Yemenliler, BM’nin Husilere araç vermesine öfkeli

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), yeni araçları Husi merkezli kuruma teslim etti (Foto: UNDP’nin Facebook sayfası)
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), yeni araçları Husi merkezli kuruma teslim etti (Foto: UNDP’nin Facebook sayfası)
TT

Yemenliler, BM’nin Husilere araç vermesine öfkeli

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), yeni araçları Husi merkezli kuruma teslim etti (Foto: UNDP’nin Facebook sayfası)
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), yeni araçları Husi merkezli kuruma teslim etti (Foto: UNDP’nin Facebook sayfası)

Birleşmiş Milletler’in (BM) Husilere verdiği yeni destek, Yemen’de öfkeye neden oldu. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) uluslararası toplum tarafından Yemen’de Husilerce döşendiği ve temizlemedikleri bilinen mayınların temizlenmesi çalışmalarında kullanılacağı bahanesiyle Sana’daki gruba 20 adet son model SUV teslim edildiğini duyurdu.
Yemenli siyasetçilerin ve aktivistlerin BM’nin Yemen’deki rolünü sorgulamalarına neden olan olay, 2017'de Husilerin mayın temizleme programını desteklemek için 14 milyon doları aşan BM yardımını hatırlattı. Bununla birlikte uluslararası örgüt, mayın temizleme programını destekleme bahanesiyle 2018’de Husilere 20 milyon dolar daha sağlamıştı.
UNDP, resmi sosyal medya hesaplarında uluslararası örgütün bir yetkilisi tarafından 20 adet son model SUV aracın Husi liderine teslim edilirken çekilmiş bir fotoğraf yayınlandı. Ön camlarında BM logolu bayraklar bulunan araçların teslim edildiği fotoğraf Yemenlileri öfkelendirdi.
Yetkili: Kötü bir şaka olmalı
Şarku’l Avsat’a konuşan Yemen Enformasyon Bakanlığı Müsteşarı Abdul Basit el-Kaidi, “BM’nin mayın temizleme çalışmalarına yardımcı olması bahanesiyle Husilere 20 adet araç teslim etmesi kötü bir şaka olmalı” ifadelerini kullandı.
Söz konusu olayın, BM’nin Yemen krizinin karmaşıklığına ve krizin uzamasına katkıda bulunduğunun kanıtı olduğunu söyleyen Kaidi, “Bu, Yemen'i mayın tarlasına dönüştüren darbe grubu lehine atılmış bir adımdır. Bu hibe, Yemen’de mayınların yerleştirilmesinin ve Yemen halkının öldürülmesinin kolaylaştırılması için bir ödüldür” diye şeklinde konuştu.
Kaidi’nin açıklamalarına göre BM, Yemen krizini bir gelir kaynağı olarak görüyor. Bu durum, BM aracılığıyla sağlanan hibe ve yardım konularını çevreleyen yolsuzluk şüphelerinin ötesine geçiyor. Zira şeffaflık esaslarına tabi olmayan milyarlarca dolar, Husilerin oluşturduğu sahte kuruluşlarla savaştan zarar görenlere dağıtılmak yerine Husilerin savaş çabalarını desteklemek için kullanılıyor.
Kaidi, BM’nin arabulucu olarak girdiği çatışmaların çoğunda tarafsız ve adil olmadığını belirttiği açıklamasının devamında şunları söyledi:
“BM’nin tarihi incelendiğinde işleri daha da karmaşık hale getirdiği ve soruna çözüm bulamadığı görülüyor. Dünyada Husilerden başka hiçbir örgüt artık mayın kullanmıyor. Bu da Husilerin mayın konusundaki uzmanlıklarını ortaya koyuyor.”
Suç ortaklığı
Son gelişmelerle ilgili Şarku’l Avsat’a değerlendirmede bulunan Yemenli siyasetçi ve gazeteci Vaddah el-Celil, BM’nin artık itibarı konusunda endişe etmediğini ve Husilerle “suç ortaklığı” yaptığını söyledi.
Celil, BM’ye yönelik sert eleştirilerinin devamında şu ifadeleri kullandı:
“BM misyonlarının olduğu her yerde yolsuzluk ortaya çıkıyor. Ancak bu durum Yemen'de biraz daha farklı bir boyut kazanıyor. Buna karşın BM, Husileri daha da güçlendiren rolüne gösterilen tepkilerle ilgilenmiyor gibi görünüyor. Uluslararası örgüt son olarak Husilere mayın temizleme çalışmalarında kullanılması için 20 SUV ile destek sağladı. Ancak Yemen’de mayın döşeyen tek taraf yine Husilerdi.”
Yemenli gazetecinin tahminine göre BM, Husileri destekleme, güçlendirme ve onların siyasi ve askeri nüfuzlarını genişletmede gizli veya açıktan katkıda sağlıyor. Husileri fiili bir otorite olarak tanınmak isteyen güçler, daha sonra bölgedeki güvenliğin bozulması, anlaşmazlıkların sürmesi ve dış müdahaleler için bir alan haline dönüşmesi için bu grupların tanınmasını dayatıyor ve empoze ediyor.
İlk resmi tepki
Yemen meşru hükümetinden gelen ilk resmi tepki, Yemen Enformasyon Bakanı Muammer el-İryani’nin Twitter hesabından paylaştığı mesajdı. İryani mesajında şunları söyledi:
“UNDP programı, İran destekli Husi milislerine mayın temizleme çalışmalarını desteklemek amacıyla 20 adet SUV teslim etti. Bu araçların Dali ve Hudeyde’deki çatışmalarda kullanabilecek olan Husilere verilmesi, yeni bir uluslararası skandal ve Yemenlilerin hayatını tehlikeye atan ciddi bir ihmaldir. Dört yıl önce meşru hükümete karşı yapılan darbeden sorumlu Husi milislerinin bir mayın dahi çıkardığını duyurmamasına karşın yüzlerce mayın döşeyen Husilerin liderleri, medya aracılığıyla binlerce sivilin hayatına kast eden mayın ve patlayıcı üretim fabrikalarının tanıtımını yapıyor ve bunu kutluyor.”
İryani ayrıca Yemen’e kardeşlik ve dostluk için yapılan yardımların, BM aracılığıyla İran destekli Husilerin patlayıcı üretim programlarını finanse etmesinin son derece üzücü olduğunu vurguladı.
Uluslararası raporlar ve Yemen hükümetinin açıklamalarına göre Husilerin son 4 yılda Yemen’in 20 iline yaklaşık bir milyon mayın döşedikleri tahmin ediliyor. Bu mayınlar, çoğunluğunu kadın ve çocukların oluşturduğu yüzlerce sivilin ölümüne neden oldu.
Husi liderlerin Hudeyde’de büyük bir mayın fabrikasını ziyaret ettiği görüntüleri hatırlatan İryani, diğer bir fotoğrafta Husilerin mayınlardan sorumlu lideri Abdullah Safra’nın SUV’ları teslim aldığı karenin yansıdığını belirterek “Köklü bir kuruluşun itibarını ve tarihini nasıl feda eder ve teröristlerle suç ortaklığı yapabilir?” diye sordu.
Aktivistler: BM bunu ilk kez yapmıyor
Söz konusu gelişmenin ilk kez yaşanmadığına dikkat çeken Yemenli aktivistler, BM misyonlarının Yemen'de faaliyet gösteren çeşitli programlar aracılığıyla daha önce Husilerin kontrolü altındaki bölgelerde sağlık sektöründe kullanılmak üzere satın aldığı araçların Husiler tarafından Hudeyde’deki çatışmaların ön saflarına silah ve mühimmat taşınması için kullanıldığını belirtti.
Yemenli gözlemciler, ülkedeki uluslararası müdahalenin Husilerin dört yıldır ayakta kalmalarına ve bir takım ülkelerin desteği nedeniyle savaşın uzamasına fırsat sunduğunu aktardı.
Yemenlilere göre 4 yıldır Sana ve Husilerin kontrolü altındaki diğer bölgelerde köprü, sokak, inşaat veya su ve elektrik gibi alt yapı çalışmaları için hayata geçirilen projelere yatırılan on milyonlarca dolar, Husi liderlerin cebine giden uluslararası bir hizmet haline geldi.



Gazze'nin iç kesimlerindeki baskınlar "demirci atölyelerini" hedef aldı

Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta, İsrail hava saldırısıyla yıkılan beş katlı bir binanın enkazının üzerinde yürüyen bir Filistinli adam, (AFP)
Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta, İsrail hava saldırısıyla yıkılan beş katlı bir binanın enkazının üzerinde yürüyen bir Filistinli adam, (AFP)
TT

Gazze'nin iç kesimlerindeki baskınlar "demirci atölyelerini" hedef aldı

Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta, İsrail hava saldırısıyla yıkılan beş katlı bir binanın enkazının üzerinde yürüyen bir Filistinli adam, (AFP)
Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta, İsrail hava saldırısıyla yıkılan beş katlı bir binanın enkazının üzerinde yürüyen bir Filistinli adam, (AFP)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi'nin derinliklerindeki metal atölyelerine (tornalama tezgahlarına) yönelik baskınlarını yoğunlaştırdı; bu gelişmeyi, Hamas ve diğer Filistinli grupların Gazze Şeridi'nde silahlanmasını durdurma çabalarıyla ilişkilendiriyor. Bir haftadan kısa bir süre içinde, İsrail uçakları üç metal atölyesini hedef aldı. Atölyelerden ikisi Gazze Şehrinde, biri ise Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta bulunuyordu.

İsrail ordusu, saldırılarının silah üretim tesislerini ve Hamas altyapısını hedef aldığını belirtti.

İsrail ordusunun sadece demirci atölyesini bombalamakla kalmayıp, bulunduğu binanın tamamını yıktığı ve sakinlerine tahliye emri verdiği, bu durumun Lübnan'da verilen tahliye emirlerini hatırlattığı kaydedildi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre İsrail'in bu yeni hamleleri, Gazze Şeridi'nde yeni bir operasyonel planı işaret ediyor ve gelecekteki saldırıların sadece suikastları değil, Filistinli grupları silahsızlandırma bahanesiyle yapılacak operasyonları da içerebileceğini gösteriyor.

Altı gün önce onlarca Filistinlinin ölümüne yol açan İsrail'in tırmanışında, roket üretimi gibi askeri sanayilerde çalışan aktivistler hedef alınmıştı.


Vefik Safa yetkilerinin azaltılmasının ardından Hizbullah'tan istifa etti

Vefik Safa (AP)
Vefik Safa (AP)
TT

Vefik Safa yetkilerinin azaltılmasının ardından Hizbullah'tan istifa etti

Vefik Safa (AP)
Vefik Safa (AP)

Hizbullah'ın "Koordinasyon ve İrtibat Birimi" başkanı Vefik Safa istifasını sundu. Bu, partinin iki genel sekreterinin ve üst düzey askeri liderlerinin öldürüldüğü İsrail'in sert saldırılarının ardından yapısını yeniden kurmaya çalışan parti liderliği için bir ilk oldu.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre konuyla ilgili bilgili kaynaklar, Hizbullah liderliğinin bugün üst düzey güvenlik yetkilisi Vefik Safa'nın istifasını kabul ettiğini bildirdi.

Lübnan güvenlik kurumlarıyla irtibattan sorumlu olan Safa, Ekim 2014'te İsrail'in düzenlediği bir suikast girişiminden sağ kurtulmuştu.

Vefik Safa, Hizbullah'ın siyasi danışmanı Hüseyin Halil ile birlikte (Reuters)Vefik Safa, Hizbullah'ın siyasi danışmanı Hüseyin Halil ile birlikte (Reuters)

İstifa, partinin Safa'nın yetkilerini azaltmasının ardından geldi. Bu durum, geçen yılın sonlarında başlayan ve bazı isimlerin görevden alınması ve yerlerine yeni isimlerin atanmasıyla sonuçlanan yapısal değişiklikle eş zamanlı olarak gerçekleşti.

Safa'nın halefinin kimliği konusunda çelişkili haberler ortaya çıktı, ancak kaynaklar partinin bazı gruplar için daha az kışkırtıcı ve devlet ve yabancı güçlerle ilişkilerinde farklı bir üslup benimseyecek bir isim aradığı konusunda hemfikirdi. Potansiyel halefler olarak adı geçen en öne çıkan isimler arasında Hüseyin Barada, Hüseyin Abdullah ve Muhammed Muhanna yer alıyordu.

Geçtiğimiz eylül ayında Beyrut sahil şeridindeki Raouche bölgesinde Hizbullah destekçileri, Nasrallah ve Safiyuddin'in suikastlarını anmak için bir araya geldi (AP)Geçtiğimiz eylül ayında Beyrut sahil şeridindeki Raouche bölgesinde Hizbullah destekçileri, Nasrallah ve Safiyuddin'in suikastlarını anmak için bir araya geldi (AP)

Safa'nın son görünümü, Hizbullah Genel Sekreteri Hasan Nasrallah'ın suikastının yıldönümü olan 25 Eylül'de Raouche Kayası'nda, Başbakan Nevvaf Selam'a hakaretler yağdıran parti destekçilerinden bazılarıyla birlikte gerçekleşti.


Gazze anlaşması: Arabulucuların Hamas’ın silah sorununu çözmek için sınırlı seçenekleri

Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)
Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)
TT

Gazze anlaşması: Arabulucuların Hamas’ın silah sorununu çözmek için sınırlı seçenekleri

Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)
Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)

Gazze anlaşmasının ikinci aşamasının 10 gün önce başlamasının ardından İsrail’in taleplerinin başında ‘Hamas’ın silahsızlandırılması’ yer alıyor. Ancak bu talebin nasıl hayata geçirileceğine dair belirsizlik sürerken, Hamas’ın Filistin devleti kurulmadan silahlarını teslim etmeye sıcak bakmaması süreci çıkmaza sokuyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, bu düğümün arabulucuları son derece sınırlı seçeneklerle karşı karşıya bıraktığını belirtiyor. Buna göre, ya silahların tamamen tasfiyesi ya da dondurulması yönünde bir formül bulunması ve Hamas’ın buna ikna edilmesi ya da harekete baskı uygulanması gerekiyor. Uzmanlar, bu başlığın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu başta olmak üzere İsrail iç siyasetinde seçim amaçlı bir baskı aracı olarak giderek daha fazla kullanılacağına dikkat çekiyor.

İsrailli muhalif lider Benny Gantz dün X platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, ‘Hamas’ın silahsızlandırılması’ çağrısında bulundu.

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz ise çarşamba günü yaptığı açıklamada, “Hamas silah bırakmayı kabul etmezse İsrail bu yapıyı tasfiye edecek” dedi. Netanyahu da salı günü ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile yaptığı görüşmenin ardından, ‘Gazze Şeridi’nin yeniden imarına yönelik herhangi bir adımdan önce Hamas’ın silahsızlandırılmasının vazgeçilmez bir şart olduğu’ konusunda ısrarcı olduğunu vurguladı.

Strateji uzmanı Tuğgeneral Semir Ragıb, arabulucuların seçeneklerinin sınırlı olduğunu ve önlerinde ya uzlaşı sağlamak ya da baskı uygulamak dışında bir yol kalmadığını ifade etti. Ragıb, silahsızlandırma talebinin İsrail, Washington, Avrupa Birliği (AB) ve bağışçı ülkeler tarafından defalarca dile getirildiğini ve artık savaşın durdurulması ile yeniden imarın önüne konulan temel engellerden biri haline geldiğini söyledi.

Ragıb’a göre Netanyahu ve benzer siyasi aktörler silahsızlandırma dosyasını seçimlerde kullanacak ve anlaşmayı her an sabote edebilecekler. Özellikle ikinci aşama çok sayıda mayın barındırıyor ve Netanyahu, özellikle çekilmeyle ilgili başlıklara yaklaşmak istemiyor.

 Gazze şehrinin Şeyh Rıdvan mahallesinde yıkılmış binaların enkazı arasında ilerleyen Filistinliler (AFP)Gazze şehrinin Şeyh Rıdvan mahallesinde yıkılmış binaların enkazı arasında ilerleyen Filistinliler (AFP)

Askeri strateji uzmanı Tümgeneral Semir Ferec, mevcut seçeneklerin giderek daraldığını belirterek, silahların tamamen tasfiye edilmesinden ziyade dondurulması yönündeki bir seçeneğin daha olası olduğunu ifade etti. Ferec, Hamas’ın elindeki silahların füze ya da insansız hava aracı (İHA) niteliğinde olmadığını ve bu nedenle teslim edilebileceğini söyledi. ABD ve İsrail’in silah maddesinin uygulanmasında ısrarcı olduğunu kaydeden Ferec, bunun İsrail’in geri çekilmesiyle eş zamanlı gerçekleşmesi ve yeni bir savaşın önüne geçecek garantilerin sunulması gerektiğini vurguladı.

Öte yandan Reuters’a konuşan Hamas kaynakları, çarşamba günü yaptıkları açıklamada, hareketin silahsızlanma konusunu diğer Filistinli gruplarla görüşmeyi kabul ettiğini, ancak Washington ya da bölgesel arabulucuların kendilerine silahsızlandırmaya dair ayrıntılı ve somut bir teklif sunmadığını belirtti.

İsrail’in Kanal 13 televizyonu, geçtiğimiz ocak ayının sonunda, ABD’nin Hamas’a silahlarını çok uluslu bir güce teslim etmesi için birkaç haftalık süre tanıyan bir belge hazırladığını bildirmişti. Habere göre, bu sürede uyum sağlanmaması halinde İsrail’e ‘dilediği gibi hareket etme’ konusunda yeşil ışık yakılacak.

Ferec, Hamas’ın manevra alanının son derece sınırlı olduğuna dikkat çekerek, özellikle Mısır, Katar ve Türkiye başta olmak üzere arabulucularla hızlı bir uzlaşıya varması gerektiğini, zira İsrail’in şu aşamada en büyük engeli bu dosya üzerinden yarattığını ifade etti.

Ragıb ise Hamas’ın önünde, Trump planı ve silahsızlanma maddesini uygulamaktan başka bir seçenek bulunmadığını savundu. Ragıb, bu sürecin uzatılmaması ya da dolaylı yollardan aşılmaya çalışılmaması gerektiğini, ‘çünkü kaybedilen her günün ateşkes anlaşması için bir tehdit anlamına geldiğini’ dile getirdi.

Ragıb, Gazze’de polis güçlerinin önümüzdeki günler ya da haftalar içinde konuşlandırılacağını, istikrar gücünün de devreye girebileceğini belirterek, bu aşamadan sonra manevra alanının daha da daralacağına dikkat çekti.