​Irak'tan Körfez'e stratejik ortaklık' açılımı

Irak Cumhurbaşkanı Salih ve KİK Genel Sekreteri Zayani Bağdat bir araya geldiler (Fotoğraf: Irak Cumhurbaşkanlığı)
Irak Cumhurbaşkanı Salih ve KİK Genel Sekreteri Zayani Bağdat bir araya geldiler (Fotoğraf: Irak Cumhurbaşkanlığı)
TT

​Irak'tan Körfez'e stratejik ortaklık' açılımı

Irak Cumhurbaşkanı Salih ve KİK Genel Sekreteri Zayani Bağdat bir araya geldiler (Fotoğraf: Irak Cumhurbaşkanlığı)
Irak Cumhurbaşkanı Salih ve KİK Genel Sekreteri Zayani Bağdat bir araya geldiler (Fotoğraf: Irak Cumhurbaşkanlığı)

Irak Cumhurbaşkanı Berham Salih, başkent Bağdat’ta ağırladığı Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Genel Sekreteri Dr. Abdullatif bin Raşid ez-Zayani ile görüşmesinde, Irak ile Körfez ülkeleri arasında stratejik bir ortaklık çağrısında bulundu. Irak Dışişleri Bakanı Muhammed el-Hakim’in de katıldığı görüşmede, taraflar arasındaki ortak konularda siyasi istişareler yapılmasını sağlayacak bir mekanizma oluşturmak için mutabakat zaptı imzalandı.
Irak Cumhurbaşkanı Salih, dün Zayani görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada, “Irak, Araplar arasındaki ilişkilerin derinliğinin yanı sıra bölge ve Müslüman ülkelerle olan komşulukların önemi nedeniyle, KİK ile daha fazla işbirliği yapmak için sabırsızlanıyor” ifadelerini kullandı. Salih, KİK üyesi ülkelere “Körfez’de barışı teşvik etme ve çatışmalardan, savaşlardan uzak durmak için diyalog ve anlayış diline öncelik verme” çağırısında bulundu.
Bölgedeki güvenlik, siyasi ve ekonomik koşulların iyileşmesi için herkesin ortak çaba sarf etmesi gerektiğini vurgulayan Irak Cumhurbaşkanı, işbirliğinin güçlendirilmesi ve bölge halkları için istikrar ve refah elde etmeyi sağlayacak vizyonların bir araya getirilmesi ihtiyacına dikkati çekti.
Irak ve Körfez ülkeleri arasındaki ilişkilere bu ilişkilerin geleceği açısından iyimserlikle bakılması gerektiğini belirten Berhem Salih, eski rejimin politikalarının geride kaldığının altını çizerek anlaşmazlıkların aşılması çağrısı yaptı.
Öte yandan KİK Genel Sekreteri Zayani, Irak Başbakanı Adil Abdulmehdi, Meclis Başkanı Muhammed Halbusi ve Dışişleri Bakanı Hakim ile de bir araya geldi. Zayani görüşmelerinde, Irak ile KİK üyeleri arasındaki siyasi, ekonomik, ticari ve kültürel işbirliği konularını ele aldı.
Bununla birlikte Irak Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Dışişleri Bakanı Hakim’in KİK Genel Sekreteri ile bir araya geldiği bildirilirken, Hakim ve Zayani’nin Irak'ın KİK ülkeleriyle olan özel ilişkileri ve bu özel ilişkileri Arap halklarının özlemlerini giderecek şekilde geliştirme yollarını görüştükleri belirtildi. İki taraf, ortak konularda siyasi istişarelerin yapılmasını sağlayacak bir mekanizma oluşturulması için mutabakat zaptı imzaladılar.
Dışişleri Bakanı ve Genel Sekreter arasındaki görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında Zayani, Bağdat’taki “sıcak karşılamadan” duyduğu memnuniyeti dile getirerek, görüşmelerde, KİK ve Irak arasındaki ortak işbirliğinin yanı sıra bölgedeki siyasi gelişmeler ve ortak ilgi alanlarına değinildiğini kaydetti. Zayani, ortak konularda siyasi istişarelerin yapılmasını sağlayacak bir mekanizma oluşturulması için imzalanan mutabakat zaptına işaret ederek, çok yakın bir gelecekte hayata geçirilmesi beklenen ortak bir eylem planı üzerinde çalışmaya başladıklarını söyledi.
Zayani KİK ülkelerinin Irak'tan köklü tarihi, siyasi statüsü ve bölgenin güvenliği, istikrarı ve refahı üzerindeki etkisini yansıtan aktif ve yapıcı bir rol üstlenmesini beklediklerini vurguladı. DEAŞ terör örgütüne karşı kazandıkları zaferden Iraklıları dolayı kutlayan KİK Genel Sekreteri, Irak’ın istikrarı ve güvenliğinin, kalkınma, inşaat ve yeniden yapılanma sürecinin başlamasını sağlayacağını da sözlerine ekledi.
Öte yandan KİK ve Irak arasındaki ilişkilerin derinliğini vurgulayan Dışişleri Bakanı Hakim açıklamasında, KİK ülkeleri ile güçlü ve iyi ilişkilerimiz var. Irak’a yapılan bu ziyaretler bölge ülkeleri arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesine ve ortak işbirliğinin sağlanmasına katkıda bulunuyor. KİK üyesi kardeş ülkelerin Irak’a katkı sağlayan ziyaretlerinden memnunuz” şeklinde konuştu. Bakan Hakim, Arap Körfezi'nin güvenlik ve emniyetinin Irak'ın güvenlik ve emniyeti olduğunun altını çizdi.
Şarku’l Avsat’a konuşan Irak Parlamentosu Dış İlişkiler Komisyonu üyesi Dr. Zafir el-Ani, Irak ve Körfez ülkeleri ilişkilerinde, bölgesel ve uluslararası kuruluşlarla artan geniş kapsamlı ziyaretler, toplantılar ve görüş alışverişleri bakımından büyük bir iyileşme yaşandığını söyledi. Taraflar arasındaki ekonomik ilişkilerin ve karşılıklı ticaretin arttığını ve iki taraf arasında çok sayıda işbirliği anlaşmasının imzalandığını belirten Ani, bununla birlikte insani, sosyal ve kültürel ilişkilerin de geliştiğini kaydetti.
Şarku’l Avsat’a değerlendirmelerde bulunan bir başka isim Siyasi Düşünceler Merkezi Başkanı Dr. İhsan eş-Şammari ise Irak ve Körfez ülkeleri arasındaki ilişkilerin gelişmesinin özellikle son 30 yıldır süregelen kopukluk açısından Körfez için tarihi bir dönüm noktası olduğunu ve bugün gelinen noktada bu ilişkilerin artık tamamen farklı bir boyut kazandığını söyledi.
Söz konusu ilişkilerin doğasında köklü bir geçmiş olduğunu belirten Şammari, şuan ki iyileşmenin, tarafların öncelikle geçmişe bir sünger çekme ve ilişkileri daha ileriye taşıma arzusunun yanı sıra bölgenin istikrarı ve tarafların çıkarları için çaba ve tutumları birleştirme isteklerinden kaynaklandığını vurguladı.
Bugün Irak’taki güvenlik ve denge politikasının, ilişkilerin gelişmesinde itici rol oynadığının altını çizen Şammari, KİK Genel Sekreteri'nin yaptığı ziyaretin, Irak-Körfez ilişkilerini doğru bir düzeye getirmek için atılan adımların başlangıcı olduğuna işaret ederek Irak’ın tüm ülkelerle olan iyi ilişkisi sebebiyle Irak’ın bölgedeki kara bulutları dağıtmada önemli bir ortak olabileceğini ifade etti.
Bölgede artan gerilimin bu ilişkilerin gelişmesini sağlayan faktörlerden biri olduğunu söyleyen Şammari, bölgedeki gerginliğin Irak ile Körfez ülkeleri arasındaki yakınlaşmanın hızlanmasına neden olduğunu vurgulayarak “Şuan daha iyi ilişkiler için yeni bir yaklaşım geliştirme sürecindeyiz” dedi.



Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
TT

Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)

Hamas liderlerinden Halid Meşal bugün yaptığı açıklamada, Hamas’ın silahlarını bırakmayacağını ve Gazze Şeridi’nde ‘yabancı bir yönetimi’ kabul etmeyeceğini söyledi. Açıklama, ateşkes anlaşmasının, Hamas’ın silahsızlandırılmasını ve Gazze Şeridi’nin yönetimi için uluslararası bir komite kurulmasını öngören ikinci aşamasının başlamasının ardından geldi.

Hamas’ın yurt dışı sorumlusu ve eski Siyasi Büro Başkanı Meşal, 17. El Cezire Forumu’nda yaptığı konuşmada, “Direnişi, direnişin silahını ve direnişi gerçekleştirenleri suç saymak kabul edilemez” dedi.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre Meşal, “İşgal olduğu sürece direniş vardır. Direniş, işgal altındaki halkların bir hakkıdır; uluslararası hukukun, semavi dinlerin ve milletlerin hafızasının bir parçasıdır ve onunla gurur duyulur” ifadelerini kullandı.

İsrail ile Hamas arasında varılan ateşkes anlaşması, yıkıcı bir savaşın ardından, 10 Ekim’de yürürlüğe girdi. Anlaşma, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi tarafından da desteklenen bir ABD planına dayanıyor.

Anlaşmanın ilk aşaması, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’nde tutulan rehineler ile İsrail hapishanelerindeki Filistinli mahkûmların takasını, çatışmaların durdurulmasını, İsrail’in Filistin topraklarındaki yerleşim alanlarından çekilmesini ve Gazze Şeridi’ne insani yardımların girişini öngörüyordu.

İkinci aşama ise 26 Ocak’ta Gazze Şeridi’nde son İsrailli rehinenin cansız bedeninin bulunmasının ardından başladı. Bu aşama, Hamas’ın silahsızlandırılmasını, Gazze Şeridi’nin yaklaşık yarısını kontrol eden İsrail ordusunun kademeli olarak çekilmesini ve Gazze’nin güvenliğinin sağlanmasına ve Filistinli polis birimlerinin eğitilmesine yardımcı olmayı amaçlayan uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılmasını içeriyor.

Plan kapsamında, Gazze Şeridi’nin yönetimini denetlemek üzere ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlığında, çeşitli ülkelerden isimlerin yer aldığı Barış Konseyi oluşturuldu. Ayrıca, Gazze Şeridi’nin günlük işlerini yürütmek üzere Filistinli teknokratlardan oluşan bir komitenin kurulması öngörüldü.

Meşal, Barış Konseyi’ne Gazze Şeridi’nin yeniden inşasını ve yaklaşık 2 milyon 200 bin nüfuslu bölgeye insani yardımların akışını mümkün kılacak ‘dengeli bir yaklaşım’ benimseme çağrısında bulundu. Meşal, aynı zamanda Hamas’ın Filistin topraklarında herhangi bir yabancı yönetimi kabul etmeyeceğini yineledi.

Meşal sözlerini şöyle sürdürdü: “Ulusal sabitelerimize bağlıyız; vesayet mantığını, dış müdahaleyi ve manda yönetimini kabul etmiyoruz… Filistinlileri Filistinliler yönetir. Gazze, Gazze halkınındır; Filistin, Filistinlilerindir. Yabancı bir yönetimi kabul etmeyeceğiz.”

Meşal’e göre bu sorumluluk yalnızca Hamas’a değil, ‘tüm canlı unsurlarıyla Filistin halkının liderliğine’ aittir.

İsrail ve ABD, Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze Şeridi’nin askerden arındırılmış bir bölge haline getirilmesi talebini sürdürüyor. Hamas ise silahlarını gelecekte kurulabilecek bir Filistin yönetimine devretme ihtimalinden söz ediyor.

İsrailli yetkililer, Hamas’ın Gazze Şeridi’nde yaklaşık 20 bin savaşçıya sahip olduğunu ve hareketin elinde yaklaşık 60 bin kalaşnikof tüfek bulunduğunu öne sürüyor.

Ateşkes anlaşmasında öngörülen uluslararası gücü hangi ülkelerin oluşturacağı ise henüz netlik kazanmış değil.


Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
TT

Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)

Libya Yüksek Yargı Konseyi, Trablus'taki Yüksek Mahkeme Anayasa Dairesi'nin kararlarına karşı tavrını katılaştırarak, ‘yargıyı siyasallaştırma girişimlerine’ karşı sert bir uyarıda bulundu. Konsey, ‘bu hassas aşamada yargıya müdahale etme’ konusunda sert bir uyarıda bulundu. Ülke, yargıya da neredeyse ulaşan kronik siyasi ve askeri bölünmelerden mustarip durumda.

Yüksek Yargı Konseyi’nin bu tutumu, Anayasa Mahkemesi'nin Temsilciler Meclisi tarafından çıkarılan ve Yargı Sistemi Kanunu'nda değişiklikler içeren iki kanunu geçersiz kılma kararının ardından daha da belirginleşti. Bu durum, mevcut Yargı Yüksek Konseyi’nin kurulduğu anayasal dayanağın ortadan kalktığı ve bu kanundan kaynaklanan statüsünü kaybettiği anlamına geliyor. Dolayısıyla, önceki hükümlere uygun olarak yeniden oluşturulması gerekiyor.

Yüksek Yargı Konseyi tarafından cuma akşamı yapılan açıklamada ‘anayasal çevreden’ doğrudan bahsedilmeden yargı alanında yaşananlara, özellikle de bazılarının, kurumu zararlı bir kurum ile değiştirmek için anayasal olarak ilgili olduğunu düşündükleri araçları kullanarak yargının birliğini ve bağımsızlığını zayıflatma girişimlerine ilişkin duyulan üzüntü ifade edildi.

Konsey, bu kişilerin amacının, diğer tüm yetkileri elinden almak suretiyle, yalnızca siyasi ve dar bir kişisel çıkar olarak nitelendirilebilecek hedefleri gerçekleştirmek olduğunu değerlendirdi.

Yargının birliğini korumak, sorumlu davranmak ve ülkenin yararına hizmet etmek için, sonuçsuz kalacak bir fiili durum dayatmaya çalışanların devam eden uzlaşmaz tavırları karşısında bir süre en yüksek disiplin seviyesini uyguladığını da ekleyen Konsey, ülkenin tarihinde hassas ve tehlikeli bir dönemde, birliğin her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulduğu bir zamanda yargıya müdahale etme girişimlerine işaret etti.

fdbfb
Libya Temsilciler Meclisi'nin önceki bir oturumundan bir kare (Libya Temsilciler Meclisi)

Bu gerginlik, Temsilciler Meclisi ile (yargı otoritesini oluşturan üç sütundan biri olan) Devlet Konseyi arasındaki hukuki ve siyasi çatışmanın bir parçası olarak görülüyor. Bu çatışma, siyaset koridorlarından yargının kalbine taşınırken Temsilciler Meclisi, bazı yasal değişikliklerle Yüksek Yargı Konseyi'ni yeniden yapılandırarak yargı üzerinde daha fazla etki sahibi olmaya çalışıyor. Devlet Konseyi bu hamleyi yargının ‘siyasileştirilmesi’ olarak değerlendirdi.

Bu turda, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Libya Özel Temsilcisi ve Libya'daki BM Destek Misyonu (UNSMIL) Başkanı Hanna Serwaa Tetteh, bu diyaloğun yeni bir hükümet seçmek için bir organ olmaktan ziyade, Libyalıların kendi ülkelerinin geleceği için kendileri tarafından formüle edilen pratik çözümler geliştirmek amacıyla yürütülen bir ‘Libyalılar arası’ süreç olduğunu teyit etti.

Seçim çerçevesine ilişkin görüşmeler de “6+6” komitesinin kuralları ve danışma komitesinin tavsiyeleri temelinde, mevcut farklılıkların altında yatan garantileri ve siyasi endişeleri anlamaya odaklanarak yürütüldü.

Katılımcı üyeler ise, görüşmelerin genel ilkelerden usul ayrıntılarına doğru ilerlediğini belirttiler. Komisyon Yönetim Kurulu'ndaki boş koltuk krizinin çözülmesinin, gelecekteki seçimlere olan güveni güçlendirmek ve seçimlerin itiraz edilmesini veya kesintiye uğramasını önlemek için temel bir unsur olduğunu vurguladılar.

ert6y
Önceki belediye seçim kampanyasından (Komisyon Yönetim Kurulu)

Turun sonunda üyeler, Berlin Süreci Siyasi Çalışma Grubu'nun büyükelçilerine ve temsilcilerine ana önerilerini sundular. Büyükelçiler ve temsilciler, sürecin mart ayında yeniden başlaması ve uzun vadeli istikrarı sağlayacak ulusal bir vizyon etrafında uzlaşma sağlanmaya devam edilmesi koşuluyla, UNSMIL tarafından kolaylaştırılan yol haritasına destek verdiklerini teyit ettiler.

Yapılandırılmış diyalogun yeni hükümetin seçimi konusunda kararlar alan bir organ olmadığını yineleyen USNMIL, devlet kurumlarını güçlendirmek amacıyla, seçimlere elverişli bir ortam yaratmak ve yönetişim, ekonomi ve güvenlik alanlarındaki en acil sorunları ele almak için pratik önerileri incelemekle ilgilendiğini belirtti. UNSMIL, bunun uzun vadeli çatışmanın nedenlerini ele almak için politika ve yasama önerilerini inceleyerek ve geliştirerek başarılacağının altını çizdi. Ayrıca, yapılandırılmış diyalogun istikrarın önünü açacak ulusal bir vizyon üzerinde uzlaşma sağlamayı amaçlayacağına da dikkati çekti.

Bu gelişme, cumartesi günü Tacura, Sayad ve el-Hashan belediyelerinde ve Tobruk'taki bir oy verme merkezinde, düzenli ve sakin bir atmosferde belediye meclisi seçimleri için oy kullanma işleminin başlamasıyla eş zamanlı gerçekleşti. Komisyon Yönetim Kurulu’nun ana operasyon odası, oy verme sürecinin disiplinli ve organize bir ortamda, önemli bir engel olmadan plana göre ilerlediğini belirtti.

Komisyon, 93 sandık merkezinden oluşan 43 merkezin tamamının açık olduğunu doğruladı. Bu tur, şeffaflığı artırmak ve her türlü sahtekarlık girişimini önlemek amacıyla Tacura belediyesinde elektronik doğrulama teknolojisi (parmak izi) kullanıldı.

u78ı9o
Huri, cumartesi günü belediye seçimlerinde bir oy verme merkezini ziyaret ederken (UNSMIL)

Öte yandan UNSMIL, sorumlu yerel yönetimin kurulmasına katkıda bulunmak için tüm kayıtlı seçmenleri oy kullanmaya çağırırken, misyonun başkan yardımcısı Stephanie Huri, Tacura'daki oy verme merkezlerini ziyaret ederek oy verme sürecini ve elektronik seçmen doğrulama sisteminin kullanımını yerinde gözlemledi.

Bu seçimler, oy vermeyi geciktiren bazı teknik ve hukuki engellerin aşılmasının ardından, Komisyonun ülke çapında belediye meclislerini seçme planını çerçevesinde gerçekleşirken söz konusu plan, son iki yılda uygulanan ve nihai sonuçların kabul edilmesi ve seçilmiş meclislerin oluşturulmasıyla sonuçlanan önceki aşamaların başarısının bir uzantısı olarak değerlendiriliyor.


Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
TT

Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)

Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, örgütün idari kurumları üzerindeki kontrolünü sıkılaştırmaya çalışıyor. Bu yüzden söz konusu kurumlara, eski Genel Sekreter Hasan Nasrallah'ın liderliği döneminde marjinalleştirilen yakın arkadaşları ve din adamı olmayan politikacıları getirdi.

Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklara göre yapılan en önemli değişiklikler arasında, eski bakan ve milletvekili Muhammed Fneyş’in Hizbullah’ın ‘hükümeti’ olarak kabul edilen yürütme organının başına geçmesi, milletvekili ve parlamento grubu başkanı Muhammed Raad'ın ise genel sekreter yardımcılığına atanmasının bekleniyor.

Kaynaklar, Kasım'ın, daha önce partinin yürütme organının sorumluluğunda olan ayrıntılara girmeden liderliği elinde tutan genel sekreterlik ile örgütün tüm kurumlarını birbirine bağlayarak Hizbullah’ı kontrol etmeye çalıştığına işaret etti.

Öte yandan, Başbakan Nevaf Selam, çok sayıda kişinin İsrail'in tekrarlanan saldırılarının ardından halen yeniden inşa edilmesini beklediği güney bölgesine tarihi bir ziyaret başlattı. Başbakan Selam'ın, Hizbullah tarafından kendisine karşı başlatılan ihanet kampanyasına rağmen tüm köylerde sıcak bir şekilde karşılanması dikkati çekti.