Bir yılda 19 bin kişi terör nedeniyle hayatını kaybetti

ABD’li Forbes dergisi
ABD’li Forbes dergisi
TT

Bir yılda 19 bin kişi terör nedeniyle hayatını kaybetti

ABD’li Forbes dergisi
ABD’li Forbes dergisi

Yılın son günlerine girilmesiyle birlikte ABD’li Forbes dergisi terör örgütlerinin saldırılarında bu yıl boyunca kaç kişinin hayatını kaybettiğine dair bir çalışma ortaya koydu.
Rapora göre bu yıl terör nedeniyle dünya genelinde 18 bin 814 kişi hayatını kaybetti. Yarısından fazlası doğrudan ve dolaylı olarak yalnızca DEAŞ, Taliban, eş-Şebab hareketi ve Boko Haram örgütlerinin gerçekleştirdiği saldırılar sonucu yaşamını yitirdi.
En kanlı örgüt DEAŞ
Forbes’in yayınladığı rapora göre, bu dört örgüt, bir yıl boyunca 10 bin 632 kişinin ölümünden sorumlu. Bu örgütler eylemleriyle Afganistan, Irak, Nijerya, Somali ve Suriye gibi ülkelerde istikrarsızlığa neden oluyor. Raporda DEAŞ’ın bir yıl boyunca 4 bin 350 kişinin hayatını kaybetmesine neden olduğu ve son dört yıldır dünyanın en ölümcül terörist grubu olduğu belirtildi. Örgüt, Suriye ve Irak’ta büyük ölçüde hezimete uğramasına rağmen hala bu ülkelere yönelik saldırılar gerçekleştirebiliyor. Ayrıca radikal kişiler ve diğer örgütlerin de Ortadoğu’nun başka bölgeleri, Avrupa ve Asya’da saldırılar gerçekleştirmesine öncü oldu.
DEAŞ saldırıları azaldı
Rapora göre DEAŞ, düşmanlarını bombalı saldırılar ve patlayıcılarla hedef alıyor. Gerçekleştirdiği saldırıların yüzde 69’unun bu şekilde olduğu ifade edildi. Ayrıca muhaliflerle doğrudan savaşarak evlerde veya sokaklarda infazlar gerçekleştirdi. DEAŞ geçtiğimiz yılda önceki yıla oranla yüzde 22 daha az saldırı gerçekleştirdi. DEAŞ nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 9 bin 150’den 4 bin 350’ye düştü. Ayrıca her saldırı sonucu meydana gelen ölümlerin oranı yüzde 8’den yüzde 4.9’a düştü.
Taliban saldırıları
Taliban ise bir yıl boyunca 3 bin 571 kişinin yaşamını yitirmesine neden oldu. 2001 yılından beri ABD tarafından desteklenen Koalisyonu hedef alan saldırılar gerçekleştiriyor. Dayanıklılığını büyük ölçüde ortaya koydu. Afganistan’da meydana gelen saldırıların yüzde 29’u, ülkenin yüzde 11’ini kontrolü altında bulunduran Taliban tarafından gerçekleştiriliyor. 398 eyaletin yüzde 70’inde faaliyet gösteriyor.
Forbes’in raporuna göre Taliban’ın eylemlerinin ölümcüllük oranı son yıllarda arttı. Saldırıları sonucu meydana gelen ölümlerin oranı geçtiğimiz yıl yüzde 4.2 iken bu yıl 5.1’e yükseldi. Taliban son yıllarda taktiklerinde de değişiklikler yaptı. Saldırılarında sivilleri hedef almaktan uzaklaşarak polis ve silahlı kuvvetlere yönelik saldırılar gerçekleştirmeye başladı. Taliban bir yıl boyunca 2 bin 419 polis ve silahlı kuvvetin hayatını kaybetmesine neden oldu. Geçtiğimiz yıl bu sayı bin 782 idi.
El Kaide’ye bağlı Eş-Şebab saldırıları
Somali’deki eş- Şebab hakkında da bilgilerin yer aldığı rapora göre hareket bu yıl içerisinde bin 457 kişinin ölümüne neden oldu. 2006 yılında ortaya çıkan hareket, El Kaide’ye bağlı bulunuyor. Başlıca faaliyet bölgesi Somali olan bu hareket, Etiyopya, Uganda ve Kenya’da da saldırılar gerçekleştirdi. Rapora göre eş- Şebab, bu yıl Afrika ve Batı Sahra’daki en kanlı saldırıları gerçekleştiren hareket oldu. Bin 457 kişinin hayatını kaybetmesine neden olan bu hareket, saldırılarını geçtiğimiz yıla oranla yüzde 93 arttırdı. Somali’nin başkenti Mogadişu’da hayatını kaybedenler, bu sayının üçte birini oluşturuyor. Meydana gelen olayların en kötüsü Mogadişu’daki Safari otelinin önün meydana gelen ve 588 kişinin hayatını kaybettiği ayrıca 316 kişinin yaralandığı saldırı oldu.
Nijerya’nın kâbusu Boko Haram
Raporda Boko Haram’ın bu yıl bin 254 kişinin hayatını kaybetmesine neden olduğuna vurgu yapıldı. Nijeryalı bir terör örgütü olan Boko Haram, DEAŞ ortaya çıkamadan önce dünyanın en büyük terör örgütüydü. Rapora göre 2014 yılından beri gerilemeye başlayan Boko Haram, son dönemlerde farklı gruplara ayrılmaya başladı. Bunlardan en büyüğü de Afrika’nın batısındaki DEAŞ. Boko Haram, 2002 yılında ülkenin kuzeydoğundan ortaya çıkmasından bu yana, Çad, Kamerun, Nijer gibi komşu ülkelere de dağıldı. 2 yıl önce DEAŞ’a bağlılık yemini etti.
Saldırılarda azalma görüldü
Forbes’in raporuna göre Nijerya’da son yıllarda terör saldırıları nedeniyle hayatını kaybeden insan sayısında azalma görülüyor. Ölüm oranı, zirveye ulaştığı 2014 yılından bu yana yüzde 83 oranında geriledi. Nijerya güvenlik güçleri, uluslararası müttefikler tarafından sağlanan yardımlarının bunda büyük etkiye sahip olduğunu söyledi. Hareketin zafer elde etmekten çok uzak olduğu belirtildi. Nijerya’da meydana gelen saldırıların yüzde 49’u Boko Haram tarafından gerçekleştirildi.
Saldırıları sonucu meydana gelen ölümlerin oranı geçtiğimiz yıl yüzde 29 iken bu yıl 15’e geriledi.



Altın ve gümüş fiyatları niçin çok değişiyor?

Altın ve gümüş, ekonomik ve jeopolitik krizlere karşı yatırımcılar tarafından güvenli liman olarak görülüyor (Reuters)
Altın ve gümüş, ekonomik ve jeopolitik krizlere karşı yatırımcılar tarafından güvenli liman olarak görülüyor (Reuters)
TT

Altın ve gümüş fiyatları niçin çok değişiyor?

Altın ve gümüş, ekonomik ve jeopolitik krizlere karşı yatırımcılar tarafından güvenli liman olarak görülüyor (Reuters)
Altın ve gümüş, ekonomik ve jeopolitik krizlere karşı yatırımcılar tarafından güvenli liman olarak görülüyor (Reuters)

Altın ve gümüşte üst üste kırılan rekorların ardından gelen düşüş mercek altına alındı. 

Wall Street Journal'ın (WSJ) analizinde, ABD Başkanı Donald Trump'ın ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanlığı'na Kevin Warsh'u aday göstermesinin ardından değerli metallerde sert düşüş yaşandığına dikkat çekiliyor. 

Analize göre yatırımcılar, Warsh'un enflasyona karşı "şahin bir politika" izleyeceğini ve Fed'in başına atanmasının doların güçlenmesini sağlayacağını düşünüyor. Financial Times'ın analizinde de benzer bir noktaya işaret ediliyor. 

Fed'in bağımsızlığıyla ilgili endişeler, mayıstan bu yana doların değerinin düşmesinde önemli rol oynadı. 

Trump ise doların seyrinde olumsuz bir durum olmadığını savunarak "Bence harika gidiyor" demişti. 

Analizde, Warsh'un adaylığının duyurulmasıyla altın ve gümüşte hızlı satışlar başladığı vurgulanıyor. Diğer yandan değerli metallerdeki düşüşün, "piyasa temellerinin öngördüğünün çok ötesine çıkan çılgın alımların sonucu olduğuna" da dikkat çekiliyor. 

Trump'ın cuma günkü açıklamasında "çok zeki, çok iyi ve güçlü" diye nitelediği Warsh'un adaylığını duyurmasıyla dolarda da toparlanma görüldü. 

Değerli metallerin değişken seyrinde spekülasyonların da önemli rol oynadığına işaret ediliyor. 

En uç spekülasyonların, "vatandaşların külçe gümüş almak için sıraya girdiği" Çin'den geldiği belirtiliyor. Çin sınır polisinin, Hong Kong'dan ülkeye yaklaşık 227 kilogram gümüş kaçırmaya çalışan iki kişiyi geçen hafta yakalaması da gündem olmuştu. 

Çin yönetimi, yatırım çılgınlığının risklerini azaltmak için UBS gümüş vadeli işlem fonu da dahil 5 emtia fonunun ticaretini cuma günü askıya almıştı. 

Öte yandan sert satışlara rağmen WSJ analistleri, özellikle altın ve bakırda yükselişin sürebileceği tahminini paylaşıyor. 

Fed-Beyaz Saray çekişmesi

Fed Başkanı Jerome Powell'la Trump arasındaki çekişme, ABD Merkez Bankası'nın bağımsızlığıyla ilgili endişeleri artırıyor. 

Tartışma Fed ofis binalarının yenilenmesini kapsayan çok yıllı projeyle ilgili. Beyaz Saray'ın proje için öngördüğü bütçe 1,9 milyar dolardı. Ancak işçilik ve malzeme fiyatlarındaki artış, tasarım değişiklikleri ve asbestle kurşun kirliliği gibi öngörülemeyen sorunlar nedeniyle maliyet 2,5 milyar dolara çıkmıştı.

ABD Başkanı, Powell'ın dolandırıcılık yaptığını ima ederek süreci kötü yönettiğini öne sürmüştü. Fed başkanı ise hakkındaki iddiaları reddederek, binaların renovasyon masraflarının uzun vadede kendini amorti edeceğini belirtmişti.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, Financial Times


Altın, 2008’den bu yana en büyük günlük kazancını kaydetti: Tarihi kayıpların ardından dengelendi

Hong Kong’da bir altın mağazasının önünden geçen bir kadın (AFP)
Hong Kong’da bir altın mağazasının önünden geçen bir kadın (AFP)
TT

Altın, 2008’den bu yana en büyük günlük kazancını kaydetti: Tarihi kayıpların ardından dengelendi

Hong Kong’da bir altın mağazasının önünden geçen bir kadın (AFP)
Hong Kong’da bir altın mağazasının önünden geçen bir kadın (AFP)

Altın fiyatları, salı günü işlemlerinde yüzde 5’i aşan sert bir yükseliş kaydederek, Kasım 2008’den bu yana en büyük günlük kazancına yöneldi. Gümüşte de güçlü bir toparlanma görülürken, kıymetli metaller son on yılların en sert iki günlük düşüşünün ardından yeniden denge kazandı. Analistler, mevcut yükseliş eğiliminin sürebileceğini ve yılın ilerleyen dönemlerinde yeni rekor seviyelerin görülebileceğini belirtiyor.

Spot piyasada altının ons fiyatı yüzde 5,8 artışla 4.935,56 dolara yükseldi. Altın, pazartesi günü, yalnızca iki seans önce ulaştığı 5.594,82 dolarlık tarihi zirvenin ardından 4.403,24 dolara kadar gerilemişti. ABD vadeli altın kontratları ise yüzde 6,6 artarak 4.958,50 dolara çıktı.

Gümüş piyasasında da güçlü bir toparlanma yaşandı. Ons gümüş yüzde 10 yükselerek 87,40 dolara ulaştı. Gümüş, geçen cuma günü yüzde 27 ile tarihindeki en büyük günlük düşüşü yaşamış, bunu pazartesi günü yüzde 6’lık bir gerileme izlemişti.

Sert dalgalanmaların nedenleri

Capital.com Kıdemli Piyasa Analisti Kyle Rodda, mevcut fiyatların altın ve gümüşü Ocak ayının ikinci yarısının başındaki seviyelere geri taşıdığını belirterek, son haftalardaki piyasa davranışını “irrasyonel” olarak nitelendirdi.

Kıymetli metaller, ABD Başkanı Donald Trump’ın Kevin Warsh’ı ABD Merkez Bankası (Fed) başkanlığına aday göstermesinin ardından yoğun satış baskısıyla karşı karşıya kalmıştı. Piyasaların bu adaylığı yüksek olasılıklı görmesi, doların güçlenmesine ve kıymetli metallerdeki “balonun” geçici olarak patlamasına yol açtı. Ayrıca CME Group’un metal vadeli işlemlerinde teminat gerekliliklerini artırma kararı da geçen hafta düşüşü hızlandıran etkenler arasında yer aldı.

ABD verilerinde belirsizlik

Öte yandan ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu, pazartesi günü yaptığı açıklamada, federal hükümetteki kısmi kapanma nedeniyle ocak ayına ilişkin istihdam raporunun cuma günü planlanan tarihte yayımlanmayacağını duyurdu. Bu durum, makroekonomik görünümdeki belirsizliği artırdı.

Diğer metallerin performansı

Diğer kıymetli metaller de yükselişe eşlik etti. Platin yüzde 5,7 artışla ons başına 2.242,55 dolara yükseldi. Platin, ocak ayının sonlarında 2.918,80 dolar ile rekor seviyeye ulaşmıştı. Paladyum da yükseldi…


ABD verilerinin duraklamasıyla altın %3'ün üzerinde artışla toparlandı

Dubai'deki bir kuyumcu dükkanında bir kilogramlık altın külçe ve damgalı altın sikke sergileniyor (Reuters)
Dubai'deki bir kuyumcu dükkanında bir kilogramlık altın külçe ve damgalı altın sikke sergileniyor (Reuters)
TT

ABD verilerinin duraklamasıyla altın %3'ün üzerinde artışla toparlandı

Dubai'deki bir kuyumcu dükkanında bir kilogramlık altın külçe ve damgalı altın sikke sergileniyor (Reuters)
Dubai'deki bir kuyumcu dükkanında bir kilogramlık altın külçe ve damgalı altın sikke sergileniyor (Reuters)

Altın fiyatları, bugünkü işlemlerde güçlü bir toparlanma sergileyerek yüzde 3’ün üzerinde yükseldi. Böylece önceki seanslarda yaşanan sert kayıpların bir kısmını telafi eden altın, ABD hükümetindeki kısmi kapanmanın piyasalarda yarattığı belirsizlikten destek buldu.

Altın dengesini yeniden buldu

Spot piyasada altının ons fiyatı yüzde 3,7 artışla 4.837,16 dolara yükselirken, bir önceki seansta son bir ayın en düşük seviyesini görmüştü. ABD vadeli altın kontratları ise yüzde 4,5 değer kazanarak 4.859,30 dolardan işlem gördü.

Bu toparlanma, değerli metalin geçen hafta 5 bin 594,82 dolarla tarihî zirvesini test etmesinin ardından sert bir düzeltme sürecine girdiği dalgalı dönemi izledi.

İstihdam verilerinin yokluğu etkili oldu

Analistler, yükselişi ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun, ocak ayına ilişkin ve cuma günü açıklanması beklenen aylık istihdam raporunun yayımlanmayacağını duyurmasına bağlıyor. Söz konusu durum, Kongre’nin bütçe paketini onaylayamaması nedeniyle federal hükümetteki kısmi kapanmanın sürmesinden kaynaklandı.

Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, kapanmanın birkaç gün içinde sona erebileceğine dair iyimser açıklamalarda bulunsa da temel ekonomik verilerin olmayışı yatırımcıları yeniden güvenli liman varlıklarına yöneltti.

Diğer metallerin performansı

Yükseliş yalnızca altınla sınırlı kalmadı. Spot piyasada gümüş yüzde 5,9 artarak ons başına 84,09 dolara yükseldi. Gümüş, geçen perşembe günü 121,64 dolarla rekor seviyeye ulaşmıştı. Platin yüzde 3, paladyum ise yüzde 2,7 oranında değer kazandı.

Dolar ve faiz etkisi

Dolar, ABD Merkez Bankası’nın (FED) para politikasına ilişkin değişen beklentilerle kazanımlarını korurken, altın fiyatları piyasalarda 2026 yılı içinde en az iki faiz indirimi beklentisinden destek buldu. Getiri sağlamayan altın, düşük faiz ortamlarında genellikle daha iyi performans gösteriyor.