“Bizim bekamız ve diğerlerinin gideceğinin garantisi yok”. İran rejiminin en üst makamı olan “Velayet-i Fakih”i teorize eden rejimin kurucusu Ayetullah Humeyni’nin torunu Hasan Humeyni halkın rejime desteğini azalmasını işte bu kelimelerle ifade etti. Hasan Humeyni, “insanların ikiyüzlülüğe zorlandığını ve ilkelere olan bağlılığın azaldığını” söyledi.
“Rejimin içeriden çöktüğünü” söyleyen İran’ın eski cumhurbaşkanı Ali Ekber Haşimi’nin kızı Faize Haşimi’nin benzer sözler sarf etmesinden üç gün sonra konuşan Hasan Humeyni bürokrasiye eleştirilerde bulundu.
Hasan Humeyni’nin konuşması iç gelişmelerden daha çok İran “Devrim Rehberi” Ali Hamaney’in konuşmasına imalı bir gönderme niteliği taşıyor. Ali Hamaney son zamanlarda İran’ın dış politikasını eleştiren Batı ülkelerini tehdit ediyordu.
Torun Humeyni ise 2009’daki Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde şaibe olduğu iddiasıyla başlayan muhalif protestolara destek vermesinden dolayı Uzmanlar Meclisi (Meclis-i Hubregan) seçimlerinde aday olması yasaklandı.
Hasan Humeyni, İran’ın şu anki “Rehber” Ali Hamaney’e muhalif olan mutedil ve yenilikçi çevrenin desteğini arkasına alan en önemli şahsiyetlerden biri. Ancak gözlemciler onun herhangi bir makama ulaşabilmesi için temel şarta sahip olması gerektiğini belirtiyor. Bu şart ta onun rejimde büyük bir görevi üstlenmesi.
Humeyni’nin ofisinin sözcüsü Cameran sitesinin aktardığına göre Hasan Humeyni “yaşam şartlarının kötüleşmesi nedeniyle halkın öfkesinin arttığını” belirterek “herhangi bir toplumun temeli halkın hoşnutluğudur” dedi. “Halkın herhangi bir şekilde memnun edilmesinin gerekliliğine” vurgu yapan Humeyni “dayatmaların toplumda yeri olmadığını” belirtti.
İranlı üst düzey yetkililere üstü kapalı mesaj gönderen Hasan Humeyni Batı ülkelerini kast ederek “insani davranış kurallarını, düşüş ve istikrarın sebeplerini bilmemiz gerekir ki onları hayatımızda uygulayalım. Bunun dışında bizim bekamızın ve diğerlerinin gideceği garantisi yok. Bu kurala uymazsanız alanı kaptırırsınız” ifadelerini kullandı.
Toplumun uyarı çanları çalıyor
“Toplumun sürekli olarak yıpratıldığını ve kibir ile ikiyüzlülüğün yayıldığını” ifade eden Humeyni, “toplumun fertlerini doğruluktan uzaklaştırdığını” söyleyerek “bunların hükümetlerin talihsizlik belirtilerinden biri olduğunu” ifade etti. Humeyni “ahlak ilkelerine olan bağlılığın azalması sıkıntısı olan bir toplumun uyarı çanları” olduğunu belirtti.
Humeyni açıklamalarını İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif’in bir hafta önce Fransız “Labuan” dergisine verdiği röportaj sonrasında çıkan tartışma bağlamında yaptı. Cevad Zarif verdiği röportajda, İranlı yetkililerin İsrail’i yok etmek gibi bir düşünceleri olduğu fikrini kesin bir dille yalanlamıştı.
İran Dışişleri Bakanı’nın bu tutumu İranlıların sosyal medya üzerinden Rehber Ali Hamaney’in İsrail’i tehdit ettiği konuşmalarını hatırlatmasına neden oldu. İran Devrim Muhafızları Başkan Yardımcısı Hüseyin Selami geçtiğimiz Şubat ayında yaptığı açıklamada “İran birçok alanda Avrupa’nın önüne geçti. İngiltere, İsrail, ABD ve müttefiklerin yıkıldığını bizzat göreceğiz” dedi.
Hasan Humeyni’nin açıklamaları İran’ın eski cumhurbaşkanı Ali Ekber Haşimi’nin kızı Faize Haşimi’nin “iç çöküş” konusundaki sözlerini destekliyor. Faize Haşimi, iç çöküşü engelleyen şeyin yurtdışındaki varlık ve İranlıların rejimin alternatifi konusundaki endişeleri olduğunu ifade etti.
Bu açıklamalar Faize Haşimi’nin rejimin düşüşü hakkında yaptığı ilk konuşma değil. Geçtiğimiz haziran ayının başında birçok siyasi aktvistin önünde yaptığı konuşmada Faize İran rejimine yapılan uluslararası baskının nükleer anlaşma ile bir bağlantısının olmadığını bilakis rejimin dış siyaseti ile ilişkili olduğunu belirtti. Faize, İranlı üst düzey yetkilileri olayların hakikatlerini söylemeyip toplumu yanlış yönlendirmekle suçlamış ve İran’ın uluslararası konumunun bölgesel politikalara yaptığı dev harcamalar sonucunda bu hale geldiğini belirtmişti.
Faize bu seferki konuşmasında ise rejimin iç sorunlarla mücadeleye yönelik politikalarını eleştirdi. Faize “şu an aktivistler, çalışanlar, öğretmenler, kamyon şoförleri, kadın hakları aktivistleri ve öğrenciler ya hapisteler ya da haklarından çıkarılacak hapis kararını bekliyorlar” dedi.
İran girdaba girmiş Titanik gibi
İran Cumhurbaşkanlığına bağlı Stratejik Araştırmalar Merkezi’nin Eski Başkanı ve eski Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi’nin Danışmanı Muhammed Rıza, İran’ın iç durumu hakkında konuşarak “Durum girdaba girmiş Titanik gemisine benziyor” dedi. Rıza bu durumun sebepleri için “geminin yapısı, liderleri ve gemi yolcularının tutumu” ifadelerini kullanarak ülkenin bir merciiye ihtiyacı olduğunu belirtti. İtimat gazetesi yaptığı haberde “sorunların aşılması için yapılması gereken tek şey reform” ifadelerine yer vererek aynı zamanda reformist hareketlerin reform adını pazarlayan bazı reformistler ve reformist akımlar yüzünden bayağı sıkıntı çekiyor” dedi. Haberde reformistlerin fildişi kulelerinden inerek halkın seviyesine inmeleri gerektiğine dikkati çekti.
İran'da 1979’da yaşanan devrimin ardından ilan edilen rejim, Velayet-i Fakih teorisine göre inşa edildi. Teoriye göre, Devlet, Şiilerin beklediği Kurtarıcı Mehdi’ye vekalet ettiğine inanılan Şii bir din adamı (Fakih) tarafından yönetiliyor. "İmâm" “Devrim Rehberi” ve "Veliyy-i Fakih” ünvanlarına sahip olan Ali Hamaney ilk “Rehber” Ayetullah Humeyni’nin öldüğü 1989’dan bu yana İran’daki sivil ve askeri bürokrasiyi, medya ve yargıyı kontrolünde tutuyor.
Humeyni’nin torunundan Rejime sert eleştiriler
Humeyni’nin torunu Cuma gecesi Huseyne Cameran’da İranlı bir grup karşısında konuşma yaparken (Jamaran sitesi)
Humeyni’nin torunundan Rejime sert eleştiriler
Humeyni’nin torunu Cuma gecesi Huseyne Cameran’da İranlı bir grup karşısında konuşma yaparken (Jamaran sitesi)
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة

