عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
DÜNYA

Ramazan Bayramı'nın bilançosu ağır oldu: 54 kişi öldü 514 kişi yaralandı

Ramazan Bayramı'nın bilançosu ağır oldu: 54 kişi öldü 514 kişi yaralandı
    İstanbul/İHA
TT
TT

Ramazan Bayramı'nın bilançosu ağır oldu: 54 kişi öldü 514 kişi yaralandı

Ramazan Bayramı'nın bilançosu ağır oldu: 54 kişi öldü 514 kişi yaralandı

Ramazan Bayramı'nın bilançosu ağır oldu: 54 kişi öldü 514 kişi yaralandı.Yapılan tüm uyarılara rağmen bu bayramda yollar kan gölüne döndü. İhlas Haber Ajansı muhabirlerinin takip ettiği kazalarda bayram tatilinde yollarda 54 kişi öldü 514 kişi yaralandı.
1 HAZİRAN CUMARTESİ: 6 ÖLÜ, 98 YARALI
Samsun Otomobil traktöre çarptı: 4 yaralı
Karaman'da traktör devrildi: 1 ölü
Konya Otomobille motosiklet çarpıştı: 1 ölü
Isparta Otomobille at arabası çarpıştı: 1'i ağır 2 yaralı
Şanlıurfa'da trafik kazası: 2 yaralı
Viranşehir'de kaza: 2 yaralı
Ankara LGS yolunda kaza: 4 yaralı
Malatya Bayram tatiline giden işçiler kaza yaptı: 5 yaralı
Kayseri Takla atan otomobilde can pazarı: 5 yaralı
Hatay Direksiyon hakimiyeti kaybolan otomobil takla attı: 2 yaralı
Nusaybin'de trafik kazası, 1 yaralı
Otomobil park halindeki kamyona çarptı: 5 yaralı
Side'de iki otomobil birbirine girdi: 2 yaralı
Otomobil ile motosiklet çarpıştı: 1 yaralı
Mersin'de 2 ayrı kazada 1 kişi öldü, 7 kişi yaralandı
Şanlıurfa Otomobil ile kamyonet çarpıştı: 10 yaralı
Bursa Otomobil çarpması sonucu 2 kadın ağır yaralandı
Konya'da otomobiller çarpıştı: 8 yaralı
Tokat Traktör altında kalan yaşlı adam hayatını kaybetti
Tekirdağ Otomobil su kanalına devrildi: 4 yaralı
Devrek'te trafik kazası: 5 yaralı
Malatya'da kaza: 1 yaralı
Malatya Tünel girişinde kaza: 6 yaralı
Sinop'ta trafik kazası: 3 yaralı
Sincan'da otomobil ile kamyonet çarpıştı:1 yaralı
Tekirdağ Bayram tatiline giden aile kaza geçirdi: 5 yaralı
Kastamonu'da yağmur kazaları da beraberinde getirdi: 1 ölü, 7 yaralı
Ticari taksi dereye yuvarlandı: 1 ölü, 3 yaralı
2 HAZİRAN PAZAR:13 ÖLÜ, 90 YARALI
Karaman'da kamyonet devrildi: 2 yaralı
Malatya-Kayseri karayolunda kaza: 1 ölü, 3 yaralı
Osmaniye Otomobilin çarptığı kadın yaşam mücadelesini kaybetti
Malatya Üç otomobilin karıştığı kazada 3 kişi yaralandı
Zonguldak Pat pat sürücüsü köpeğe çarpmamak için kaza yaptı
Düzce Bayram tatili için memleketlerine giden aile kaza yaptı: 3 yaralı
Kütahya Otomobil uçuruma yuvarlandı: 2 yaralı
İzmir'de trafik kazası: 1 yaralı
Kırşehir'de kaza: 2 yaralı
İstanbul Kırmızı ışık ihlali canına mal oldu
Kocaeli'de feci kaza: 1 ölü, 5 ağır yaralı
Fethiye'de trafik kazası: 1'i çocuk 6 yaralı
Balıkesir'de yolcu minibüsü yan yattı: 10 yaralı
Kastamonu Hafif ticari araç ile otomobil çarpıştı: 7 yaralı
Çorum'da 3 ayrı kaza: 3 ölü, 11 yaralı
Samsun'da trafik kazası: 2 yaralı
Sivas'ta kontrolden çıkan otomobil uyarı levhasına çarptı: 4 yaralı
Kahramanmaraş Lastiği patlayan otomobil traktöre çarptı: 4 yaralı
Kocaeli D-100'de bariyerlere çarpan otomobil takla attı: 1 yaralı
Kocaeli Otomobille çarpışan motosikletin sürücüsü yaralandı
Karaman'da otomobil tarlaya uçtu: 1 ölü, 5 yaralı
Düzce TEM'de zincirleme kaza: 2'si çocuk 8 yaralı
Bursa Otobüs yoldan çıktı, 40 yolcu ölümden döndü
Balıkesir, Genç polis kazada hayatını kaybetti
Tekirdağ'da iki ayrı kazada yaralanan 9 kişiden 2'si hayatını kaybetti
Bayram tatiline giden aile kaza geçirdi: 1 ölü, 4 yaralı
Yozgat'ta trafik kazası: 1 ölü, 3 yaralı
3 HAZİRAN AREFE GÜNÜ:10 ÖLÜ, 116 YARALI
Diyarbakır Tarlaya uçan kamyon alev alev yandı: 3 yaralı
Kayseri'de meydana gelen trafik kazasında 5 kişi yaralandı
Karabük'te otomobil takla attı: 2 yaralı
Karabük Otomobil kayganlaşan yolda takla attı: 2'si çocuk 5 yaralı
Karabük'te trafik kazası: 5 yaralı
İstanbul Otomobil ile motosiklet çarpıştı: 3 yaralı
Zonguldak İki otomobil kafa kafaya çarpıştılar: 8 yaralı
Şanlıurfa'da otomobil şarampole devrildi: 1 ölü, 1 yaralı
Ankara'da trafik lambasına çarpan otomobil ters döndü: 1 yaralı
Sivas Bayram yolunda kaza: 4'ü ağır 6 yaralı
Bursa Güvenlik şeridinde duran otomobile karpuz yüklü kamyonet çarptı: 1 ölü
İstanbul Kontrolden çıkan araç askerlik şubesinin bahçesine uçtu:2 yaralı
Kocaeli D-100'de iki otomobil çarpıştı: 1'i çocuk 3 yaralı
Amasya Minibüs ile otomobil çarpıştı: 5 yaralı
Amasya'da trafik kazası: 4 yaralı
Adıyaman Hafif ticari araç takla attı: 2 Yaralı
Elazığ Otomobil ağaca çarptı: 2 yaralı
Tokat Bayram alışverişinden dönen baba ile kızı kazada hayatını kaybetti
Mersin Jandarma trafik aracı ile otomobil çarpıştı: 2 yaralı
Samsun Samsun'da otomobil aydınlatma direğine çarptı: 2 yaralı
Ordu'da otomobil fındık bahçesine yuvarlandı: 2 yaralı
Manisa Kabir ziyaretinden dönerken araba çarpan genç yaşamını yitirdi
Manisa'da 5 araçlı zincirleme kaza: 1 ağır yaralı
Samsun'da kaza: 9 yaralı
Kastamonu'da motosiklet ile otomobil çarpıştı: 1 yaralı
Kastamonu'da otomobil tarlaya uçtu: 3 yaralı
Niğde'de otomobiller çarpıştı: 1'i ağır 2 yaralı
Milas'ta üç kaza: 1 ölü 8 yaralı
Kahta'da kaza: 2 Yaralı
Zonguldak Vatandaşların kalp masajı yaptığı sürücü hayatını kaybetti
Amasya 15 yaşındaki sürücü kaza yaptı: 3 yaralı
Adıyaman Bayram ziyaretine giden aile uçuruma yuvarlandı: 7 yaralı
Kırşehir Kırşehir'de kaza:1 ağır yaralı
Adıyaman'da otomobil şarampole yuvarlandı: 3 yaralı
Kocaeli'de bariyerlere çarpan otomobil takla attı: 3 yaralı
Adıyaman'daki kazada ağır yaralanan 3 kişi öldü
4 HAZİRAN BAYRAMIN 1. GÜNÜ: 6 ÖLÜ, 85 YARALI
Mersin Otomobilin çarptığı genç öldü
Zonguldak'ta trafik kazası: 1 yaralı
İstanbul Kontrolden çıkan otomobil aydınlatma direğini devirdi: 1 yaralı
Çorum Park halindeki otomobile çarptı: 2 yaralı
Bilecik Kamyonet refüje çarptı: 5 yaralı
Denizli Takla atan otomobil sürücüsü araç içinde sıkıştı
Balıkesir Dalgınlık ölümle sonuçlandı
Samsun'da trafik kazası: 4 yaralı
Mersin'de trafik kazası: 10 yaralı
Şanlıurfa'da trafik kazası: 5 yaralı
Karabük Hatalı sollama sonucu kafa kafaya çarpıştılar: 4 yaralı
Adıyaman Bayram ziyaretine giden aile kaza yaptı: 5 Yaralı
Kayseri'de feci kaza: 4 yaralı
Denizli Otomobile çarpan traktör ortadan ikiye bölündü:1 yaralı
Bingöl'de otomobiller çarpıştı: 5 yaralı
Kocaeli 3 aracın karıştığı kazada 2 kişi yaralandı
Bilecik'te trafik kazası; 1 yaralı
İstanbul Direğe çarpan kamyonet takla attı: 6 yaralı
Kepsut'ta trafik kazası: 2 ölü, 7 yaralı
Çorum'da trafik kazası: 1 yaralı
Düzce'de feci kaza: 2 ölü
Denizli Traktörle çarpışan otomobil hurdaya döndü: 5 yaralı
İnegöl'de trafik kazası: 5 yaralı
Kahramanmaraş'ta trafik kazası: 4 yaralı
Ardahan'da feci kaza: 6 yaralı
5 HAZİRAN BAYRAMIN 2. GÜNÜ:19 ÖLÜ, 125 YARALI
Sivas'ta trafik kazası 1 ölü 8 yaralı
Samsun'da trafik kazası: 2 ölü, 4 yaralı
Antalya'da zincirleme kaza: 9 yaralı
Konya'da iki otomobil çarpıştı: 5 yaralı
Konya'da zincirleme trafik kazası: 1 ölü, 1 yaralı
K.Maraş Otomobil elektrik direğine çarptı: 3 yaralı
Niğde Refüje çarpan otomobil alev aldı: 2 ölü
Şanlıurfa Otomobil şarampole devrildi: 4 yaralı
Afyonkarahisar Direksiyon hakimiyeti kaybolan tır yoldan çıktı: 1 yaralı
Tekirdağ'da feci kaza: 5 ölü
Kayseri Jandarmadan kaçan motosiklet römorka çarptı: 2 yaralı
TEM otoyolunda kontrolden çıkan otomobil refüje uçtu: 3 yaralı
Diyarbakır'da trafik kazası: 2 yaralı
Alkollü sürücünün çarptığı kağıt toplayıcısı hayatını kaybetti
Adıyaman Güneş altında bekleyen yaralıların üzerinde örtü açıp gölge yaptılar 4 yaralı
Zonguldak Freni patlayan otomobil bahçeye uçtu: 4 yaralı
Amasya'da otomobil devrildi: 2 yaralı
Bilecik'te devrilen kamyonetteki aynı aileden 4 kişi yaralandı
Samsun Kavşakta ambulansa yol vermek isteyen otomobil kaza yaptı: 11 yaralı
Çanakkale Otomobil, motosiklete arkadan çarptı: 1 ölü
Bursa Otomobil şarampole uçtu: 1 yaralı
Hatay'da bayram ziyareti yolunda kaza: 6 yaralı
Gaziantep'te iki araç kafa kafaya çarpıştı: 4 yaralı
Rize'de feci kaza:1 ölü
Şanlıurfa Otomobille hafif ticari araç çarpıştı: 7 yaralı
Afyonkarahisar Motosiklet ile traktör çarpıştı: 2 yaralı
Samsun Traktör devrildi: 1 ölü
Dinar'da trafik kazası: 1 yaralı
Adıyaman Bayram ziyareti dönüşü kaza: 4 yaralı
Amasya'da trafik kazası: 2 yaralı
Bursa Bayramlaşmadan dönen aile ölümden döndü: 4 yaralı
Denizli Otobüsün çarptığı adam hayatını kaybetti
Muğla'da kaza: 1 ölü, 7 yaralı
Ereğli'de iki otomobil çarpıştı:1 ölü, 3 yaralı
Şanlıurfa Ticari araç refüje çarptı: 1 yaralı
Tokat'ta trafik kazası: 4 yaralı
Sivas'ta trafik kazası 7 yaralı
Hatay'da zincirleme trafik kazası: 6 yaralı
Gediz'de trafik kazası:8 yaralı
Kumluca'da trafik kazası: 1 ölü

Daha fazlasını oku

 
 
DÜNYA

İran'da rejim değişikliğinin Rusya'nın çıkarlarına yansımaları

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Devlet Başkanı Mesud Pezeşkiyan, iki ülke arasındaki Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması'nın imza töreninde, Kremlin, Rusya, 17 Ocak 2025 (Reuters)
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Devlet Başkanı Mesud Pezeşkiyan, iki ülke arasındaki Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması'nın imza töreninde, Kremlin, Rusya, 17 Ocak 2025 (Reuters)
TT
TT

İran'da rejim değişikliğinin Rusya'nın çıkarlarına yansımaları

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Devlet Başkanı Mesud Pezeşkiyan, iki ülke arasındaki Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması'nın imza töreninde, Kremlin, Rusya, 17 Ocak 2025 (Reuters)
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Devlet Başkanı Mesud Pezeşkiyan, iki ülke arasındaki Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması'nın imza töreninde, Kremlin, Rusya, 17 Ocak 2025 (Reuters)

Anton Mardasov

ABD silahlı kuvvetleri, bilhassa üst düzey liderliği hedef alarak ve askeri ve hükümet yapısını istikrarsızlaştırarak İran'a karşı etkili saldırılar düzenlemesini sağlayacak muharebe gücüne ve sayısına sahip operasyonel birimleri konuşlandırmaya devam ediyor. Buna, çeşitli istihbarat türlerinde önemli bir yoğunlaşma, denizaltı ve savaş gemilerinin hızlıca konuşlandırılması ve önemli hava birimlerinin dikkatlice seçilmiş operasyonel üslere yeniden konumlandırılması eşlik ediyor.

Bununla birlikte en kritik aşama, hedef belirleme, gerekli kuvvet ve kaynakların değerlendirilmesi, bunların farklı eksenlere dağıtılması ve sadece çeşitli askeri oluşumlar arasında değil, İsrail ile de koordinasyon ve etkileşim mekanizmalarının incelenmesini içeren bir acil durum planının geliştirilmesi olmayı sürdürüyor.

Tahran misilleme saldırıları düzenlerse, bunların İsrail içindeki tesisleri ve muhtemelen bölgedeki ABD üslerini hedef alacak orta menzilli balistik füze saldırılarını içermesi bekleniyor. Önceki füzeleri önleme operasyonlarında anti-füze mühimmatındaki yüksek tüketim göz önüne alındığında, rezervlerin yenilenmesi ve güçlendirilmesi acil bir ihtiyaç olarak öne çıkıyor. Bununla birlikte, 12 Gün Savaşı'ndan bu yana geçen süre, savunma sanayilerinin bu mühimmatın üretimini daha etkili muharebe operasyonlarını desteklemek için gerekli oranda artıramadığını gösteriyor.

ABD ve İsrail'in, İran'ı sürekli teyakkuz halinde tutup, kuvvetlerini tüketen ve ekonomisine yük getiren askeri eylem tehditleriyle Tahran'a baskı uygulamaya devam etmesi muhtemel. Öte yandan, uzun bir süre boyunca bölgede yüksek düzeyde muharebe hazırlığı ve güçlü bir askeri varlığı sürdürmek, ABD kaynakları üzerinde de baskı oluşturmaktadır. Bununla birlikte, İran'ın ekonomik durumunu dikkate almasak bile, bu tür senaryolarda daha büyük inisiyatife ve stratejik avantajlara sahip olan saldırgan taraftır.

Tahran, bölgedeki ABD askeri üslerini, hayati önemdeki petrol altyapısını ve hatta İsrail'in kendisini hedef almakla tehdit etmekten çekinmedi

Askeri açıdan bakıldığında, herhangi bir ABD-İsrail askeri operasyonuna İran'ın olası bir yanıtının etkinliği sorgulanabilir. Geçen yıl ABD ve İsrail ile yaşanan çatışmanın ardından İran, o dönemde fırlattığı yüzlerce balistik füzenin somut bir stratejik etki yaratamaması nedeniyle nispeten daha zayıf bir görüntü verdi. Tahran'ın son çatışma (12 Gün Savaşı) sırasındaki tutumu da özellikle petrol tankerlerini hedef almak gibi bu tür durumlarda en etkili baskı taktiklerinden bazılarını kullanmaktan kaçınarak, uzun süreli bir yüksek gerilimden kaçınma arzusunda olduğunu açıkça gösterdi. Bu ihtiyatlılık, her şeyden önce İsrail'in bir caydırıcılık ile karşılaşmadan yoğun ve sürekli hava saldırıları düzenlemesine olanak sağladı.

Bu sefer, teorik olarak, İran stratejisini yeniden değerlendirmek zorunda kalabilir. Saldırı durumunda, ABD'nin öncelikle deniz birimlerini korumak için ana kuvvetlerini İran'ın balistik ve gemisavar seyir füzelerinin menzilinin ötesine konuşlandırması bekleniyor. Aynı zamanda, İran'a yakın bölgelerdeki ABD askeri üsleri, çok katmanlı ve yoğun hava ve füze savunma sistemleri konuşlandırılarak azami koruma ile güçlendirilecektir.

Görsel kaldırıldı.Umman Körfezi'nde İran, Rusya ve Çin arasında yapılan askeri tatbikatlara katılan gemiler, 12 Mart 2025 (AFP)

Bu bağlamda, Tahran, bölgedeki ABD askeri üslerini, hayati önemdeki petrol altyapısını ve hatta İsrail'in kendisini hedef almakla tehdit etmekten çekinmiyor. Irak'taki İran yanlısı gruplar, özellikle Nuceba Hareketi, Hizbullah Tugayı ve Bedir Örgütü, bu kez askeri destek sağlama konusunda daha net bir kararlılık gösteriyorlar. Irak'taki İran yanlısı silahlı örgütlerden biri olan Seraya Evliya ed-Dem, yaklaşık 86 kilometre menzilli İran yapımı Ebabil/Arman güdümlü füzeler de dahil olmak üzere taktik füzeler için fırlatma rampalarıyla donatılmış bir yeraltı üssünden faaliyet göstermeye hazır olduğunu açıkladı. Bu türden herhangi bir tırmandırma, mümkün olduğunca çok potansiyel bölgesel müttefiki devreye sokmayı İran için son derece önemli hale getirecektir. Zira bu, İran'ın düşmanının çabalarını dağıtmasına ve daha yakın mesafeden ve daha düşük stratejik maliyetle birden fazla Amerikan mevziini hedef almasına olanak tanıyacaktır.

Kanıtlar, Moskova'nın önceki çatışmaya (12 Gün Savaşı) kıyasla bu krize daha fazla dahil olduğuna ve İran rejimine daha net destek verdiğine işaret ediyor

Bununla birlikte, ABD ve İsrail lehine olan ezici askeri ve ekonomik dengesizlik, Tahran için uzun süreli bir silahlı çatışmada kesin bir zaferi neredeyse imkansız kılıyor. Beklenen tüm senaryolarda, savaşın stratejik ve ekonomik maliyetinin İran için çok yüksek olacağı ve nihai sonucun kesinlikle onun lehine olmayacağı öngörülüyor.

ABD ve İsrail'in tehditlerini yerine getirip mevcut İran askeri ve siyasi liderliğini devirmeyi başardığını varsayalım. Bu, tamamen göz ardı edilemese de gerçekleşme olasılığı belirsiz olduğundan, sadece varsayımsal bir senaryodur. Ancak, böyle bir senaryonun İran rejiminin yapısında hızlı bir değişikliğe yol açmayacağı açık ve net. Eşsiz iç yapısı ve örgütlü muhalefetin zayıflığı nedeniyle, iktidar mücadelesi süreci muhtemelen uzun ve karmaşık olacaktır. Bu tür acil durumlarda, İran Devrim Muhafızları, ülkedeki tüm reformist akımları marjinalleştirerek ve hatta ortadan kaldırarak, “Venezuela senaryosu” olarak bilinen -ılımlı güçlerle barışçıl bir iktidar geçişi- durumundan kaçınmaya çalışabilir. Zira teorik olarak, bu akımlar, uluslararası izolasyonun sona ermesi ve ekonomik durumun iyileştirilmesi karşılığında sadece nükleer programdan değil, füze programından da vazgeçmeye istekli olabilirler.

Görsel kaldırıldı.İran ordusu askerleri, Saddam Hüseyin Irakı'yla 1980-1988’de yaşanan savaşın başlangıcını anma amacıyla Tahran'da düzenlenen yıllık askeri geçit töreninde, 21 Eylül 2024 (AFP)

Bu gerçeklik önemli bir soruyu gündeme getiriyor: Bu gelişmelerin Rusya üzerindeki etkisi nedir? Kanıtlar, Moskova'nın önceki çatışmaya (12 Gün Savaşı) kıyasla bu krize daha fazla dahil olduğuna ve İran rejimine daha net destek verdiğine işaret ediyor. Rusya’nın iç protestoları bastırmak için özel araçlar sağlamasının yanı sıra, Rus Antonov-124 ve Ilyushin-76 gibi ağır askeri kargo uçakları, dikkat çekici ve alışılmadık bir hamleyle Çinli muadilleriyle koordineli olarak İran'a askeri sevkiyatlar gerçekleştiriyor. Sosyal medyada İran'daki Rus Mi-28 saldırı helikopterlerine dair ilk görüntülerin yayınlanması iki anlam taşıyor. Birincisi operasyonel olup, daha önce verilmiş siparişler kapsamında teslim edilen partileri temsil ediyor; ikincisi ise medyatik ve psikolojik olup, devam eden bilgi savaşının bir parçası olarak İran'ın müttefiklerinden önemli askeri “sürprizler” teslim alabileceğini yaymayı amaçlıyor.

Rusya için olduğu gibi Çin için de İran'daki olası bir rejim değişikliğinin taşıdığı en büyük risk, bir güç boşluğundan kaynaklanabilecek belirsizliktir

Bununla birlikte, bu sevkiyatların doğrudan askeri etkisi, geniş çaplı gerilimi tırmandırma senaryoları karşısında sınırlı kalıyor ve gerçek ihtiyaçlar denizinde bir damlayı temsil ediyor. Yine de değerleri maddi boyutlarının çok ötesine uzanıyor. Bu, stratejik desteğin somut ve pratik ifadesi, siyasi ittifakın diplomatik açıklamaların ötesine geçen somut adımlara dönüşmesidir. Bu bağlamda, İran medyası, İran, Rusya ve Çin arasında şubat ayında Kuzey Hint Okyanusu'nda üçlü ortak deniz tatbikatlarının yapılmasının planlandığını bildirdi. Şarku'l Avsat'ın al Majalla'dan aktardığı analize göre bu hamle, özünde, Batı baskısı karşısında bu güçler arasındaki koordinasyon ve stratejik ittifak düzeyinde ciddi yükselişi yansıtan güçlü bir sembolik siyasi ve askeri mesaj niteliğinde.

Görsel kaldırıldı.İran'ın “Nahid-2” iletişim uydusu Rusya'nın Uglegorsk kenti dışında, Rus Soyuz roketi kullanılarak Vostochny Uzay Üssü'nden fırlatılıyor, 25 Temmuz 2025 (AFP)

Moskova ve Tahran arasındaki gizli askeri-teknik iş birliği ve istihbarat etkileşiminin dinamikleri, uzun zamandır resmi ticari ve ekonomik ilişkilerden bağımsız olarak işlemektedir. Ancak, iki ülkenin derin yaptırımlar konusundaki ortak deneyimi, yeni yakınlaşma noktaları yaratmaya başladı. 2022'de uygulanan kapsamlı yaptırımların ardından Moskova, özellikle petrol ticaretinde, karıştırma, yeniden etiketleme ve petrolü üçüncü bir ülkeden gelmiş gibi satma yoluyla yaptırımların etrafından dolaşma konusunda İran'ın birikmiş deneyimine aktif olarak güvendi. Ancak bu ilişkinin derinliği abartılmamalı. Temel ekonomik gösterge olan ikili ticaret hacmi, 2025 yılında 4,8 milyar doları aşmadı. Bu rakam örneğin, Rusya ile Birleşik Arap Emirlikleri arasındaki ticaret hacmiyle (12 milyar dolar) karşılaştırıldığında oldukça düşük olup, iki ülke arasındaki ekonomik ortaklığın sınırlı kapsamını vurguluyor.

Rusya için olduğu gibi Çin için de İran'daki olası bir rejim değişikliğinin taşıdığı en büyük risk, bir güç boşluğundan kaynaklanabilecek belirsizliktir. Ekonomik ve iş birliği açısından olası en kötü sonuçlardan biriyse, son yıllarda Rusya'nın Ortadoğu ve ötesindeki varlığının ideolojik gerekçesinin temeli olan uluslararası Kuzey-Güney ulaşım koridorunun çökmesidir. Moskova, küresel ölçekte Tahran'ın taktiksel bir müttefik olabileceğini, ancak tam anlamıyla stratejik bir müttefik olamayacağını kabul ediyor; zira bu ittifak, siyasi iradeden ziyade din faktörü tarafından kısıtlanıyor. Uzmanlar, yalnızca ideolojisini paylaşanların İran'ın müttefiki veya dostu olabileceğini, diğer ülkelerin ise bu ideolojik bağlamda sadece birer araç olduğu gerçeğini sıklıkla gözden kaçırıyorlar.

DÜNYA

New START Anlaşması’nın sona ermesinin ardından... Dünya, nükleer yok oluş tehdidinden kendini nasıl kurtaracak?

Dönemin ABD Başkanı Barack Obama ve Rus mevkidaşı Dmitriy Medvedev, 8 Nisan 2010 tarihinde Prag’da New START Anlaşması’nı imzaladıktan sonra el sıkışıyor. (AP)
Dönemin ABD Başkanı Barack Obama ve Rus mevkidaşı Dmitriy Medvedev, 8 Nisan 2010 tarihinde Prag’da New START Anlaşması’nı imzaladıktan sonra el sıkışıyor. (AP)
TT
TT

New START Anlaşması’nın sona ermesinin ardından... Dünya, nükleer yok oluş tehdidinden kendini nasıl kurtaracak?

Dönemin ABD Başkanı Barack Obama ve Rus mevkidaşı Dmitriy Medvedev, 8 Nisan 2010 tarihinde Prag’da New START Anlaşması’nı imzaladıktan sonra el sıkışıyor. (AP)
Dönemin ABD Başkanı Barack Obama ve Rus mevkidaşı Dmitriy Medvedev, 8 Nisan 2010 tarihinde Prag’da New START Anlaşması’nı imzaladıktan sonra el sıkışıyor. (AP)

Antoine el-Hac

5 Şubat 2026, Rusya ile ABD arasında nükleer silahların sınırlandırılmasına yönelik son anlaşmanın da sona ermesiyle, dünyayı yeni bir belirsizlik ve endişe dönemine sokan tarihi bir gün olarak kayda geçti.

8 Nisan 2010’da dönemin ABD Başkanı Barack Obama ile Rusya Devlet Başkanı Dmitriy Medvedev, Prag’da Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması’nı (New START) imzaladı. Anlaşma 5 Şubat 2011’de yürürlüğe girdi ve 2021 yılında beş yıl süreyle uzatıldı. Anlaşma, stratejik nükleer silah sistemlerini ‘kıtalararası’ olarak tanımladı; yani örneğin Avrupa'dan fırlatılıp ABD’de patlayabilecek ve bunun tersi de mümkün olabilecek sistemler olarak nitelendirildi.

New START Anlaşması, ABD ve Rusya için konuşlandırılmış stratejik nükleer başlık sayısını bin 550 ile sınırlandırdı. Bu başlıkların, uçaklar, kıtalararası balistik füzeler ve denizaltılar dahil olmak üzere 700 nükleer taşıma aracı üzerinde konuşlandırılması öngörüldü. Ayrıca nükleer silah taşıma kapasitesine sahip füzeler ve uçaklar için konuşlandırılmış ve konuşlandırılmamış toplam 800 fırlatma platformu sınırı getirildi.

Rusya Savunma Bakanlığı tarafından 9 Aralık 2020’de yayınlanan, Rusya'nın kuzeybatısındaki bir üsten kıtalararası balistik füze fırlatılmasını gösteren videodan alınan ekran görüntüsü (AP)Rusya Savunma Bakanlığı tarafından 9 Aralık 2020’de yayınlanan, Rusya'nın kuzeybatısındaki bir üsten kıtalararası balistik füze fırlatılmasını gösteren videodan alınan ekran görüntüsü (AP)

Anlaşma, konuşlandırılmış stratejik nükleer silahları kapsasa da her iki ülkenin bunun ötesinde daha büyük ‘stoklanmış’ nükleer cephaneliklere sahip olduğu biliniyor. Tahminlere göre Rusya’nın yaklaşık 5 bin 459, ABD’nin ise yaklaşık 5 bin 177 nükleer başlığı bulunuyor.

New START Anlaşması ayrıca, hızlı bildirimlerin ardından düzenli saha denetimleri yapılmasını ve iki ülke arasında yılda iki kez veri paylaşımını öngörüyordu.

Üst sınır konusunda anlaşma sağlanamadı

Anlaşma şartlarına göre New START Anlaşması yalnızca bir kez uzatılabiliyordu; bu nedenle baştan itibaren 5 Şubat 2026’da sona ereceği biliniyordu. Ancak Rusya ile ABD, söz konusu anlaşmanın yerini alacak yeni bir anlaşmaya vararak oluşacak boşluğu önleyebilirdi. Nitekim Rusya, Eylül 2025’te iki ülkenin anlaşmada öngörülen üst sınırlara bir yıl daha uyması yönünde bir öneride bulundu. Bu teklif, ilk aşamada ABD Başkanı Donald Trump’tan olumlu bir karşılık gördü. Ancak Trump daha sonra Çin’in de dahil olduğu yeni bir anlaşma müzakere etme isteğini dile getirdi.

Taraflar yıllar boyunca anlaşmanın getirdiği sınırlamalara uymuş olsa da doğrulama mekanizmaları bir süredir işletilmedi. 2020’de Kovid-19 salgını nedeniyle saha denetimleri askıya alındı. Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ve ABD’nin Kiev’e verdiği askeri destekle birlikte iki ülke arasındaki gerilim artarken, ABD Şubat 2023’te Rusya’nın anlaşmaya uymadığını açıkladı. Bunun ardından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ülkesinin anlaşmaya uyumunu askıya aldığını duyurarak, denetimlere ve veri paylaşımına son verdi. Washington da buna karşılık Moskova ile bilgi paylaşımını durdurma kararı aldı.

Açıklanmayan bir yerde yapılan askeri tatbikat sırasında Rus nükleer denizaltısı (AP)Açıklanmayan bir yerde yapılan askeri tatbikat sırasında Rus nükleer denizaltısı (AP)

Küresel nükleer sistemin giderek daha fazla baskı altında olduğu görülüyor. Başlıca iki ülkenin ötesinde, Kuzey Kore cephaneliğini genişletirken, Ukrayna-Rusya savaşı bağlamında nükleer tırmanma riski hâlâ yüksek. İran’ın nükleer programının 22 Haziran 2025’teki ABD saldırısından sonraki durumu kesin olarak bilinmiyor ve Hindistan ile Pakistan arasındaki gerilim, Keşmir meselesi gibi konular nedeniyle tamamen azalmış değil.

Aynı zamanda, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin beş daimî üyesinin, gezegeni korumak amacıyla nükleer silahsızlanma konusunda kayda değer bir ilerleme kaydetmediği görülüyor. Oysa bu ülkeler, 1968’de kabul edilen ve 1995’te süresiz olarak yenilenen Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) kapsamında yükümlü. Anlaşmanın bir sonraki gözden geçirme konferansı, önümüzdeki nisan ve mayıs aylarında New York’ta yapılacak. Bu toplantıda nükleer silah sahibi ülkelerin, son beş yılda antlaşma kapsamında ne kadar ilerleme kaydettiklerini açıklamaları ve önümüzdeki beş yılda bu yükümlülüklerini nasıl yerine getireceklerini ortaya koymaları gerekiyor.

Saldırganca konuşma

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) eski Genel Direktörü Muhammed el-Baradey, geçtiğimiz aralık ayında yaptığı değerlendirmede, “Büyük nükleer silah sahibi devletler yalnızca silahlanmayı kontrol etme ve silahsızlanma çabalarında başarısız olmadılar; aynı zamanda cephaneliklerini modernize edip genişletmeye, artan saldırgan retorikleriyle uyumlu şekilde açıkça devam ediyorlar. Oysa insanlığın kendi yok oluşunu önlemesi beklenen kırılgan küresel yapılar gözlerimizin önünde çöküyor” ifadelerini kullandı.

Gözlemcileri endişelendiren bir diğer konu ise ABD ve Rusya arasındaki New START Anlaşması’nın yerini alacak anlaşmaya dair diplomatik çabaların neredeyse yok denecek kadar az olması. Bu süreçte yalnızca iki ülke başkanından kısa açıklamalar geldi. Trump, görev süresinin ikinci gününde Rusya ve Çin ile silah kontrolünün geleceği hakkında konuşacağını belirterek, “Nükleer silahlara muazzam paralar harcanıyor ve yıkıcı güçleri hakkında konuşmayı bile istemiyoruz… Nükleer silahsızlanmanın mümkün olup olmadığını görmek istiyoruz ve bence bu mümkün” dedi.

Kuzey Dakota’da bir Minuteman füzesini inceleyen ABD Hava Kuvvetleri askeri ile Moskova’nın merkezinde düzenlenen askerî geçit töreninde bir kıtalararası balistik füzeyi gösteren birleştirilmiş görüntü (AFP)Kuzey Dakota’da bir Minuteman füzesini inceleyen ABD Hava Kuvvetleri askeri ile Moskova’nın merkezinde düzenlenen askerî geçit töreninde bir kıtalararası balistik füzeyi gösteren birleştirilmiş görüntü (AFP)

Eylül ayında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, New START Anlaşması’nın sona ermesinin ardından Rusya’nın ‘temel niceliksel sınırlamalara bir yıl daha uymaya hazır olduğunu’, ancak bunun ABD’nin de ‘aynı ruhla hareket etmesi’ şartına bağlı olduğunu açıkladı. Trump yönetimi bu teklife yanıt vermedi; Başkan Trump ise açıklamalarında çelişkili mesajlar verdi. Trump, ekim ayında Putin’in teklifine ilişkin olarak “Bana iyi bir fikir gibi görünüyor” derken, ocak ayında New York Times’a verdiği bir röportajda New START Anlaşması için “Biterse bitsin. Daha iyi bir anlaşma yaparız” ifadelerini kullandı.

Birleşik Krallık merkezli Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü’nden (RUSI) Nükleer Politika ve Yayılmayı Önleme Programı uzmanı Darya Dolzikova, New START Anlaşması’nın sona ermesini ‘endişe verici’ olarak nitelendirdi ve tarafların stratejik kapasitelerini genişletme yönünde güçlü motivasyonları olduğunu vurguladı. Dolzikova makalesinde şu ifadeleri kullandı: “Rusya, ABD hava savunma sistemlerini aşma kapasitesi konusunda kaygı duyuyor; bu kaygılar, Başkan Trump’ın Kuzey Amerika’yı uzun menzilli silahlardan koruma amaçlı ‘Altın Kubbe’ (Golden Dome) planlarıyla daha da arttı. Buna karşılık Rusya, bu savunma sistemlerini aşacak şekilde tasarlanmış yeni silahlar geliştiriyor; bunlar arasında nükleer başlıklı, kendi kendine hareket eden kıtalararası torpido Poseidon ve nükleer başlıklı seyir füzesi Burevestnik yer alıyor. Ayrıca ABD, Rusya ve Çin, 4.000 mil/saat (6.437 km/s) hızın üzerinde manevra kabiliyetine sahip uzun menzilli hipersonik füzeler geliştiriyor; bu da onları imkânsız hale getiriyor.”

Dolzikova, bu askeri kapasite artışının ‘yeni bir silah kontrol anlaşmasına varmayı daha da zorlaştıracağını’ ve ‘nükleer silahların önemini artıracağını’ belirtti. Ayrıca diğer ülkelerin de nükleer silahları caydırıcı bir araç olarak edinme isteği gösterdiğini bildirdi.

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ve kızı Kim Ju-ae, 27 Ocak 2026’da Kuzey Kore'nin açıklanmayan bir yerinde füze fırlatma testini denetliyor. (EPA)Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ve kızı Kim Ju-ae, 27 Ocak 2026’da Kuzey Kore'nin açıklanmayan bir yerinde füze fırlatma testini denetliyor. (EPA)

Dünya çapında gerginliğin arttığı bir sır değil. Böyle bir dönemde, silahsızlanma veya en azından silahların kontrol altına alınmasına yönelik önlemler daha da önem kazanıyor. Uluslararası güvenliğin kötüye gitmesi, harekete geçmemek için bir mazeret olamaz; aksine, özellikle son zamanlarda ‘Batı elitleri’ hakkında duydukları haberlerden endişe duyan insanları yatıştırmak için acil önlemler alınması için bir teşvik olmalı.

DÜNYA

İtalya, demiryolu ağını hedef alan bir sabotaj eylemini soruşturuyor

İtalyan polisi olası sabotaj olayını araştırıyor (Reuters)
İtalyan polisi olası sabotaj olayını araştırıyor (Reuters)
TT
TT

İtalya, demiryolu ağını hedef alan bir sabotaj eylemini soruşturuyor

İtalyan polisi olası sabotaj olayını araştırıyor (Reuters)
İtalyan polisi olası sabotaj olayını araştırıyor (Reuters)

Reuters'ın haberine göre bir yetkili, İtalyan polisinin, kuzeydeki Bologna kenti yakınlarındaki demiryolu hatlarına elektrik sağlayan kablolara zarar veren ve tren gecikmelerine neden olan olası bir sabotaj eylemini soruşturduğunu açıkladı.

İtalyan devlet demiryolu şirketi Ferrovie dello Stato, Kış Olimpiyatları'nın başlamasından bir gün sonra meydana gelen sorunun herhangi bir teknik arızadan kaynaklanmadığını belirtti.

Polis sözcüsü, yangının "kundaklama olduğuna inanıldığını" ancak henüz kimsenin sorumluluğu üstlenmediğini duyurdu. Sözcü, olay yerinde ulaşım polisi ve terörle mücadele birimlerinin inceleme yaptığını açıkladı.

Yangın, Bologna ve Venedik arasındaki hattı etkilemekle kalmadı, aynı zamanda Bologna ve Milano arasındaki ve Adriyatik kıyılarına giden yollarda da trafik aksamalarına neden oldu.

Milano, Venedik'ten trenle ulaşılabilen Cortina ile birlikte Kış Olimpiyatlarına ev sahipliği yapıyor.

Paris'te düzenlenen 2024 Yaz Olimpiyatlarında, sabotajcılar ülke genelinde şafak vakti bir dizi saldırı düzenleyerek Fransa'nın TGV yüksek hızlı tren ağını hedef almış ve açılış töreninden saatler önce trafik kaosuna neden olmuştu.

İtalyan devlet demiryolu şirketi Ferrovie dello Stato, aksaklıklara rağmen tren seferlerinin devam ettiğini açıkladı.