Sudan Devrimi'nin Koruyucusu Hamideti

Muhammed Hamdan Hamideti

Yaklaşık 8 yıl önce kurulan Sudan Hızlı Destek Kuvvetleri, Sudan Devlet Başkanı Ömer el-Beşir’in devrilmesine yol açan olaylarda önemli bir rol oynadı.
Sudan Hızlı Destek Kuvvetleri Komutanı Muhammed Hamdan Hamideti, süreç içerisinde Geçici Askeri Konsey Başkan Yardımcılığına kadar hızla yükseldi. Her ne kadar normal askeri kurumlardan mezun olmasalar da kısa sürede silahlı kuvvetlere bağlanan Hızlı Destek Kuvvetleri, Darfur olaylarındaki rolü nedeniyle Sudan'da çok fazla tartışmalara yol açtı.
Devrimin korunmasında önemli bir rol oynayan Hızlı Destek Kuvvetleri Komutanı Hamideti, 1975'te doğdu. Hamideti’nin kökenleri Kuzey Darfur'daki Kutum bölgesine uzanıyor. Fakat ailesi, kuraklık nedeniyle 1983 yılında Güney Darfur'a taşındı. Hamideti, Hızlı Destek Kuvvetleri’nin kurulmasının öncesinde deve ticaretiyle ilgileniyordu ve siyasi ya da askeri herhangi bir ilişkisi yoktu. Daha önce yaptığı bir açıklamada, 2003’e kadar ticaretle uğraştığını ve Darfur bölgesinde silahlı isyan başladıktan sonra askeri harekâta katıldığını söylemişti.
Önceleri daha ziyade yerel ticaret yapan Hamideti, daha sonra Sudan, Çad, Nijerya ve Libya arasında ticari faaliyetlerde bulunmaya başladı. 5 yıl boyunca Libya'da yaşadı. Kardeşleri 2002'de Libya'ya giderken öldürüldü ve develeri çalındı. Bunun ardından Sudan ordusuna giren Hamideti o sıra 28 yaşlarındaydı. Birçok genci kendi yanına alan Hamideti, asilerle savaşmak üzere silahlı kuvvetlerle ittifak kurdu.
Hamideti, sınır istihbaratından 200 kişiyle faaliyetlerine başladığını söylüyor. O sıra Sudan Güvenlik ve İstihbarat Başkanı olan Avad bin Avf ile bir araya gelen Hamideti, ona kendi kuvvetlerini ordu güçleri ile birleştirmeyi teklif etti. Bu güçler Hızlı Destek Kuvvetleri’nin çekirdeği oldular ve daha sonra Sudan Silahlı Kuvvetleri’ne entegre edildiler.
Hamideti ile devrik Sudan Devlet Başkanı Ömer el-Beşir arasındaki ilk görüşme 2006 yılında gerçekleşti. Hamdeti, “Görüşme sırasında Beşir benden ne talep ettiğimi sordu. Ben de ondan, asilerle olan savaşlarım dolayısıyla bana bağlı güçlerin resmiyet kazanmasını, grubuma askeri rütbelerin verilmesini ve ailemin geçiminin sağlanmasını istedim. Beşir, bu taleplerimi yerine getireceğine dair bana söz verdi” diyor.
Hamideti’ye bağlı güçler daha sonra sınır istihbaratına dahil edildi ve kendilerine 60 araç tahsis edildi. Bu güçler daha sonra Minavi başkanlığındaki Sudan Kurtuluş Hareketi karşı girişilen savaşta yer aldılar.
Hamideti Hızlı Destek Kuvvetleri fikrinin oluşmaya başladığı sürece ilişkin şunları anlatıyor:
“Hartum'dan bir telefon aldım. Bana Sayın Devlet Başkanı’nın benimle görüşmek istediğini söylediler. Hartum'a gittim ve kendileri ile görüştüm. Bana böyle bir teklifte bulundular. Ona hazır olduğumuzu söyledim. Daha önce neler olduğunu anlatmadım ve herhangi bir koşul öne sürmedim. Bu teklif üzerine görüş alışverişinde bulunduk. Sonra grubu kurdum ve güçleri topladım. Bir hafta içinde eğitimlere başladık. Bu eğitimler yaklaşık üç ay kadar sürdü. Grup daha sonra Güney Kordofan'a doğru hareket etti. Burada unutulmaz zaferler kazandık.”
Ocak 2017’den önce Sudan Ulusal İstihbarat ve Güvenlik Teşkilatı’na bağlı olan bu grup, sonrasında Hızlı Destek Kuvvetleri ismiyle ön plana çıktı ve bunun ardından orduya dahil edildi.
Bazıları Hızlı Destek Kuvvetleri’nin Darfur'daki Arap unsurlardan oluşan Cancavid milislerinin bir uzantısı olduğunu iddia ediyor. Ancak, Sudan hükümeti bu güçlerin kabile statüsünde olmadığını, bilakis ulusal güçlerden olduklarını teyit etti. Hızlı Destek Kuvvetleri’nin liderleri, kuruluşundan bu yana, bölgedeki silahlı hareketlere karşı mücadelelerinde Sudan ordusuna yardım ettiklerini vurguluyorlar.
Hızlı Destek Kuvvetleri’nin faaliyet alanı, Darfur’daki silahlı çatışmanın son yıllarda gerilemesiyle birlikte ülke sınırlarına dek genişledi. Ayrıca bu güçler Sudan ordusu ile birlikte Yemen'deki savaşa katıldılar.