Afganistan: Hikmetyar, Cumhurbaşkanı adayı

ABD’nin Afganistan Özel Temsilcisi Zalmay Halilzad (sağdaki) İslamabad’da Pakistan Dışişleri Bakanı Şah Mahmud Kureyşi ile birlikte (AFP)

Afgan liderlerden Gülbeddin Hikmetyar, Cumhurbaşkanı Eşref Gani’ye karşı Afganistan cumhurbaşkanlığı seçimleri yarışına girmeye karar verdiğini açıkladı.
1990’lardaki kanlı iç savaş sırasında Kabil’de kendisine bağlı binlerce savaşçısı olan Hikmetyar, 2016’da sürgünden dönmesinden bu yana ülkede tartışmalı bir sembol.
Analistler Hikmetyar’ın Temmuz ayındaki cumhurbaşkanlığı seçimlerine girme kararının liderliğini yaptığı Hizb-i İslami’yi yasallaştırmaya yönelik bir girişim olduğunu söyledi. Hikmetyar’ın grubu Afganistan’daki iç savaş sırasında savaş suçları işlemekle suçlandı.
ABD Dışişleri Bakanlığı, 2003 yılında Hikmetyar’ı terör listesine ekledi. Ancak Washington daha sonra siyasi lider ile barış anlaşması yapılması yönündeki bir kararı memnuniyetle karşıladı.
Hikmetyar, Kabil’deki bir basın toplantısında şunları söyledi: “Mevcut hükümet, Taliban ile savaşı bitiremedi. Bugün ülkemizin durumu, halkın çoğunluğunun desteklediği seçilmiş bir başkan tarafından yönetilen güçlü bir merkezi hükümet gerektiriyor.”
Cumhurbaşkanı Gani’nin ikinci dönem için adaylığını açıklaması beklenirken, İçişleri Bakanı Emrullah Salih, Cumhurbaşkanı Gani’nin yanında başkan yardımcılığı için seçimlere girmek üzere istifa ettiğini açıkladı.
Pakistan ve Taliban arasındaki anlaşmazlıkları daha da arttıran bir adımda, Taliban bir ay önce Abu Dabi’de iki taraf arasındaki diyaloğun son turunda tartışılan noktalardan geri adım atmakla suçlayarak ABD’nin Afganistan Özel Temsilcisi Zalmay Halilzad ile Pakistan’ın başkenti İslamabad’da görüşmeyi yine reddetti.
Taliban, Pakistan medyasının hareketin temsilcilerinin ABD’nin Afganistan Temsilcisi ile Perşembe günkü İslamabad ziyareti sırasında bir toplantı yaptıkları yönündeki haberlerini yalanladı.
Hareketin sözcüsü Zebihullah Mücahid tarafından yapılan açıklamada, Pakistan medyası tarafından yayınlanan ve hareketin temsilcileri ile ABD Temsilcisi Zalmay Halilzad arasında bir görüşme yapıldığını belirten iddiaların asılsız olduğu kaydedildi.
Taliban, Abu Dabi’de veya önceki turlarda müzakere edilen noktalara geri dönmezse, ABD Temsilcisi ile tüm müzakereleri durduracağı tehdidinde bulundu. Bu noktalar, Taliban tarafından kabul edilebilir bir zamanda tüm yabancı birliklerin Afganistan’dan çekilmesi, Afganistan hükümet güçlerinin esirlerinin serbest bırakılması karşılığında hareketin esirlerinin serbest bırakılması ve diğer ülkelere seyahat etmeleri ve onlarla iletişim kurmaları için hareketin liderlerinin isimlerinin BM yaptırım listesinden çıkarılmasına odaklanıyor.
Zebihullah Mücahid, Afganistan hükümetinin ülkedeki ABD kuvvetlerine bağlı olduğunu ve Afganistan’ın geleceğine karar verme ihtimalinin olmadığını söyleyerek, hareketin Afganistan hükümetiyle Kabil’de herhangi bir diyalogu daha önce reddettiğini ve reddetmeye devam edeceğini belirtti.
Pakistan müzakereleri çıkmazda
Pakistan haber ajansı Geo News’in bildirdiğine göre İslamabad’daki diplomatik kaynaklar dün, ABD Temsilcisi’nin Pakistan ziyaretinin süresini uzattığını söylediler.
Alman haber ajansının aktardığına göre, söz konusu kaynaklar, ABD Temsilcisi’nin ülkesine geri dönmeyi planladığını, ancak ABD ile Taliban arasındaki müzakerelerin bir sonraki turunun gerçekleştirilmesi kararını takiben ziyaretini uzattığını belirttiler. Dönüş tarihinin henüz belirlenmediğini eklediler.
ABD Temsilcisi ile Pakistan Dışişleri Bakanı Şah Mahmud Kureyşi arasında yapılan görüşmede, ABD ile Taliban arasındaki bir sonraki müzakere turunun Cuma günü İslamabad’da gerçekleştirilmesi kararı alınmıştı. Kureyşi’ye yaptığı ve dört ülkeyi kapsayan ziyaretin bir parçası olarak Cuma günü Pakistan’a giden Halilzad, ABD liderliğinin Pakistan’ın Afganistan’da barış ve uzlaşı sağlama çabalarını değerlendirdiğini söyledi. ABD Temsilcisi, Dışişleri Bakanı ile yaptığı görüşmenin ardından Pakistan Başbakanı İmran Han’ı ofisine çağırdı. Kaynaklar ayrıca, Halilzad’ın Başbakan’a Taliban’la diyalog süreci konusunda güvence verdiğini ifade etti. Başbakan, Afganistan’da barışı sağlamanın İslamabad’ın çıkarlarına hizmet ettiğini ve Pakistan’ın barış sürecindeki desteğini vurguladı. Bu, Halilzad’ın göreve geldiğinden beri Afganistan uzlaşısı için bölgeye yaptığı beşinci ziyaret.
Anadolu  Ajansı, isminin açıklanmasını istemeyen Pakistanlı üst düzey askeri bir yetkilinin şu sözlerini aktardı: “Taliban temsilcileriyle sürekli iletişim halindeyiz, ancak ABD heyetiyle İslamabad’da görüşmeyi reddediyorlar.”