​Güney Sudan-Etiyopya-Eritre üçlü zirvesinde barış ve ekonomik işbirliği ele alındı

Eritre Devlet Başkanı Isaias Afewerki ve Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed’i Güney Sudan Devlet Başkanı Salva Kiir Mayardit karşıladı (AFP)

Eritre Devlet Başkanı Isaias Afewerki, Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali ve Güney Sudan Devlet Başkanı Salva Kiir Mayardit sürpriz zirve için Cuma günü Güney Sudan'ın başkenti Cuba’da bir araya geldi. Zirvede bölgesel sorunlar ve barış anlaşmasının uygulanması konuları üzerinde durulurken, Eritre Devlet Başkanı Afewerki ve Etiyopya Başbakanı Ahmed Ali, zirvenin hemen ardından Cuba’dan ayrıldı. Öte yandan Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali’nin Sudan’ın başkenti Hartum’a yapmayı planladığı ziyaret ise iptal edildi.
Güney Sudan Dışişleri Bakanı Nhial Deng Nhial, Cuba Uluslararası Havaalanı’nda düzenlenen basın toplantısında, Eritre Devlet Başkanı Afewerki ve Etiyopya Başbakanı Ahmed’in, Güney Sudan barış sürecini destekleme sözlerini yinelediklerini belirtti. Güney Sudan’daki barış sürecine katılımın iki dost ülke ile başladığına dikkati çeken Bakan Nhial, zirvede özellikle Afrika’da tanık olunan gelişimle birlikte 3 ülke arasındaki ortak ekonomik koordinasyona değinildiğini kaydetti.
Bölgeye etkileri vurgusu
Bakan Nhial, Güney Sudan barış sürecinin, Eritre, Etiyopya ve Somali arasındaki ilişkilerin normalleşmesiyle birlikte bölgeyi bekleyen parlak bir geleceğe işaret eden en iyi göstergelerden biri olduğuna vurgu yaptı. Tüm bu iyi gelişmelerin, ortak ekonomik koordinasyon sürecine başlamak için olumlu bir atmosfer yarattığını vurgulayan Dışişleri Bakanı, altyapı alanında bazı özel gelişim programlarının nasıl geliştirileceği üzerinde düşünüldüğünü aktardı.
Öte yandan Sudan merkezli “altaghyeer.info” internet sitesi dün, Hartum Uluslararası Havaalanı’nda Etiyopya Başbakanı Ahmed’in gelişini bekleyen gazetecilere son dakikada ziyaretin iptal edildiği haberinin geldiğini aktardı. Sudan hükümeti önceki gün Etiyopya Başbakanı Ahmed Ali’nin Güney Sudan’a giderek Eritre Devlet Başkanı Afewerki ve Güney Sudan Devlet Başkanı Salva Kiir ile üçlü zirveye katılması gerektiğini açıklamıştı.
Gerekçe açıklanmadı
Sudan Cumhurbaşkanlığı Basın Ofisi gazetecilere Ahmed’in ziyaretinin Pazartesi günü planladığı gibi gerçekleşeceğini bildirdi. Ancak gazeteciler, Abiy Ahmed'in geleceği Hartum Uluslararası Havaalanı’ndaki ana terminale girdiklerinde ziyaretin iptal edildiğini öğrendiler. Öte yandan Sudanlı yetkililer, iptalin nedeniyle ilgili açıklama yapmaktan kaçındılar.
Etiyopya, Sudan hükümetini Tigray etnik topluluğundan muhalif grupları desteklemek ve Etiyopya’ya silah sokmakla suçluyor. Bu durum iki ülke arasındaki ilişkilerde gerginliğe neden oluyor.
Bölge turunu yarıda kesti
Diğer yandan Güney Sudan Devlet Başkanı Salva Kiir, vatandaşları barış anlaşması konusunda bilgilendirmek ve taleplerini dinlemek amacıyla çıktığı iki haftalık Bahru’l Gazal bölgesi turunu tamamlamadan Pazar günü başkent Cuba'ya döndü.
Güney Sudan Enformasyon Bakanı ve Hükümet Sözcüsü Michael Makuei Lueth, Güney Sudan Devlet Başkanı Salva Kiir’in Eritre Devlet Başkanı ve Etiyopya Başbakanı ile görüşmek üzere turunu yarıda bırakarak başkente geri döndüğünü, ancak önümüzdeki günlerde turuna kaldığı yerden devam edeceğini açıkladı.
Eritre, Etiyopya ve Güney Sudan liderleri arasındaki zirve, Kenya Cumhurbaşkanı Uhuru Kenyatta ve Etiyopya Başbakanı Ahmed’in, Eritre’nin başkenti Asmara’da bir araya gelerek bir takım bölgesel sorunları ve bölge ülkeleri arasındaki ilişkileri ele aldıkları görüşmenin üzerinden 24 saatten kısa bir süre geçtikten sonra gerçekleşti.
Sudanlı Bakan Michael Lueth açıklamasında, “Zirve, üç ülke arasındaki köklü ilişkileri geliştirmeyi hedefliyor” ifadelerini kullandı. Sudan Devlet Başkanı Ağustos 2018’de Asmara’ya iki günlük resmi bir ziyarette bulunmuş, Eritreli mevkidaşıyla ikili ilişkiler ve bölgesel sorunların ele alındığı bir görüşme gerçekleştirmişti.
Cuba’da ve Güney Sudan’ın birçok bölgesinde Eritreli ve Etiyopyalı iki büyük topluluğun bulunmasının yanı sıra Güney Sudan’ın Sudan’dan ayrılmasına neden olan iç savaştan bu yana 3 ülke arasında güçlü ilişkiler bulunuyor. Asmara ve Addis Ababa, John Garang'ın önderlik ettiği isyancı halk hareketini büyük ölçüde desteklediler.