BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri, DEAŞ’a mensup yabancıları ülkelerine geri alma çağrısı yaptı

Suriye’de yüzlerce DEAŞ unsurunun gözaltında tutulduğu el-Hol Kampı (Reuters)

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, 24 Haziran’da DEAŞ mensubu savaşçıların eş ve çocuklarının ülkelerine geri gönderilmeleri gerektiğini açıkladı.
Bachelet, İnsan Hakları Konseyi’nin 41’inci oturumunda yaptığı açıklamada, “DEAŞ mensubu yabancı savaşçılar, uluslararası standartlara uygun yargılanmadıkları sürece mensubu oldukları ülkelere geri gönderilmelidir” ifadelerini kullandı. BM Yetkilisi, devletlerin Suriye savaşına katılan vatandaşlarının sorumluluğunu alması gerektiğini de belirtti. DEAŞ örgütünün hezimete uğramasının ardından örgüt saflarında savaştığından şüphelenilen yabancılar gözaltına alınmıştı. Bachelet’e göre 11 binden fazla kişi, Hol Mülteci Kampı'nda tutularak, “standartların altında kötü koşullarda” yaşamaya zorlanıyor. Bu çerçevede birçok hükümet ise ülkelerinin kimliklerini taşıyan savaşçılarla, eşleri ve çocuklarıyla nasıl başa çıkacağı ikilemini çözmeye çalışıyor. Bachelet ise DEAŞ mensubu yabancı savaşçıların uluslararası standartlara uygun yargılanmadıkları sürece mensubu oldukları ülkelere geri gönderilmeleri gerektiğine vurgu yaptı. Bachelet ayrıca, “(DEAŞ tarafından) şiddet eylemi gerçekleştirmek üzere saflarına alınmışlar da dahil özellikle de çocuklar, haklarına yönelik ciddi ihlallerle karşı karşıya kaldı” şeklinde konuşurken, toplumla yeniden bütünleşmeleri için rehabilitasyon programlarına ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
Çocuklar aşırılık yanlısı ideoloji benimsiyor
Bachelet, BM Çocuklara Yardım Fonu’nun (UNICEF) tahminlerine göre, 20 bini Irak’ta olmak üzere 29 bin “yabancı savaşçının” çocuklarının bölgede bulunduğunu söyledi. Bachelet’e göre bu çocuklar, aşırılık yanlısı ideolojiyi benimsemeleri ve şiddet eylemi gerçekleştirmeleri de dahil olmak üzere ciddi ihlallere maruz kaldı. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri, rehabilitasyon ve korunma hususlarının üzerinde düşünülmesi gerektiğini de vurgularken, Suriye ve Irak’ta DEAŞ saflarına katılan unsurların vatandaşlıklarının geri alınmaması hususunda uyarı yaptı.
“İnsanları, milliyetsiz bırakmak kabul edilebilir bir seçenek değil” diyen Michelle Bachelet, bu durumdan en fazla çocukların etkilendiğini söyleyerek, durumun sağlık ve eğitim hizmetlerinde sorun yaşamalarına yol açtığını ifade etti. Bachelet, bazı ülkelerin bazı vatandaşlarını geri almak için çaba sarf ettiğini de belirtti. Son haftalarda çocuklar, Avustralya’ya, Belçika’ya, Fransa’ya, Hollanda’ya, ABD’ye ve Türkiye’ye geri gönderilmeye başlandı. BM yetkilisi, “Bu zorlukların karmaşıklığına rağmen, insanları, milliyetsiz bırakmak kabul edilebilir bir seçenek değil. Çatışma yılları boyunca yabancı ailelerin binlerce çocuğu oldu. Devletler, çatışma bölgelerinde doğan çocuklara, diğer durumlarda olduğu gibi vatandaşlığa erişim hakkı tanımalı” ifadelerini kullandı.
12 Temmuz’a kadar devam edecek olan konsey toplantılarında, Venezuela’da devam eden krizin ve Sudan’daki mevcut durumun ele alınması da bekleniyor. Konsey, yılda 3 defa toplanarak, mevcut krizlerin yanı sıra kadın hakları ve ifade özgürlüğü gibi geniş konuları masaya yatırıyor. ABD ise geçen yıl, masada çok sayıda insan hakları ihlali yapıldığı gerekçesiyle konseyden ayrıldı. Konseyde şu anda Çin, Danimarka, Küba, Avusturya ve Suudi Arabistan da yer alıyor.
Avustralya, 8 çocuğu tahliye etti
Öte yandan Avustralya medya organları, 24 Haziran’da DEAŞ’a mensup Avustralyalı 6 çocuğun yanı sıra bölgede doğan iki çocuğunda Suriye’de tahliye edildiğine dair haberlere yer verdi.
Australian Broadcasting Corporation, hükümetin örgütün hezimete uğramasından bu yana Suriyeli mültecilere ait bir kamptan, yardım kuruluşlarının yardımıyla gizli bir operasyonla 8 çocuğun tahliye edildiğini duyurdu.
Kuruluşun aktardığına göre çocuklar, Avustralya’ya iade edilmek üzere yakınlardaki bir Orta Doğu ülkesine nakledildi. Avustralya Başbakanı Scott Morrison, çocukların bu karanlık ve karmaşık durumdan kurtarıldığını belirtti. Morrison, “Ebeveynlerin, çocuklarını bir savaş bölgesine götürerek onların zarar görmesine neden olması hor bir hareket. Bununla birlikte çocuklar, ebeveynlerinin suçlarından dolayı cezalandırılmamalıdır” açıklamasında bulundu. Çocukları Avustralya’ya geri alma kararının basit bir karar olmadığını söyleyen Morrison ayrıca, “Avustralya ulusal güvenliği ve halkımızın güvenliği bu konuda daima en önemli husustur” dedi.