Hollywood'a rakip ilk Rus filmi: Brother

“Brother” filminin yönetmeni Aleksei Balabanov ve kahramanı aktör Sergey Bodrov

Hollywood'un Rus sinemasının pek çok filmi üzerindeki açık etkisi sonrasında, geçen birkaç yıl boyunca, Rus sinema endüstrisi, özellikle senaryo ve olay örgüsü açısından  “yerli” bir türe yönelmeye başladı. Başlangıçtan bu yana, birçok yönetmen bu aşamada, olay örgüsü ve tamamlayıcı sanatsal unsurlarıyla “mükemmel” olarak nitelendirilebilecek olan filmler yapabildi. Bu filmlerden biri de ünlü yönetmen ve senarist Aleksei Balabanov’un “Brat” yani “Brother/Kardeş” adlı filmi.
2013 yılında ölen Balabanov, Sovyetler Birliği’nin dağılmasından önce ve sonra ülkedeki durumu, toplumdaki kaosun gerçekliğini, organize suçun yayılmasını, Çeçen savaşını ve toplumsal yankılarını ilk defa gözler önüne seren pek çok filme imza attı.
Rusya’da bugüne kadarki en ünlü filmlerden biri olan  “Brother”, Petersburg kentindeki vatandaşların yönetmen Balabanov’un doğum gününü (25 Şubat) kutlaması vesilesiyle yeniden gündeme geldi. Belki de filmin en büyük başarısı, eleştirmenlerin Rusya tarihinde gerçekliği bu derece iyi anlatan başka bir hikaye olmayacağını söylediği hikayesinden kaynaklanıyor. Film, zorunlu hizmetten yeni ayrılan ve orduya katıldığında tanıdığından başka bir hayatla yüz yüze gelen genç bir adamın hikayesini anlatıyor. Söz konusu genç, işini güvenceye alamıyor, hayatını kurmak için gelir sağlayamıyor ve kentin büyük iş adamlarından olan ve daha sonra ücretli bir katil olduğu ortaya çıkan ağabeyi ile çalışmaya gitmesini öneren annesinin nafakasıyla yaşıyor.
“Brother” filminin büyük şöhreti, şiddet ve kovalama sahnelerinden değil, genel olarak sürecin karmaşıklığına rağmen birbirine ve “kardeşliğe” tutunan ve her ikisi de suç dünyasından kurtulma ve düzgün bir hayat kurma arayışında olan iki erkek kardeş arasındaki ilişkinin “psikolojik arka planını” gösterebilmesinden kaynaklanıyor. Eleştirmenler, “Brother” in “kısıtlamalardan” kurtulan ilk Rus filmi olduğunu ve gerçekliği özellikle de genç bir adamın “karmaşık bir dünyada” yaşamla olan “savaşı” bağlamında sunabildiğini düşünüyorlar. Bazıları ise, filmin, cinayetin ağabeyini savunmak için gerçekliğin dayattığı bir yol olduğunu düşünen kahraman ana karakter aracılığıyla ilk defa katilin farklı bir portresini sunduğunu söylüyor.
Filmin yapım hikayesinin de en az filmin sunduğu gerçeklik kadar hüzün verici olması dikkat çekici. Yönetmen Balabanov, son derece kötü ekonomik koşulların yaşandığı ve yeni bir filmin çekimi için fon kaynaklarının bulunmadığı geçen yüzyılın son on yılının başında filmi çekmeye karar verdi. Bununla birlikte, filmde emeği geçenlerin büyük arzusu filmin başarısına katkıda bulundu.
Öyle ki bazı oyuncular ücretsiz olarak bazıları ise çok az ücret karşılığında çalışma, bazıları da film gösterime girene kadar ücretlerinin ertelenmesi konusunda anlaştılar. Çoğu televizyon kanalı prodüksiyonu finanse etmeyi reddetti ve senaryoyu “kışkırtıcı” gördü.
Sonunda 100 bin doları aşmayan bir bütçe sağlandı ve çekim ekibi yönetmen Balabanov’un dairesinde ve diğer apartman dairelerinde iç sahneleri çekti. Oyuncular özel kostümler olmaksızın çalıştılar ve rollerini kendi kıyafetleriyle oynadılar. Bu koşullar, herkesin çekim, performans ve üretimdeki beceri ve yeteneklerini ortaya koyduğu filmin başarısına katkıda bulunan bir başka faktör gibi görünüyor.
“Brother” filmi, yapımından sonra bile başlangıçta sinema ekranlarında gösterilme şansını yakalamamıştı. Mayıs 1997’de Cannes’da eleştirmenlerin memnuniyetini de kazanamamıştı. Bu zorluklara rağmen, film, o zamanlar yaygın olan video kasetleri piyasasında yayılması sonrasında, Rus izleyicileri tarafından daha önce hiç görülmemiş bir üne kavuştu. Sadece birkaç günde satışlar 200 bin doları aştı, bu da yapım maliyetlerini karşılamak ve çabalarından dolayı filmde emeği geçenlere ödeme yapılması için yeterliydi. O zamandan beri, “Brother” filmi Rusya’nın en ünlü filmlerinden biri haline geldi ve bu güne kadar da bu özelliğini korudu. Film,  başlangıçta reddeden kanalların ekranları tarafından gösterildi ve yapım şirketleri 2000 yılında filmin ikinci bölümünü finanse etti.