ABD, Türkiye'ye Rus S-400 hava savunma sistemlerinin iptali için 2 ay süre verdi

ABD, Türkiye’nin iki ay içerisinde S-400'lerin alımından vazgeçmemesi durumunda F-35 programı kapsamındaki işbirliğinin tamamen durdurulacağı uyarısının Türk yetkililere bildirildiğini açıklarken, Rus yetkiler ise dün yaptıkları açıklamada, Türkiye’nin S-400 füzelerini iki ay içinde teslim alacağını duyurdu.
ABD Savunma Bakanı Vekili Patrick Shanahan yaptığı açıklamada, “Değerli ilişkilerimizi korumaya çalışırken” ifadesini kullandığı Türkiye Savunma Bakanı Hulusi Akkar'a Cuma günü yazdığı bir mektupta, Ankara'nın Rus füze sistemini satın alma planlarını gerçekleştirmesi halinde ABD'nin iki ay içinde F-35 programını ve bu kapsamdaki pilotların eğitimini durduracağını açıkladı. Mektupta, Türkiye'nin S-400'leri alması halinde F-35 programından çıkarılacağı bildirilirken, Ankara’nın Rusya’dan söz konusu füzelerin alımını durdurmadığı sürece Türkiye'nin F-35 programına katılımının 31 Temmuz’a kadar dondurulacağını ekledi. Shanahan ayrıca, Akar'a programın nasıl durdurulacağına dair ayrıntılı bir zaman çizelgesi de gönderdi.
Türkiye, ABD'den teslim alacağı 100 adet F-35 savaş uçağının ikisini teslim aldı ancak bu uçaklar Amerika Luke Hava Üssü’nde bulunuyor. Türkiye iki askeri pilotunu eğitim için buraya göndermişti. Türkiye, ABD şirketi Lockheed Martin tarafından üretilen savaş uçaklarının eğitiminin Ankara tarafından iptal edilmeyeceğini defalarca vurguladı. Hulusi Akar ise konu hakkında yaptığı açıklamada ülkesinin ABD yaptırımlarıyla yüzleşmeye hazır olduğunu belirtti.
Ankara ve Washington arasındaki ilişkiler, Türkiye'nin Temmuz ayında alacağı S-400 füze anlaşmasıyla gerildi.
Türkiye, Rus füzelerini alma konusunda ısrar ederken ABD bu anlaşmanın iptal edilmesi için baskı yapıyor. ABD, S-400 savunma sisteminin bir NATO üyesi olan Türkiye’ye kurulması durumunda oluşabilecek tehlikelere dikkat çekiyor ve alımın yapılması durumunda Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programından çıkarılması ve ileride ABD yapımı Patirot savunma sistemine erişmesinin de engellenmesini planlıyor.
ABD Savunma Bakanı Yardımcısı Vekili Andrew Winternitz, Perşembe günü düzenlediği dış politika konulu konferansta, Türkiye'nin S-400 satın almasının ABD için kabul edilemez bir tehdit olduğunu ve konuyla ilgili olarak görüşmelerin sürdürüldüğünü açıkladı.
Yunanistan'dan S-400 açıklaması
Yunanistan Savunma Bakanı Evangelos Apostolakis, ülkesinin Türkiye'nin Rus hava savunma sistemleri satın alma konusundaki endişesini dile getirdi. Apostolakis aynı konferansta yaptığı konuşmada, “Ankara’nın bu sistemleri satın alması Yunanistan’ı silahlanma sistemini yeniden gözden geçirmeye zorlayacaktır” dedi.
Türkiye'nin bu satın almayı gerçekleştirmesi halinde Yunanistan'ın savunma altyapısını yeniden planlama yapmak zorunda kalacağını söyleyen Yunan Savunma Bakanı, “Türklerin F-35 jetlerini ve Rus S-400'leri satın alınması bölgedeki güç ve istikrar dengesini eşzamanlı olarak tamamen değiştirecek” dedi.
Raporlar, Türkiye’nin diğer seçeneklerinin yanı sıra S-400'leri Kıbrıs ile petrol ve doğalgaz arama çalışmaları konusunda çekişmenin yaşandığı Doğu Akdeniz’e konuşlandırmayı düşündüğünü ortaya koyuyor.
Kıbrıs ve Akdeniz'deki durum
Apostolakis yaptığı konuşmada, “Türkiye’nin Kıbrıs’a ait kıta sahanlığında arama çalışmaları yapması bölgede olağanüstü bir hale yol açabilir” dedi.
Yunan bakan ayrıca, Türk savaş uçaklarının ülkesinin hava sahasını sürekli olarak ihlal ettiğine dikkat çekti ve "Olumsuz sonuçlara yol açabilecek kaza olasılığı konusunda endişelenmeliyiz” dedi.
Konuyla ilgili olarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kuzey Kıbrıs’taki varlıkları nedeniyle Doğu Akdeniz’de hakları olduğunu belirterek, “Bu hakkı kimseye talan ettirmeyeceğiz” dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, dün gazetecilere yaptığı açıklamada, “Doğu Akdeniz'deki süreçle ilgili, Güney Kıbrıs'ın nasıl hakları varsa aynı şekilde uluslararası hukuka göre Kuzey Kıbrıs'taki Türk soydaşlarımızın da hakları var. Bu hakları, hiç ilgisi alakası olmayanlara da yedirtmeyiz” dedi