Ürdün’de silah yasa tasarısı tartışmalara neden oldu

9 milimetrelik bir tabanca (İndependent Arabia)

Ürdün’de vatandaşların silah taşımasını yasaklayan ve ruhsatlı olanlar da dahil silahlarını ilgili makamlara teslim etmelerini öngören yasa tasarısı, ülkede büyük tartışmalara neden oldu.
Bakanlıktan tazminat sözü
İçişleri Bakanı Selame Hammad, Ürdünlülere silahlarını teslim etmeleri için 6 aylık bir süre tanırken, kendilerine tazminat ödenmesi sözü verdi. Bakan Hammad, Ürdün’ün Silah ve Mühimmat Yasası'nın gözden geçirilmesini gerektiren bir güvenlik ortamında olduğunu söyledi. Suriye’den Ürdün’e büyük miktarda silah kaçakçılığı riski bulunduğuna dikkati çeken Hammad, bu durumun, ruhsat ve satın alma kontrollerine ilişkin yasal düzenlemelerin bazı bölümlerinin değiştirilmesini gerektirdiğini, bu nedenle silahların toplanması ve ruhsatların gözden geçirilmesi ihtiyacı doğduğunu vurguladı.
Ürdün’de silah edinme olgusu, silahlı soygun ve cinayet vakalarının sayısındaki artışın yanı sıra düğün gibi merasimlerde rastgele açılan ateş sonucu ölümlerin de sıkça yaşanması, yetkililer için sürekli bir endişe kaynağı haline geldi. Bu nedenle Ürdün Kralı 2. Abdullah’ın ateş eden kişi; oğlu Veliaht Prens Hüseyin dahi olsa istisnasız herkesin tutuklanması emri vermesi, yetkilileri, silah edinme ve taşıma yasalarında düzenleme yapmaya teşvik etti.
Devletin saygınlığı ve silah taşıma kültürü
Ürdün Parlamentosu’nun birinci kanadı Temsilciler Meclisi Hukuk Komisyonu Başkanı Abdulmunim el-Avdat, Silah Yasası’ndaki değişikliklerin, Ürdün’deki nüfusun artışı ve silah edinme, kullanma ve kullanma nedenlerinin artmasının ardından devletin saygınlığını korumak ve iç huzuru sağlamakla ilgili olduğu söyledi. Silahların yayılmasıyla, Ürdün'deki suç oranlarının artması arasındaki bağlantıya dikkati çeken Avdat,  bu iki durumun doğrudan ilişkili olduğunu ve bir güvenlik riski oluşturduğunu vurguladı. Bunun toplum kültüründe bir değişime yol açtığına işaret eden Avdat, Ürdün’de silah edinmenin, bir güvenlik gereksinimi ve kendini savunma yöntemi olarak öne çıktığını vurguladı.
Adalet Bakanı Bessam et-Telhuni ise yeni silah edinme yasası düzenlemelerinin bazı eksiklikleri giderdiğini, ayrım gözetmeksizin silah taşıma hükümlerini kontrol etmeyi hedeflediğini ve rastgele ateş açılmasına yönelik cezaların artırılmasının yanı sıra para cezası uygulanmasının engellenmesini sağladığını belirtti.
Gözlemciler ve ilgili çevreler, 1952 tarihli Silah Yasası'nın çok eski olduğuna ve içerdiği yaptırımların caydırıcı olmadığını düşünürken, istatistikler işlenen suçların yüzde 92'sinden fazlasının ruhsatsız silahlarla yapıldığına işaret etti.
Top Temsilciler Meclisi’nde
Ürdün hükümetinin, Ürdünlüler arasında çok fazla tartışılan ve eleştirilen silah ve mühimmatla ilgili yeni yasa tasarısını önümüzdeki ay Temsilciler Meclisi'ne göndermesi bekleniyor.
Silah ve Mühimmat Yasa Tasarısı, 2016 yılında sunuldu. Söz konusu yasa tasarısı vatandaşların otomatik silah edinmelerinin yasaklanması ve bu alanda verilen ruhsatların geçersiz kılınmasının yanı sıra otomatik silah ruhsatının yalnızca özel koruma ve güvenlik şirketlerine verilmesiyle sınırlandırılmasını öngörüyor.
Kanun tasarısı, silah ve mühimmat edinmenin yanı sıra bu silah ve mühimmatların kullanımının yalnızca güvenlik birimi unsurları, silahlı kuvvetler mensupları ve yasal olarak yetkili hükümet çalışanları ile sınırlandırırken, ayrıca her türlü av tüfeğinin taşınmasını, satılmasını, satın alınmasını, bulundurulmasını veya ithal edilmesini kesinlikle yasaklıyor.
Independent Arabia’dan Tarık Dilvani’nin haberine göre yeni yasayla, yetkili kişilerin de resmi ve gayri resmi törenler, konferanslar, toplantılar ve yürüyüşlerin yanı sıra tesisler, resmi binalar, üniversiteler ve bilim kurumlarda silah taşıması yasaklandı.
Ülke nüfusunun dörtte biri silah sahibi
Ürdün İçişleri Bakanlığı tarafından yayınlanan istatistiklere göre ülkedeki ruhsatlı silah sayısının 2015 yılına kadar 300 bini aştığı tahmin ediliyor. Aynı zamanda Ürdün’de 35 güvenlik ve koruma şirketinin yanı sıra 95 silah satış ve ruhsat dükkanı bulunuyor. Gözlemciler, Ürdünlülerin elindeki silah sayısının yaklaşık bir milyon olduğunu tahmin ediyor. Bu rakamlar, Ürdün Siyaset Bilimi Derneği (JPSA) tarafından yapılan ve vatandaşların yaklaşık yüzde 24'ünün ateşli silah ve makineli tüfek sahibi olduğunu gösteren çalışmasıyla uyuşuyor.
Öte yandan Ürdün Kamu Güvenliği Müdürlüğü tarafından yayınlanan veriler de bu yılın ilk iki ayında düğün ve törenlerde 225 havaya rastgele ateş açma olayı kaydedildiğine ve bu süre zarfında 7 kişinin yaralandığına işaret etti. Ürdün’de ‘çatışma ve barış’ üzerine yapılan bir araştırma, Arap Baharı olarak bilinen sürecin başlangıcında, Ürdünlüler arasında yoğun bir silahlanma yaşandığını ortaya koydu. Ürdün Barosu Başkanı Mazin İrşidat’a göre bu yasa yıllarca yapılan başvurular sonucunda gündeme geldi.