Hürmüz Boğazı'ndan geçen deniz trafiği, geçen hafta hafif bir artış göstererek Ortadoğu'da patlak veren savaş sürecinde kaydedilen ortalama seviyelere yaklaştı.
Deniz taşımacılığı takip firması Kpler'in dün sabaha kadar olan verilerine göre, 11-17 Mayıs tarihleri arasında bu stratejik su yolundan toplam 55 ticari gemi geçti. Bu sayı, yalnızca 19 geminin geçiş yaptığı bir önceki haftaya kıyasla önemli bir artışa işaret ediyor. Şarku’l Avsat’ın AP’den aktardığına göre bir önceki hafta kaydedilen bu rakam, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a karşı başlattığı savaştan bu yana Hürmüz Boğazı'ndan geçen en düşük gemi sayısı olmuştu.
İran devlet televizyonu cuma günü yaptığı açıklamada, Devrim Muhafızları Ordusu'nun boğazdan daha fazla geminin geçişine izin verdiğini duyurdu. Perşembe günü yapılan açıklamada ise "30'dan fazla geminin" geçişine izin verildiği belirtilmişti.
Kpler verilerine göre, 1 Mart'tan bu yana boğazdan toplam 663 ticari gemi geçti; bu da haftalık ortalama 55 gemiye tekabül ediyor.
Geçen haftaki trafiğin yarısını tankerler oluşturdu
Geçen hafta boğazdan geçen gemilerin yaklaşık yarısını sıvı yük taşıyan tankerler oluşturdu. Bunlar arasında Çin, Umman Sultanlığı ve Japonya'ya doğru yol aldığı bildirilen dev petrol tankerleri (VLCC) de yer aldı.
Veriler ayrıca aynı dönemde 15 kuru yük gemisi ile 16 sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) tankerinin geçiş yaptığını gösterdi.
12 Mayıs'ta ise Katar gazını Pakistan'a taşıyan yalnızca bir sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankerinin geçişi kaydedildi. Böylece savaşın başlangıcından bu yana Hürmüz Boğazı'ndan geçen toplam LNG tankeri sayısı 8'e ulaştı.
Normal barış dönemlerinde küresel petrol üretiminin beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı üzerinde İran'ın kısıtlamalar uygulaması, küresel piyasalarda dalgalanmalara yol açarken, Tahran'a bu çatışmada önemli bir koz sağlıyor.
Tahran'ın Hürmüz'deki seyrüsefer trafiğini kısıtlamasına karşılık ABD, Pakistan'ın arabuluculuğunda varılan ve 8 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkese rağmen İran limanlarına yönelik ablukasını sürdürüyor.
İran ise Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin "asla savaş öncesi seviyelere dönmeyeceği" yönündeki uyarılarını yinelerken, İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi dün yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nı yönetmek ve gemilerden geçiş ücreti almak üzere yeni bir kurumsal yapı oluşturulduğunu duyurdu.
Çin gemilerinin geçişi
İranlı yetkililer perşembe günü yaptıkları açıklamada, Çin gemilerinin geçişine izin verildiğini duyurdu.
Kpler verilerine göre geçen hafta boğazdan Çin bağlantılı yalnızca üç ticari gemi ile Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) gitmekte olan Hong Kong tescilli iki ek gemi geçiş yaptı. Ancak gemilerin geçiş sırasında nihai varış noktalarını her zaman beyan etmemeleri nedeniyle bu verilerin tablonun tamamını yansıtmadığı ifade ediliyor.
Savaşın başlamasından beri boğazdan geçişler büyük ölçüde gemilerin tabiiyetine göre belirleniyor. İran, 10 Mayıs'ta yaptığı açıklamada, ABD'nin kendisine yönelik yaptırımlarına uyan ülkelerin boğazdan geçişte zorluklarla karşılaşabileceğini ilan etti.
Boğazı geçen ticari gemilerin ana varış noktalarını Çin ve Hindistan oluşturdu. Körfez dışındaki diğer varış noktaları arasında Brezilya, Pakistan, Tayland ve Malezya yer alırken, Kpler verilerine göre varış noktasını Batı ülkeleri olarak beyan eden gemilerin sayısı nispeten düşük kaldı.
Hürmüz Boğazı meselesi, henüz bir ilerleme kaydedilemeyen ABD-İran müzakerelerinde temel anlaşmazlık noktası olmayı sürdürüyor.
