Kaşıkçı'nın kimliğine yönelik cevap bekleyen sorular

ABD'nin The Washington Post gazetesinde birkaç gün önce, aynı gazetenin yazarlarından olan merhum Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın Katar ile olan ilişkilerine dair bir yazı yayınlandı. Bu, bekleme koridorlarında nelerin askıda olduğu sorusunu akla getirdi.
Bu meseleler daha önce 18 Ekim’de Amerikalı yazar Matthew Brodsky tarafından kaleme alınan “Medya neden Cemal Kaşıkçı hakkındaki en belirgin soruları görmezden geliyor?” başlıklı bir yazıda gündeme getirilmişti.
The Spectator dergisi yazarlarından Brodsky, Kaşıkçı’nın öldürülmesinin hiçbir haklı gerekçesi olmayacağını belirterek, soruşturmaların önü açmak için bazı soruları dile getirdiğini söyledi. Medyanın asıl gerçekleri ve konuya ilişkin temel soruları yayınlama gereğini unuttuğunu ifade eden yazar, “açıkladıklarından daha fazlasını bilen kimselere” yönelik zor sorular yöneltti.
Brodsky, Ekim ayında Suudi Arabistan'a karşı yapılan medya savaşının ortasında yazdığı makalede, meselenin ayrıntılarının serdedilmesi hususunda tek bir kaynağa sahip olanların, ABD’deki ara seçimleri etkilemek için ABD Başkanı Donald Trump'ı suçlayacak bir nokta bulduklarını yazdı. Yazar buna delil olarak, MSNBC haber kanalının “Kaşıkçı’nın Washington Post'taki meslektaşı David Ignatius'u ve Obama dönemindeki CIA Başkanı John Brennan’ı ağırladığı sırada dile getirilenleri” zikretti. Yazar, Ignatius ve Brennan'ın, Kaşıkçı’nın geçmişine ışık tutabilecek önemli şahsiyetler olduğuna işaret ederek, bu durumun Kaşıkçı’nın ortadan kaybolmasının ardında yatan sebepleri ortaya çıkarabileceğini söyledi.
Yazar, Kaşıkçı’nın ABD’ye taşınma sürecinin ayrıntılarını ve söz konusu ilişkileri açıklamaya devam ederek sözlerini şöyle sürdürdü:
“Başlangıç olarak Brennan, Kaşıkçı’nın önde gelen Amerikan çevreleriyle olan ilişkileri hakkında söylediklerinden daha fazlasını biliyor olmalı. Hudson Enstitüsü'nden Smith’in yazdığı son makalede dile getirdiği gibi, Kaşıkçı ABD için önemli bir isimdi. Çünkü 2017 yılında Amerika’ya taşınmasına rağmen aslında yeşil kart sahibiydi. Kaşıkçı’nın yeşil kartı almasına yardım eden arkadaşları kimler? Kaşıkçı John Brennan'ın 2013-2017 yılları arasında CIA'nin direktörlüğünü yaptığı dönemde yeşil kart aldı.”
Brennan'ı tanımayanlar için, onun Donald Trump ile Rusya arasındaki ilişkileri dile getiren basına, teyit edilmemiş bilgileri sızdırmaktan sorumlu olan kişi olduğunu söyleyen Amerikalı yazar, Ignatius ve Brennan'ın Kaşıkçı’ya yeşil kart vermelerine ilişkin soruşturulmaları gerektiğini ifade etti.
Kaşıkçının liberal bir reformcu olmadığına değinen yazar, Patrick Paul’un sadece birkaç hafta önce Kaşıkçı’nın Mayıs 1988’deki yazılarına dikkat çekmesine atıfta bulundu. Brodsky ayrıca John Bradley'in şu ifadelerini de iddiasına delil olarak zikretti: “Kaşıkçı hiçbir zaman liberal ve demokrasi yanlısı bir reformcu olmadı. Müslüman Kardeşler'e yönelik güçlü desteği hiçbir zaman zayıflamadı. Kaybolmasının öncesinde Müslüman Kardeşler'le ilişkili İslamcılar ile birlikte Arap Dünyasında Demokrasi adında bir örgüt kurmak için çalışıyordu.”
Amerikalı yazar, Arap dünyasının İhvan hareketi dolayısıyla sıkıntılar yaşadığı bir sırada, Kaşıkçı’nın 28 Ağustos'ta The Washington Post gazetesi için “ABD, Müslüman Kardeşler hakkında yanılıyor” başlıklı bir yazı kaleme aldığını vurguladı.
Yazar, Amerikan dergisi The Spectator dergisindeki makalesinde, Kaşıkçı’nın Usame bin Ladin ve kendisini Usame bin Ladin'le tanışması için davet eden Adil Betreci ile nasıl bir araya geldiğinin daha fazla soruşturulmasını istedi. Kaşıkçı Şubat 2004’te Chicago Tribune’da yayınlanan bir makalesinde bazı ayrıntılardan bahsetmiş ve Afgan cihadı tarafından tamamen ele geçirildiğini yazmıştı. ABD Hazine Bakanlığı, Kasım 2002’de Betreci Yardım Kurumunu terör finansmanı kurumu olarak sınıflandırdı. Ayrıca el-Kaide'ye mali ve maddi destek sağladığı gerekçesiyle Betreci’yi terörizmin destekçisi olarak nitelendirdi.
Suudi Arabistan, ABD Senatosu’nun temelsiz iddialara ve suçlamalara dayanan son tutumunu reddederek, bunu ülkenin iç işlerine açık bir müdahale ve Suudi Arabistan'ın hem bölgesel hem de uluslararası düzeydeki rolü üzerinde oynanan bir oyun olarak değerlendirdi.
Dışişleri Bakanlığı’ndaki resmi bir kaynağın aktardığına göre, ABD ile ile ilişkilerini sürdürmek ve geliştirmek konusundaki istekliliğini vurgulayan Suudi Arabistan Krallığı, dost ve müttefik olan bir ülkedeki muteber bir kurumun üyelerinin böyle bir tutum takınmalarından duyduğu şaşkınlığı dile getirdi. Açıklamada ayrıca, iki ülkenin hem ülkelerin hem de halkların çıkarlarına hizmet etmek için on yıllardır kurulan derin politik, ekonomik ve güvenlik bağlarına sahip oldukları kaydedildi.
Washington Post birkaç gün Katar’ın rolüne ilişkin yayınladığı bir haberde, Kaşıkçı’nın Washington'a geldiği zamanın, gazetenin internet sitesindeki “Küresel Düşünceler” kısmında yazacak yazarlar aradığı bir döneme denk geldiğini belirtti. Ayrıca gazetenin editörü Karen Attiah’ın, Suudi Arabistan için sorun yarattığını düşündüğü güçler hakkında yazmasını talep etmek için Kaşıkçı’ya ulaşmayı başardığını kaydetti. Kaşıkçı’nın gazete çalışanlarından biri olmadığını kaydeden Washington Post, Kaşıkçı’nın gazete için bir yıl boyunca yazdığı 20 yazının her bir için kendisine 500 dolar verildiğini vurgulayarak şu ifadelere yer verdi:
“Geçen aylar ile birlikte Kaşıkçı birtakım sıkıntılar yaşadı. Gizlice Mısırlı Hanan el-Attar ile evlendi. Virginia'nın banliyösünde bir tören düzenlendi. Fakat Ancak evliliği resmi evraklarla belgelendirmedi. İlişki hızla sona erdi.”
Gazeteye göre, Kaşıkçı Müslüman Kardeşler ile ilişkili şahıslar ile ilişkilerini güçlendirmeye çalışıyordu. Kaşıkçı, ABD'deki üniversitede öğrencilik yaptığı sıralarda örgüte katılmış fakat yavaşta kademeli olarak örgütten uzaklaşmıştı. Gazeteye makaleler yazan Kaşıkçı’nın büyük bir yardım aldığını dile getiren gazete, uluslararası bir Katar kuruluşunun İcra Direktörü Maggie Salem’in kendisine zaman zaman dil ve üslup önerisinde bulunduğunu kaydetti.