluğundadır (SPA).

Saatte 300 kilometre hız

Hattın teknik özelliklerine ve genel plana dair öne çıkan detaylar ise şöyle:

Dünyanın En Hızlılarından: Saatte 300 kilometre işletme hızına ulaşan Harameyn Treni, dünyanın en hızlı tren hatları arasında yer alıyor.

5 Ana İstasyon: Toplam 453 kilometre uzunluğundaki hat; Mekke, Medine, Cidde (Süleymaniye), Kral Abdullah Ekonomi Şehri ve Kral Abdülaziz Uluslararası Havalimanı olmak üzere 5 istasyondan oluşuyor.

Devasa Kapasite: Suudi Arabistan Demiryolları daha önce yaptığı açıklamada, Hac sezonu planı kapsamında 5 bin 300'den fazla sefer düzenleneceğini ve 2,2 milyondan fazla koltuk kapasitesi sunulacağını duyurdu.

Bu adımlar, Suudi Arabistan'ın Hac görevini yerine getiren inananlara hizmet etme ve sezon boyunca ulaşımlarını kolaylaştırma çabalarını desteklemeyi amaçlıyor.


Suudi Arabistan: Haccın amacından sapmasına izin vermeyeceğiz

Korgeneral Muhammed el-Bassami, Hac güvenlik sisteminin görevlerini yerine getirmeye hazır olduğunu doğruladı (Fotoğraf: Beşir Salih)
Korgeneral Muhammed el-Bassami, Hac güvenlik sisteminin görevlerini yerine getirmeye hazır olduğunu doğruladı (Fotoğraf: Beşir Salih)
TT

Suudi Arabistan: Haccın amacından sapmasına izin vermeyeceğiz

Korgeneral Muhammed el-Bassami, Hac güvenlik sisteminin görevlerini yerine getirmeye hazır olduğunu doğruladı (Fotoğraf: Beşir Salih)
Korgeneral Muhammed el-Bassami, Hac güvenlik sisteminin görevlerini yerine getirmeye hazır olduğunu doğruladı (Fotoğraf: Beşir Salih)

Suudi Arabistan, hac sezonunun dini amaçlarının dışına çıkarılmasına yol açabilecek hiçbir uygulamaya izin verilmeyeceğini belirtti. Yetkililer, cuma ikindi saatlerine kadar yurt dışından gelen hacı sayısının bir buçuk milyonu aştığını açıkladı.

Mekke bölgesindeki Birleşik Güvenlik Operasyonları Merkezi’nde (911) düzenlenen Hac Güvenlik Güçleri Komutanlığı düzenlediği toplantının ardından basına açıklamalarda bulundu. Toplantıda bu yılki hac sezonuna ilişkin güvenlik, trafik ve organizasyon planları ile ilgili talimat ve rehberler ele alındı.

Suudi Arabistan Kamu Güvenliği Müdürü Muhammed el-Bassami, hac güvenlik sisteminin görevlerini yerine getirmeye tam anlamıyla hazır olduğunu söyledi.

Bassami, “Hedefimiz, hacının güvenli şekilde varış noktasına ulaşması, ibadetlerini yerine getirmesi ve ülkesine sağ salim dönmesidir” dedi.

dfbhyju
Cuma günü Mekke'de düzenlenen Hac güvenlik güçleri liderlerinin basın toplantısından bir kare (Fotoğraf: Beşir Salih)

Kalabalık yönetim planlarının; insan akışını düzenleme, yoğunluğu dağıtma ve güzergâhlar arasındaki kesişmeleri mümkün olduğunca azaltmaya odaklandığını belirten Bassami, teknolojinin sahadaki güvenlik personeliyle birlikte önemli bir rol oynadığını ifade etti.

Suudi yetkili ayrıca risk analizlerine göre farklı senaryolara hazırlık yapıldığını, tüm güvenlik kurumlarının hazırlık seviyesini test etmek amacıyla çok sayıda tatbikat ve saha uygulaması gerçekleştirildiğini söyledi.

Devlet Güvenlik Başkanlığı’na bağlı Özel Acil Durum Kuvvetleri Komutanı Muhammed el-Umari ise güvenlik planlarını “bütünleşik, önleyici ve esnek” olarak tanımladı. Umari, hacıların güvenliğini sağlamak amacıyla merkezi bölgede ve kutsal alanlarda güvenlik güçlerinin konuşlandırıldığını belirtti.

Sivil Savunma Müdürü Hamud el-Farac da hac sezonu için hazırlıkların ve koordinasyonun tamamlandığını söyledi. Farac, “Hacılara hizmet veren tüm kurumlara öz savunma konusunda eğitim verdik” dedi. Ayrıca gönüllü kadın ve erkeklerin, tüm görevlerde sivil savunma ekipleriyle birlikte çalıştığını ifade etti.

thy
Korgeneral Muhammed Al-Omari, Mekke'deki Hac güvenlik güçleri liderlerinin basın toplantısında konuşurken (Fotoğraf: Başir Salih)

Öte yandan Hac Pasaport Kuvvetleri Komutanı Salih el-Murabba, “Mekke Yolu Girişimi”nin yurt dışından gelen hacıların yüzde 30’unu kapsadığını söyledi.

Murabba, cuma ikindi saatlerine kadar Suudi Arabistan dışından gelen hacı sayısının 1 milyon 518 bin 153’e ulaştığını açıkladı.