ABD Başkanı Trump, Uzay Kuvvetleri Komutanlığının kurulmasını öngören Başkanlık Talimatnamesi'ni imzaladı.
Washington/Şaku'l Avsat
TT
TT
ABD Uzay Kuvvetleri Komutanlığı kuruyor
Trump, "Uzay Kuvvetleri Komutanlığının Birleşik Muharip Komutanlık olarak kurulması" başlıklı ABD Savunma Bakanı Jim Mattis'e hitaben kaleme aldığı 2 sayfalık Başkanlık Talimatnamesi ile uzun zamandır konuşulan Uzay Kuvvetleri Komutanlığının kurulması sürecini resmileştirdi.
Kararnamede, komutanlığın kurulmasıyla ilgili Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı ile görüştüğünü belirten Trump, Savunma Bakanı Jim Mattis'ten Uzay Kuvvetleri Komutanlığında görevlendirilecek subayların belirlenmesini istediğini ifade etti.
Trump kararnamede ABD Uzay Kuvvetleri Komutanlığının görevlerine ilişkin şunları kaydetti:
"Uzay Kuvvetleri Komutanlığını, (1) Birleşik bir Muharip Komutanlığın sorumluluklarıyla, (2) Stratejik Kuvvetler Komutanlığının daha önce üstlendiği uzay ile ilgili sorumluluklarla, (3) Uzay Operasyonları Kuvvetleri için Müşterek Kuvvet İstihdam ve Eğitim birimlerinin sorumluluklarıyla görevli kıldım. ABD Uzay Kuvvetleri Komutanlığının kapsamlı görev ve yetki listesine güncel Birleşik Komutanlık planında yer verilecektir."
Başkan Yardımcısı Mike Pence'in desteklediği uzay için ayrı komutanlık kurulması konusu ülkede uzun süredir tartışılıyordu.
Pentagonun bu bu yıl yayımladığı Ulusal Savunma Strateji Belgesi'nde "kalabalık ve karmaşık" hale gelmesi nedeniyle uzay bir "savaş alanı" olarak tanımlanmıştı.
Çin'in "Dong Neg 3" uydularına karşı kullanılabilecek menzile sahip balistik füzesini test etmesi, Rusya'nın da "Kosmos 2521" adlı "katil uydu" olarak bilinen uydusunu test ettiğini açıklaması ABD'de kaygı ile karşılanmıştı.
Paris’ten, insani yardım kuruluşları aracılığıyla Hamas’a finansman sağladıkları şüphesiyle 5 kişiye suçlamahttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5325638-paris%E2%80%99ten-insani-yard%C4%B1m-kurulu%C5%9Flar%C4%B1-arac%C4%B1l%C4%B1%C4%9F%C4%B1yla-hamas%E2%80%99-finansman-sa%C4%9Flad%C4%B1klar%C4%B1
Paris’ten, insani yardım kuruluşları aracılığıyla Hamas’a finansman sağladıkları şüphesiyle 5 kişiye suçlama
Fransız polisi, (Arşiv – AP)
Fransız makamları, insani yardım kuruluşları aracılığıyla Hamas’a finansman sağladıkları şüphesiyle beş kişi hakkında suçlama yöneltti. Açıklama, Ulusal Terörle Mücadele Savcılığı tarafından dün yapıldı.
Savcılık, söz konusu kuruluşların insani yardım faaliyetleri kisvesi altında topladıkları paraları Hamas’a aktardığından şüpheleniyor.
Ulusal Terörle Mücadele Savcılığı, soruşturmayı yürüten İç Güvenlik Genel Müdürlüğü (DGSI) ekiplerinin 5 şüpheliyi salı günü gözaltına aldığını bildirdi.
Yetkililer cuma günü, “terör örgütü olan Hamas’ın finansmanına” ilişkin adli soruşturma başlattı. Suçun kanıtlanması halinde, terör örgütüyle bağlantılı güveni kötüye kullanma ve kara para aklama suçları da gündeme gelebilecek.
Beş şüpheliden üçü, Ulusal Terörle Mücadele Savcılığı’nın talebi üzerine adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.
Savcılık, iki dernek başkanının tutuklu yargılanmasını talep etti. Bunlardan biri, ertelenen yüzleştirme duruşmasını talep ettiği için duruşmaya kadar tutuklu kaldı.
Şüphelilerden birinin avukatı Lucy Simon, “Müvekkilim yalnızca insani amaçlarla bağış toplama çalışmalarına katıldı. Tutuklanması skandal olur” dedi.
Savcılık, diğer derneğin başkanının da adli kontrol şartıyla serbest bırakıldığını açıkladı.
İki derneğin merkezlerinin nerede bulunduğu ve soruşturma kapsamında söz konusu olan para miktarı açıklanmadı.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre soruşturma, “terörün finansmanı ve kişilere karşı suç işlemek amacıyla suç teşkil eden bir terör planına katılma” şüpheleri üzerine 21 Nisan’da başlatılmıştı.
İsrail neden Avrupa'daki radikal sağcılarla yakınlaşıyor?https://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5325577-i%CC%87srail-neden-avrupadaki-radikal-sa%C4%9Fc%C4%B1larla-yak%C4%B1nla%C5%9F%C4%B1yor
İsrail neden Avrupa'daki radikal sağcılarla yakınlaşıyor?
Netanyahu'nun BM Genel Kurulu'nda geçen ay yaptığı konuşma sırasında birçok kişi tepki olarak salonu terk etmişti (AP)
Uluslararası arenada yalnızlaşan İsrail, Avrupa'daki radikal sağcıları kazanmaya çalışıyor.
Fransa'da radikal sağcı Ulusal Birlik (RN) Genel Başkanı Jordan Bardella'nın gençken Yahudiler hakkında aşağılayıcı ifadeler kullandığına yönelik iddialar gündemden düşmezken, İsrail Diaspora İşleri Bakanı Amihay Şikli, 31 yaşındaki siyasetçiyi "Avrupa'da Hamas'a karşı en net seslerden biri" diye niteleyerek savundu.
Bardella, Marine Le Pen'in gelecek yılki cumhurbaşkanlığı seçimini kazanması halinde başbakan olabilir.
Times of Israel'in analizine göre İsrail yönetiminin radikal sağcı Avusturya Özgürlük Partisi'yle (FPÖ) ilişkileri de değişti.
Eski SS üyesi olan Anton Reinthaller tarafından kurulan FPÖ, 2000'de hükümete katılınca İsrail, tepki olarak Viyana'daki büyükelçisini geri çekmişti.
Ancak analizde, Binyamin Netanyahu'nun FPÖ'yle ilişkileri normalleştirdiğine işaret ediliyor. Şikli, FPÖ lideri Herbert Kickl'ın antisemitizmle mücadele sözü vermesini "tarihi bir dönüm noktası" diye nitelemişti.
Netanyahu yönetiminin ayrıca İsveç, İspanya ve Britanya'daki radikal sağcı liderlerle de yakınlaştığına dikkat çekiliyor.
İsrail'in eski Berlin Büyükelçisi Jeremy Issacharoff, Avrupa'daki bazı radikal sağ partilerin Tel Aviv'le iyi ilişki kurarak geçmişteki antisemitist söylemlerinden uzaklaştıkları görüntüsü vermeye çalıştığını savunuyor. Eski büyükelçi, bunun uzun vadede İsrail'in uluslararası itibarına zarar verebileceğini söylüyor.
İsrail'in radikal sağ partilerle yakınlaşmasının Avrupa'daki Yahudi topluluklarına etkisinin de dikkate alınması gerektiğini vurguluyor.
Prag Uluslararası İlişkiler Enstitüsü'nden Azriel Bermant ise Netanyahu'nun Avrupa içindeki bölünmeleri artırmak istediğini savunuyor.
Diğer yandan İsrail, radikal sağcı Almanya için Alternatif'le (AfD) mesafesini koruyor.
Tel Aviv Üniversitesi'nden Rémi Daniel, "İsrail'de bazıları, radikal sağın İsrail için hayal edilebilecek en doğal ya da en uygun ortak olduğunu düşünüyor" derken, AfD'nin bu tabloya uymadığını söylüyor:
Almanya sözkonusu olduğunda durum böyle değil. AfD içinde, Almanya ve geçmişiyle ilgili endişe verici tutumların yanı sıra İsrail karşıtı akımlar da var.
Almanya'nın Saksonya-Anhalt eyaletinde 6 Eylül'de düzenlenen seçimde AfD, oyların yüzde 43,8'ini alarak tarihi bir zafer elde etmişti.
Amerikan Yahudi Komitesi'nin açıklamasında "Holokost'tan bu yana ilk kez radikal sağcı bir parti Almanya'da bir eyalet seçimini kazandı" denmişti.
Independent Türkçe, Times of Israel, Washington Post
Denizler ve okyanusların yönetimine ilişkin uluslararası sistem çöküşün eşiğindehttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5325503-denizler-ve-okyanuslar%C4%B1n%C2%A0y%C3%B6netimine-ili%C5%9Fkin-uluslararas%C4%B1%C2%A0sistem-%C3%A7%C3%B6k%C3%BC%C5%9F%C3%BCn-e%C5%9Fi%C4%9Finde
Denizler ve okyanusların yönetimine ilişkin uluslararası sistem çöküşün eşiğinde
Arktik buzullarının erimesi yeni ticaret yollarının önünü açıyor (Reuters)
Son beş yüzyıl boyunca insan toplulukları arasındaki rekabet ve çatışmaların merkezinde kara parçaları yer aldı. Antarktika dışında dünyanın neredeyse her karışının bir devletin egemenliği altına girmesine karşın, okyanuslar ve denizler büyük ölçüde bu egemenliğin dışında kaldı.
Panama City, önemini Panama Kanalı’ndan alan bir şehir (AFP).
Bazı devletler denizler üzerinde hâkimiyet kurmaya ve onları düzenlemeye çalıştığında ise bu girişimler başarısız oldu. Çünkü denizler, uzun süreli kontrolü son derece zorlaştıracak kadar genişti. 20. yüzyılın ikinci yarısındaki Soğuk Savaş döneminde ABD ve Sovyetler Birliği de okyanusları ele geçirmek için yoğun bir rekabete girmekten kaçındı.
Bunun yerine hükümetlerin çoğu, uluslararası sularda seyrüsefer özgürlüğünü güvence altına almaya çalışan bir dizi anlaşma ve kurum aracılığıyla denizleri yönetme konusunda uzlaştı. Kıyı devletlerine ise karasuları ve münhasır ekonomik bölge statüleriyle belirli deniz alanları tahsis edildi.
Ancak Chicago Üniversitesinde siyaset bilimi profesörü Michael Albertus, Foreign Affairs dergisinde yayımlanan analizinde, denizler ve okyanuslara ilişkin bu uluslararası sistemin bugün çökmekte olduğunu belirtiyor. Yemen’de Husilerin Bab el-Mendeb Boğazı’ndaki deniz trafiğini aksattığını, Hürmüz Boğazı çevresinde ise bir çatışmanın yaşandığını kaydediyor.
ABD Başkanı Donald Trump, temmuz ayında Hürmüz Boğazı’ndan geçişler için ABD’nin ücret talep etmesi fikrini gündeme getirmiş, ancak daha sonra bu plandan geri adım atmıştı.
Hürmüz Boğazı yakınlarında Umman sularında demirleyen gemiler (AFP).
Bu sırada başka hükümetler de uluslararası sular ve deniz kaynakları üzerinde kontrol kurmak için rekabet ediyor. Rusya Arktik Okyanusu’ndaki geniş deniz alanları ve deniz tabanları üzerindeki kontrolünü artırmaya çalışırken, Çin Güney Çin Denizi’nde yapay adalar inşa ediyor. ABD ise münhasır ekonomik bölgesinin ötesindeki deniz tabanlarında nüfuz alanını genişletiyor. Çok sayıda ülke de okyanuslardan kritik ve nadir mineralleri çıkarmaya hazırlanıyor.
Küresel eğilim
Deniz ulaşım güzergâhları veya geniş deniz ve okyanus alanları üzerinde kontrol kurmaya yönelik bu küresel eğilim, onlarca yıldır okyanuslarda seyrüsefer özgürlüğünü koruyan uluslararası kurum ve anlaşmaların gücünü kaybettiği bir dönemde gerçekleşiyor.
Hükümetlerin, karalarda yaptıkları gibi dünya denizleri üzerinde de egemenlik kurmaya yönelmesi halinde küresel ticaret varoluşsal bir tehditle karşı karşıya kalabilir. Bu durum, dünyayı yeni bir deniz çatışmaları dönemine sürükleyebilir.
Yayımlanmayı bekleyen “The Return of Conquest” adlı kitabın yazarı Albertus, okyanusların bölüşüldüğü bir dünyanın kaçınılmaz olarak daha yoksul ve daha tehlikeli olacağını belirtiyor.
Bab el-Mendeb yakınlarında Yemen kıyısı açıklarında demirleyen bir yük gemisi (AFP).
İran’ın, ABD ve İsrail’in şubat ayının sonunda düzenlediği saldırıların ardından fiilen kontrol edip kapattığı Hürmüz Boğazı’ndan geçiş ücreti uygulama niyetini açıklamasının ardından Endonezya Maliye Bakanı da Malakka Boğazı’nda benzer bir geçiş ücreti getirilmesi ihtimaline işaret etti. Ancak bakan daha sonra bu açıklamasından geri adım attı.
Güneydoğu Asya’daki kritik deniz geçişlerinden biri olan Malakka Boğazı’ndan dünya deniz yoluyla taşınan petrol arzının yaklaşık yüzde 29’u geçiyor.
Çin de 2016 yılında Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi kapsamında verilen ve Güney Çin Denizi’ndeki geniş kapsamlı hak iddialarını reddeden bağlayıcı kararı uzun süredir dikkate almıyor. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Pekin, tartışmalı resifler üzerinde yapay adalar inşa ederek, Filipinler’in münhasır ekonomik bölgesine müdahale ederek ve Tayvan’ı kuşatarak bu karara aykırı hareket ediyor.
Rusya ise denizaltı kablolarını kesmek amacıyla kimliklerini gizleyen gemileri kullandığı yönündeki şüphelerle karşı karşıya. Bu faaliyetlerin, Avrupa ülkelerinin Ukrayna’ya verdiği desteğe karşı yürütülen daha geniş kapsamlı bir istikrarsızlaştırma kampanyasının parçası olduğu öne sürülüyor.
İklim değişikliği
İklim değişikliğinin okyanuslar üzerinden yeni çatışmalara yol açması bekleniyor. Arktik buzullarının erimesi sürdükçe, Avrupa ile Asya’yı Rusya’nın Arktik kıyıları boyunca birbirine bağlayan yeni deniz güzergâhındaki gemi trafiğinin artması bekleniyor.
Moskova’nın bu güzergâhta serbest geçişe izin vermesi ise zor görünüyor. Rusya hâlihazırda bu rotayı kullanan yabancı gemileri karmaşık ve ağır bir izin-lisans sistemine tabi tutuyor. Ayrıca Sibirya kıyıları açıklarındaki Vilkitski Boğazı gibi bazı su yollarını uluslararası boğazlar yerine Rusya’nın yargı yetkisine tabi iç sular olarak değerlendiriyor.
Okyanuslardaki rekabet yalnızca deniz ulaşımının kontrolüyle sınırlı değil. Çin’in küresel nadir toprak elementi tedarikindeki hâkimiyetini güçlü bir baskı aracına dönüştürmesiyle birlikte diğer ülkeler de okyanus tabanlarından mineral çıkarma potansiyelini araştırıyor.
Hawai ile Meksika arasında Kuzey Pasifik’te yer alan Clarion-Clipperton Bölgesi, Orta Hint Okyanusu Havzası ve Güney Pasifik’teki Penrhyn Havzası gibi bölgelerin deniz tabanlarında kritik mineraller içeren büyük miktarda kaya ve nodül bulunduğu belirtiliyor.
Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi kapsamında faaliyet gösteren Uluslararası Deniz Yatağı Otoritesi, hükümetlerin okyanus tabanını araştırmasına ve haritalandırmasına, çevresel veriler toplamasına ve madencilik teknolojilerini test etmesine izin veren onlarca arama sözleşmesi düzenledi.
Ancak kurum, üyeler çevresel standartlar ve bunların uygulanmasına ilişkin kurallar konusunda anlaşamadığı için ticari deniz madenciliğine şu aşamada izin vermiyor.
Deniz tabanındaki kaynaklar
ABD’nin açık denizlerde madencilik projeleri yürütmeye başlaması halinde, Çin, Hindistan ve Rusya gibi okyanuslardaki çıkarma faaliyetlerini sınırlayan uluslararası anlaşmalara taraf ülkelerin buna itiraz etmesi bekleniyor.
Pekin ve Moskova diğer deniz hukuku kurallarını göz ardı etse de ABD’nin deniz madenciliğine başlamasını kendi politikalarını meşrulaştırmak için gerekçe olarak kullanabilir.
Tayvan’a ait bir denizaltının kulesi Tayvan Boğazı sularında görülüyor (Reuters).
Kurallara dayalı diğer uluslararası sistemlerde olduğu gibi, okyanusların yönetimine ilişkin düzenin bir anda çökmesi beklenmiyor. Büyük güçler, bazı alanlarda düzenlemelere ihtiyaç duymaya devam ediyor. Örneğin balıkçılığın yönetimi, kuralsızlığın başka alanlarda sağlayabileceği avantajlara rağmen devletlerin ortak çıkarlarından biri olmayı sürdürüyor.
Bu nedenle sistemin daha çok aşamalı biçimde aşınması bekleniyor.
Albertus son olarak, devletlerin okyanuslar üzerinde kontrol için rekabet ettiği bir dünyada ticaretin yavaşlayacağı uyarısında bulunuyor. Gemiler denizlerde daha dolambaçlı rotalar izlemek zorunda kalacak, boğazlardan geçiş ücretleri artacak, malların fiyatları yükselecek ve tedarik zincirleri daha fazla aksama ve kesinti riskiyle karşı karşıya kalacak.
Okyanusların paylaşılması süreci zamanla kara parçalarının ele geçirilmesine benzer bir nitelik kazanabilir. Güçlü olan veya ilk davranan devletler kaynakların mülkiyetini ele geçirmeye çalışabilir. Hükümetlerin okyanuslardan mümkün olan en büyük payı almak ve iddia ettikleri egemenliği güç kullanarak korumak için yarışması, jeopolitik gerilim noktalarının da artmasına yol açabilir.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
